Garuda-Purana
Part 1
Based on the edition Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof)
Input by members of the SANSKNET-project
(www.sansknet.org)
This GRETIL version has been converted from a custom Devanagari encoding.
Consequently, many word boundaries are not marked by spaces.
The Nagari e-text follows the layout and graphic appearance of the printed
edition very closely. It even adds blanks when a line break cuts through
a word or compound.
These and other irregularities cannot be standardized at present.
After many corrections, the text is in need of further proof reading!
THIS TEXT FILE IS FOR REFERENCE PURPOSES ONLY!
COPYRIGHT AND TERMS OF USAGE AS FOR SOURCE FILE.
Text converted to Unicode (UTF-8).
(This file is to be used with a UTF-8 font and your browser's VIEW configuration
set to UTF-8.)
| description: | multibyte sequence: |
| long a | ā |
| long A | Ā |
| long i | ī |
| long I | Ī |
| long u | ū |
| long U | Ū |
| vocalic r | ṛ |
| vocalic R | Ṛ |
| long vocalic r | ṝ |
| vocalic l | ḷ |
| long vocalic l | ḹ |
| velar n | ṅ |
| velar N | Ṅ |
| palatal n | ñ |
| palatal N | Ñ |
| retroflex t | ṭ |
| retroflex T | Ṭ |
| retroflex d | ḍ |
| retroflex D | Ḍ |
| retroflex n | ṇ |
| retroflex N | Ṇ |
| palatal s | ś |
| palatal S | Ś |
| retroflex s | ṣ |
| retroflex S | Ṣ |
| anusvara | ṃ |
| visarga | ḥ |
| long e | ē |
| long o | ō |
| l underbar | ḻ |
| r underbar | ṟ |
| n underbar | ṉ |
| k underbar | ḵ |
| t underbar | ṯ |
Unless indicated otherwise, accents have been dropped in order
to facilitate word search.
For a comprehensive list of GRETIL encodings and formats see:
www.sub.uni-goettingen.de/ebene_1/fiindolo/gretil/gretdiac.pdf
and
www.sub.uni-goettingen.de/ebene_1/fiindolo/gretil/gretdias.pdf
śrīgaṇādhipataye namaḥ /
sarasvatyainamaḥ /
atha śrīgaruḍamahāpurāṇaṃ prārabhyate /
tatrādau karmakāṇḍākhyaḥ pūrvakhaṇḍaḥ prārabhyate /
oṃ nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam /
devīṃ sarasvatīṃ caiva tato jayamudīrayet // GarP_Mang.1 //
oṃ ajamajaramanantaṃ jñānarūpaṃ mahāntaṃ śivamamalamanādiṃ bhūtadehādihīnam /
sakalakaraṇahīnaṃ sarvabhūtasthitaṃ taṃ harimamalamamāyaṃ sarvagaṃ vanda ekam // GarP_1,1.1 //
namasyāmi hariṃ rudraṃ brahmāṇaṃ ca gaṇādhipam /
devīṃ sarasvatīṃ caiva manovākkarmabhiḥ sadā // GarP_1,1.2 //
sūtaṃ paurāṇikaṃ śāntaṃ sarvaśāstraviśāradam /
viṣṇubhaktaṃ mahātmānaṃ naimiśāraṇyamāgatam // GarP_1,1.3 //
tīrthayātrāprasaṅgena upaviṣṭaṃ śubhāsane /
dhyāyantaṃ viṣṇumanaghaṃ tamabhyarcyāstuvankavim // GarP_1,1.4 //
śaunakādyā mahābhāgā naimiṣīyāstapodhanāḥ /
munayo ravisaṅkāśāḥ śāntā yajña parāyaṇāḥ // GarP_1,1.5 //
ṛṣaya ūcuḥ /
sūta ! jānāsi sarvaṃ tvaṃ pṛcchāmastvāmato vayam /
devatānāṃ hi ko deva īśvaraḥ pūjya eva kaḥ // GarP_1,1.6 //
ko dhyeyaḥ ko jagatsraṣṭā jagatpātti ca hanti kaḥ /
kasmātpravartate dharmo duṣṭahantā ca kaḥ smṛtaḥ // GarP_1,1.7 //
tasya devasya kiṃ rūpaṃ jagatsargaḥ kathaṃ mataḥ /
kairvrataiḥ sa tu tuṣṭaḥ syātkena yogena vāpyate // GarP_1,1.8 //
avatārāśca ke tasya kathaṃ vaṃśādisambhavaḥ /
varṇāśramādidharmāṇāṃ kaḥ pātā kaḥ pravartakaḥ // GarP_1,1.9 //
etatsarvaṃ tathānyacca brūhi sūta ! mahāmate ! /
nārāyaṇakathāḥ sarvāḥ kathayāsmākamuttamāḥ // GarP_1,1.10 //
sūta uvāca /
purāṇaṃ gāruḍaṃ vakṣye sāraṃ viṣṇukathā śrayam /
garuḍoktaṃ kaśyapāya purā vyāsācchrutaṃ mayā // GarP_1,1.11 //
eko nārāyaṇo devo devānāmīśvareśvaraḥ /
paramātmā paraṃ brahma janmādyasya yato bhavet // GarP_1,1.12 //
jagato rakṣaṇārthāya vāsudevo 'jaro 'maraḥ /
sa kumārādirūpeṇa avatārānkarotyajaḥ // GarP_1,1.13 //
hariḥ sa prathamaṃ devaḥ kaumāraṃ sargamāsthitaḥ /
cacāra duścaraṃ brahman brahmacaryamakhaṇḍitam // GarP_1,1.14 //
dvitīyaṃ tu bhavāyāsya rasātalagatāṃ mahīm /
uddhariṣyannupādatte yajñeśaḥ saukaraṃ vapuḥ // GarP_1,1.15 //
tṛtīyamṛṣisargaṃ tu devarṣitvamupetya saḥ /
tantraṃ sātvatamācaṣṭe naiṣkarmyaṃ karmaṇāṃ yataḥ // GarP_1,1.16 //
naranārāyaṇo bhūtvā turye tepe tapo hariḥ /
dharmasaṃ rakṣaṇārthāya pūjitaḥ sa surāsuraiḥ // GarP_1,1.17 //
pañcamaḥ kapilo nāma siddheśaḥ kālaviplutam /
provāca sūraye sāṅkhyaṃ tattvagrāmavi nirṇayam // GarP_1,1.18 //
ṣaṣṭhamatrerapatyatvaṃ dattaḥ prāpto 'nasūyayā /
ānvīkṣikīmalarkāya prahlādādibhya ūcivān // GarP_1,1.19 //
tataḥ sapta ākūtyāṃ ruceryajño 'bhyajāyata /
sutrāmādyaiḥ suragaṇairyaṣṭvā svāyambhuvāntare // GarP_1,1.20 //
aṣṭame merudevyāṃ tu nābherjāta urukramaḥ /
darśayanvartma nārīṇāṃ sarvāśramanamaskṛtam // GarP_1,1.21 //
ṛṣibhiryācito bheje navamaṃ pārthivaṃ vapuḥ /
dugdhairmahauṣadhairviprāstena saṃjīvitāḥ prajāḥ // GarP_1,1.22 //
rūpaṃ sa jagṛhe mātsyaṃ cākṣuṣāntarasaṃplave /
nāvyāropya mahīmayyāmapādvaivasvataṃ manum // GarP_1,1.23 //
surāsurāṇāmudadhiṃ mathnatāṃ mandarācalam /
dadhre kamaṭharūpeṇa pṛṣṭha ekādaśe vibhuḥ // GarP_1,1.24 //
dhānvantaraṃ dvādaśamaṃ trayodaśamameva ca /
āpyāyatsurānanyānmohinyā mohayaṃstriyā // GarP_1,1.25 //
caturdaśaṃ nārasiṃhaṃ caitya (vaira) daityendramūrjitam /
dadāra karajairugrairerakāṃ kaṭakudyathā // GarP_1,1.26 //
pañcadaśaṃ vāmanako bhūtvāgādadhvaraṃ baleḥ /
pāda trayaṃ yācamānaḥ pratyāditsustriviṣṭapam // GarP_1,1.27 //
avatāre ṣoḍaśame paśyanbrahmadruho nṛpān /
triḥ saptakṛtvaḥ kupito niḥ kṣattrāmakaronmahīm // GarP_1,1.28 //
tataḥ saptadaśe jātaḥ satyavatyāṃ parāśarāt /
cakre vedataroḥ śākhāṃ dṛṣṭvā puṃso 'lpamedhasaḥ // GarP_1,1.29 //
naradevatvamāpannaḥ surakāryacikīrṣayā /
samudranigrahādīni cakre kāryāṇyataḥ param // GarP_1,1.30 //
ekonaviṃśe viṃśatime vṛṣṇiṣu prāpya janmanī /
rāmakṛṣṇāviti bhuvo bhagavānaharadbharam // GarP_1,1.31 //
tataḥ kalestu sandhyānte saṃmohāya suradviṣām /
buddho nāmrā jinasutaḥ kīkaṭeṣu bhaviṣyati // GarP_1,1.32 //
atha so 'ṣṭamasandhyāyāṃ naṣṭaprāyeṣu rāñjasu /
bhavitā viṣṇuyaśaso nāmnā kalkī jagatpatiḥ // GarP_1,1.33 //
avatārā hyasaṃkhyeyā hareḥ sattvanidherdvijāḥ /
manuvedavido hyādyāḥ sarve viṣṇukalāḥ smṛtāḥ // GarP_1,1.34 //
tasmātsargādayo jātāḥ saṃpūjyāśca vratādinā /
purāṇaṃ gāruḍaṃ vyāsaḥ purāsau me 'bravīdidam // GarP_1,1.35 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye karmakāṇḍe etatpurāṇapravṛttihetunirūpaṇaṃ nāma prathamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 2
ṛṣaya ūcuḥ /
kathaṃ vyāsena kathitaṃ purāṇaṃ gāruḍaṃ tava /
etatsarvaṃ samākhyāhi paraṃ viṣṇukathāśrayam // GarP_1,2.1 //
sūta uvāca /
ahaṃ hi munibhiḥ sārdhaṃ gato badarikāśramam /
tatra dṛṣṭo mayā vyāso dhyāyamānaḥ pareśvaram // GarP_1,2.2 //
taṃ praṇamyopaviṣṭo 'haṃ pṛṣṭavānhi munīśvaram /
sūta uvāca /
vyāsa brūhi hare rūpaṃ jagatsargādikaṃ tataḥ // GarP_1,2.3 //
manye dhyāyasi taṃ yasmāttasmājjānāsi taṃ vibhum /
evaṃ pṛṣṭo yathā prāha tathā viprā?nibodhata // GarP_1,2.4 //
vyāsa uvāca /
śṛṇu sūta ! pravakṣyāmi purāṇaṃ gāruḍaṃ tava /
saha nāradadakṣādyairbrahmā māmuktavānyathā // GarP_1,2.5 //
sūta uvāca /
dakṣanāradamukhyaistu yuktaṃ tvāṃ kathamuktavān /
brahmā śrīgāruḍaṃ puṇyaṃ purāṇaṃ sāravācakam // GarP_1,2.6 //
vyāsa uvāca /
ahaṃ hi nārado dakṣo bhṛgvādyāḥ praṇipatya tam /
sāraṃ brūhīti papracchurbrahmāṇaṃ brahmalokagam // GarP_1,2.7 //
brahmovāca /
purāṇaṃ gāruḍaṃ sāraṃ rudraṃ ca māṃ yathā /
suraiḥ sahābravīdviṣṇustathāhaṃ vyāsa vacmite // GarP_1,2.8 //
vyāsa uvāca /
kathaṃ rudraṃ suraiḥ sārdhamabravīdvai hariḥ purā /
purāṇaṃ gāruḍaṃ sāraṃ brūhi brahmanmahārthakam // GarP_1,2.9 //
brahmovāca /
ahaṃ gato 'driṃ kailāsamindrādyairdaivataiḥ saha /
tatra dṛṣṭo mayā rudro dhyāyamānaḥ paraṃ padam // GarP_1,2.10 //
pṛṣṭo namaskṛtaḥ kiṃ tvaṃ devaṃ dhyāyasi śaṅkara? /
tvatto nānyaṃ paraṃ devaṃ jānāmi brūhi māṃ tataḥ // GarP_1,2.11 //
sārātsārataraṃ tattvaṃ śrotukāmaḥ suraiḥ saha /
rudrauvāca /
ahaṃ dhyāyāmi taṃ viṣṇuṃ paramātmānamīśvaram // GarP_1,2.12 //
sarvadaṃ sarvagaṃ sarvaṃ sarvaprāṇihṛdisthitam /
bhasmoddhūlitadehastu jaṭāmaṇḍalamaṇḍitaḥ // GarP_1,2.13 //
viṣṇorārādhanārthaṃ me vratacaryā pitāmaha /
tameva gatvā pṛcchāmaḥ sāraṃ yaṃ cintayāmyaham // GarP_1,2.14 //
viṣṇuṃ jiṣṇuṃ padmanābhaṃ hariṃ dehavivarjitam /
śuciṃ śuciṣadaṃ haṃsaṃ tatpadaṃ parameśvaram // GarP_1,2.15 //
yuktā sarvātmanātmānaṃ taṃ devaṃ cintayāmyaham /
yasminviśvāni bhūtāni tiṣṭhanti ca viśanti ca // GarP_1,2.16 //
guṇabhūtāni bhūteśe sūtre maṇigaṇā iva /
sahasrākṣaṃ sahasrāṅghriṃ sahasroruṃ varānanam // GarP_1,2.17 //
aṇīyasāmaṇīyāṃsaṃ sthaviṣṭhaṃ ca sthavīyasām /
garīyasāṃ gariṣṭhaṃ ca śreṣṭhaṃ ca śreyasāmapi // GarP_1,2.18 //
yaṃ vākyeṣvanuvākyeṣu niṣatsūpaniṣatsu ca /
gṛṇanti satyakarmāṇaṃ satyaṃ satyeṣu sāmasu // GarP_1,2.19 //
purāṇa puruṣaḥ prokto brahmā prokto dvijātiṣu /
kṣaye saṅkarṣaṇaḥ proktastamupāsyamupāsmahe // GarP_1,2.20 //
yasmiṃllokāḥ sphurantīme jale śakunayo yathā /
ṛtamekākṣaraṃ brahma yattatsadasataḥ param // GarP_1,2.21 //
arcayanti ca yaṃ devā yakṣarākṣasapannagāḥ /
yasyāgnirāsyaṃ dyaurmūrdhā khaṃ nābhiścaraṇau kṣitiḥ // GarP_1,2.22 //
candrādityau ca nayane taṃ devaṃ cintayāmyaham /
yasya trilokī jaṭhare masya kāṣṭhāśca bāhavaḥ // GarP_1,2.23 //
yasyocchvāsaśca pavanaḥ taṃ devaṃ cintayāmyaham /
yasya keśeṣu jīmūtā nadyaḥ sarvāṅgasandhiṣu // GarP_1,2.24 //
kukṣau samudrāścatvārastaṃ devaṃ cintayāmyaham /
paraḥ kālātparo yajñātparaḥ sadasataścayaḥ // GarP_1,2.25 //
anādirādi rviśvasya taṃ devaṃ cintayāmyaham /
manasaścandramā yasya cakṣuṣośca divākaraḥ // GarP_1,2.26 //
mukhādagniśca saṃjajñe taṃ devaṃ cintayāmyaham /
padybhāṃ yasya kṣitirjātā śrotrābhyāṃ ca tathā diśaḥ // GarP_1,2.27 //
mūrdhabhāgāddivaṃ yasya taṃ devaṃ cintayāmyaham /
sargaśca pratisargaśca vaṃśo manvantarāṇi ca // GarP_1,2.28 //
vaṃśānucaritaṃ yasmāttaṃ devaṃ cintayāmyaham /
yaṃ dhyāyāmyahametasmādūjāmaḥ sāramīkṣitum // GarP_1,2.29 //
brahmovāca /
ityukto 'haṃ purā rudraḥ śvetadvīpanivāsinam /
stutvā praṇamya taṃ viṣṇuṃ śrotukāma sthitaḥ suraiḥ // GarP_1,2.30 //
asmākaṃ madhyato rudra uvāca parameśvaram /
sārāntsārataraṃ viṣṇuṃ pṛṣṭavāṃstaṃ praṇamya vai // GarP_1,2.31 //
brahmovāca /
yathā papraccha māṃ vyāsa stathāsau bhagavān bhavaḥ /
papraccha viṣṇuṃ devādyaiḥ śṛṇvatāmamaraiḥ saha // GarP_1,2.32 //
rudra uvāca /
hare kathaya deveśa ! devadevaḥ ka īśvaraḥ /
ko dhyeyaḥ kaśca vai pūjyaḥ kairvratai stuṣyate paraḥ // GarP_1,2.33 //
kairdharmaiḥ kaiśca niyamaiḥ kayā vā dharmapūjayā /
kenācāreṇa tuṣṭaḥ syātkiṃ tadrūpaṃ ca tasya vai // GarP_1,2.34 //
kasmāddevājjagajjātaṃ jagatpālayate cakaḥ /
kīdṛśairavatāraiśca kasminyāti layaṃ jagat // GarP_1,2.35 //
sargaśca pratisargaśca vaṃśo manvantarāṇi ca /
kasmāddevātpravartante kasmimannetatpratiṣṭhitam // GarP_1,2.36 //
etatsarvaṃ hare ! brūhi yaccānyadapi kiñcana /
parameśvaramāhātmyaṃ yuktayogādikaṃ tathā // GarP_1,2.37 //
tathāṣṭādaśa vidyāśca harī rudraṃ tato 'bravīt /
hariruvāca /
śṛṇu rudra ! pravakṣyāmi brahmaṇā ca suraiḥ saha // GarP_1,2.38 //
ahaṃ hi devo devānāṃ sarvalokeśvareśvaraḥ /
ahaṃ dhyeyaśca pūjyaśca stutyohaṃ statibhiḥ suraiḥ // GarP_1,2.39 //
ahaṃ hi pūjito rudra ! dadāmi paramāṃ gatim /
niyamaiśca vrataistuṣṭa ācāreṇa ca mānavaiḥ // GarP_1,2.40 //
jagatsthiterahaṃ bījaṃ jagatkartā tvahaṃ śiva ! /
duṣṭanigrahakartā hi dharmagoptā tvahaṃ hara ! // GarP_1,2.41 //
avatāraiśca matsyādyaiḥ pālayāmyakhilaṃ jagat /
ahaṃ mantrāśca mantrārthaḥ pūjādhyānaparo hyaham // GarP_1,2.42 //
svargādīnāṃ ca kartāhaṃ svargādīnyahameva ca /
yogī yogohamevādyaḥ purāṇānyahamevaca // GarP_1,2.43 //
jñātā śrotā tathā mantā vaktā vaktavyameva ca /
sarvaḥ sarvātmako devo bhuktimuktikaraḥ paraḥ // GarP_1,2.44 //
dhyānaṃ pūjopahāro 'haṃ maṇḍalānyahameva ca /
itihāsānyahaṃ rudra ! sarvavedā hyahaṃ śiva ! // GarP_1,2.45 //
sarvajñānānyahaṃ śambho ! brahmātmāhamahaṃ śiva ! /
ahaṃ brahmā sarvalokaḥ sarvadevātmako hyaham // GarP_1,2.46 //
ahaṃ sākṣātsadācāro dharmo 'haṃ vaiṣṇavo hyaham /
varṇāśramāstathā cāhaṃ taddharmo 'haṃ purātanaḥ // GarP_1,2.47 //
yamo 'haṃ niyamo rudra ! vratāni vividhāni ca /
ahaṃ sūryastathā candro maṅgalādīnyahaṃ tathā // GarP_1,2.48 //
purā māṃ garuḍaḥ pakṣī tapasārādhayadbhuvi /
tuṣṭa ūce varaṃ brūhi matto vavre varaṃ sa tu // GarP_1,2.49 //
garuḍa uvāca /
mama mātā ca vinatā nāgairdāsīkṛtā hare /
yathāhaṃ deva tāñjitvā cāmṛtaṃ hyānayāmi tat // GarP_1,2.50 //
dāsyādvimokṣayiṣyāmi yathāhaṃ vāhanastava /
mahābalo mahāvīryaḥ sarvajño nāgadāraṇaḥ // GarP_1,2.51 //
purāṇasaṃhitākartā yathāhaṃ syāṃ tathā kuruṃ /
viṣṇuruvāca /
yathā tvayoktaṃ garuḍa tathā sarvaṃ bhaviṣyati // GarP_1,2.52 //
nāgadāsyānmātaraṃ tvaṃ vinatāṃ mokṣayiṣyasi /
devādīnsakalāñjitvā cāmṛtaṃ hyānayiṣyasi // GarP_1,2.53 //
mahābalo vāhanastvaṃ bhaviṣyasi viṣārdanaḥ /
purāṇaṃ matprasādācca mama māhātmyavācakam // GarP_1,2.54 //
yaduktaṃ matsvarūpaṃ ca tava cāvirbhaviṣyati /
gāruḍaṃ tava nāmnā talloke khyātiṃ gamiṣyati // GarP_1,2.55 //
yathāhaṃ devadevānāṃ śrīḥ khyāto vinatāsuta /
tathā khyātiṃ purāṇeṣu gāruḍaṃ gāruḍaiṣyati // GarP_1,2.56 //
yathāhaṃ kīrtanīyo 'tha tathā tvaṃ garuḍātmanā /
māṃ dhyātvā pakṣimukhyedaṃ purāṇaṃ gada gāruḍam // GarP_1,2.57 //
ityukto garuḍo rudra ! kaśyapāyāha pṛcchate /
kaśyapo gāruḍaṃ śrutvā vṛkṣaṃ dagdhamajīvayat // GarP_1,2.58 //
svayaṃ cānyamanā bhūtvā vidyayānyānya jīvayat /
yakṣi oṃuṃsvāhājāpī vidyayaṃ gāruḍī parā /
garuḍoktaṃ gāruḍaṃ hi śṛṇu rudra ! madātmakam // GarP_1,2.59 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe śrīgaruḍamahāpurāṇotpattinirūpaṇaṃ nāma dvitīyo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 3
sūta uvāca /
iti rudrābjajo viṣṇoḥ śuśrāva brahmaṇo muniḥ /
vyāso vyāsādahaṃ vakṣyehaṃ te śaunaka naimiṣe // GarP_1,3.1 //
munīnāṃ śṛṇvatāṃ madhye sargādyaṃ devapūjanam /
tīrthaṃ bhuvanakośaṃ ca manvantaramihocyate // GarP_1,3.2 //
varṇāśramādidharmāśca dānarājādidharmakāḥ /
vyavahāro vrataṃ vaṃśā vaidyakaṃ sanidānakam // GarP_1,3.3 //
aṅgāni pralayo dharmakāmārthajñānamuttamam /
saprapañcaṃ niṣprapañcaṃ kṛtaṃ viṣṇornigadyate // GarP_1,3.4 //
purāṇe gāruḍe sarvaṃ garuḍo bhagavānatha /
vāsudevaprasādena sāmarthyātiśayairyutaḥ // GarP_1,3.5 //
bhutvā harervāhanaṃ ca sargādīnāṃ ca kāraṇam /
devānvijitya garuḍo hyamṛtāharaṇaṃ tathā // GarP_1,3.6 //
cakre kṣudhā hṛtaṃ yasya brahmāṇḍamudare hareḥ /
yaṃ dṛṣṭvā smṛtamātreṇa nāgāndīnāṃ ca saṃkṣayaḥ // GarP_1,3.7 //
kaśyapo gāruḍādvṛkṣaṃ dagdhaṃ cājīvayadyataḥ /
garuḍaḥ sa haristena proktaṃ śrīkaśyapāya ca // GarP_1,3.8 //
tacchrīmadrāruḍaṃ puṇyaṃ sarvadaṃ paṭhatastava /
vakṣye vyāsaṃ namaskṛtya śṛṇu śaunaka tadyathā // GarP_1,3.9 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe viṣayanirūpaṇaṃ nāma tṛtīyo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 4
rudra uvāca /
sargaśca pratisargaśca vaṃśo manvantarāṇi ca /
vaṃśānucaritaṃ caiva etad brūhi janārdana // GarP_1,4.1 //
hariruvāca /
śṛṇu rudra pravakṣyāmi sargādīnpāpanāśanām /
sargasthitilayāntāṃ tāṃ viṣṇoḥ krīḍāṃ purātanīm // GarP_1,4.2 //
naranārāyaṇo devo vāsudevo nirañjanaḥ /
paramātmā paraṃ brahma jagajjanilayādikṛt // GarP_1,4.3 //
tadetatsarvamevaitavdyaktāvyaktasvarūpavat /
tathā puruṣarūpeṇa kālarūpeṇa ca sthitam // GarP_1,4.4 //
vyaktaṃ viṣṇustathāvyaktaṃ puruṣaḥ kāla eva ca /
krīḍato bālakasyeva ceṣṭāstasya niśāmaya // GarP_1,4.5 //
anādinidhano dhātā tvanantaḥ puruṣottamaḥ /
tasmādbhavati cāvyaktaṃ tasmādātmāpi jāyate // GarP_1,4.6 //
tasmāhuddhirmanastasmāttataḥ khaṃ pavana stataḥ /
tasmāttejastatastvāpastato bhūmistato 'bhavat // GarP_1,4.7 //
aṇḍo hiraṇmayo rudra tasyāntaḥ svayameva hi /
śarīragrahaṇaṃ pūrvaṃ sṛṣṭyarthaṃ kurute prabhuḥ // GarP_1,4.8 //
brahmā caturmukho bhūtvā rajomātrādhikaḥ sadā /
śarīragrahaṇaṃ kṛtvāsṛjadetaccarācaram // GarP_1,4.9 //
aṇḍasyāntarjagatsarvaṃ sadevāsuramānuṣam /
sraṣṭā sṛjati cātmānaṃ viṣṇuḥ pālyaṃ ca pāti ca // GarP_1,4.10 //
apasaṃhriyate cānte saṃhartā ca svayaṃ hara /
brahmā bhūtvāsṛjadviṣṇurjagatpāti hariḥ svayam // GarP_1,4.11 //
rudrarūpī ca kalpānte jagatsaṃharate 'khilam /
brahmā tu sṛṣṭikāle 'smiñjamadhyagatāṃ mahīm // GarP_1,4.12 //
daṃṣṭūyoddharati jñātvā vārahīmāsthitastanūm /
devādisargānvakṣye 'haṃ saṃkṣepācchṛṇu śaṅkara ! // GarP_1,4.13 //
(1)prathamo mahataḥ sargo virūpo brahmaṇastu saḥ /
(2) nanmātrāṇāṃ dvitīyastu bhūtasargo hi sa smṛtaḥ // GarP_1,4.14 //
(3)vaikārikastṛtīyastu sargastvaindriyakaḥ smṛtaḥ /
ityeṣa prākṛtaḥ sargaḥ sambhūto buddhipūrvakaḥ // GarP_1,4.15 //
(4)mukhyasargaścaturthastu mukhyā vai sthāvarāḥ smṛtāḥ /
(5)tiryaksrotāstu yaḥ proktastiryagyonyaḥ sa ucyate // GarP_1,4.16 //
(6) tadūrdhvastotasāṃ ṣaṣṭho devasargastu sa smṛtaḥ /
(7) tator'vāksrotasāṃ sargaḥ saptamaḥ sa tu mā nuṣaḥ // GarP_1,4.17 //
(8)aṣṭamo 'nugrahaḥ sargaḥ sāttvikastāmasastu saḥ /
pañcaite vaikṛtāḥ sargāḥ prākṛtāstu trayaḥ smṛtāḥ // GarP_1,4.18 //
prākṛto vaikṛtaścāpi (9) kaumāro navamaḥ smṛtaḥ /
sthāvarāntāḥ surādyāstu prajā rudra ! caturvidhāḥ // GarP_1,4.19 //
brahmaṇaḥ kurvataḥ sṛṣṭiṃ jajñire mānasāḥ sutāḥ /
tato devāsurapitṝnmānuṣāṃśca catuṣṭayam // GarP_1,4.20 //
sisṛkṣurambhāṃsyetāni svamātmānamayūyujat /
vyaktātmanastamomātrādudriktāstatprajāpateḥ // GarP_1,4.21 //
sisṛkṣerjaghanātpūrvamasurā jajñire tataḥ /
utsasarja tatastāṃ tu tamomātrātmikāṃ tanūm // GarP_1,4.22 //
tamomātrā tanustyaktā śaṅkarābhūdvibhāvarī /
yakṣopakṣāṃsi taddehe prītimāpustataḥ surāḥ // GarP_1,4.23 //
sattvodriktāstu mukhataḥ saṃbhūtā brahmaṇo hara ! /
sattvaprāyā tanustena santyaktā sāpyabhūddinam // GarP_1,4.24 //
tato hi balino rātrāvasurā devatā divā /
sattvamātrāṃ tanuṃ gṛhya pitaraśca tato 'bhavan // GarP_1,4.25 //
sā cotsṛṣṭābhavatsandhyā dinanaktāntarasthitiḥ /
rajomātrāṃ tanuṃ gṛhya manuṣyāstvabhavaṃstataḥ // GarP_1,4.26 //
sā tyaktā cābhavajjyotsnā prāksandhyā yābhidhīyate /
jyotsnā rātryahanī sandhyā śarīrāṇi tu tasya vai // GarP_1,4.27 //
rajomātrāṃ tanu gṛhya kṣudabhūtkopa eva ca /
kṣuttṛṭkṣāmā amṛgbhakṣā rākṣasā rakṣaṇācca ye // GarP_1,4.28 //
yakṣākhyā jakṣaṇājjñeyāḥ sarpā vai keśasarpaṇāt /
jātāḥ kopena bhūtāste gandharvā jajñire tataḥ // GarP_1,4.29 //
gāyanto jajñire vācaṃ gandharvāpsarasaśca ye /
svargaṃ dyaurvakṣasaścakre sukhato 'jāḥ sa muṣṭavān // GarP_1,4.30 //
sṛṣṭavānudarādrāśca pārśvābhyāṃ ca prajāpatiḥ /
padybhāṃ caivāntyamātaṅgānmahiṣoṣṭrāvikāṃstathā // GarP_1,4.31 //
opadhyaḥ phalamūlinyo romabhyastasya jajñire /
gaurajaḥ puruṣo medhyo hyaśvāśvataragardabhāḥ // GarP_1,4.32 //
etān grāmyānpaśūnprāhurāraṇyāṃśca nibodha me /
śvāpadaṃ dvikhuraṃ hastivānarāḥ pakṣipañcamāḥ // GarP_1,4.33 //
audakāḥ paśavaḥ ṣaṣṭhāḥ saptamāśca sarīsṛpāḥ /
pūrvādibhyo mukhebhyastu ṛgvedādyāḥ prajajñire // GarP_1,4.34 //
āsyādvai brāhmaṇā jātā bāhubhyāṃ kṣattriyāḥ smṛtāḥ /
ūrubhyāṃ tu viśaḥ sṛṣṭāḥ śūdraḥ padybhāma jāyata // GarP_1,4.35 //
brahmaloko brāhmaṇānāṃ śākraḥ kṣattriyajanmanām /
mārutaṃ ca viśāṃ sthānaṃ gāndharvaṃ śūdrajanmanām // GarP_1,4.36 //
brahmacārivratasthānāṃ brahmalokaḥ prajāyate /
prājāpatyaṃ gṛhasthānāṃ yathāvihitakāriṇām // GarP_1,4.37 //
sthānaṃ saptaṛṣīṇāṃ ca tathaiva vanavāsinām /
yatīnāmakṣayaṃ sthānaṃ yadṛcchāgāmināṃ sadā // GarP_1,4.38 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe sṛṣṭivarṇanaṃ nāma caturtho 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 5
iriruvāca /
kṛtvehāmutrasaṃsthānaṃ prajāsargaṃ tu mānasam /
athāmṛjatprajākartṝnbhānasāṃstanayānprabhuḥ // GarP_1,5.1 //
dharmaṃ rudraṃ manuṃ caiva sanakaṃ ca sanātanam /
bhṛguṃ sanatkumāraṃ ca ruciṃ śraddhāṃ tathaiva ca // GarP_1,5.2 //
marīcimatryaṅgirasau pulastyaṃ pulahaṃ kratum /
vasiṣṭhaṃ nāradaṃ caiva pitṝnbarhiṣadastathā // GarP_1,5.3 //
agniṣvāttāṃśca kavyādānājyapāṃśca sukālinaḥ /
upahūtāṃstathā dīpyāṃ (prā) strīṃśca mūrtivivarjitān // GarP_1,5.4 //
caturo mūrtiyuktāṃśca aṅguṣṭhāddakṣamīśvaram /
vāmāṃ guṣṭhāttasya bhāryāmasṛjatpadmasambhavaḥ // GarP_1,5.5 //
tasyāṃ tu janayāmāsa dakṣo duhitaraḥ śubhāḥ /
dadau tā brahmaputrebhyaḥ satīṃ rudrāya dattavān // GarP_1,5.6 //
rudra putrā babhūvurhi asaṃkhyātā mahābalāḥ /
bhṛgave ca dadau khyātiṃ rūpeṇāpratimāṃ śubhām // GarP_1,5.7 //
bhṛgordhātāvidhātārau janayāmāsa sā śubhā /
śriyaṃ ca janayāmāsa patnī nārāyaṇasya yā // GarP_1,5.8 //
tasyāṃ vai janayāmāsa balonmādau hariḥ svayam /
āyatirniyatiścaiva manoḥ kanye mahātmanaḥ // GarP_1,5.9 //
dhātāvidhātroste bhārye tayorjātau sutāvubhau /
prāṇaścaiva mṛkaṇḍuśca mārkaṇḍeyo mṛkaṇḍutaḥ // GarP_1,5.10 //
patni marīceḥ sambhūtiḥ paurṇamāsamasūyata /
virajāḥ sarvagaścaiva tasya putrau mahātmanaḥ // GarP_1,5.11 //
smṛteścāṃṅgirasaḥ putrāḥ prasūtāḥ kanyakāstathā /
sinīvālī kuhūścaiva rākā cānumatistathā // GarP_1,5.12 //
anasūyā tathaivātrerjajñe putrānakalmaṣān /
somaṃ durvāsasaṃ caiva dattātreyaṃ ca yoginam // GarP_1,5.13 //
prītyāṃ pulastyabhāryāyāṃ dattolistatsuto 'bhavat /
karṃmaśaścārthavīraśca sahiṣṇuśca sutatrayam // GarP_1,5.14 //
kṣamā tu suṣuve bhāryā pulahasya prijāpateḥ /
kratośca sumatirbhāryā bālakhilyānasūyata // GarP_1,5.15 //
ṣaṣṭiryāni sahasrāṇi ṛṣīṇāmūrdharetasām /
aṅguṣṭhaparvamātrāṇāṃ jvaladbhāskaravarcasām // GarP_1,5.16 //
ūrjāyāṃ tu vasiṣṭasya saptājāyanta vai sutāḥ /
rajogātrordhabāhuśca śaraṇaścānaghastathā // GarP_1,5.17 //
sutapāḥ śukra ityete sarve saptarṣayo 'malāḥ /
svāhāṃ prādātsa dakṣo 'pi śaśarīrāya vahnaye // GarP_1,5.18 //
tasmātsvāhā sutāṃllebhe trīnudāraujaso hara ! /
phāvakaṃ pavamānaṃ ca śuciṃ cāpi jalāśinaḥ // GarP_1,5.19 //
pitṛbhyaśca svadhā jajñe menāṃ vaitaraṇīṃ tathā /
te ubhe brahmavādinyau menāyāṃ tu himācalaḥ // GarP_1,5.20 //
mainākaṃ janayāmāsa gaurīṃ pūrvaṃ tu yā satī /
tato brahmātmasambhūtaṃ pūrvaṃ svāyaṃbhuvaṃ prabhuḥ // GarP_1,5.21 //
ātmānameva kṛtavānprajāpālyaṃ manuṃ hara ! /
śatarūpāṃ ca tāṃ nārīṃ taponihatakalmaṣām // GarP_1,5.22 //
svāyambhuvo manurdevaḥ patnitve jagṛhe vibhuḥ /
tasmācca puruṣāddevī śatarūpā vyajāyata // GarP_1,5.23 //
priyavratottānapādau prasūtyākūtisaṃjñete /
devahūtiṃ manustāsu ākūtiṃ rucaye dadau // GarP_1,5.24 //
prasūtiṃ caiva dakṣāya davahūtiṃ ca kardame /
ruceryajño dakṣiṇābhūddakṣiṇāyāṃ ca yajñataḥ // GarP_1,5.25 //
abhavandvādaśa sutā yāmā nāma mahābalāḥ /
caturvośatikanyāśca sṛṣṭavāndakṣa uttamāḥ // GarP_1,5.26 //
śraddhā calā dhṛtistuṣṭiḥ puṣṭirmedhā kriyā tathā /
buddhirlajjā vapuḥ śāntirṛddhiḥ kīrtistnayodaśī // GarP_1,5.27 //
patnyarthaṃ pratijagrāha dharmo dākṣāyaṇīprabhuḥ /
khyatiḥ satyatha sambhūtiḥ smṛtiḥ prītiḥ kṣamā tathā // GarP_1,5.28 //
sannatiścānasūyā ca ūrjā svāhā svadhā tathā /
bhṛghurbhavo marīciśca tathā caivāṅgirā muniḥ // GarP_1,5.29 //
pulastyaḥ pulahaścaiva kratuścarṣivarastathā /
ātrirvasiṣṭho vahniśca pitaraśca yathākramam // GarP_1,5.30 //
khyātyādyā jagṛhuḥ kanyā munayo munisattamāḥ /
śraddhā kāmaṃ calā darpaṃ niyamaṃ dhṛtirātmajam // GarP_1,5.31 //
santoṣaṃ ca tathā tuṣṭirlobhaṃ puṣṭirasūyata /
medhā śrutaṃ kriyā daṇḍaṃ layaṃ vinayameva ca // GarP_1,5.32 //
bodhaṃ buddhistathā lajjā vinayaṃ vapurātmajam /
vyavasāyaṃ prajajñe vai kṣemaṃ śāntirasūyata // GarP_1,5.33 //
sukhamṛddhiryaśaḥ kīrtirityete dharmasūnavaḥ /
kāmasya ca ratirbhāryā tatputro harṣa ucyate // GarP_1,5.34 //
īje kadācidyajñena hayamedhena dakṣakaḥ /
tasya jāmātaraḥ sarve yajñaṃ jagmurnimantritāḥ // GarP_1,5.35 //
bhāryabhiḥ sahitāḥ sarve rudraṃ devīṃ satīṃ vinā /
anāhūtā satī prāptā dakṣeṇaivāvamānitā // GarP_1,5.36 //
tyaktā dehaṃ punarjātā menāyāṃ tu himālayāt /
śambhorbhāryābhavadraurī tasyāṃ jajñe vināyakaḥ // GarP_1,5.37 //
kumāraścaiva bhṛṅgīśaḥ kruddho rudraḥ pratāpavān /
vidhvaṃsya yajñaṃ dakṣaṃ tu taṃ śaśāpa pinākadhṛk /
dhruvasyānvayasambhūto manuṣyastvaṃ bhaviṣyasi // GarP_1,5.38 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe prajākartrādisṛṣṭirnāma pañcamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 6
hariruvāca /
uttānapādādabhavatsurucyāmuttamaḥ sutaḥ /
sunītyāṃ tu dhruvaḥ putraḥ sa lebhe sthānamuttamam // GarP_1,6.1 //
muniprasādādārādhya devadevaṃ janārdanam /
dhruvasya tanayaḥ śliṣṭirmahābalaparākramaḥ // GarP_1,6.2 //
tasya prācīnavarhistu putrastasyāpyudāradhīḥ /
divañjayastasya sutastasya putro ripuḥ smṛtaḥ // GarP_1,6.3 //
ripoḥ putrastathā śrīmāṃścākṣuṣaḥ kīrtito manuḥ /
rurustasya sutaḥ śrīmānaṅgastasyāpi cātmajaḥ // GarP_1,6.4 //
aṅgasya veṇaḥ putrastu nāstiko dharmavarjitaḥ /
adharṃmakārī veṇa(na) śca munibhiśca kuśairhataḥ // GarP_1,6.5 //
ūruṃ mamanthuḥ putrārthe tato 'sya tanayo 'bhavat /
hrasvo 'timātraḥ kṛṣṇāṅgo niṣīdeti tato 'bruvan // GarP_1,6.6 //
niṣādastena vai jāto bindhyaśailanivāsakaḥ /
tato 'sya dakṣiṇaṃ pāṇiṃ mamanthuḥ sahasā dvijāḥ // GarP_1,6.7 //
tasmāttasya suto jāto viṣṇormānasarūpadhṛk /
puthurityevanāmā sa veṇaputro divaṃ yayau // GarP_1,6.8 //
dudoha pṛthivīṃ rājā prajānāṃ jīvanāya hi /
antardhānaḥ pṛthoḥ putro tahavirdhānastadātmajaḥ // GarP_1,6.9 //
prācīnavaharstetputraḥ pṛthivyāmekarāḍ babhau /
upayeme samudrasya lavaṇasya sa vai sutām // GarP_1,6.10 //
tasmātsuṣāva sāmudrī daśa prācīnabarhiṣaḥ /
sarve prācetasā nāma dhanurvedasya pāragāḥ // GarP_1,6.11 //
apṛthagadharṃmacaraṇāste 'tapyanta mahattapaḥ /
daśavarṣasahasrāṇi samudrasalileśayāḥ // GarP_1,6.12 //
prajāpatitvaṃ saṃprāpya bhāryā teṣāṃ ca māriṣa /
abhavaddhavaśāpena tasyāṃ dakṣo 'bhavattataḥ // GarP_1,6.13 //
asṛjanmanasā dakṣaḥ prajāḥ pūrvaṃ caturvodhāḥ /
nāvardhanta ca tāstasya apadhyātā hareṇa tu // GarP_1,6.14 //
maithunena tataḥ sṛṣṭiṃ kartumaicchatprajāpatiḥ /
asikrīmāvahadbhāryāṃ vīraṇasya prajāpateḥ // GarP_1,6.15 //
tasya putrasahasraṃ tu vairaṇyāṃ samapadyata /
nāradoktā bhuvaścāntaṃ gatā jñātuṃ ca nāgatāḥ // GarP_1,6.16 //
dakṣaputrasahasraṃ ca teṣu naṣṭeṣu sṛṣṭavān /
śavalāśvāste 'pi gatā bhrātṝṇāṃ padavīṃ hara ! // GarP_1,6.17 //
dakṣaḥ kruddhaḥ śaśāpātha nāradaṃ janma cāpsyasi /
nārado hyabhavatputraḥ kaśyapasya muneḥ punaḥ // GarP_1,6.18 //
yajñe dhvaste 'tha dakṣo 'pi śaśāprograṃ maheśvaram /
stutvātvāmupacāraiśca pūjayiṣyanti śaṅkara // GarP_1,6.19 //
janmāntare 'pi vaireṇa te vinaśyanti śaṅkara ! /
tasmādvairaṃ na kartavyaṃ kadācidapi kenacit /
asiknyāṃ (mahiṣyāṃ) janayāmāsa dakṣo duhitaro hyatha // GarP_1,6.20 //
ṣaṣṭiṃ kanyā rūpayutā dve caivāṅgirase dadau /
dve prādātsa kṛśāśvāya daśa dharṃmāya cāpyatha // GarP_1,6.21 //
caturdaśa kaśyapāya aṣṭāviṃśātimindave /
pradadau bahuputrāya suprabhāṃ bhāminīṃ tathā // GarP_1,6.22 //
manoramāṃ bhānumatīṃ viśālāṃ bahudāmatha /
dakṣaḥ prādānmahādeva ! catasro 'riṣṭanemaye (ne) // GarP_1,6.23 //
sa kṛśāśvāya ca prādātsuprajāṃ ca tathā jayām /
arundhatī vasuryār(jā) mī lambā bhānurmarudvatī // GarP_1,6.24 //
saṅkalpā ca muhūrtā ca sādhyā viśvā ca tā daśa /
dharṃmapatnyaḥ samākhyātāḥ kaśyapasya vadāmyaham // GarP_1,6.25 //
aditirditirdanuḥ kālā hyanāyuḥ siṃhikā muniḥ /
kadrūḥ sādhyā harā krodhā vinatā surabhiḥ khagā // GarP_1,6.26 //
viśvedevāstu viśvāyāḥ sādhyā sādhyānvyajāyata /
marutvatyāṃ marutvanto vasostu vasavastathā // GarP_1,6.27 //
bhānostu bhānavo rudra ! muhūrtācca muhūrtajāḥ /
lambāyāścaiva ghoṣo 'tha nāgavīthistu yā (jā) mitaḥ // GarP_1,6.28 //
pṛthivīviṣayaṃ sarvamarutvatyāṃ vyajāyata /
saṅkalpāyāstu sarvātmā jajñe saṃkalpa eva hi // GarP_1,6.29 //
āpo dhruvaśca somaśca dharaścaivānilo 'nalaḥ /
pratyūṣaśca prabhāsaśca vasavo nāmabhiḥ smṛtāḥ // GarP_1,6.30 //
āpasya putro vetuṇḍiḥ (ṇḍaḥ) śramaḥ śrānto dhvanistathā /
dhruvasya putro bhagavānkālo lokaprakālanaḥ // GarP_1,6.31 //
somasya bhagavānvarcā varcasvī yena jāyate /
dharasya putro druhiṇo hutahavyavahastathā // GarP_1,6.32 //
manoharāyāṃ śiśiraḥ prāṇo 'tha ramaṇastathā /
anilasya śivā bhāryā tasyāḥ putraḥ pulomajaḥ // GarP_1,6.33 //
avijñātagatiścaiva dvau putrāvanilasya tu /
agniputraḥ kumārastu śarastambe vyajāyat // GarP_1,6.34 //
tasya śākho viśākhaśca naigameyaśca pṛṣṭajaḥ /
apatyaṃ kṛttikānāṃ tu kārtikeya iti smṛtaḥ // GarP_1,6.35 //
pratyuṣasya viduḥ putramṛṣiṃ nāmnā tu devalam /
viśvakarṃmā prabhāsasya vikhyāto devavardhakiḥ // GarP_1,6.36 //
ajaikapādahirbudhnyastvaṣṭā rudraśca vīryavān /
tvaṣṭuścāpyātmajaḥ putro viśvarūpo mahātapāḥ // GarP_1,6.37 //
haraśca bahurūpaśca tryambakaścāparājitaḥ /
vṛṣākapiśca śambhuśca kaparde raivatastathā // GarP_1,6.38 //
mṛgavyādhaśca śarvaśca kapālī ca mahāmune ! /
ekādaśaite kathitā rudrāstribhuvaneśvarāḥ // GarP_1,6.39 //
adityāṃ kaśyapāccaiva sūryā dvādaśa jajñire /
viṣṇuḥ śakror'yyamā dhātā tvaṣṭā pūṣā tathaiva ca // GarP_1,6.40 //
vivasvānsavitā caiva mitro varuṇa eva ca /
aśumāṃśca bhagaścaiva ādityā dvādaśa smṛtāḥ // GarP_1,6.41 //
saptaviṃśatiḥ somasya patnyo nakṣatrasaṃjñitāḥ /
hiraṇyakaśipurdityāṃ hiraṇyākṣo 'bhavattadā // GarP_1,6.42 //
siṃhikā cābhavatkanyā vipracittiparigrahā /
hiraṇyakaśipoḥ putrāścatvāraḥ pṛthulaujasaḥ // GarP_1,6.43 //
anuhrādaśca hrādaśca prahrādaścaiva vīryavān /
saṃhrādaścāvamasteṣāṃ prahrādo viṣṇutatparaḥ // GarP_1,6.44 //
saṃhrādaputra āyuṣmāñchibirvāṣkala eva ca /
virocanaśca prāhrādirbalirjajñe virocanāt // GarP_1,6.45 //
baleḥ putraśataṃ tvāsīdvāṇajyeṣṭhaṃ vṛṣadhvaja ! /
hiraṇyākṣasutāścāsansarva eva mahābalāḥ // GarP_1,6.46 //
utkuraḥ śakuniścaiva bhūtasantāpanastathā /
mahānāgo mahābāhuḥ kālanābhastathāparaḥ // GarP_1,6.47 //
abhavandanuputrāśca dvimūrdhā śaṅkarastathā /
ayomukhaḥ śaṅkuśirāḥ kapilaḥ śambarastathā // GarP_1,6.48 //
ekacakro mahābāhustārakaśca mahābalaḥ /
svarbhānurvṛṣaparvā ca pulomā ca mahāsuraḥ // GarP_1,6.49 //
ete danoḥ sutāḥ khyātā vipracittiśca vīryavān /
svarbhānoḥ suprabhā kanyā śarmiṣṭhā vārṣaparvaṇī // GarP_1,6.50 //
upadānavī hayaśirāḥ prakhyātā varakanyakāḥ /
vaiśvānarasute cobhe pulomā kālakā tathā // GarP_1,6.51 //
ubhe te tu mahābhāge mārīcestu parigrahaḥ /
tābhyāṃ putrasahasrāṇi ṣaṣṭirdānavasattamāḥ // GarP_1,6.52 //
paulomāḥ kālakañjāśca mārīcatanayāḥ smṛtāḥ /
siṃhikāyāṃ samutpannā vipracittisutāstathā // GarP_1,6.53 //
vyaṃśaḥ śalyaśca balavānnabhaścaiva mahābalaḥ /
vātāpirnamuciścaiva ilvalaḥ khasṛmāṃstathā // GarP_1,6.54 //
añja (nta) ko narakaścaiva kāla nābhastathaiva ca /
nivātakavacā daityāḥ prahrādasya kule 'bhavan // GarP_1,6.55 //
ṣaṭ sutāśca mahāsattvāstāmrāyāḥ parikīrtitāḥ /
śukī śyenī ca bhāsī ca sugrīvī śucigṛdhrike // GarP_1,6.56 //
śukī śukānajanayadulūkī pratyalūkakān /
śyenī śyenāṃstathā bhāsī bhāsān gṛdhrāṃśca gṛdhryapi // GarP_1,6.57 //
śukyaudakānpakṣigaṇānsugrīvī tu vyajāyata /
(aśvānuṣṭān gardabhāṃśca tāmrāvaṃśaḥ prakīrtitaḥ // GarP_1,6. 58 //)
vinatāyāstu putrau dvau vikhyātau garuḍāruṇau /
surasāyāḥ sahasraṃ tu sarpāṇāmamitaujasām // GarP_1,6.59 //
kādraveyāśca phaṇinaḥ sahasramamitaujasaḥ /
teṣā prādhānā bhūteśa ! śeṣavāsukitakṣakāḥ // GarP_1,6.60 //
śaṅkhaḥ śveto mahāpadmaḥ (śaṅkhaḥ) kambalāśvatarau tathā /
elāpatrastathā nāgaḥ karkoṭakadhanañjayau // GarP_1,6.61 //
gaṇaṃ krodhavaśaṃ viddhi te ca sarve ca daṃṣṭriṇaḥ /
krodhā tu janayāmāsa piśācāṃśca mahābalān // GarP_1,6.62 //
gāstu vai janayāmāsa surabhirmahiṣāṃstathā /
irā vṛkṣalatāballīstṛṇajātīśca sarvaśaḥ // GarP_1,6.63 //
khagā ca yakṣarakṣāṃsi munirapsarasastathā /
ariṣṭā tu mahāsattvān gandharvānsamajījanat // GarP_1,6.64 //
devā ekonapañcāśanmaruto hyabhavanniti /
ekajyo tiśca dvirjyoticaturjyotistathaiva ca // GarP_1,6.65 //
ekaśukro dviśukraśca triśukraśca mahābalaḥ /
īdṛk sadṛk tathānyādṛk tataḥ pratisadṛk tathā // GarP_1,6.66 //
mitaśca samitaścaiva sumitaśca mahābalaḥ /
ṛtajitsatyajiccaiva suṣeṇaḥ senajittathā // GarP_1,6.67 //
atimitro 'pyamitraśca dūramitro 'jitastathā /
ṛtaśca ṛtadharṃmā ca vihartā varuṇo (camaso) dhruvaḥ // GarP_1,6.68 //
vidhāraṇaśca durmedhā ayamekagaṇaḥ smṛtaḥ /
īdṛśaśca sadṛkṣaśca etādṛkṣo mitāśanaḥ // GarP_1,6.69 //
etenaḥ prasadṛkṣaśca surataśca mahātapāḥ /
hetumānprasavastadvatsurabhaśca mahāyaśāḥ // GarP_1,6.70 //
nādirugro dhvanirbhāso bimukto vikṣipaḥ sahaḥ /
dyutirvasuranādhṛṣyo lābha kāmo jayī virāṭ // GarP_1,6.71 //
udveṣaṇo gaṇo nāma vāyuskandhe tu saptame /
etatsarvaṃ hare rūpaṃ rājāno dānavāḥ surāḥ // GarP_1,6.72 //
sūryādi parivāreṇa manvādyā ījire harim // GarP_1,6.73 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe uttānapādavaṃśādivarṇanaṃ nāma ṣaṣṭho 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 7
rudra uvāca /
sūryādipūjanaṃ brūhi kṛtaṃ svāyambhuvādibhiḥ /
bhuktimuktipradaṃ sāraṃ vyāsa ! saṃkṣepataḥ param // GarP_1,7.1 //
hariruvāca /
sūryādipūjāṃ vakṣyāmi dharṃmakāmādikārikām // GarP_1,7.2 //
oṃ sūryāsanāya namaḥ /
oṃ namaḥ sūryamūrtaye /
oṃ hrāṃ hrīṃ saḥ sūryāya namaḥ /
oṃ somāya namaḥ /
oṃ maṅgalāya namaḥ /
oṃ budhāya namaḥ
oṃ bṛhaspataye namaḥ /
oṃ śukrāya namaḥ /
oṃ śanaiścarāya namaḥ /
oṃ rāhave namaḥ /
oṃ ketave namaḥ /
oṃ tejaścaṇḍāya namaḥ // GarP_1,7.3 //
āsanāvāhanaṃ pādyamarghyamācamanaṃ tathā /
snānaṃ vastropavītañca gandhapuṣpaṃ ca dhūpakam // GarP_1,7.4 //
dīpakaṃ ca naskāraṃ pradakṣiṇavisarjane /
sūryādīnāṃ sadā kuryāditi mantrairvṛṣadhvaja ! // GarP_1,7.5 //
oṃ hrāṃśivāya namaḥ /
oṃ hrāṃ śivamūrtaye śivāya namaḥ /
oṃ hrāṃ hṛdayāya namaḥ /
oṃ hrīṃ śirase svāhā /
oṃ hrūṃ śikhāyai vaṣaṭ /
oṃ hrai kavacāya huṃ /
oṃ hrauṃ netratrayāya vauṣaṭ /
oṃ hraḥ astrāya namaḥ /
oṃ hrāṃ sadyojātaya namaḥ /
oṃ hrīṃ vāmadevāya namaḥ /
oṃ hrūṃ aghorāya namaḥ /
oṃ hraiṃ tatpuruṣāya namaḥ /
oṃ hrauṃ īśānāya namaḥ /
oṃ hrīṃ gauryai namaḥ /
oṃ hrauṃ gurubhyo namaḥ /
oṃ hrauṃ indrāya namaḥ /
oṃ hrauṃ caṇḍāya namaḥ /
oṃ hrāṃ aghorāya namaḥ /
oṃ vāsudevāsanāya namaḥ /
oṃ vāsudavamūrtaye namaḥ /
oṃ aṃ oṃ namo bhagavate vāsudevāya namaḥ /
oṃ āṃ oṃ namo bhagavate saṅkarṣaṇāya namaḥ /
oṃ aṃ oṃ namo bhagavate pradyumnāya namaḥ /
oṃ aḥ oṃ namo bhagavate aniruddhāya namaḥ /
oṃ nārāyaṇāya namaḥ /
oṃ tatsabdrahyaṇe namaḥ /
oṃ hrāṃ viṣṇave namaḥ /
oṃ kṣauṃ namo bhagavate narasiṃhāya namaḥ /
oṃ bhūḥ oṃ namo bhagavate varāhāya namaḥ /
oṃ kaṃ ṭaṃ paṃ śaṃ vainateyāya namaḥ /
oṃ jaṃ khaṃ raṃ sudarśa nāya namaḥ /
oṃ khaṃ ṭhaṃ phaṃ ṣaṃ gadaiyau namaḥ /
oṃ vaṃ laṃ maṃ kṣaṃ pāñcajanyāya namaḥ /
oṃ ghaṃ ḍhaṃ bhaṃ haṃ śriyai namaḥ /
oṃ gaṃ ḍaṃ vaṃ saṃ puṣṭyai namaḥ /
oṃ dhaṃ ṣaṃ vaṃ saṃ vanamālāyai namaḥ /
oṃ saṃ daṃ laṃ śrīvatsāya namaḥ /
oṃ ṭhaṃ caṃ bhaṃ yaṃ kaustubhāya namaḥ /
oṃ gurubhyo namaḥ /
oṃ indrādidikpālebhyo namaḥ /
oṃ viṣvaksenāya namaḥ // GarP_1,7.6 //
āsanādīnhareratairmantrairmantrairdadyādvṛṣadhvaja ! /
viṣṇuśaktyāḥ sarasvatyāḥ pūjāṃ śṛṇu śubhapradām // GarP_1,7.7 //
oṃ hrīṃ sarasvatyai namaḥ /
oṃ hrāṃ hṛdayāya namaḥ /
oṃ hrīṃ śirase namaḥ /
oṃ hrūṃ śikhāyai namaḥ /
oṃ hraiṃ kavacāya namaḥ /
oṃ hrauṃ netratrayāya namaḥ /
oṃ hraḥ astrāya namaḥ // GarP_1,7.8 //
śraddhā ṛddhiḥ kalā medhā tuṣṭiḥ puṣṭiḥ prabhā matiḥ /
oṃ hrīṅkārādyā namo 'ntāśca sarasvatyāśca śaktayaḥ // GarP_1,7.9 //
kṣetrapālāya namaḥ /
oṃ gurubhyo namaḥ /
oṃ paramagurubhyo namaḥ // GarP_1,7.10 //
padmasthāyāḥ sarasvatyā āsanādyaṃ prakalpayet /
sūryādīnāṃ svakairprantraiḥ pavitrārohaṇaṃ tathā // GarP_1,7.11 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe sūryādīnāṃ sarasvatyāśca pūjanaṃ nāma saptamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 8
hariruvāca /
bhūmiṣṭhe maṇḍape snātvā maṇḍale viṣṇumarcayet /
pañcaraṅgikacūrṇena vajranābhaṃ tu maṇḍalam // GarP_1,8.1 //
ṣoḍaśaiḥ koṣṭhakaistatra saṃmitaṃ rudra? kārayet /
caturthapañcakoṇeṣu sūtrapātaṃ tu kārayet // GarP_1,8.2 //
koṇasūtrādubhayataḥ koṇā ye tatra saṃsthitāḥ /
teṣu caiva prakurvīta sūtrapātaṃ vicakṣaṇaḥ // GarP_1,8.3 //
tadanantarakoṇeṣu evameva hi kārayet /
prathamā nābhiruddiṣṭā madhye rekhāprasaṃgame // GarP_1,8.4 //
antareṣu ca sarveṣu aṣṭau caiva tunābhayaḥ /
pūrvamadhyamanābhi bhyāmathaṃ sūtraṃ tu bhrāmayet // GarP_1,8.5 //
antarā sa dvijaśreṣṭhaḥ pādonaṃ bhrāmayeddhara ! /
anena nābhisūtrasya karṇikāṃ bhrāmayecchiva ! // GarP_1,8.6 //
karṇikāyā dvibhāgena kesarāṇi vicakṣaṇaḥ /
tadagreṇa sadā vidvāndalānyeva samālikhet // GarP_1,8.7 //
sarveṣu nābhikṣetraṣu mānenānena suvrata ! /
padmāni tāni kurvīta deśikaḥ para mārthavit // GarP_1,8.8 //
ādisūtravibhāgena dvārāṇi parikalpayet /
dvāraśobhāṃ tathā tatra tadardhena tu kalpayet // GarP_1,8.9 //
karṇikāṃ pītavarṇena sitaraktādikesaraiḥ /
antaraṃ nīlavarṇena dalāni asitena ca // GarP_1,8.10 //
kṛṣṇavarṇena rajasā caturaśraṃ prapūrayet /
dvārāṇi śuklavarṇena rekhāḥ pañca ca maṇḍale // GarP_1,8.11 //
sitā raktā tathā pītā kṛṣṇā caiva yathākramam /
kṛtvaiva maṇḍalañcādau nyāsaṃ kṛtvārcayeddharim // GarP_1,8.12 //
hṛnmadhye tu nyasedviṣṇuṃ kaṇṭhe saṅkarṣaṇaṃ tathā /
pradyumnaṃ śirasi nyasya śikhāyāmaniruddhakam // GarP_1,8.13 //
brahmāṇaṃ sarvagātreṣu karayoḥ śrīdharaṃ tathā /
ahaṃ viṣṇuriti dhyātvā karṇikāyāṃ nyaseddharim // GarP_1,8.14 //
nyasetsaṅkarṣaṇaṃ pūrve pradyumnaṃ caiva dakṣiṇe /
aniruddhaṃ paścime ca brihmāṇaṃ cottare nyaset // GarP_1,8.15 //
śrīdharaṃ rudrakoṇeṣu indrādīndikṣu vinyaset /
tato 'bhyarcya ca gandhādyaiḥ prāpnuyātparamaṃ padam // GarP_1,8.16 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe viṣṇupūjopayogivajranābhamaṇḍalanirūpaṇaṃ nāmāṣṭamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 9
hariruvāca /
samaye (yā) dīkṣitaḥ śiṣyo baddhanetrastu vāsasā /
aṣṭāhutiśataṃ tasya mūlamantreṇa homayet // GarP_1,9.1 //
dviguṇaṃ putrake homaṃ triguṇaṃ sādhake matam /
nirvāṇadeśike rudra ! caturguṇamudāhṛtam // GarP_1,9.2 //
guruviṣṇudvijastrīṇāṃ hantā badhyastva(śca)dīkṣitaiḥ /
atha dīkṣāṃ pravakṣyāmi dharmādharmakṣayaṅkarīm // GarP_1,9.3 //
upaveśya bahiḥ śiṣyāndhāraṇaṃ teṣu kārayet /
vāyavyā kalayā rudra śoṣyamāṇānvicintayet // GarP_1,9.4 //
āgreyyā dahyamānāṃśca plāvitānambhasā punaḥ /
tejastejāsi taṃ jīvamekīkṛtya samākṣipet // GarP_1,9.5 //
prāṇavaṃ cintayevdyomni śarīre 'nyattu kāraṇam /
ekaikaṃ yo jayettatra kṣetrajñaṃ dehakāraṇāt // GarP_1,9.6 //
utpādya yojayetpaścādekaikaṃ vṛṣabhadhvaja /
maṇḍalādiṣvaśaktastu kalpayitvār'cayeddharim // GarP_1,9.7 //
caturdvāraṃ bhavettacca brahmatīrthādanukramāt /
hastaṃ padmaṃ samākhyātaṃ patrāṇyaṅgulayaḥ smṛtāḥ // GarP_1,9.8 //
karṇikā talahastantu nakhānyasya tu kesarāḥ /
tatrārcayeddhariṃ dhyātvā sūryandvagnayantareva ca // GarP_1,9.9 //
taṃ hastaṃ pātayenmūrdhni śiṣyasya tu samāhitaḥ /
haste viṣṇuḥ sthito yasmādviṣṇuhastastatastvayam /
naśyanti sparśanāttasya pātakānyakhilāni ca // GarP_1,9.10 //
guruḥ śiṣyaṃ samabhyarcya netre baddhe tu vāsasā /
devasya pramukhaṃ kṛtvā puṣpamevārpayettataḥ /
puṣpaṃ nipatitaṃ yatra mūrdhno devasya śārṅgiṇaḥ // GarP_1,9.11 //
tannāma kārayettasya strīṇāṃ nāmāṅkitaṃ svayam /
śūdrāṇāṃ dāsasaṃyuktaṃ kārayettu vicakṣaṇaḥ // GarP_1,9.12 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe viṣṇudīkṣānidṛ nāma navamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 10
hariruvāca /
r śyādipūjāṃ pravarśyāmi sthaṇḍilādiṣu siddhaye /
śrīṃ hrīṃ mahālakṣmyai namaḥ /
śrāṃ śrīṃ śrūṃ śraiṃ śrauṃ śraḥ kramāddhṛdayaṃ ca śiraḥ śikhām /
kavacaṃ netramastraṃ ca āsanaṃ mūrtimarcayet // GarP_1,10.1 //
maṇḍale padmagarbhe ca caturdvāri rajo 'nvite /
catuḥ ṣaṣṭyantamaṣṭādi khākṣe khākṣyādi maṇḍalam // GarP_1,10.2 //
khākṣīndusūryagaṃ sarvaṃ khādivedenduvartanāt /
lakṣmīmaṅgāni caikasminkoṇe durgāṃ gaṇaṃ gurum // GarP_1,10.3 //
kṣetrapālamathāgnyādau homāñjuhāva kāmabhāk /
oṃ ghaṃ ṭaṃ ḍaṃ haṃ śrīmahālakṣmyai namaḥ // GarP_1,10.4 //
anena pūjayellakṣmīṃ pūrvoktaparivārakaiḥ /
oṃ saiṃ sarasvatyai namaḥ /
oṃ hrīṃ saiṃ sarasvatyai namaḥ // GarP_1,10.5 //
oṃ hrīṃ vadavadavāgvādinisvāhā oṃ hrīṃ sarasvatyai namaḥ // GarP_1,10.6 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe lakṣmyarcananirūpaṇaṃ nāma daśamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 11
hariruvācaṃ /
navavyūhārcanaṃ vakṣye yaduktaṃ kaśyapāya hi /
jīvamutkṣipya mūrdhanyaṃ nābhyāṃ vyomniniveśayet // GarP_1,11.1 //
tatoramiti bījena dahedbhūtātmakaṃ vapuḥ /
yamityanena bījena tacca sarva vināśayet // GarP_1,11.2 //
lamityanena bījena plāvayetsacarācaram /
vamityanena bījena cintayedamṛtaṃ tataḥ // GarP_1,11.3 //
tato budvudamadhye tu pītavāsāścaturbhujaḥ /
ahaṃ matastathātmānaṃ dhyānena paricintayet // GarP_1,11.4 //
mantranyāsaṃ tataḥ kuryāttrividhaṃ karadehayoḥ /
dvādaśākṣarabījena uktabījairanantaram // GarP_1,11.5 //
ṣaḍaṅgena tataḥ kuryātsākṣādyena harirbhavet /
dakṣiṇāṅguṣṭhamārabhya madhyāṅguṣṭhandale nyaset // GarP_1,11.6 //
madhye bījadvayaṃ nyasya nyasedaṅge tataḥ punaḥ /
hṛcchirasi śikhāvarṃmavakkrākṣyudahapṛṣṭhataḥ // GarP_1,11.7 //
bāhvośca karayorjānvoḥ pādayoścāpi vinyaset /
padmākārau karau kṛtvā madhye 'ṅguṣṭhaṃ niveśayet // GarP_1,11.8 //
cintayettatra sarveśaṃ paraṃ tattvamanāmayam /
kramāccaitāni bījāni tarjanyādiṣu vinya set // GarP_1,11.9 //
tato mūrdhākṣivakkreṣu kaṇṭhe ca hṛdaye tathā /
nābhau guhye tathā jānvoḥ pādayorvinyasetkramāt // GarP_1,11.10 //
pāṇyoḥ ṣaḍaṅgabījāni nyasya kāye tato nyaset /
aṅguṣṭhādikaniṣṭhāntaṃ vinyasedvījapañcakam // GarP_1,11.11 //
karamadhye netrabījamaṅganyāsa'pyayaṃ kramaḥ /
hṛdaye hṛdayaṃ nyasya śiraḥ śirasi vinyaset // GarP_1,11.12 //
śikhāyāṃ tu śikhāṃ nyasya kavacaṃ sarvatastanau /
netraṃ netre vidhātavyamastrañca karayordvayoḥ // GarP_1,11.13 //
tenaiva ca diśo baddhā pūjā vidhimathācaret /
hṛdaye cintayetpūrvaṃ yogapīṭhaṃ samāhitaḥ // GarP_1,11.14 //
dharma jñanaṃ ca vairāgyamaiśvaryaṃ ca yathākramam /
āgneyādau ca pūrvādāvadharmādīṃśca vinyaset // GarP_1,11.15 //
ebhiḥ paricchannatanuṃ pīṭhabhūtaṃ tadātmakam /
anantaṃ vinsetpaścātpūrvakāyonnataṃ sthitam // GarP_1,11.16 //
tato vidyātsarojātaṃ dalāṣṭasamadigdalam /
sitābjaṃ śatapatrāḍhyaṃ viprakīrṇordhakarṇikam // GarP_1,11.17 //
dhyātvā vedādinā paścātsūryasomānalātmanām /
maṇḍalāni kramādevamuparyupari cintayet // GarP_1,11.18 //
tataḥ pūrvādidiksaṃsthāḥ śaktīḥ keśavagocarāḥ /
vimalādyā nyasedaṣṭau navamīṃ karṇikāgatām // GarP_1,11.19 //
evaṃ dhyātvā samabhyarcya yogapīṭhamanantaram /
manasāvāhya tatreśaṃ hariṃ śārṅgaṃ nyasetpunaḥ // GarP_1,11.20 //
hṛdayādīni pūrvādicaturdigdalayogataḥ /
madhye netraṃ tu koṇeṣu astramantraṃ nyasettataḥ // GarP_1,11.21 //
saṅkarṣaṇādibījāni pūrvādikramayogataḥ /
dvāri pūrve pare caiva vainateyaṃ tu vinyaset // GarP_1,11.22 //
sudarśanaṃ sahasrāraṃ dakṣiṇe dvāri vinyaset /
śriyaṃ dakṣiṇato nyasya lakṣmīmuttaratastathā // GarP_1,11.23 //
dvāryattare gadāṃ nyasya śaṅkhaṃ koṇeṣu vinyaset /
devadakṣiṇataḥ śārṅgaṃ vāme caiva sudhīrnyaset // GarP_1,11.24 //
tadvatkhaṅgaṃ tathā cakraṃ nyasetpārśvadvayordvayam /
tato 'ntarlokapālāṃśca svadigbhedena vinyaset // GarP_1,11.25 //
vajrādīnyāyudhānyeva tathaiva viniveśayet /
ūrghvaṃ brihma tathānantamadhaśca paricintayet // GarP_1,11.26 //
sarvaṃ dhyātveti saṃpūjya mudrāḥ sandarśayettataḥ /
añjaliḥ prathamā mudrā kṣipraṃ devaprasādhanī // GarP_1,11.27 //
vandanī hṛdayāsaktātsārdhaṃ dakṣiṇatonnatā /
ūrdhāṅguṇṭho vāmamuṣṭirdakṣiṇāṅguṣṭhabandhanaḥ // GarP_1,11.28 //
savyasya tasya cāṅguṣṭho yaḥ sa uddhaḥ prakīrtitaḥ /
tisraḥ sādhāraṇā hyetā mūrtibhedena kalpitāḥ // GarP_1,11.29 //
kaniṣṭhādipramokeṇa aṣṭau mudrā yathākramam /
aṣṭānāṃ pūrvabījānāṃ kramaśastvavadhārayet // GarP_1,11.30 //
aṅguṣṭhena kaniṣṭhāntaṃ nāmayitvāṅgulitrayam /
mudreyaṃ narasiṃhasya nyubjaṃ kṛtvā karadvayam // GarP_1,11.31 //
savyahastaṃ tathottānaṃ kṛtvordhaṃ bhrāmayecchanaiḥ /
navamīyaṃ smṛtā mudrā varāhābhimatā sadā // GarP_1,11.32 //
muṣṭidvayamathottānamṛjvaikaikena mocayet /
utkuñcayetsarvamuktā aṅgamudreyamucyate // GarP_1,11.33 //
muṣṭidvayamatho baddhā evamevānupūrvaśaḥ /
daśānāṃ lokapālānāṃ mudrāśca kramayogataḥ // GarP_1,11.34 //
suramādyaṃ dvitīyaṃ ca upāntyañcāntyameva ca /
vāsudevo balaḥ kāmo hyaniruddho yathākramam // GarP_1,11.35 //
praṇavastatsadityetad huṃ kṣaiṃ bhūriti mantrakāḥ /
nārāyaṇastathā brahmā viṣṇuḥ siṃho varāharāṭ // GarP_1,11.36 //
sitāruṇaharidrābhā nīlaśyāmallohitāḥ /
meghāgnimadupiṅgābhā varṇato navanāmakāḥ // GarP_1,11.37 //
kaṃ ṭaṃ paṃ śaṃ garutmānsyājjaṃ khaṃ vaṃ ca sudarśanam /
ṣaṃ caṃ phaṃ ṣaṃ gadādevī vaṃ laṃ maṃ kṣaṃ ca śaṅkhakam // GarP_1,11.38 //
ghaṃ ḍhaṃ bhaṃ haṃ bhavecchrīśca gaṃ jaṃ vaṃ śaṃ ca puṣṭikā /
ghaṃ vaṃ ca vanamālā syācchrī vatsaṃ daṃ saṃ bhavet // GarP_1,11.39 //
chaṃ ḍaṃ paṃ yaṃ kaustubhaḥ proktaścānanto hyahameva ca /
ityaṅgāniyathāyogaṃ devadevasya vai daśā // GarP_1,11.40 //
garuḍo 'mbujasaṃkāśo gadā caivāsitākṛtiḥ /
puṣṭiḥ śirīṣapuṣpābhā lakṣmīḥ kāñcanasannibhā // GarP_1,11.41 //
pūrṇacandranibhaḥ śaṅkhaḥ kaustubhastvaruṇadyutiḥ /
cakraṃ sūryasahasrābhaṃ śrīvatsaḥ kundasannibhaḥ // GarP_1,11.42 //
pañcavarṇanibhā mālā hyananto meghasannibhaḥ /
vidyudrūpāṇi cāstrāṇi yāni noktāni varṇataḥ // GarP_1,11.43 //
arghyapādyādi vai dadyātpuṇḍarīkākṣavidyayā // GarP_1,11.44 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe navavyūhārcanaṃ nāmaikādaśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 12
hariruvāca /
pūjānukramasiddhyarthaṃ pūjānukrama ucyate /
oṃ nama ityādau saṃsmṛtiḥ paramātmanaḥ // GarP_1,12.1 //
yaṃ raṃ vaṃ lamiti kāyaśuddhiḥ /
oṃ nama iti caturbhujātmanirmāṇam // GarP_1,12.2 //
tatastrividhaḥ karakāyanyāsaḥ /
tato tdṛdisthayogapīṭhapūjā /
oṃ anantāya namaḥ /
oṃ dharmāya namaḥ /
oṃ jñānāya namaḥ /
oṃ vairāgyāya namaḥ /
oṃ aiśvaryāya namaḥ /
oṃ adharṃmāya namaḥ /
oṃ ajñānāya namaḥ /
oṃ avairāgyāya namaḥ /
oṃ anaiśvaryāya namaḥ /
oṃ padmāya namaḥ /
oṃ ādityamaṇḍalāya namaḥ /
oṃ candramaṇḍalāya namaḥ /
oṃ vahnimaṇḍalāya namaḥ /
oṃ vimalāyai namaḥ /
oṃ utkarṣiṇyai namaḥ /
oṃ jñānāyai namaḥ /
oṃ kriyāyai namaḥ /
oṃ yogāyai namaḥ /
oṃ prahvyai namaḥ /
oṃ satyāyai namaḥ /
oṃ īśānāyai namaḥ /
oṃ sarvatomukhyai namaḥ /
oṃ saṃgopāṅgāya harerāsanāya namaḥ /
tataḥ karṇikāyām-aṃ vāsudevāya namaḥ /
āṃ hṛdayāya namaḥ /
īṃ śirase namaḥ /
ūṃ śikhāyai namaḥ /
aiṃ kavacāya namaḥ /
auṃ netratrayāya namaḥ /
aḥ phaṭ astrāya namaḥ /
āṃ saṅkarṣaṇāya namaḥ /
aṃ pradyumnāya namaḥ /
aḥ aniruddhāya namaḥ /
oṃ aḥ nārāyaṇāya namaḥ /
oṃ tatsabdahmaṇe namaḥ /
oṃ huṃ viṣṇave namaḥ /
kṣaiṃ narasiṃhāya bhūrvarāhya kaṃ vainateyāya jaṃ khaṃ vaṃ sudarśanāya khaṃ caṃ phaṃ ṣaṃ gadāyai vaṃ laṃ maṃ kṣaṃ pāñcajanyāya ghaṃ ḍhaṃ bhaṃ haṃ śriyai gaṃ ḍaṃ vaṃ śaṃ puṣṭyai dhaṃ vaṃ vanamālāyai daṃ śaṃ śrīvatsāya chaṃ ḍaṃ yaṃ kaustubhāya śaṃ śārṅgāya iṃ iṣudhibhyāṃ caṃ carmaṇe khaṃ khaḍgāya indrāya surāya partaye agnaye tejodhipatayeyamāyadharmādhipatayekṣaṃnairṛtāyarakṣodhipataye varuṇāya jalādhipataye yoṃ vāyave prāṇādhipataye dhāṃ dhanadāya dhanādhipataye hāṃ īśānāya vidyādhipataye oṃ vajrāya śaktyai oṃ daṇḍāya khaṅgāya oṃ pāśāya dhvajāya gadāyai triśūlāya laṃ anantāya pātālādhipataye khaṃ brahmaṇe sarvalokādhipataye oṃ namo bhagavate vāsudevāya namaḥ /
oṃ oṃ namaḥ /
oṃ naṃ namaḥ /
oṃ moṃ namaḥ /
oṃ oṃ bhaṃ namaḥ /
oṃ gaṃ namaḥ /
oṃ vaṃ namaḥ /
oṃ teṃ namaḥ /
oṃ vāṃ namaḥ /
oṃ suṃ namaḥ /
oṃ deṃ namaḥ /
oṃ vāṃ namaḥ /
oṃ yaṃ namaḥ /
oṃ oṃ namaḥ /
oṃ naṃ namaḥ /
oṃ moṃ namaḥ /
oṃ nāṃ namaḥ /
oṃ rāṃ namaḥ /
oṃ ṇāṃ namaḥ /
oṃ yaṃ namaḥ /
oṃ naṃnoṃ bhagavateṃ vāṃsuṃdevāyaṃ oṃ namo nārāyaṇāya namaḥ /
oṃ puruṣottamāya namaḥ // GarP_1,12.3 //
namaste puṇḍarīkākṣa namaste viśvabhāvana /
subrahmaṇya namaste 'stu mahāpuruṣa pūrvaja // GarP_1,12.4 //
homakarṇaṇi caiteṣāṃ svāhāntamupakalpayet /
evaṃ japtvā vidhānena śatamaṣṭottaraṃ tathā // GarP_1,12.5 //
arghaṃ dattvā jitaṃ tena praṇāmaṃ ca punaḥ punaḥ /
tato 'gnāvapi sampūjyaṃ taṃ yajeta yathāvidhi // GarP_1,12.6 //
devadevaṃ svabījena aṅgādibhirathācyutam /
pūrvamullikhya cābhyukṣya praṇavena tu mantravit // GarP_1,12.7 //
bhrāmayitvānalaṃ kuṇḍe pūjayecca śubhaiḥ phalaiḥ /
pūrvaṃ tatsakalaṃ dhyātvā maṇḍale manasā nyaset // GarP_1,12.8 //
vāsudevākhyatattvena hutvā cāṣṭottaraṃ śatam /
saṃkarṣaṇādibījena yajetṣaṭkaṃ tathaiva ca // GarP_1,12.9 //
trayantrayaṃ tathāṅgānāmekaikāndikpatīṃstathā /
pūrṇāhutiṃ tathaivānte dadyātsamyagupasthitaḥ // GarP_1,12.10 //
vāgatīte pare tattve ātmānaṃ ca layaṃ nayet /
upaviśya punarmudrāṃ darśayitvā nametpunaḥ // GarP_1,12.11 //
nityamevaṃvidhaṃ homaṃ naimitte dviguṇaṃ bhavet /
gacchagaccha paraṃ sthānaṃ yatra devo nirañjanaḥ // GarP_1,12.12 //
gacchantu devatāḥ sarvāḥ svasthānasthitihetave /
sudarśanaḥ śrīhariśca acyutaḥ sa trivikramaḥ // GarP_1,12.13 //
caturbhujo vāsudevaḥ ṣaṣṭhaḥ pradyumna eva ca /
saṃkarṣaṇaḥ pūruṣo 'tha navavyūho daśātmakaḥ // GarP_1,12.14 //
aniruddho dvādaśātmā atha ūrdhamanantakaḥ /
ete ekādibhiścakrairvijñeyā lakṣitāḥ surāḥ // GarP_1,12.15 //
cakrāṅkitaiḥ pūjitaḥ syāndrṛhe rakṣetsadānaraiḥ /
oṃ cakrāya svāhā,oṃ vicakrāya svāhā,oṃ sucakrāya svāhā,oṃ mahācakrāya svāhā,oṃ mahācakrāya asurāntakṛt huṃ phaṭ oṃ huṃ sahasrāra huṃ phaṭ // GarP_1,12.16 //
dvārakācakrapūjeyaṃ gṛhe rakṣākarī śubhā // GarP_1,12.17 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe pūjānukramanirūpaṇaṃ nāma dvādaśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 13
hariruvāca /
pravakṣyāmyadhunā hyetadvaiṣṇavaṃ pañjaraṃ śubham /
namonamaste movidaṃ cakraṃ gṛhya sudarśanam // GarP_1,13.1 //
prācyāṃ rakṣasva māṃ viṣṇo ! tvāmahaṃ śaraṇaṃ gataḥ /
gadāṃ kaumodakīṃ gṛhṇa padmanābha namo 'sta te // GarP_1,13.2 //
yāmyāṃ rakṣasva māṃ viṣṇo ! tvāmahaṃ śaraṇaṃ gataḥ /
halamādāya saunande namaste puruṣottama // GarP_1,13.3 //
pratīcyāṃ rakṣa māṃ viṣṇo ! tvāmaha śaraṇaṃ gataḥ /
musalaṃ śātanaṃ gṛhya puṇḍarīkākṣa rakṣa mām // GarP_1,13.4 //
uttarasyāṃ jagannātha ! bhavantaṃ śaraṇaṃ gataḥ /
khaḍgamādāya carṃmātha astraśāstrādikaṃ hare ! // GarP_1,13.5 //
namaste rakṣa rakṣoghna ! aiśānyāṃ śaraṇaṃ gataḥ /
pāñcajanyaṃ mahāśaṅkhamanughoṣyaṃ ca paṅkajam // GarP_1,13.6 //
pragṛhya rakṣa māṃ viṣṇo āgnyeyyāṃ rakṣa sūkara /
candrasūryaṃ samāgṛhya khaḍgaṃ cāndramasaṃ tathā // GarP_1,13.7 //
nairṛtyāṃ māṃ ca rakṣasva divyamūrte nṛkesarin /
vaijayantīṃ smapragṛhya śrīvatsaṃ kaṇṭhabhūṣaṇam // GarP_1,13.8 //
vāyavyāṃ rakṣa māṃ deva hayagrīva namo 'stu te /
vainateyaṃ samāruhya tvantarikṣe janārdana ! // GarP_1,13.9 //
māṃ rakṣasvājita sadā namaste 'stvaparājita /
viśālākṣaṃ samāruhya rakṣa māṃ tvaṃ rasātale // GarP_1,13.10 //
akūpāra namastubhyaṃ mahāmīna namo 'stu pte /
karaśīrṣādyaṅgulīṣu satya tvaṃ bāhupañjaram // GarP_1,13.11 //
kṛtvā rakṣasva māṃ viṣṇo namaste puruṣottama /
etaduktaṃ śaṅkarāya vaiṣṇavaṃ pañjaraṃ mahat // GarP_1,13.12 //
purā rakṣārthamīśānyāḥ kātyāyanyā vṛṣadhvaja /
nāśāyāmāsa sā yena cāmarānmahiṣāsuram // GarP_1,13.13 //
dānavaṃ raktabījaṃ ca anyāṃśca surakaṇṭakān /
etajjapannaro bhaktyā śatrūnvijayate sadā // GarP_1,13.14 //
iti śrīgāruḍe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe viṣṇupañjarastotraṃ nāma trayodaśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 14
hariruvāca /
atha yogaṃ pravakṣyāmi bhuktimuktikaraṃ param /
dhyāyibhiḥ procyate dhyeyo dhyānena harirīśvaraḥ // GarP_1,14.1 //
tacchṛṇuṣva maheśāna sarvapāpavināśanam /
viṣṇuḥ sarveśvaro 'nantaḥ ṣaḍbhirbhūparivarjitaḥ // GarP_1,14.2 //
vāsudevo jagannātho brahmātmāsmyahameva hi /
dehidehasthito nityaḥ sarvadehavivarjitaḥ // GarP_1,14.3 //
dehadharṃmavihīnaśca kṣarākṣaravivarjitaḥ /
ṣaḍvidheṣu sthito draṣṭā śrotā ghrātā hyatīndriyaḥ // GarP_1,14.4 //
taddharṃmarahitaḥ sraṣṭā nāmagotravivarjitaḥ /
mantā manaḥ sthito devo manasā parivarjitaḥ // GarP_1,14.5 //
manodharṃmavihīnaśca vijñānaṃ jñānameva ca /
boddhā buddhisthitaḥ sākṣī sarvajño buddhivarjitaḥ // GarP_1,14.6 //
buddhidharṃmavihīnaśca sarvaḥ sarvagato manaḥ /
sarvaprāṇivinirmuktaḥ prāṇadharṃmavivarjitaḥ // GarP_1,14.7 //
prāṇaprāṇo mahāśānto bhayena parivarjitaḥ /
ahaṅkārādihīnaśca taddharṃmaparivarjitaḥ // GarP_1,14.8 //
tatsākṣī tanniyantā ca paramānandarūpakaḥ /
jāgratsvapnasuṣuptisthastatsākṣī tadvivarjitaḥ // GarP_1,14.9 //
turīyaḥ paramo dhātā dṛgrūpo guṇavarjitaḥ /
mukto buddho 'jaro vyāpī satya ātmāsmyahaṃ śivaḥ // GarP_1,14.10 //
evaṃ ye mānavā vijñā dhyāyantīśaṃ paraṃ padam /
prāpnuyuste ca tadrūpaṃ nātra kāryā vicāraṇā // GarP_1,14.11 //
iti dhyānaṃ samākhyātaṃ tava śaṅkara suvrata /
paṭhedya etatsatataṃ viṣṇulokaṃ sa gacchati // GarP_1,14.12 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe dhyānayogo nāma caturdaśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 15
rudra uvāca /
saṃsārasāgarāddhorāmucyate kiṃ japanprabho /
narastanme paraṃ japyaṃ pathaya tvaṃ janārdana // GarP_1,15.1 //
hariruvāca /
pareśvaraṃ paraṃ brahma paramātmānamavyayam /
viṣṇuṃ nāmasahasreṇa stuvanmukto bhavennaraḥ // GarP_1,15.2 //
yatpa vitraṃ paraṃ japyaṃ kathayāmi vṛṣadhvaja ! /
śṛṇuṣvāvahito bhūtvā sarvapāpavināśanam // GarP_1,15.3 //
oṃ vāsudevo mahāviṣṇurvāmano vāsavo vasuḥ /
bālacandra nibho bālo balabhadro balādhipaḥ // GarP_1,15.4 //
balibandhanakṛdvedhā (11)vareṇyo vedavitkiviḥ /
vedakartā vedarūpo vedyo vedapariplutaḥ // GarP_1,15.5 //
vedāṅgavettā vedeśo(20) balādhāro balārdanaḥ /
avikāro vareśaśca varuṇo varuṇādhipaḥ // GarP_1,15.6 //
vīrahā ca bṛhadvīro vanditaḥ parameśvaraḥ (30) /
ātmā ca paramātmā ca pratyagātmā viyatparaḥ // GarP_1,15.7 //
padmanābhaḥ padmanidhiḥ padmahasto gadādharaḥ /
paramaḥ (40)parabhūtaśca puruṣottama īśvaraḥ // GarP_1,15.8 //
padmajaṅghaḥ puṇḍarīkaḥ padmamālādharaḥ priyaḥ /
padmākṣaḥ padmagarbhaśca parjanyaḥ (50)padmasaṃsthitaḥ // GarP_1,15.9 //
apāraḥ paramārthaśca parāṇāṃ ca paraḥ prabhuḥ /
paṇḍitaḥ paṇḍiteḍyaśca pavitraḥ pāpamardakaḥ // GarP_1,15.10 //
śuddhaḥ (60)prakāśarūpaśca pavitraḥ parirakṣakaḥ /
pipāsāvarjitaḥ pādyaḥ puruṣaḥ prakṛtistathāḥ // GarP_1,15.11 //
pradhānaṃ pṛthivīpadmaṃ padmanābhaḥ (70)priyapradaḥ /
sarveśaḥ sarvagaḥ sarvaḥ sarvavitsarvadaḥ suraḥ // GarP_1,15.12 //
sarvasya jagato dhāma sarvadarśo ca sarvabhṛt (80) /
sarvānugrahakṛddevaḥ sarvabhūtahṛdi sthitaḥ // GarP_1,15.13 //
sarvapūjyaśca sarvādyaḥ sarvadevanamaskṛtaḥ /
sarvasya jagato mūlaṃ sakalo niṣkalo 'nalaḥ (90) // GarP_1,15.14 //
sarvagoptā sarvaniṣṭhaḥ sarvakāraṇakāraṇam /
sarvadhyeyaḥ sarvamitraḥ sarvadesvavarūpadhṛk // GarP_1,15.15 //
sarvādhyakṣaḥ surādhyakṣa surāsuranamaskṛtaḥ /
duṣṭānāṃ ca surāṇāṃ ca sarvadā ghātako 'ntakaḥ (101) // GarP_1,15.16 //
satyapālaśca sannābhaḥ siddheśaḥ siddhavanditaḥ /
siddhasādhyaḥ siddhasiddhaḥ sādhyasiddho (siddhisiddha) hṛdīśvaraḥ // GarP_1,15.17 //
śaraṇaṃ jagataścaiva (110)śreyaḥ kṣemastathaiva ca /
śubhakṛcchobhanaḥ saumyaḥ satyaḥ satyaparākramaḥ // GarP_1,15.18 //
satyasthaḥ satyasaṅkalpaḥ satyavitsatya (tpa) dastathā (121) /
dharmo dharṃmo ca karmo ca sarvakarṃmavivarjitaḥ // GarP_1,15.19 //
karṃmakartā ca karmaiva kriyā kāryaṃ tathaiva ca /
śrīpatirnṛpatiḥ (131)śrīmānsarvasya patirūrjitaḥ // GarP_1,15.20 //
sadevānāṃ patiścaiva vṛṣṇīnāṃ patirīḍitaḥ /
patirhiraṇyagarbhasya tripurāntapatistathā // GarP_1,15.21 //
paśūnāṃ ca patiḥ prāyo vasūnāṃ patireva ca (140) /
patirākhaṇḍalasyaiva varūṇasya patistathā // GarP_1,15.22 //
vanaspatīnāṃ ca patiranilasya patistathā /
analasya patiścaiva yamasya patireva ca // GarP_1,15.23 //
kuberasya patiścaiva nakṣatrāṇāṃ patistathā /
oṣadhīnāṃ patiścaiva vṛkṣāṇāṃ ca patistathā (150) // GarP_1,15.24 //
nāgānāṃ patirarkasya dakṣasya patireva ca /
suhṛdāṃ ca patiścaiva nṛpāṇāṃ ca patistathā // GarP_1,15.25 //
gandharvāṇāṃ patiścaiva asūnāṃ patiruttamaḥ /
parvatānāṃ patiścaiva nimnagānāṃ patistathā // GarP_1,15.26 //
surāṇāṃ ca patiḥ śreṣṭhaḥ (160) kapilasya patistathā /
latānāṃ ca patiścaiva vīrudhāṃ ca patistathā // GarP_1,15.27 //
munīnāṃ ca patiścaiva sūryasya patiruttamaḥ /
patiścandramasaḥ śreṣṭhaḥ sukrasya patireva ca // GarP_1,15.28 //
grahāṇāṃ ca patiścaiva rākṣasānāṃ patistathā /
kinnarāṇāṃ patiścaiva (170)dvijānāṃ patiruttamaḥ // GarP_1,15.29 //
saritāṃ ca patiścaiva samudrāṇāṃ patistathā /
sarasāṃ ca patiścaiva bhūtānāṃ ca patistathā // GarP_1,15.30 //
vetālānāṃ patiścaiva kūṣmāṇḍānāṃ patistathā /
pakṣiṇāṃ ca patiḥ śreṣṭhaḥ paśūnāṃ patireva ca // GarP_1,15.31 //
mahātmā (180)maṅgalo meyo mandaro mandareśvaraḥ /
merurmātā pramāṇaṃ ca mādhavo malavarjitaḥ // GarP_1,15.32 //
mālādharo (190)mahādevo mahādevena pūjitaḥ /
mahāśānto mahābhāgo madhusūdana eva ca // GarP_1,15.33 //
mahāvīryo mahāprāṇo mārkaṇḍeyarṣivanditaḥ(200) /
māyātmā māyayā baddho māyayā tu vivarjitaḥ // GarP_1,15.34 //
munistuto munirmaitro (210)mahānā (rā) so mahāhanuḥ /
mahābāhurmahādānto maraṇena vivarjitaḥ // GarP_1,15.35 //
mahāvatkkro mahātmā ca mahākāyo mahodaraḥ /
mahāpādo mahāgrīvo mahāmānī mahāmanāḥ // GarP_1,15.36 //
mahāgatirmaṃhākīrtirmahārūpo (222)mahāsuraḥ /
madhuśca mādhavaścaiva mahādevo maheśvaraḥ // GarP_1,15.37 //
makhejyo makharūpī ca mānanīyo (230)makheśvaraḥ /
mahāvāto mahābhāgo maheśo 'tītamānuṣaḥ // GarP_1,15.38 //
mānavaśca manuścaiva mānavānāṃ priyaṅkaraḥ /
mṛgaśca mṛgapūjyaśca (240)mṛgāṇāṃ ca patistathā // GarP_1,15.39 //
budhasya ca patiścaiva patiścaiva bṛhaspateḥ /
patiḥ śanaiścarasyaiva rāhoḥ ketoḥ patistathā // GarP_1,15.40 //
lakṣmaṇo lakṣaṇaścaiva lambauṣṭho lalitastathā(250) /
nānālaṅkārasaṃyukto nānācandanacarcitaḥ // GarP_1,15.41 //
nānārasojjavaladvakkro nānāpuṣpopaśobhitaḥ /
rāmo ramāpatiścaiva sabhāryaḥ parameśvaraḥ // GarP_1,15.42 //
ratnado ratnahartā ca(260)rūpī rūpavivarjitaḥ /
mahārūpograrūpaśca saumyarūpastathaiva ca // GarP_1,15.43 //
nīlameghanibhaḥ śuddhaḥ sālameghanibhastathā /
dhūmavarṇaḥ pativarṇo nānārūpo(270)hyavarṇakaḥ // GarP_1,15.44 //
virūpo rūpadaścaiva śuklavarṇastathaiva ca /
sarvavarṇo mahāyogī yajño (yājyo) yajñakṛdeva ca // GarP_1,15.45 //
suvarṇavarṇavāṃścaiva suvarṇākhyastathaiva ca (280)suvarṇāvayavaścaiva suvarṇaḥ svarṇamekhalaḥ // GarP_1,15.46 //
suvarṇasya pradātā ca suvarṇeśastathaiva ca /
suvarṇasya priyaścaiva (290)suvarṇāḍhyastathaiva ca // GarP_1,15.47 //
suparṇo ca mahāparṇo suparṇasya ca kāraṇ(290) /
vainateyastathāditya ādirādikaraḥ śivaḥ // GarP_1,15.48 //
kāraṇaṃ mahataścaiva pradhānasya ca kāraṇam /
buddhīnāṃ kāraṇaṃ caiva kāraṇaṃ manasastathā // GarP_1,15.49 //
kāraṇaṃ caitasaścaiva(300)ahaṅkārasya kāraṇam /
bhūtānāṃ kāraṇaṃ tadvatkāraṇaṃ ca vibhāvasoḥ // GarP_1,15.50 //
ākāśakāraṇaṃ tadvatpṛthivyāḥ kāraṇaṃ param /
aṇḍasya kāraṇaṃ caiva prakṛteḥ kāraṇaṃ tathā // GarP_1,15.51 //
dehasya kāraṇaṃ caiva cakṣuṣaścaiva kāraṇam /
śrotrasya kāraṇaṃ(310) tadvatkāraṇaṃ ca tvacastathā // GarP_1,15.52 //
jihvāyāḥ kāraṇaṃ caiva prāṇasyaiva ca kāraṇam /
hastayoḥ kāraṇaṃ tadvatpādayoḥ kāraṇaṃ tathā // GarP_1,15.53 //
vācaścakāraṇaṃ tadvatpāyoścaiva tukāraṇam /
indrasya kāraṇaṃ caiva kuberasya ca kāraṇam // GarP_1,15.54 //
yamasya kāraṇaṃ caiva (320)īśānasya ca kāraṇam /
yakṣāṇāṃ kāraṇaṃ caiva rakṣasāṃ kāraṇaṃ param // GarP_1,15.55 //
nṛpāṇāṃ kāraṇaṃ śreṣṭhaṃ dharṃmasyaiva tu kāraṇam /
jantūnāṃ kāraṇaṃ caiva vasūnāṃ kāraṇaṃ param // GarP_1,15.56 //
manūnāṃ kāraṇaṃ caiva pakṣiṇāṃ kāraṇaṃ param /
munīnāṃ kāraṇaṃ śreṣṭha(330)yogināṃ kāraṇaṃ param // GarP_1,15.57 //
siddhānāṃ kāraṇaṃ caiva yakṣāṇāṃ kāraṇaṃ param /
kāraṇaṃ kinnarāṇāṃ ca(340) gandharvāṇāṃ ca kāraṇam // GarP_1,15.58 //
nadānāṃ kāraṇaṃ caiva nadīnāṃ kāraṇaṃ param /
kāraṇaṃ ca samudrāṇāṃ vṛkṣāṇāṃ kāraṇaṃ tathā // GarP_1,15.59 //
kāraṇaṃ vīrudhāṃ caiva lokānāṃ kāraṇaṃ tathā /
pātāla kāraṇaṃ caiva devānāṃ kāraṇaṃ tathā // GarP_1,15.60 //
sarpāṇāṃ kāraṇaṃ caiva(350)śreyasāṃ kāraṇaṃ tathā /
pūśanāṃ kāraṇaṃ caiva sarveṣāṃ kāraṇaṃ tathā // GarP_1,15.61 //
dehātmā cendriyātmā ca ātmā buddhistathaiva ca /
manasaśca tathaivātmā cātmāhaṅkāracetasaḥ // GarP_1,15.62 //
jāgrataḥ svapataścātmā (360)mahadātmā parastathā /
pradhānasya parātmā ca ākāśātmā hyapāṃ tathā // GarP_1,15.63 //
pṛthivyāḥ paramātmā ca rasasyātmā tathaiva ca /
gandhasya paramātmā ca rūpasyātmā parastathā // GarP_1,15.64 //
śabdātmā caiva (370)vāgātmā sparśātmā puruṣastathā /
śrotrātmā ca tvagātmā ca jihvāyāḥ paramastathā // GarP_1,15.65 //
ghrāṇātmā caiva hastātmā pādātmā paramastathā(380) /
upasthasya tathaivātmā pāyvātmā paramastathā // GarP_1,15.66 //
indrātmā caiva brahmātmā rudrā(śāntā)tmā ca manostathā /
dakṣaprajāpaterātmā satyā (sraṣṭā)tmā paramastathā // GarP_1,15.67 //
īśātmā(390)paramātmā ca raudrātmā mokṣavidyatiḥ /
yatnavāṃśca tathā yatnaścarṃmo khaḍgī murāntakaḥ // GarP_1,15.68 //
hrīpravartanaśīlaśca yatīnāṃ ca hite rataḥ /
yatirūpī ca (400)yogī ca yogidhyeyo hariḥ śitiḥ // GarP_1,15.69 //
saṃvinmedhā ca kālaśca ūṣmā varṣā ma(na) tistathā(410) /
saṃvatsaro mokṣakaro mohapradhvaṃsakastathā // GarP_1,15.70 //
mohakartā ca duṣṭānāṃ māṇḍavyo vaḍavāmukhaḥ /
saṃvartaḥ kālakartā ca gautamo bhṛguraṅgirāḥ (420) // GarP_1,15.71 //
atnirvasiṣṭhaḥ pulahaḥ pulastyaḥ kutsa eva ca /
yājñavalkyo devalaśca vyāsaścaiva parāśaraḥ // GarP_1,15.72 //
śarṃmadaścaiva(430) gāṅgeyo hṛṣīkeśo bṛhacchravāḥ /
keśavaḥ kleśahantā ca sukarṇaḥ karṇavarjitaḥ // GarP_1,15.73 //
nārāyaṇo mahābhāgaḥ prāṇasya patireva ca (440) /
apānasya patiścaiva vyānasya patireva ca // GarP_1,15.74 //
udānasya patiḥ śreṣṭhaḥ samānasya patistathā /
śabdasya ca patiḥ śreṣṭhaḥ sparśasya patireva ca // GarP_1,15.75 //
rūpāṇāṃ ca patiścādyaḥ khaṅgapāṇir halāyudhaḥ(450) /
cakrapāṇiḥ kuṇḍalī ca śrīvatsāṃkastathaiva ca // GarP_1,15.76 //
prakṛtiḥ kaustubhagrīvaḥ pītāmbaradharastathā /
sumukho durmukhaścaiva munakhena tu vivarjitaḥ // GarP_1,15.77 //
ananto 'nantarūpaśca(461)sunakhaḥ suramandaraḥ /
sukapolo vibhurjiṣṇurbhrājiṣṇuścaiṣudhīstathā // GarP_1,15.78 //
hiraṇyakaśiporhantā hiraṇyākṣavimardakaḥ (470) /
nihantā pūtanāyāśca bhāskarāntavināśanaḥ // GarP_1,15.79 //
keśino dalanaścaiva muṣṭikasya vimardakaḥ /
kaṃsadānavabhettā ca cāṇūrasya pramardakaḥ // GarP_1,15.80 //
ariṣṭasya nihantā ca akrūrapriya eva ca /
akrūraḥ krūrarūpaśca(480)akrūrapriyavanditaḥ // GarP_1,15.81 //
bhagahā bhagavān bhānustathā bhāgavataḥ svagavataḥ svayam /
uddhavaścoddhavasyeśo hyuddhevana vicintitaḥ // GarP_1,15.82 //
cakradhṛk cañcalaścaiva(490) calācalavivarjitaḥ /
ahaṃ kāropamāścittaṃ gaganaṃ pṛthivī jalam // GarP_1,15.83 //
vāyuścakṣustathā śrotraṃ(500)jihvā ca ghrāṇameva ca /
vākpāṇipādajavanaḥ pāyūpasthastathaiva ca // GarP_1,15.84 //
śaṅkaraścaiva sarvaśca kṣāntidaḥ kṣāntikṛnnaraḥ (511) /
bhaktapriyastatā bhartā bhaktimān bhaktivardhanaḥ // GarP_1,15.85 //
bhaktastuto bhaktaparaḥ kīrtidaḥ kīrtivardhanaḥ /
kīrtirdeptiḥ (520) kṣamākāntirbhaktaścaiva (530) dayā parā // GarP_1,15.86 //
dānaṃ dātā ca kartā ca devadevapriyaḥ śuciḥ /
śucimā nsukhado (531)mokṣaḥ kāmaścārthaḥ sahasrapāt // GarP_1,15.87 //
sahasraśīrṣā vaidyaśca mokṣadvāraṃ tathaiva ca /
prajādvāraṃ sahasrākṣaḥ sahasrakara eva ca(540) // GarP_1,15.88 //
śukraśca sukirīṭī ca sugrīvaḥ kaustubhastathā /
pradyumnaścāniruddhaśca hayagrīvaśca sūkaraḥ // GarP_1,15.89 //
matsyaḥ paraśurāmaśca(550)prahrādo balirevaca /
śaraṇyaścaiva nityaśca buddho muktaḥ śarīrabhṛt // GarP_1,15.90 //
kharadūṣaṇahantā ca rāvaṇasya pramardanaḥ /
sītāpatiśca (560)vardhiṣṇurbharataśca tathaiva ca // GarP_1,15.91 //
kumbhendrajinnihantā ca kumbhakarṇapramardanaḥ /
narāntakāntakaścaiva devāntakavināśanaḥ // GarP_1,15.92 //
duṣṭāsuranihantā ca śambarāristathaiva ca /
narakasya nihantā ca triśīrṣasya vināśanaḥ (570) // GarP_1,15.93 //
yamalārjanabhettā ca tapohitakarastathā /
vāditraṃ caiva vādyaṃ ca buddhaścaiva varapradaḥ // GarP_1,15.94 //
sāraḥ sārapriyaḥ sauraḥ kālahantṛnikṛntanaḥ(580) /
agastyo devalaścaiva nārado nāradapriyaḥ // GarP_1,15.95 //
prāṇo 'pānastathā vyāno rajaḥ sattvaṃ tamaḥ (590)śarat /
udānaśca samānaśca bheṣajaṃ ca bhiṣak tathā // GarP_1,15.96 //
kūṭasthaḥ svaccharūpaśca sarvadehavivarjitaḥ /
cakṣurindriyahīnaśca vāgindriyavivarjitaḥ(600) // GarP_1,15.97 //
hastendriyavihīnaśca pādābhyāṃ ca vivarjitaḥ /
pāyūpasthavihīnaśca marutāpavivarjitaḥ // GarP_1,15.98 //
prabodhena vihīnaśca buddhyā caiva vi varjitaḥ /
cetasā vigataścaiva prāṇena ca vivarjitaḥ // GarP_1,15.99 //
apānena vihīnaśca vyānena ca vivarjitaḥ(610) /
udānena vihīnaśca samānena vivarjitaḥ // GarP_1,15.100 //
ākāśena vihīnaśca vāyunā parivarjitaḥ /
agninā ca vihīnaśca udakena vivarjitaḥ // GarP_1,15.101 //
pṛthivyā ca vihīnaśca śabdena ca vivarjitaḥ /
sparśena ca vihīnaśca sarvarūpavivarjitaḥ(620) // GarP_1,15.102 //
rāgeṇa vigataścaiva aghena parivarjitaḥ /
śokena rahitaścaiva vacasā parivarjitaḥ // GarP_1,15.103 //
rajo vivarjitaścaiva vikāraiḥ ṣaḍbhireva ca /
kāmena varjitaścaiva krodhena parivarjitaḥ // GarP_1,15.104 //
lobhena vigataścaiva dambhena ca vivarjitaḥ /
sūkṣmaścaiva (630)susūkṣmaśca sthūlātsthūlatarastathā // GarP_1,15.105 //
viśārado balādhyakṣaḥ sarvasya kṣobhakastathā /
prakṛteḥ kṣobhakaścaiva mahataḥ kṣobhakastathā // GarP_1,15.106 //
bhūtānāṃ kṣobhakaścaiva buddheśca kṣomakastathā /
indriyāṇāṃ kṣobhakaśca(640)viṣayakṣobhakastathā // GarP_1,15.107 //
brahmaṇaḥ kṣobhakaścaiva rudrasya kṣobhakastathā /
agamyaścakṣurādeśca śrotrāgamyastathaiva ca // GarP_1,15.108 //
tvacā na gamyaḥ kūrṃmaśca jihvāgrāhyastathaiva ca /
grāṇondriyāgamya eva vācāgrāhyastathaiva ca (650) // GarP_1,15.109 //
agamyaścaiva pāṇibhyāṃ padāgamyastathaiva ca /
agrāhyo manasaścaiva buddhyāgrāhyo haristathā // GarP_1,15.110 //
ahaṃ buddhyā tathā grāhyaścetasā grāhyā eva ca /
śaṅkhapāṇiścāvyayaśca gadāpāṇistathaiva ca (660) // GarP_1,15.111 //
śārṅgapāṇiśca kṛṣṇaśca jñānamūrtiḥ parantapaḥ /
tapasvī jñānagamyo hi jñānī jñānavideva ca // GarP_1,15.112 //
jñeyaśca jñeyahīnaśca (670) jñaptiścaitanyarūpakaḥ /
bhāvo bhāvyo bhavakaro bhāvano bhavanāśanaḥ // GarP_1,15.113 //
go vindo gopatirgopaḥ(680)sarvagopīsukhapradaḥ /
gopālo gogatiścaiva gomatirgodharastathā // GarP_1,15.114 //
upendraśca nṛsiṃhaśca śauriścaiva janārdanaḥ /
āraṇeyo(690) bṛhadbhānurbṛhaddīptistathaiva ca // GarP_1,15.115 //
dāmodarastnikālaśca kālajñaḥ kālavarjitaḥ /
trisandhyo dvāparaṃ tretā prajādvāraṃ(700)trivikramaḥ // GarP_1,15.116 //
vikramo daṇḍa(ra) hastaśca hyekadaṇḍī tridaṇḍadhṛk /
sāmabhedastathopāyaḥ sāmarūpī ca sāmagaḥ // GarP_1,15.117 //
sāmavedoḥ(710)hyatharvaśca sukṛtaḥ sutarūpaṇaḥ /
atharvavedaviccaiva hyatharvācārya eva ca // GarP_1,15.118 //
ṛgrūpī caiva ṛgveda ṛgvedeṣu pratiṣṭhitaḥ /
yajurvedo(720)yajurvedavidekapāt // GarP_1,15.119 //
bahupācca supāccaiva tathaiva ca sahasrapāt /
catuṣpācca dvipāccaiva smṛtirnyāyo yamo balī(730) // GarP_1,15.120 //
sannyāsī cai sannayāsaścaturāśrama eva ca /
brahmacārī gṛhasthaśca vānaprasthaśca bhikṣukaḥ // GarP_1,15.121 //
brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaḥ (740)śūdro varṇastathaiva ca /
śīladaḥ śīlasampanno duḥ śīlaparivarjitaḥ // GarP_1,15.122 //
mokṣo 'dhyātmasamāviṣṭaḥ stutiḥ stotā ca pūjakaḥ /
pūjyo(750)vāk karaṇaṃ caiva vācyaṃ caiva tu vācakaḥ // GarP_1,15.123 //
vettā vyākaraṇaṃ caiva vākyaṃ caiva ca vākyavit /
vākyagamyastīrthavāsī(760) tīrthastīrtho ca tīrthavit // GarP_1,15.124 //
tīrthādibhūtaḥ sāṃkhyaśca niruktaṃ tvadhidaivatam /
praṇavaḥ praṇaveśaśca praṇavena pravanditaḥ(770) // GarP_1,15.125 //
praṇavena ca lakṣyo vai gāyatrī ca gadādharaḥ /
śālagrāmanivāsī ca (780)śālagrāmastathaiva ca // GarP_1,15.126 //
jalaśāyī yogaśāyī śeṣaśāyī kuśeśayaḥ /
mahībhartā ca (790) kāryaṃ ca kāraṇaṃ pṛthivīdharaḥ // GarP_1,15.127 //
prajāpatiḥ śāśvataśca kāmyaḥ kāmayitā virāṭ /
samrāṭ pūṣā(800) tathā svargo rathasthaḥ sārathirbalam // GarP_1,15.128 //
dhanī dhanaprado dhanyo yādavānāṃ hite rataḥ /
arjunasya priyaścaiva hyarjuno(810)bhīma eva ca // GarP_1,15.129 //
parākramo durviṣahaḥ sarvaśāstraviśāradaḥ /
sārasvato mahābhīṣmaḥ pārijātaharastathā // GarP_1,15.130 //
amṛtasya pradātā ca kṣīrodaḥ kṣīrameva ca (820) /
indrātmajastasya goptā govardhanadharastathā // GarP_1,15.131 //
kaṃsasya nāśanastadvaddhastipo hastināśanaḥ /
śipiviṣṭaḥ prasannaśca sarvalokārtināśanaḥ // GarP_1,15.132 //
mudro(830)mudrā karaścaiva sarvamudrāvivarjitaḥ /
dehī dehasthitaścaiva dehasya ca niyāmakaḥ // GarP_1,15.133 //
śrotrā śrotraniyantā ca śrotavyaḥ śravaṇaṃ tathā /
tvaksthitaśca(840)sparśayitvā spṛśyaṃ ca sparśanaṃ tathā // GarP_1,15.134 //
rūpadraṣṭā ca cakṣuḥ stho niyantā cakṣuṣastathā /
dṛśyaṃ caivatu jihvāstho rasajñaśca niyāmakaḥ (850) // GarP_1,15.135 //
ghrāṇastho ghrāṇakṛd ghrātā ghrāṇendriyaniyāmakaḥ /
vākstho vaktā ca vaktavyo vacanaṃ vāṅniyāmakaḥ // GarP_1,15.136 //
prāṇisthaḥ (860)śilpa kṛcchilpo hastayośca niyāmakaḥ /
padavyaścaiva gantā ca gantavyaṃ gamanaṃ tathā // GarP_1,15.137 //
niyantā pādayoścaiva pādyabhākca visargakṛt(870) /
visargasya niyantā ca hyupasthasthaḥ sukhaṃ tathā // GarP_1,15.138 //
upasthasya niyantā ca tadānandakaraśca ha /
śatrughnaḥ kārtavīryaśca dattātreyastathaiva ca // GarP_1,15.139 //
alarkasya hitaścaiva kārtavīryanikṛntanaḥ (880) /
kālanemirmahānemirmegho meghapatistathā // GarP_1,15.140 //
annaprado 'nnarūpī ca hyannādo 'nnapravartakaḥ /
dhūmakṛddhūmarūpaśca(890) devakīputra uttamaḥ // GarP_1,15.141 //
devakyānandano nando rohiṇyāḥ priya eva ca /
vasudevapriyaścaiva vasudevasutastathā // GarP_1,15.142 //
dundubhirhāsarūpaśca puṣpahāsastathaiva ca (900) /
aṭṭahāsapriyaścaiva sarvādhyakṣaḥ kṣaro 'kṣaraḥ // GarP_1,15.143 //
acyutaścaiva satyeśaḥ satyāyāśca priyo varaḥ /
rukmiṇyāśca patiścaiva rukmiṇyā vallabhastathā // GarP_1,15.144 //
gopīnāṃ vallabhaścaiva(910)puṇyaślokaśca viśrutaḥ /
vṛṣākapiryamo guhyo makulaśca budhastathā // GarP_1,15.145 //
rāhuḥ keturgraho grāho(920) gajendramukhamelakaḥ /
grāhasya vinihantā ca grāmī rakṣakastathā // GarP_1,15.146 //
kinnaraścaiva siddhaśca chandaḥ svacchanda eva ca /
viśvarūpo viśālākṣo(930) daityasūdana eva ca // GarP_1,15.147 //
anantarūpo bhūtastho devadānavasaṃsthitaḥ /
suṣuptisthaḥ suṣuptiśca sthānaṃ sthānānta eva ca // GarP_1,15.148 //
jagatsthaścaiva jāgartā sthānaṃ jāgaritaṃ tathā (940) /
svaprasthaḥ svapravitsvapnasthānaṃ svapnastathaiva ca // GarP_1,15.149 //
jāgratsvapnasuṣuptaiśca vihīno vai caturthakaḥ /
vijñānaṃ vedyarūpaṃ ca jīvo jīvayitā tathā (950) // GarP_1,15.150 //
bhuvanādhipatiścaiva bhuvanānāṃ niyāmakaḥ /
pātālavāsī pātālaṃ sarvajvaravināśanaḥ // GarP_1,15.151 //
paramānandarūpī ca dharṃmāṇāṃ ca pravartakaḥ /
sulabho durlabhaścaiva prāṇāyāmaparastathā(960) // GarP_1,15.152 //
pratyāhāro dhārakaśca pratyāhārakarastathā /
prabhā kāntistathā hyarciḥ śuddhasphaṭikasannibhaḥ // GarP_1,15.153 //
agrāhaścaiva gauraśca sarvaḥ(970)śucirabhiṣṭutaḥ /
vaṣaṭkāro vaṣaḍ vauṣaṭ svadhā svāhā ratistathā // GarP_1,15.154 //
paktā nandayitā(980)bhoktā boddhā bhāvayitā tathā /
jñānātmā caiva dehātmā bhū(u) mā sarveśvareśvaraḥ // GarP_1,15.155 //
nadī nandī ca nandīśo(990)bhāratastarunāśanaḥ /
cakrapaḥ śrīpatiścaiva nṛpāṇāṃ cakravartinām // GarP_1,15.156 //
īśaśca sarvadevānāṃ dvārakāsaṃsthitastathā /
puṣkaraḥ puṣkarādhyakṣaḥ puṣkaradvīpa eva ca (1000) // GarP_1,15.157 //
bharato janako janyaḥ sarvākāravi varjitaḥ /
nirākāro nirnimitto nirātaṅko nirāśrayaḥ (1008) // GarP_1,15.158 //
iti nāmasahasraṃ te vṛṣabhadhvaja kīrtitam /
devasya viṣṇorīśaśya sarvapāpavināśanam // GarP_1,15.159 //
paṭhandvijaśca viṣṇutvaṃ kṣatriyo jayamāpnuyāt /
vaiśyo dhanaṃ sukhaṃ śūdro viṣṇubhaktisamanvitaḥ // GarP_1,15.160 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe śrīviṣṇusahasranāmastotranirūpaṇaṃ nāma pañcadaśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 16
rudra uvāca /
punardhyānaṃ samācakṣva śaṅkhacakragadādhara /
viṣṇorīśasya devasya śuddhasya paramātmanaḥ // GarP_1,16.1 //
hariruvāca /
śṛṇu rudra ! harerdhyānaṃ saṃsāratarunāśanam /
dṛśirūpamanantaṃ ca sarvavyāpyajamavyayam // GarP_1,16.2 //
akṣaraṃ sarvagaṃ nityaṃ mahabdrahmāsti kevalam /
sarvasya jagato mūlaṃ sarvagaṃ parameśavaram // GarP_1,16.3 //
sarvabhūtahṛdisthaṃ vai sarvabhūtamaheśvaram /
sarvādhāraṃ nirādhāraṃ sarvakāraṇakāraṇam // GarP_1,16.4 //
alepakaṃ tathā muktaṃ muktayogivicititam /
sthūladehavihīnaṃ ca cakṣuṣā parivarjitam // GarP_1,16.5 //
vāgindriyavihīnaṃ ca prāṇidharṃmavivarjitam /
pādendriyavihīnaṃ ca vāgdharmaparivarjitam /
pāyūpasthavihīnaṃ ca sarvaiṃndriya vivarjitam // GarP_1,16.6 //
manovirahitaṃ tadvanmanodharṃmavivarjitam /
buddhyā vihīnaṃ deveśaṃ cetasā parivarjitam // GarP_1,16.7 //
ahaṅkāravihīnaṃ vai buddhidharṃmavivarjitam /
prāṇena rahitaṃ caiva hyapānena vivarjitam // GarP_1,16.8 //
vyānākhyavāyuhīnaṃ vai prāṇadharṃmavivarjitam /
hariruvāca /
punaḥ sūryarcanaṃ vakṣye yaduktaṃ bhṛgave purā // GarP_1,16.9 //
oṃ khakholkāya namaḥ /
sūryasya mūlamantro 'yaṃ bhuktimuktipradāyakaḥ // GarP_1,16.10 //
oṃ khakholkāya tridaśāya namaḥ /
oṃ vici ṭhaṭha śirase namaḥ /
oṃ jñānine ṭhaṭha śikhāyai namaḥ /
oṃ sahasraraśmaye ṭhaṭha kavacāya namaḥ // GarP_1,16.11 //
oṃ sarvatejo 'dhipataye ṭhaṭha astrāya namaḥ /
oṃ jvalajvala prajvalaprajvala ṭhaṭha namaḥ // GarP_1,16.12 //
agniprākāramantro 'yaṃ sūryasyāghavināśanaḥ /
oṃ ādityāya vidmahe,viśvabhā vāya dhīmahi, tannaḥ sūrya pracodayāt // GarP_1,16.13 //
sakalīkaraṇaṃ kuryādrāyatryā bhāskarasya ca /
dharṃmātmane ca pūrvasminyamā yeti ca dakṣiṇe // GarP_1,16.14 //
daṇḍanāyakāya tato daivatāyeti cottare /
śyāmapiṅgalamaiśānyāmāgneyyāṃ dīkṣitaṃ yajet // GarP_1,16.15 //
vajrapāṇiṃ ca nairṛtyāṃ bhūrbhuvaḥsvaśca vāyave /
oṃ candrāya nakṣatrādhipataye namaḥ /
oṃ aṅgārakāya kṣitisutāya namaḥ /
oṃ budhāya somasutāya namaḥ /
oṃ vāgīśvarāya sarvavidyādhipataye namaḥ /
oṃ śukrāya maharṣaye bhṛgusutāya namaḥ /
oṃ śanaiścarāya sūryātmajāya namaḥ /
oṃ rāhave namaḥ /
oṃ ketave namaḥ // GarP_1,16.16 //
pūrvādīśānaparyantā ete pūjyā vṛṣadhvaja /
oṃ anūkāya namaḥ /
oṃ prathamanāthāya namaḥ /
oṃ buddhāya namaḥ // GarP_1,16.17 //
oṃ bhagavannaparimitamayūkhamālin ! sakalajagatpate ! saptāśvavāhana ! caturbhuja ! paramasiddhiprada ! visphuliṅgapiṅgala ! tata ehyehi idamarghyaṃ mama śirasi gataṃ gṛhṇagṛhṇa tejograrūpam anagna ! jvalajvala ṭhaṭha namaḥ // GarP_1,16.18 //
anenāvāhya mantreṇa tataḥ sūryaṃ visarjayet /
oṃ namo bhagavate ādityāya sahasra kiraṇāya gaccha sukhaṃ punarāgamanāyeti // GarP_1,16.19 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe haridhyānasūryārcanayornirūpaṇaṃ nāma ṣoḍaśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 17
hariruvāca /
punaḥ sūryārcanaṃ vakṣye yaduktaṃ dhanadāya hi /
aṣṭapatraṃ likhetpadmaṃ śucau deśe sakarṇikam // GarP_1,17.1 //
āvāhanīṃ tato baddhā mudrāmāvāhayedravim /
khakholkaṃ sthāpya mudrāṃ tu sthāpayenmantrarūpiṇīm // GarP_1,17.2 //
āgneyyāṃ diśi devasya hṛdayaṃ sthāpayecchiva ! /
aiśānyāṃ tu śiraḥ sthāpyaṃ nairṛtyāṃ vinyasecchikhām // GarP_1,17.3 //
paurandaryāṃ nyaseddharṃmamekāgrasthitamānasaḥ /
vāyavyāṃ caiva netraṃ tu vāruṇyāmastrameva ca // GarP_1,17.4 //
aiśānyāṃ sthāpayetsomaṃ paurandaryāṃ tu lohitam /
āgneyyāṃ somatanayaṃ yāmyāṃ caiva bṛhaspatim // GarP_1,17.5 //
nairṛtyāṃ dānavaguruṃ vāruṇyāṃ tu śanaiścaram /
vāyavyāṃ ca tathā ketuṃ kauberyāṃ rāhumeva ca // GarP_1,17.6 //
dvitīyāyāṃ tu kakṣāyāṃ sūryāndvādaśa pūjayet /
bhagaḥ sūryor'yyamā caiva mitro vai varuṇastathā // GarP_1,17.7 //
savitā caiva dhātā ca vivasvāṃśca mahābalaḥ /
tvaṣṭā pūṣā tathā cendro dvādaśo viṣṇurucyate // GarP_1,17.8 //
pūrvādāvarcayeddevānindrādīñchraddhayā naraḥ /
jayā ca vijayā caiva jayanti cāparājitā /
śeṣaśca vāsukiścaiva nāgānityādi pūjayet // GarP_1,17.9 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe sūryārcana vidhirnāma saptadaśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 18
sūta uvāca /
garuḍoktaṃ kaśyapāya vakṣye mṛtyuñjayārcanam /
uddhārapūrvakaṃ puṇyaṃ sarvadevamayaṃ matam // GarP_1,18.1 //
oṅkāraṃ pūrvamuddhṛtya ju(hu)ṅkāṃraṃ tadanantaram /
savisargaṃ tṛtīyaṃ syānmṛtyudāridrayamardanam // GarP_1,18.2 //
īśaviṣṇavarkadevyādikavacaṃ sarvasādhakam /
amṛteśaṃ mahāmantrantryakṣaraṃ pūjanaṃ samam /
japanānmṛtyuhīnāḥ syuḥ sarvapāpavivarjitāḥ // GarP_1,18.3 //
śatajapyādvedaphalaṃ yajñatīrthaphalaṃ labhet /
aṣṭottaraśatājjāpyātrisandhyaṃ mṛtyu śatrujita // GarP_1,18.4 //
dhyāyecca sitapadmasthaṃ varadaṃ cābhayaṃ kare /
dvābhyāṃ cāmṛtakumbhaṃ tu cintayedamṛteśvaram // GarP_1,18.5 //
tasyaivāṅgagatāṃ devīmamṛtāmṛtabhāṣiṇī(vini) m /
kalaśaṃ dakṣiṇe haste vāmahaste saroruham // GarP_1,18.6 //
japedaṣṭasahasraṃ vai trisandhyaṃ māsamekataḥ /
jarāmṛtyumahāvyādhiśatrucchivaśāntidam // GarP_1,18.7 //
āhvānaṃ sthāpanaṃ rodhaṃ sannidhānaṃ niveśanam /
pādyamā camanaṃ snānamarghyaṃ sraganulepanam // GarP_1,18.8 //
dīpāṃbaraṃ bhūṣaṇaṃ ca naivadyaṃ pānavījanam /
mātrāmudrājapadhyānaṃ dakṣiṇā cāhutiḥ stutiḥ // GarP_1,18.9 //
vādyaṃ gatiṃ ca nṛtyaṃ ca nyāsayogaṃ pradakṣiṇam /
praṇatirmantraśayyā ca vandanaṃ ca visarjanam // GarP_1,18.10 //
ṣaḍaṅgādiprakāreṇa pūjanaṃ tu kramoditam /
parameśamukhodrītaṃ yo jānāti sa pūjakaḥ // GarP_1,18.11 //
arghyapātrārcanaṃ cādāvastreṇaiva tu tāḍanam /
śodhanaṃ kavacenaiva amṛtīkaraṇaṃ tataḥ // GarP_1,18.12 //
pūjā cādhāraśaktyādeḥ prāṇāyāmaṃ tathāsane /
pīṭhasuddhiṃ tataḥ kuryācchoṣaṇādyaistataḥ smaret // GarP_1,18.13 //
ātmānaṃ devarūpaṃ ca karāṅganyāsakaṃ caret /
ātmānaṃ pūjayetpaścājyo tīrūpaṃ hṛdabjataḥ // GarP_1,18.14 //
mūrtau vā sthaṇḍile vāpi kṣipetpuṣpaṃ tu bhāsvaram /
āhvānadvārapūjārthaṃ pūjā cādhāraśaktitaḥ // GarP_1,18.15 //
sānnidhyakaraṇaṃ deve parivārasya pūjanam /
aṅgaṣaṭkasya pūjā vai kartavyā ca vipaścitaiḥ // GarP_1,18.16 //
dharmādayaśca śakrādyāḥ sāyudhāḥ parivārakāḥ /
yugavedamuhūrtāśca pūjeyaṃ bhuktimuktikṛt // GarP_1,18.17 //
mātṛkāśca gaṇāṃścādau nandigaṅge ca pūjayet /
mahākālaṃ ca yamanāṃ dehalyāṃ pūjayetpurā // GarP_1,18.18 //
oṃ amṛteśvara oṃ bhairavāya namaḥ /
evaṃ oṃ juṃ haṃsaḥ sūryāya namaḥ // GarP_1,18.19 //
evaṃ śivāya kṛṣṇāya brahmaṇe ca gaṇāya ca /
caṇḍikāyai sarasvatyai mahālakṣmādi pūjayet // GarP_1,18.20 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśāvye ācārakāṇḍe 'mṛteśamṛtyuñjayapūjanaṃ nāmāṣṭādaśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 19
sūta uvāca /
prāṇeśvaraṃ gāruḍaṃ ca śivoktaṃ pravadāmyaham /
sthānānyādau pravakṣyāmi nāgadaṣṭo na jīvati // GarP_1,19.1 //
citāvalmīkaśailādau kape ca vivare taroḥ /
daṃśe rekhātrayaṃ yasya pracchannaṃ sa na jīvati // GarP_1,19.2 //
ṣaṣṭhyāṃ ca karkaṭe meṣe mūlāśleṣāmaghādiṣu /
kakṣāśroṇigale sandhau śaṅkhakarṇodarādiṣu // GarP_1,19.3 //
daṇḍī śastradharo bhikṣurna gnādiḥ kāladūtakaḥ /
bāhau ca vakkre grīvāyāṃ daṣṭāyāṃ na hi jīvati // GarP_1,19.4 //
pūrvaṃ dinapatirbhuṅkte ardhayāmaṃ tato 'pare /
śeṣā grahāḥ pratidinaṃ ṣaṭsaṃkhyā parivartanaiḥ // GarP_1,19.5 //
nāgabhogaḥ kramāñjñeyo rātrau bāṇavivartanaiḥ /
śeṣor'kaḥ phaṇipaścandrastakṣako bhauma īritaḥ // GarP_1,19.6 //
karkoṭo jño guruḥ padmo mahāpadmaśca bhārgavaḥ /
śaṅkhaḥ śanaiścaro rāhuḥ kulikaścāhayo grahāḥ // GarP_1,19.7 //
rātrau divā suragurorbhāge syādamarāntakaḥ /
paṅgoḥ kāle divā rāhuḥ kulikena saha sthitaḥ // GarP_1,19.8 //
yāmārdhasandhisaṃsthāṃ ca velāṃ kālavatīṃ caret /
bāṇadviṣaḍvahnivājiyugabhūrekabhāgataḥ? // GarP_1,19.9 //
divā ṣaḍedanetrādripañcatrimānuṣāṃśakaiḥ /
pādāṅguṣṭhe pādapṛṣṭhe pādapṛṣṭhe gulphe jānuni liṅgake // GarP_1,19.10 //
nābhau hṛdi stanataṭe kaṇṭhe nāsāpuṭe 'kṣiṇi /
karṇayośca bhruvoḥ śaṅkhe mastake pratipatkramāt // GarP_1,19.11 //
tiṣṭhaccandraśca jīvecca puṃso dakṣiṇabhāgake /
kāyasya vāmabhāge tu striyā vāyuvahātkarāt // GarP_1,19.12 //
amṛtastatkṛto moho nivarteta ca mardanāt /
ātmanaḥ paramaṃ bījaṃ haṃsākhyaṃ sphaṭikāmalam // GarP_1,19.13 //
dātavyaṃ viṣapāpaghnaṃ bījaṃ tasya caturvidham /
vindupañcasvarayutamādyamuktaṃ dvitīyakam /
ṣaṣṭhārūḍhaṃ tṛtīyaṃ syātsavisargaṃ caturthakam /
oṃ kuru kule svāhā // GarP_1,19.14 //
vidyā trailokyarakṣārthaṃ garuḍena dhṛtā purā /
vadhepsurnāganāgānāṃ mukhe 'tha praṇavaṃ nyaset // GarP_1,19.15 //
gale kuru nyaseddhīmānkule ca gulphayoḥ smṛtaḥ /
svāhā pādayuge caiva yugahā nyāsa īritaḥ // GarP_1,19.16 //
gṛhe vivikhitā yatra tannāgāḥ saṃtyajanti ca /
sahasramantraṃ japtvā tu karṇe sūtraṃ dhṛtaṃ tathā // GarP_1,19.17 //
yadrṛhe śarkarā japtā kṣiptā nāgāstyajanti tat /
saptalakṣasya japyāddhi siddhiḥ prāptā surāsuraiḥ // GarP_1,19.18 //
oṃ suvarṇarekhe kukkuṭavigraharūpiṇi svāhā /
evañcāṣṭadale padma dale varṇayugaṃ likhet // GarP_1,19.19 //
nāmaitadvāridhārābhiḥ snāto daṣṭo viṣaṃ tyajet /
oṃ pakṣi svāhā // GarP_1,19.20 //
aṅguṣṭhādi kaniṣṭhāntaṃ kare nyasyātha dehake /
ke (kai) vakkre hṛdi liṅge ca pādayorgaruḍasya hi // GarP_1,19.21 //
nākrāmanti ca tacchāyāṃ svapne 'pi viṣapannagāḥ /
yastu lakṣaṃ japeccāsyāḥ sa dṛṣṭvā(ṣṭyā) nāśayedviṣam // GarP_1,19.22 //
oṃ hrī hrau hrīṃ bhi(bhī) ruṇḍāyai svāhā /
karṇe japtā tviyaṃ vidyā daṣṭakasya viṣaṃ haret // GarP_1,19.23 //
a ā nyasettu pādāgre i ī gulaphe 'tha jānuni /
u ū e ai kaṭitaṭe o nābhau hṛdi au nyaset // GarP_1,19.24 //
vakkre amuttamāṅge aḥ nyasedvai haṃsasaṃyutāḥ /
haṃso viṣādi ca harejjapto dhyāto 'tha pūjitaḥ // GarP_1,19.25 //
garuḍo 'hamiti dhyātvā kuryādviṣaharāṃ (rīṃ) kriyām /
haṃmantraṃ gātravinyastaṃ viṣādiharamīritam // GarP_1,19.26 //
nyasya haṃsaṃ vāmakare nāsāmukhanirodhakṛt /
mantro hareddaṣṭakasya tvaṅmāṃsādigataṃ viṣam // GarP_1,19.27 //
sa vāyunā samākṛṣya daṣṭānāṃ garalaṃ haret /
tanau nyaseddaṣṭakasya nīlakaṇṭhādi saṃsmaret // GarP_1,19.28 //
pītaṃ pratyaṅgirāmūlaṃ taṇḍuladbhirviṣāpaham /
punarnavāphalinīnāṃ mūlaṃ vakkrajamīdṛśam // GarP_1,19.29 //
mūlaṃ śuklabṛhatyāstu karkoṭyāgairikarṇikam /
adbhirghṛṣṭaghṛtopetalepo 'yaṃ viṣamardanaḥ // GarP_1,19.30 //
viṣamṛddhiṃ na vrajecca uṣṇaṃ pibati yo ghṛtam /
pañcāṅgaṃ tu śirīṣasya mūlaṃ gṛñjanajaṃ tathā // GarP_1,19.31 //
sarvāṅgalepataśacāpi pānādvā viṣahṛdbhavet /
hrīṃ gonasādiviṣahṛt // GarP_1,19.32 //
hṛllalāṭavisargāntaṃ dhyātaṃ vaśyā dikṛdbhavet /
nyastaṃ yonau vaśetkanyāṃ kuryānmadajalāvilam // GarP_1,19.33 //
japtvā saptāṣṭasāhasraṃ garutmāniva sarvagaḥ /
kaviḥ syācchrutidharī ca vaśyāḥ strīścāyurāpnuyāt /
viṣahṛtsyātkathā tadvanmaṇirvyāsaḥ smṛto dhruvam // GarP_1,19.34 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe sarpaviṣaharopāya(prāṇeśvaravidyā) nirūpaṇaṃ nāmaikonaviṃśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 20
sūta uvāca /
vakṣye tatparamaṃ guhyaṃ śivoktaṃ mantrabṛndakam /
pāśaṃ dhanuśca cakraṃ ca mudraraṃ śūlapaṭṭiśam // GarP_1,20.1 //
etairevāyudhairyuddhe mantraiḥ śatrūñjayennṛpaḥ /
mantroddhāraḥ padmapātre ādi pūrvādike likhet // GarP_1,20.2 //
aṣṭavargaṃ cāṣṭamaṃ ca khyātamīśānapatrake /
oṃ kāro brahma bījaṃ syāddhrīṅkāro viṣṇureva ca // GarP_1,20.3 //
hrīṅkā raśca śivaḥ śūle triśākhe tu kramānnyaset /
oṃ hrīṃ hrīṃ // GarP_1,20.4 //
śūlaṃ gṛhītvā hastenābhrāmya cākāśasaṃmukham /
taddarśanāndrahā nāgā dṛṣṭvā vā nāśamāpnu yuḥ // GarP_1,20.5 //
dhūmārakte karaṃ madhye dhyātvā khe cintayennaraḥ /
duṣṭā nāgā grahā meghā vinaśyanti ca rākṣasāḥ // GarP_1,20.6 //
trilokānrakṣayenmantro martyalokasya kā kathā /
oṃ jūṃ sūṃ hūṃ phaṭ // GarP_1,20.7 //
khādirānkīlakānaṣṭau kṣetre saṃmantrya vinyaset /
na tatra vajrapātasya sphūrjathvāderupadravaḥ // GarP_1,20.8 //
garuḍoktairmahāmantraiḥ kīlakānaṣṭa mantrayet /
ekaviṃśativārāṇi kṣetre tu nikhanenniśi // GarP_1,20.9 //
vidyunmūṣakavajrādisamupadrava eva ca /
harakṣamalavarayū binduyuktaḥ sadāśivaḥ // GarP_1,20.10 //
oṃ hrāṃ sadāśivāya namaḥ /
tarjanyā vinyasetpiṇḍaṃ (ṇḍe) dāḍimīkusumaprabham // GarP_1,20.11 //
tasyaiva darśanādduṣṭā meghavidyuddipādayaḥ /
rākṣasā bhūtaḍākinyaḥ pradravanti diśo daśa // GarP_1,20.12 //
oṃ hrīṃ gaṇeśāya namaḥ /
(oṃ hrīṃ) stambhanādicakrāya namaḥ /
oṃ aiṃ brahayaintrai lokyaḍāmarāya namaḥ // GarP_1,20.13 //
bhairavaṃ piṇḍamākhyātaṃ viṣapāpagrahāpaham /
kṣetrasya rakṣaṇaṃ bhūtarākṣasādeḥ pramardanam // GarP_1,20.14 //
oṃ namaḥ /
indravajraṃ kare dhyātvā duṣṭameghādivāraṇam /
viṣa śatrugaṇā bhūtā naśyante vajramudrayā // GarP_1,20.15 //
oṃ kṣuṃ(kṣa) namaḥ /
smaretpāśaṃ vāmahaste viṣabhūtādi naśyati /
oṃ hrāṃ (hro) namaḥ /
hareduccāraṇānmantro viṣameghagrahādikān // GarP_1,20.16 //
dhyātvā kṛtāntaṃ ca dahecchedakāstreṇa vai jagat /
oṃ kṣṇaṃ (kṣma) namaḥ /
dhyātvā tu bhairavaṃ kuryāndrahabhūtaviṣāpaham // GarP_1,20.17 //
oṃ lasaddijihvākṣa svāhā /
kṣetrādau grahabhūtādiviṣapakṣinivāraṇam // GarP_1,20.18 //
oṃ kṣva (kṣṇaṃ) namaḥ /
raktena paṭahe likhya śabdātresurgrahādayaḥ /
oṃ mara mara mārayamāraya svāhā /
oṃ huṃ phaṭ svāhā // GarP_1,20.19 //
śūlaṃ cāṣṭaśatairmantrya bhrāmaṇācchatruvṛndahṛt /
ūrdhaśaktinipātena adhaḥ śaktiṃ nikuñceyet // GarP_1,20.20 //
pūrake pūritā mantrāḥ kumbhakena sumantritāḥ /
praṇavenāpyāyitāste manavastadudīritāḥ /
evamāpyāyitā mantrā bhṛtyavatphaladāyakāḥ // GarP_1,20.21 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe viṣādiharamantrabṛndanirūpaṇaṃ nāma viṃśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 21
sūta uvāca /
pañcavatkrārcanaṃ vakṣye pṛtha gyadbhuktimuktidam /
oṃ bhūrviṣṇave ādibhūtāya sarvādhārāya mūrtaye svāhā // GarP_1,21.1 //
sadyojātasya cāhvānamanena prathamaṃ caret /
oṃ hāṃ sadyojātāyaiva kalā hyaṣṭau prakīrtitāḥ // GarP_1,21.2 //
siddhirṛddhirdhṛtirlakṣmīrmedhā kāntiḥ svadhā sthitiḥ (8) /
oṃ hīṃ vāmadevāyaiva kalāstasya trayodaśa // GarP_1,21.3 //
rajā rakṣā ratiḥ pālyā kānti stṛṣṇā matiḥ kriyā /
kāmā buddhiśca rātriśca trāsanī mohinī tathā (13) // GarP_1,21.4 //
manonmanī aghorā ca tathā mohā kṣudhā kalāḥ /
nidrā mṛtyuśca māyā ca (8)aṣṭasaṃkhyā bhayaṅkara // GarP_1,21.5 //
oṃ haiṃ tatpuruṣāyaiva (ṣāya) nivṛttiśca pratiṣṭhā ca vidyā śāntirna kevalā // GarP_1,21.6 //
oṃ hauṃ īśānāya namo niścalā ca nirañjanā /
śaśinī cāṅganā caiva marīcirjvālinī tathā // GarP_1,21.7 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍaṃ pañcavakkrapūjanaṃ nāmaikaviṃśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 22
sūta uvāca /
śivārcanaṃ pravakṣyāmi buktimuktikaraṃ param /
śāntaṃ sarvagataṃ śūnyaṃ mātrādvādaśake sthitam // GarP_1,22.1 //
pañca vakkrāṇi hrasvāni dīrghāṇyaṅgāni bindunā /
savisargaṃ vadedastraṃ śiva ūrghvaṃ tathā punaḥ // GarP_1,22.2 //
ṣaṣṭhenādho mahāmantro haumityevākhilārthadaḥ /
hastābhyāṃ saṃspṛśetpādāvūrdhvaṃ pādānmastakam // GarP_1,22.3 //
mahāmudrā hi sarveṣāṃ karāṅganyāsamācaret /
tālahastena pṛṣṭhaṃ ca astramantreṇa śodhayet // GarP_1,22.4 //
kaniṣṭhāmāditaḥ kṛtvā tarjanyaṅgāni vinyaset /
pūjanaṃ saṃpravakṣyāmi karṇikāyāṃ tdṛdambuje // GarP_1,22.5 //
dharmaṃ jñānaṃ ca vairāgyamaiśvaryādi tdṛdārcayet /
āvāhanaṃ sthāpanaṃ ca pādyamarghyaṃ hṛdārpayet // GarP_1,22.6 //
ācāmaṃ snapanaṃ pūjāmekādhāraṇatulyakam? /
agnikāryavidhiṃ vakṣye astreṇollekhanaṃ caret // GarP_1,22.7 //
varṃmaṇābhyukṣaṇaṃ kāryaṃ śaktinyāsaṃ hṛdā caret /
tdṛdi vā śaktigarte ca prakṣipejjātavedasam // GarP_1,22.8 //
garbhādhānādikaṃ kṛtvā niṣkṛtiṃ cārasya paścimām /
hṛdā kṛtvā sarvakarṃma śivaṃ sāṃgaṃ tu homayet // GarP_1,22.9 //
pūjayenmaṇḍale śambhuṃ padmagarbhe garāṅkitam /
catuḥ ṣaṣṭyantamaṣṭādi khākṣi khādyādimaṇḍalam // GarP_1,22.10 //
khākṣīndrasūryagaṃ sarvakhādivedendu (devendu) vartanam /
āgneyyāṃ kārayetkuṇḍamardhacandranibhaṃ śubham // GarP_1,22.11 //
agniśāstra parāyustho tdṛdayādigaṇocyate /
astraṃ diśā supadmasya karṇikāyāṃ sadāśivaḥ // GarP_1,22.12 //
dīkṣāṃ vakṣye pañcatattve sthitāṃ bhūmyādikāṃ pare /
nivṛttirbhūpratiṣṭhādyairvidyāgniḥ śāntivannijaḥ // GarP_1,22.13 //
śāntyatītaṃ bhavevdyoma tatparaṃ śāntamavyayam /
ekaikasya śataṃ homā hatyevaṃ pañca homayet // GarP_1,22.14 //
paścātpūrṇāhutiṃ dattvā prā(pra)sodana śivaṃ smaret /
prāyaścittaviśuddhyarthamekaikāṣṭāhutiṃ kramāt // GarP_1,22.15 //
homayedastrabījena evaṃ dīkṣāṃ samāpayet /
yajanavyatirekeṇa gopyaṃ saṃskāramuttamam // GarP_1,22.16 //
evaṃ saṃskāraśuddhasya śivatvaṃ jāyate dhruvam // GarP_1,22.17 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe śivārcanaprakāro nāma dvāviṃśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 23
sūta uvāca /
śivārcanaṃ pravakṣyāmi dharṃmakāmādisādhanam /
tribhirmantrairācāmettu svāhāntaiḥ praṇavādikaiḥ // GarP_1,23.1 //
oṃ hāṃ ātmatattvāya vidyātattvāya hīṃ tathā /
oṃ hūṃ śivatattvāya svāhā hṛdā syācchrotravandanam // GarP_1,23.2 //
bhasmasnānaṃ tarpaṇaṃ ca oṃ hāṃ svāhā sarvamantrakāḥ /
sarve devāḥ sarvamunirnamo 'nto vauṣaḍantakaḥ // GarP_1,23.3 //
svadhāntāḥ sarvapitaraḥ svadhāntāśca pitāmahāḥ /
oṃ hāṃ prapitāmahebhyastathā mātāmahādayaḥ // GarP_1,23.4 //
hāṃ namaḥ sarvamātṛbhyastataḥ syātprāṇasaṃyamaḥ /
ācāmaṃ mārjanaṃ cātho gāyatrīṃ ca japettataḥ // GarP_1,23.5 //
oṃ hāṃ tanmaheśāya vidmahe,vāgviśuddhāya dhīmahi, tanno rudraḥ pracodayāt // GarP_1,23.6 //
sūryopasthānakaṃ kṛtvā sūryamantraiḥ prapūjayet /
oṃ hāṃ hīṃ hūṃ haiṃ hauṃ haḥ śivasūryāya namaḥ /
oṃ haṃ khakholkāya sūryamūrtaye namaḥ /
oṃ hrāṃ hrīṃ saḥ sūryāya namaḥ // GarP_1,23.7 //
daṇḍine piṅgale tvātibhūtāni ca tataḥ smaret /
agnayādau vimaleśānamārādhya paramaṃ sukham // GarP_1,23.8 //
yajetpadmāṃ ca rāṃ dīptāṃ rīṃ sūkṣmāṃ rūṃ jayāṃ ca reṃ /
bhadrāṃ ca raiṃ vibhūtiṃ roṃ vimalāṃ raumamodhi (rodhi) kām // GarP_1,23.9 //
raṃ vidyutāṃ ca pūrvādau rā (raṃ) madhye sarvatomukhīm /
arkāsanaṃ sūryamūrteṃ hrāṃ hrūṃ (hrīṃ) saḥ sūryamarcayet // GarP_1,23.10 //
oṃ āṃ hṛdarkāya ca śiraḥ śikhā ca bhūrbhuvaḥ svarom /
jvālinīṃ hraṃ kavacasya cāstraṃ rājñāṃ ca dīkṣitām // GarP_1,23.11 //
yajetsūryahṛdā sarvānsoṃ somaṃ maṃ ca maṅgalam /
baṃ budhaṃ bṛṃ bṛhaspatiṃ bhaṃ bhārgavaṃ śaṃ śanaiścaram // GarP_1,23.12 //
raṃ rāhuṃ kaṃ yajetketuṃ oṃ tejaścaṇḍamarcayet /
sūryamabhyarcya cācamya kaniṣṭhāto 'ṅgakāṃnyaset // GarP_1,23.13 //
hāṃ hṛcchiro hūṃ śikhā haiṃ varṃma hauṃ caiva netrakam /
ho 'straṃ śaktisthitiṃ kṛtvā bhūtaśuddhiṃ punarnyaset // GarP_1,23.14 //
arghyapātraṃ tataḥ kṛtvā tadadbhiḥ prokṣayedyajet // GarP_1,23.15 //
ātmānaṃ padmasaṃsthaṃ ca hauṃ śivāya tato bahiḥ /
dvāre nandimahākālau gaṅgā ca yamunātha gauḥ // GarP_1,23.16 //
śrīrastraṃ vāstvadhipatiṃ brahmāṇaṃ ca gaṇaṃ gurum /
śaktyanantau yajenmadhye pūrvādau dharṃmakādikam // GarP_1,23.17 //
adharṃmādyaṃ ca vahnyādau madhye padmasya karṇike /
vāmājyeṣṭhā ca pūrvādau raudrī kālī ca pūrṣadaḥ // GarP_1,23.18 //
oṃ hauṃ kalavikariṇyai balavikariṇī tataḥ /
balapramathinī sarvabhūtānāṃ damanī tataḥ // GarP_1,23.19 //
manonmanī yajedetāḥ paṭhimadhye śivāgrataḥ /
śivāsanaṃ mahāmūrti mūrtimadhye śivāya ca // GarP_1,23.20 //
āvāhanaṃ sthāpanaṃ ca sannidhānaṃ nirodhanam /
sakalīkaraṇaṃ mudrādarśanaṃ cārghyapādyakam // GarP_1,23.21 //
ācāmābhyaṅgamudvartaṃ snānaṃ nirṃmathanaṃ caret /
vastraṃ vilepanaṃ puṣpaṃ dhūpaṃ dīpaṃ caruṃ dadet // GarP_1,23.22 //
ācāmaṃ mukhavāsaṃ ca tāmbūlaṃ hastaśodhanam /
chatracāmarapāvitraṃ paramīkaraṇaṃ caret // GarP_1,23.23 //
rūpakpena caikāhajapo jāpyasamarpaṇam /
stutirnatirhṛdādyaiśca jñeyaṃ nāmāṅga pūjanam // GarP_1,23.24 //
agnīśarakṣo vāyavye madhye pūrvāditantrakam /
indrādyāṃśca yajeccaṇḍaṃ tasmai nirmālyamarpayet // GarP_1,23.25 //
guhāyātiguhyagoptā tvaṃ gṛhāṇāsmatkṛtaṃ japam /
siddhirbhavatu me deva tatprasādāttvayi sthitiḥ // GarP_1,23.26 //
yatkiñcitkriyate karma sadā sukṛtaduṣkṛtam /
tanme śivapadasthasya rudra kṣapaya śaṅkara // GarP_1,23.27 //
śivo dātā śivo bhoktā śivaḥ sarvamidaṃ jagat /
śivo jayati sarvatra yaḥ śivaḥ so 'hameva ca // GarP_1,23.28 //
yatkṛtaṃ yatkariṣyāmi tatsarvaṃ sukṛtaṃ tava(tastavam) /
tvaṃ trātā viśvanetā ca nānyonātho 'stimeśiva // GarP_1,23.29 //
athānyena prakāreṇa śivapūjāṃ vadāmyaham /
gaṇaḥ sarasvatī nandī mahākālo 'thagaṅgayā // GarP_1,23.30 //
pavanāstraṃ vāstvadhipo dvāri pūrvāditastvime /
indrādyāḥ pūjanīyāśca tattvāni pṛthivī jalam // GarP_1,23.31 //
tejo vāyurvyoma gandho rasarūpe ca śabdakaḥ /
sparśo vāk pāṇi pādaṃ ca pāyūpasthaṃ śrutitvacam // GarP_1,23.32 //
cakṣurjihvā ghrāṇamano buddhiścāhaṃ prakṛtyapi /
pumānnāgo buddhividye kalā kālo niyatyapi // GarP_1,23.33 //
māyā ca śuddha vidyā ca īśvaraśca sadāśivaḥ /
śaktiḥ śivaśca tāñjñātvā mukto jñānī śivo bhavet // GarP_1,23.34 //
yaḥ śivaḥ sa harirbrahmā so 'haṃ brahmāsmi śaṅkara // GarP_1,23.35 //
bhūtaśuddhiṃ pravakṣyāmi yayā śuddhaḥ śivo bhavet /
hṛtpadme sadyomantraḥ syānnivṛttiśca kalā iḍā // GarP_1,23.36 //
piṅgalā dve ca nāḍyau tu prāṇo 'pānaśca mārutau /
indro deho brahmahetuścaturastraṃ ca maṇḍalam // GarP_1,23.37 //
vaktreṇa lāñchitaṃ vāyumekoddhātaguṇāḥ śarāḥ /
tdṛtsthānasādṛśyarutaṃ śatakoṭipravistaram // GarP_1,23.38 //
oṃ hrīṃ pratiṣṭhāyai hrūṃ hraḥ phaṭ /
oṃ hrīṃ hrūṃ vidyāyai hraṃ hraḥ phaṭ /
caturaśītikoṭīnāmucchrayaṃ bhūmitantrakam // GarP_1,23.39 //
tanmadhye bhavavṛkṣaṃ ca ātmānaṃ ca vicintayet /
adhomukhīṃ tataḥ pṛthvīṃ tattacchudhdaṃ bhaveddhruvam // GarP_1,23.40 //
vāmā devī pratiṣṭhā ca suṣumnā dhārikā tathā /
samānodānavaruṇā devatā viṣṇu kāraṇam // GarP_1,23.41 //
addhātāśca guṇā vedāḥ śvetaṃ dhyānaṃ tathaiva ca /
evaṃ kuryātkaṇṭhapadmamardhacandrākhyamaṇḍalam // GarP_1,23.42 //
padmāṅkitaṃ dviviṃśatikakoṭivistīrṇamau smaret /
caturnavatyucchrayaṃ ca ātmānaṃ ca adhomukham // GarP_1,23.43 //
tālusthānaṃ ca padmaṃ ca aghoro vidyayānvitaḥ /
nābhyo(ḍyo) ṣṭhayorhastijihvādhyāno nāgognidevatā // GarP_1,23.44 //
rudrahetustriruddhātāstriguṇā raktavarṇakam /
jvālākṛte trikoṇaṃ ca catuḥ koṭiśatāni ca // GarP_1,23.45 //
vistīrṇaṃ ca samutsedhaṃ rudratattvaṃ vicintayet /
lalāṭe vai tatpuruṣaḥ śāntiryaḥ śādvalaṃ budhāḥ (vṛṣā) // GarP_1,23.46 //
kūrmaśca kṛkaro vāyurdeva īśvarakāraṇam /
dviruddhāto guṇau dvau ca dhūmraṣaṭkoṇamaṇḍalam // GarP_1,23.47 //
bindvaṅkitaṃ cāṣṭakoṭivistīrṇaṃ cocchrayastathā /
caturdaśādhikaṃ koṭivāyutattvaṃ vicintayet // GarP_1,23.48 //
dvādaśati sarasije śāntya tītāstatheśvarāḥ /
kuhūśca śaṅkhinī nāḍyo devadatto dhanañjayaḥ // GarP_1,23.49 //
śikhaiśānakāraṇaṃ ca sadāśiva iti smṛtaḥ /
guṇa ekastathoddhātaḥ śuddhasphaṭikavatsmaret // GarP_1,23.50 //
ṣoḍaśakoṭivistīrṇaṃ pañcaviṃśatikocchrayam /
vartulaṃ cintayevdyoma bhutaśuddhirudāhṛtā // GarP_1,23.51 //
guṇayo gururbojaguruḥ śaktayanantau ca dharṃmakaḥ /
jñānavairāgyamaiśvaryaistataḥ pūrvādipatrake // GarP_1,23.52 //
adhordhvavadane dve ca padmakarṇikakesaram /
vāmādyā ātmavidyā ca sadā dhyāyecchivākhyakam // GarP_1,23.53 //
tattvaṃ śivāsane mūrtirhe hauṃ vidyādehāya namaḥ /
baddhapadmāsanāsīnaḥ sitaḥ ṣoḍaśavārṣikaḥ // GarP_1,23.54 //
pañcavaktraḥ karāgraiḥ svairdaśabhiścaiva dhārayan /
abhayaṃ prasādaṃ śaktiṃ śūlaṃ khaṭvāṅgamīśvaraḥ // GarP_1,23.55 //
dakṣaiḥ karairvāmakaiśca bhujaṅgaṃ cākṣasūtrakam /
ḍamarukaṃ nīlotpalaṃ bījapūrakamuttamam // GarP_1,23.56 //
icchājñānakriyāśaktistrinetro hi sadāśivaḥ /
evaṃ śivārcanadhyānī sarvadā kālavarjitaḥ // GarP_1,23.57 //
ihāhorā vacāreṇa trīṇi varṣāṇi jīvati /
dinadvayasya cāreṇa jīvedvarṣadvayaṃ naraḥ // GarP_1,23.58 //
dinatrayasya cāreṇa varṣamekaṃ sa jīvati /
nākāle śītale mṛtyuruṣṇe caiva tu kārake // GarP_1,23.59 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe śivārcananirūpaṇaṃ nāma trayoviṃśo 'dhyāyaḥ
(iti śivādipūjā samāptā) /
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 24
sūta uvāca /
vakṣye gaṇādikāḥ pūjāḥ sarvadā svargadāḥ parāḥ /
gaṇāsanaṃ gaṇamūrti gaṇādhipatimarcayet // GarP_1,24.1 //
gāmādihṛdayādyaṅgaṃ durgāyā gurupādukāḥ /
durgāsanaṃ ca tanmūrtiṃ hrīṃ durge rakṣaṇīti ca // GarP_1,24.2 //
tdṛdādikaṃ nava śaktyo rudracaṇḍā pracaṇḍayā /
caṇḍogrā caṇḍanāyikā caṇḍā caṇḍavatī kramāt // GarP_1,24.3 //
caṇārūpā caṇḍikākhyā durgedurge 'tha rakṣiṇi /
vajrakhaḍgādikā mudrāḥ śivādyā vahnideśataḥ // GarP_1,24.4 //
sadāśivamahāpretapadmāsana mathāpi vā /
aiṃ klīṃ (hrīṃ) saustripurāyai namaḥ /
oṃ hrāṃ hrīṃ kṣeṃ kṣaiṃ strīṃ skīṃ roṃ spheṃ sphīṃ śāṃ padmāsanaṃ ca mūrtiṃ ca tripurātdṛdayādikam // GarP_1,24.5 //
pīṭhāmbuje tu brāhayādīrbrahmāṇī ca maheśvarī /
kaumārī vaiṣṇavī pūjyā vārāhī cendradevatā // GarP_1,24.6 //
cāmuṇḍā caṇḍikā pūjyā bhairavākhyāṃstato yajet /
asitāṅgoruruścaṇḍaḥ krodha unmattabhairavaḥ // GarP_1,24.7 //
kapālī bhīṣaṇaścaiva saṃhāraścāṣṭa bhairavāḥ /
ratiḥ prītiḥ kāmadevaḥ pañca bāṇāśca yoginī // GarP_1,24.8 //
vaṭukaṃ durgayā vighnarājo guruśca kṣetrapaḥ /
padmagarbhe maṇḍale ca trikoṇe cintayeddhṛdi // GarP_1,24.9 //
śuklāṃ varadākṣasūtrapustābhayasamanvitām /
lakṣajapyācca homācca tripurā siddhidā bhavet // GarP_1,24.10 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe tripurādipūjānirūpaṇaṃ nam caturviśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 25
sūta uvāca /
aiṃ krīṃ śrīṃ spheṃ kṣaiṃ anantaśaktipādukāṃ pūjayāmi namaḥ // GarP_1,25.1 //
aiṃ śrīṃ phraiṃ kṣaiṃ ādhāraśaktipādukāṃ pūjayāmi namaḥ /
oṃ hraṃ kālāgnirudrapādukāṃ pūjayāmi namaḥ // GarP_1,25.2 //
oṃ hrīṃ huṃ hāṭakeśvaradevapādukāṃ pūjayāmi namaḥ /
oṃ hrīṃ śeṣabhaṭṭārakapādukāṃ pūjayāmi namaḥ // GarP_1,25.3 //
oṃ hrīṃ śrīṃ pūthivītatsavarṇabhuvanadvīpasamudradiśāmanantākhyamāsanaṃ padmāsanaṃ pūjayāmi namaḥ // GarP_1,25.4 //
hrīṃ śrīṃ nivṛttyādi kalā pṛthivyāditattva manantādibhuvanamoṅkārādivarṇam /
hakārādinavātmakapadaḥ sadyodātādimantraḥ hrāṃ hṛdayādyaṅgaḥ /
evaṃ mantramaheśvara siddhavidyātmakaḥ parāmṛtārṇavaḥ sarvabhūto diksamastaṣaḍaṅgaḥ sadāśivārṇavapayaḥ pūrṇodadhipakṣaśrīmānāspadātmakaḥ vidyomāpūrṇajñatvakartṛtvalakṣaṇajyeṣṭhācakrarudraśaktyātmakakarṇi kaḥ /
navaśaktiśivādibhirmūlamaṇḍalatrayakujātmakotpannāpadmāsanapādukāṃ pūjayāmi namaḥ // GarP_1,25.5 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe āsanapūjānirūpaṇaṃ nāma pañcaviṃśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgarūḍamahāpurāṇam- 26
sūta uvāca /
anantaraṃ karanyāsaḥ /
vidyākarī śuddhiḥ kāryā /
padmamudrāṃ baddhvā mantranyāsaṃ kuryāt /
kaiṃ kaniṣṭhāyai namaḥ /
naiṃ anāmikāyai namaḥ /
maiṃ madhyamāyai namaḥ /
taiṃ tarjanyai namaḥ /
aṃ aṅguṣṭhāyai namaḥ /
lāṃ karatalāyai namaḥ /
vāṃ karapṛṣṭhāyai namaḥ // GarP_1,26.1 //
atha dehanyāsaḥ /
smaṃsmaṃ maṇibandhāya namaḥ /
aiṃ hrīṃ śrīṃ karāsphālāya namaḥ /
mahātejorūpaṃ huṃhuṅkāreṇa karāsphālanaṃ kuryāt // GarP_1,26.2 //
aiṃ hrīṃ śrīṃ hrīṃ sphaiṃ namo bhagavate sphaiṃ kubjīkāyai namaḥ /
hraṃ hrīṃ hrauṃ ṅañaṇaname aghorāmukhi hrāṃ hrīṃ kilikili vicce sthaulyakrośī hrīṃ hrīṃ śrīṃ aiṃ namo bhagavate urdhvavaktrāya namaḥ /
sphaiṃ kubjikāyai pūrvavaktrāya namaḥ /
hrīṃ śrīṃ hrīṃ ṅaāñaṇaname dakṣiṇavaktrāya namaḥ /
oṃ hrīṃ śrīṃ kilikili paścimavaktrāya namaḥ /
oṃ akhoramukhi uttaravaktrāya namaḥ /
oṃ namo bhagavate hṛdayāya namaḥ kṣaiṃ (kṣeṃ aiṃ) kubjikāyai śirase svāhā /
hrīṃ krīṃ hrīṃ āṃ ṅa ña ṇa name śikhāyai vaṣaṭ /
aghorāmukhi kavacāya huṃ /
haiṃ haiṃ īṃ netratrayāya vauṣaṭ /
kilikili vicce astrāya phaṭ // GarP_1,26.3 //
(1) aiṃ hrīṃ śrīṃ akhaṇḍamaṇḍalākāramahāśūlamaṇḍalamāya namaḥ (2) aiṃ hrīṃ śrīṃ vāyumaṇḍalāya namaḥ /
(3) aiṃ hrīṃ śrīṃ somamaṇḍalāya namaḥ /
(4) aiṃ hrīṃ śrīṃ mahākulabodhāvalimaṇḍalāya namaḥ (5) aiṃ hrīṃ śrīṃ mahākaulamaṇḍalāya namaḥ /
(6) aiṃ hrīṃ śrīṃ gurumaṇḍalāya namaḥ (7) aiṃ hrīṃ śrīṃ sāmamaṇḍalāya namaḥ(8) aiṃ hrīṃ śrīṃ samagra (9)siddha (10)yogīnīpīṭhāpapīṭha (11) kṣetrepakṣetramahāsantānamaṇḍalāya namaḥ /
evaṃ maṇḍalānāṃ dvādaśakaṃ krameṇa pūjyam // GarP_1,26.4 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe ācārakāṇḍe karanyāsādinirūpaṇaṃ nāma ṣaḍviṃśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 27
sūta uvāca /
oṃ kaṇicikīṇikakrāṇī carvāṇī bhūtahāriṇi phaṇiviṣiṇi virathanārāyayaṇi ume dahadaha haste caṇḍe raudre māheśvari mahāmukhi jvālāmukhi śaṅkukarṇi śukamuṇḍe śatruṃ hanahana sarvanāśini svedaya sarvāṅgaśoṇitaṃ tannirīkṣāsi manasā devi saṃmohayasaṃmohaya rudrasya hṛdaye jātā rudrasya tdṛdaye sthitā /
rudro raudreṇa rūpeṇa tvaṃ devi rakṣarakṣa māṃ hrūṃ māṃ hrūṃ phaphapha ṭhaṭhaḥ skandamekhalābālagrahaśatruviṣahārī oṃ śāle māle harahara viṣoṅkārarahiviṣavege hāṃ hāṃ śavari huṃ śavari ākaulavegeśe sarve viñcameghamāle sarvanāgādiviṣaharaṇam // GarP_1,27.1 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe nāgādivividhaviṣahara mantranirūpaṇaṃ nāma saptaviṃśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 28
sūta uvāca /
gopālapūjāṃ vakṣyāmi bhuktimuktipradāyinīm /
dvāre dhātā vidhātā ca gaṅgāyamunayā saha // GarP_1,28.1 /
śaṅkhapadmanidhī caiva sāraṅgaḥ śarabhaḥ śriyā /
pūrve bhadraḥ subhadro dvau dakṣe caṇḍapracaṇḍakau // GarP_1,28.2 //
paścime balaprabalau jayaśca vijayo yajet /
uttare śrīścaturdvāre gaṇo durgā sarasvatī // GarP_1,28.3 //
kṣetrasyāgnyādikoṇeṣu dikṣu nāradapūrvakam /
siddho gururnalakūvaraṃ koṇe bhagavataṃ yajet // GarP_1,28.4 //
pūrve viṣṇuṃ viṣṇutapo viṣṇuśaktiṃ samarcayet /
tato viṣṇuparīvāraṃ madhye śaktiṃ ca kūrṃmakam // GarP_1,28.5 //
anantaṃ pṛthivīṃ dharmaṃ jñānaṃ vairāgyamagnitaḥ /
aiśvaryaṃ vāyupūrvaṃ ca prakāśātmānamuttare // GarP_1,28.6 //
sattvāya prakṛtātmane rajase moharūpiṇe /
tamase kanda padmāya yajetkaṃ kākatattvakam // GarP_1,28.7 //
vidyātattvaṃ paraṃ tattva sūryeduvahnimaṇḍalam /
vimalādyā āsanaṃ ca prācyāṃ śrīṃ hrīṃ prapūjayet // GarP_1,28.8 //
gopījanavallabhāya svāhānto manurucyate /
aṅgāni yathā-āca kraṃ ca sucakraṃ ca vicakraṃ ca tathaica // GarP_1,28.9 //
trailokyarakṣakaṃ cakramasurārisudarśanam /
hṛdādipūrvakoṇaṣu astraṃ śaktiṃ ca pūrvataḥ // GarP_1,28.10 //
rukmiṇī satyabhāmā ca sunandā nāgnajityapi /
lakṣmaṇā mitravindā ca jāmbavatyā śuśīlayā // GarP_1,28.11 //
śaṅkhacakragadāpadmaṃ musalaṃ śārṅgamarcayet /
khaṅgaṃ pāśāṅkuśaṃ prācyāṃ śrīvatsaṃ kaustubhaṃ yajet // GarP_1,28.12 //
mukuṭaṃ valamālāṃ ca aindrādyāndhvajamukhyakān /
kumudādyānviṣvaksenaṃ śriyā kṛṣṇaṃ sahārcayet /
japyāddhyānātpūjanācca sarvānkāmānavānpuyāt /
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe śrīgopālapūjānirūpaṇaṃ nāmāṣṭāviṃśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 29
hariruvāca /
trailokyamohinīṃ vakṣye puruṣottamamukhyakām /
pūjāmantrāñchrīdharādyāndharṃmakāmādidāyakān // GarP_1,29.1 //
oṃ hrīṃ śrīṃ klīṃ hrūṃ oṃ namaḥ /
puruṣottama apratirūpa lakṣmīnivāsa jagatkṣobhaṇa sarvastrīhṛdayadāraṇa tribhuvanamadonmādanakara surāsuramanuja suṃdarī janamanāṃsi tāpayatāpaya śoṣayaśoṣaya mārayamāraya stambhayastambhaya drāvayadrāvaya ākarṣaya ākarṣaya,paramasubhaga sarvasaubhāgyakara sarvakāmaprada amukaṃ hanahana cakreṇa gadayā khaḍgena sarvabāṇairbhidhibhindhi pāśena kuṭṭakuṭṭa aṅkuśena tāḍayatāḍaya turuturu kiṃ tiṣṭhasi tārayatāraya yāvatsamīhitaṃ me siddhaṃ bhavati hrīṃ (hrūṃ) phaṭ namaḥ // GarP_1,29.2 //
oṃ śrīṃ (śrīḥ) śrīdharāya trailokyamohanāya namaḥ /
klīṃ puruṣottamāya trailokyamohanāya namaḥ // GarP_1,29.3 //
oṃ viṣṇave trailokyamohanāya namaḥ /
oṃ śrīṃ klīṃ trailokyamohanāya vipṇave namaḥ // GarP_1,29.4 //
trailokyamohanā mantrāḥ sarve sarvārthasādhakāḥ /
sarve cintyā pṛthag vāpi vyāsātsaṃkṣepato 'tha vā // GarP_1,29.5 //
āsanaṃ mūrtimantraṃ ca homādyaṅgaṣaḍaṅgakam /
cakraṃ gadāṃ ca khaḍgaṃ ca musalaṃ śaṃmakhaśarṅgakam // GarP_1,29.6 //
śaraṃ pāśaṃ cāṅkuśaṃ ca lakṣmīgaruḍasaṃyutam /
viṣvaksenaṃ vistarādvānaraḥ sarvamavāpnuyāt // GarP_1,29.7 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāḍe trailokyamohinī(śrīdhara) pūjanavidhirnāmaikonatriṃśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 30
sūta uvāca /
vistareṇa pravakṣyāmi śrīdharasyārcanaṃ śubham /
parivāraśca sarveṣāṃ samojñeyo hi paṇḍitaiḥ // GarP_1,30.1 //
oṃ śrāṃ hṛdayāya namaḥ /
oṃ śrīṃśirase svāhā /
oṃ śrū śikhāyai vaṣaṭū /
oṃ śraiṃ kavacāya huṃ /
oṃ śrauṃ netratrayāya vauṣaṭ /
oṃ śraḥ astrāya phaṭ iti // GarP_1,30.2 //
darśayedātmano mudrāṃ śaṅkhacakragadādikām /
dhyātvātmānaṃ śrīdharākhyaṃ śaṅkhacakragadādharam // GarP_1,30.3 //
tatastaṃ pūjayeddevaṃ maṇḍale svastikādike /
āsanaṃ pūjayedādau devadevasya śārṅgiṇaḥ /
ebirmantrairmahādeva tānmatrāñchṛṇu śaṅkara // GarP_1,30.4 //
oṃ śrīdharāsanadevatāḥ āgacchatā /
oṃ samastaparivārāyacyutāsanāya namaḥ // GarP_1,30.5 //
oṃ dhātre namaḥ /
oṃ vidhātre namaḥ /
oṃ gaṅgāyai namaḥ /
oṃ yamunāyai namaḥ /
oṃ ādhāraśaktayai namaḥ /
oṃ kūrṃmāya namaḥ /
oṃ anantāya namaḥ /
oṃ pṛthivyai namaḥ /
oṃ dharṃmāya namaḥ /
oṃ jñānāya namaḥ /
oṃ vairāgyāya namaḥ /
oṃ aiśvaryāya namaḥ /
oṃ adharṃmāya namaḥ /
oṃ ajñānāya namaḥ /
oṃ avairāgyāya namaḥ /
oṃ anaiśvaryāya namaḥ /
oṃ kandāya namaḥ /
oṃ nālāya namaḥ /
oṃ padmāya namaḥ /
oṃ vimalāyai namaḥ /
oṃ utkarṣiṇyai namaḥ /
oṃ jñānāyai namaḥ /
oṃ kriyāyai namaḥ /
oṃ yogāyai namaḥ /
oṃ prahvyai namaḥ /
oṃ satyāyai namaḥ /
oṃ īśānāyai namaḥ /
oṃ anugrahāyai namaḥ // GarP_1,30.6 //
arcayitvā samaṃ rudra harimāvāhya saṃyajet /
mantrairebhirmahāprājñaḥ sarvapāpapraṇāśanaiḥ // GarP_1,30.7 //
oṃ hrīṃ śrīdharāya trailokyamohanāya viṣṇave namaḥ āgaccha // GarP_1,30.8 //
oṃ śriyai namaḥ /
oṃ śrāṃ hṛdayāya namaḥ /
oṃ śrīṃ śirase namaḥ /
oṃ śrūṃ śikhāyai namaḥ /
oṃ śraiṃ kavacāya namaḥ /
oṃ śrauṃ netratrayāya namaḥ /
oṃ śraḥ astrāya namaḥ /
oṃ śaṅkhāya namaḥ /
oṃ padmāya namaḥ /
oṃ cakrāya namaḥ /
oṃ gadāyai namaḥ /
oṃ śrī vatsāya namaḥ /
oṃ kaustubhya namaḥ /
oṃ vanamālāyai namaḥ /
oṃ pītāmbarāya namaḥ /
oṃ vrahmaṇe namaḥ /
oṃ nāradāya namaḥ /
oṃ gurubhyo namaḥ /
oṃ indrāya namaḥ /
oṃ agnaye namaḥ /
oṃ yamāya namaḥ /
oṃ nirṛtaye namaḥ /
oṃ varuṇāya namaḥ /
oṃ vāyave namaḥ /
oṃ somāya namaḥ /
oṃ īśānāya namaḥ /
oṃ anantāya namaḥ /
oṃ brahmaṇe namaḥ /
oṃ sattvāya namaḥ /
oṃ rajase namaḥ /
oṃ tamase namaḥ /
oṃ viṣvaksenāya namaḥ // GarP_1,30.9 //
abhiṣekaṃ tathā vasttraṃ tato yajñopavītakam /
gandhaṃ puṣpaṃ tathā dhūpaṃ dīpamannaṃ pradakṣiṇam // GarP_1,30.10 //
dadyādebhirmahāmantraiḥ samapyārtha japenmanum /
śatamaṣṭottaraṃ cāpi japtvā hyatha samarpayet // GarP_1,30.11 //
tato muhūrtamekantudhyāyeddevaṃ hṛdi sthitam /
śuddhasphaṭikasaṃkāśaṃ sūryakoṭisamaprabham // GarP_1,30.12 //
prasannavadanaṃ saumyaṃ sphuranmakarakuṇḍalam /
kirīṭinamudārāṅgaṃ vanamālāsamanvitam // GarP_1,30.13 //
parabrahmasvarūpaṃ ca śrīdharaṃ cintayetsudhīḥ /
anena caiva stotreṇa stuvīta parameśvaram // GarP_1,30.14 //
śrīnivāsāya devāya namaḥ śrīpataye namaḥ /
śrīdharāya saśārṅgāya śrīpradāya namonamaḥ // GarP_1,30.15 //
śrīvallabhāya śāntāya śrīmate ca namonamaḥ /
śrīparvatanivāsāya namaḥ śreyaskarāya ca // GarP_1,30.16 //
śreyasāṃ pataye caiva hyāśramāya namonamaḥ /
namaḥ śreyaḥ svarūpāya śrīkarāya namonamaḥ // GarP_1,30.17 //
śaraṇyāya vareṇyāya namo bhūyo namonamaḥ /
stotraṃ kṛtvā namaskṛtya devadevaṃ visarjayet // GarP_1,30.18 //
iti rudra samākhyātā pūjā viṣṇormahātmanaḥ /
yaḥ karoti mahābhaktyā sa yāti paramaṃ padam // GarP_1,30.19 //
iṃ yaḥ paṭhate 'dhyāyaṃ viṣṇupūjāprakāśakam /
sa vidhūyeha pāpāni yāti viṣṇoḥ paraṃ padam // GarP_1,30.20 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe śrīdharā (viṣṇvar) canavidhirnāma triṃśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrī garuḍamahāpurāṇam- 31
rudra uvāca /
bhūya evaṃ jagannātha pūjāṃ kathaya me prabho /
yayā tareyaṃ saṃsārasāgaraṃ hyatidustaram // GarP_1,31.1 //
hariruvāca /
arcanaṃ viṣṇudevasya vakṣyāmi vṛṣabhadhvaja /
tacchṛṇuṣva mahābhāga bhuktimuktipradaṃ śubham // GarP_1,31.2 //
kṛtvā snānaṃ tataḥ sandhyāṃ tato yāgagṛhaṃ vrajet /
prakṣālya pāṇī pādau ca ācamya ca viśeṣataḥ // GarP_1,31.3 //
mūlamantraṃ samastaṃ tu hastayorvyāpakaṃ nyaset /
mūlamantraṃ ca devasya śṛṇu rudra vadāmi te // GarP_1,31.4 //
oṃ śrīṃ hrīṃ śrīdharāya viṣṇave namaḥ /
ayaṃ mantraḥ sureśasya viṣṇorīśasya vācakaḥ // GarP_1,31.5 //
sarvavyādhiharaścaiva sarvagrahaharastathā /
sarvapāpaharaścaiva buktimuktipradāyakaḥ // GarP_1,31.6 //
aṅganyāsaṃ tataḥ kuyyāndebhirmantraurvicakṣaṇaḥ /
oṃ hāṃ hṛdayāya namaḥ /
oṃ hīṃ śirase svāhā /
oṃ hūṃ śikhāyai vaṣaṭ /
oṃ haiṃ kavacāya huṃ /
oṃ hauṃ netratrayāya vauṣaṭ /
oṃ haḥ astrāya phaṭ // GarP_1,31.7 //
iti mantraḥ samākhyāto mayā te prabhaviṣṇunā /
nyāsaṃ kṛtvātmano mudrāṃ darśayedvijitātmavān // GarP_1,31.8 //
tato dhyāyetparaṃ viṣṇu tdṛtkoṭarasamāśritam /
śaṅkhacakrasamāyuktaṃ kundendudhavalaṃ harim // GarP_1,31.9 //
śrīvatsakaustubhayutaṃ vanamālāsamanvitam /
ratnahārakirīṭena saṃyuktaṃ parameśvaram // GarP_1,31.10 //
ahaṃ viṣṇuriti dhyātvā kṛtvā vai śodhanādikam /
yaṃ kṣaiṃ ramiti bījaiśca kaṭhinī kṛtya nāmabhiḥ // GarP_1,31.11 //
aṇḍamutpādya ca tataḥ praṇavenaiva bhedayet /
tatra pūrvoktarūpaṃ tu bhāvayitvā vṛṣadhvaja // GarP_1,31.12 //
ātmapūjāṃ tataḥ kuryādrandhapuṣpādibhiḥ śubhaiḥ /
āvāhya pūjayetsarvā devatā āsanasya yāḥ // GarP_1,31.13 //
mantrairebhirmahādeva tanmantraṃ śṛṇu śaṅkara /
viṣṇavāsanadevatā āgacchata // GarP_1,31.14 //
oṃ samastaparivārāyācyutāya namaḥ /
oṃ dhātre namaḥ /
oṃ vidhātre namaḥ /
oṃ gaṅgāyai namaḥ /
oṃ yamunāyai namaḥ /
oṃ śaṅkhanidhaye namaḥ /
oṃ padmanidhaye namaḥ /
oṃ caṇḍāya namaḥ /
oṃ pracaṇḍāya namaḥ /
oṃ dvāraśriyai namaḥ /
oṃ ādhāraśaktyai namaḥ /
oṃ kūrṃmāya namaḥ /
oṃ anantāya namaḥ /
oṃ śriyai namaḥ /
oṃ dharṃmāya namaḥ /
oṃ jñānāya namaḥ /
oṃ vairāgyāya namaḥ /
oṃ aiśvaryāya namaḥ /
oṃ adharṃmāya namaḥ /
oṃ ajñānāya namaḥ /
oṃ avairāgyāya namaḥ /
oṃ anaiśvaryāya namaḥ /
oṃsaṃ sattvāya namaḥ /
oṃ raṃ rajase namaḥ /
oṃ taṃ tamase namaḥ /
oṃ kaṃ kandāya namaḥ /
oṃ naṃ nālāya namaḥ /
oṃ lāṃ padmāya namaḥ /
oṃ aṃ arkamaṇḍalāya namaḥ /
oṃ soṃ somamaṇḍalāya namaḥ /
oṃ vaṃ vahnimaṇḍalāya namaḥ /
oṃ vimalāyai namaḥ /
oṃ utkarṣiṇyai namaḥ /
oṃ jñānāyai namaḥ /
oṃ kriyāyai namaḥ /
oṃ yogāyai namaḥ /
oṃ prahvyai namaḥ /
oṃ satyāyai namaḥ /
oṃ īśānāyai namaḥ /
oṃ anugrahāyai namaḥ // GarP_1,31.15 //
gandhapuṣpādibhistvetairmantrairetāstu pūjayet /
pūjayitvā tato viṣṇuṃ sṛṣṭisaṃhārakāriṇam // GarP_1,31.16 //
āvāhya maṇḍale rudra pūjayetpa rameśvaram /
anena vidhinā rudra sarvapāpaharaṃ param // GarP_1,31.17 //
yathātmani tathā deve nyāsaṃ kurvīta cāditaḥ /
mudrāṃ pradarśayetpaścādarghyādīnarpayettataḥ // GarP_1,31.18 //
snānāṃ kuryāttato vastraṃ dadyādācamanaṃ tataḥ /
gandhapuṣpaṃ tathā dhūpaṃ dīpaṃ dadyāccaruṃ tataḥ // GarP_1,31.19 //
pradakṣiṇaṃ tato japyaṃ tatastasminsarpayet /
aṅgādīnāṃ svamantraiśca pūjāṃ kurvīta sādhakaḥ // GarP_1,31.20 //
devasya mūlamantreṇetyevaṃ viddhi vṛṣadhvaja /
mantrāñchṛṇu trinetra tvaṃ kathyamānānmayādhunā // GarP_1,31.21 //
oṃ hāṃ hṛdayāya namaḥ /
oṃ hīṃ śirase namaḥ /
oṃ hūṃ śikhāyai namaḥ /
oṃ haiṃ kavacāya namaḥ /
oṃ hauṃ netratrayāya namaḥ /
oṃ haḥ astrāya namaḥ /
oṃ śriyai namaḥ /
oṃ śaṅkāya namaḥ /
oṃ padmāya namaḥ /
oṃ cakrāya namaḥ /
oṃ gadāyainamaḥ /
oṃ śrīvatsāya namaḥ /
oṃ kaustubhāya namaḥ /
oṃ vanamālāyai namaḥ /
oṃ pītāmbarāya namaḥ /
oṃ khaḍgāya namaḥ /
oṃ musalāya namaḥ /
oṃ pāśāya namaḥ /
oṃ aṅkuśāya namaḥ /
śārṅgāya namaḥ /
oṃ śarāya namaḥ /
oṃ brahmaṇe namaḥ /
oṃ nārādāya namaḥ /
oṃ pūrvasiddhebhyo namaḥ /
oṃ bhāgavatebhyo namaḥ /
oṃ gurubhyo namaḥ /
oṃ paramagurubhyo namaḥ /
oṃ indrāya surādhipataye savāhanaparivārāya namaḥ /
oṃ agnaye tejo 'dhipataye savāhanaparivārāya namaḥ /
oṃ yamāya pretādhipataye savāhanaparivārāya namaḥ /
oṃ nirṛtaye rakṣo 'dhipataye savāhanaparivārāya namaḥ /
oṃ varuṇāya jalādhipataye savādanaparivārāya namaḥ /
oṃ vāyave prāṇādhipataye savāhanaparivārāya namaḥ /
oṃ somāya nakṣatrādhipataye savāhanaparivārāya namaḥ /
oṃ īśānāya vidyādhipataye savāhanaparivārāya namaḥ /
oṃ anantāya nāgādhipataye savāhanaparivārāya namaḥ /
oṃ brahmaṇe lokādhipataye savāhanaparivārāya namaḥ /
oṃ vajrāya huṃ phaṭ namaḥ /
oṃ śaktyai huṃ phaṭ namaḥ /
oṃ daṇḍāya huṃ phaṭ namaḥ /
oṃ khaḍgāya huṃ phaṭ namaḥ /
oṃ pāśāya huṃ phaṭ namaḥ /
oṃ dhvajāya huṃ phaṭ namaḥ /
oṃ gadāyai huṃ phaṭ namaḥ /
oṃ triśūlāya huṃ phaṭ namaḥ /
oṃ cakrāya huṃ phaṭ namaḥ /
oṃ padmāya huṃ phaṭ namaḥ /
oṃ vaiṃ viṣvaksenāya namaḥ // GarP_1,31.22 //
ebhimantrairmahādeva pūjyā aṅgādayo naraiḥ /
pūjayitvā mahātmānaṃ viṣṇuṃ brahmasvarūpiṇam // GarP_1,31.23 //
stuvīta cānayā stutyā paramātmānamavyayam /
viṣṇave devadevāya namo vai prabhaviṣṇave // GarP_1,31.24 //
viṣṇave vāsudevāya namaḥ sthitikarāya ca /
grasiṣṇave namaścaiva namaḥ pralayaśāyine // GarP_1,31.25 //
devānāṃ prabhave caiva yajñānāṃ prabhave namaḥ /
munīnāṃ prabhave nityaṃ yakṣāṇāṃ prabhaviṣṇave // GarP_1,31.26 //
jiṣṇave sarvadevānāṃ sarvagāya mahātmane /
brahmendrarudravandyāya sarveśāya namonamaḥ // GarP_1,31.27 //
sarvalokahitārthāya lokādhyakṣāya vai namaḥ /
sarvagoptre sarvakartre sarvaduṣṭavināśine // GarP_1,31.28 //
varapradāya śāntāya vareṇyāya namonamaḥ /
śaraṇyāya surūpāya dharmakāmārthadāyine // GarP_1,31.29 //
stutvā dhyāyetsvahṛdaye brahmarūpiṇamavyayam /
elaṃ tu pūjayedviṣṇuṃ mūlamantreṇa śaṅkara // GarP_1,31.30 //
mūlamantraṃ japedvāpi yaḥ sa yāti naro harim /
etatte kathitaṃ rudra viṣṇorarcanamuttamam // GarP_1,31.31 //
rahasyaṃ paramaṃ guhyaṃ bhuktimuktipradaṃ param /
etadyaśca paṭhedvidvānviṣṇubhaktaḥ pumānhara /
śṛṇuyācchrāvayedvāpi viṣṇulokaṃ sa gacchati // GarP_1,31.32 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe viṣṇupūjāvidhirnāmaikatriṃśodhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 32
maheśvara uvāca /
pañcatattvārcanaṃ brūhi śaṅkhacakragadādhara /
yena vijñānamātreṇa naro yāti paraṃ padam // GarP_1,32.1 //
hariruvāca /
pañcatattvārcanaṃ vakṣye tava śaṅkara suvrata /
maṅgalyaṃ maṅgalaṃ divyaṃ rahasyaṃ kāmadaṃ param // GarP_1,32.2 //
tacchṛṇuṣva mahādeva pavitraṃ kalināśanam /
eka evāvyayaḥ śāntaḥ paramātmā sanātanaḥ // GarP_1,32.3 //
vāsudevo dhruvaḥ śuddhaḥ sarvavyāpī nirañjanaḥ /
sa eva māyāyā deva pañcadhā saṃsthito hariḥ // GarP_1,32.4 //
lokānugrahakṛdviṣṇuḥ sarvaduṣṭavināśanaḥ /
vāsudevasvarūpeṇa tathā saṅkarṣaṇena ca // GarP_1,32.5 //
tathā pradyumnarūpeṇāniruddhākhyena ca sthitaḥ /
nārāyaṇasvarūpeṇa pañcadhā hyadvayaḥ sthitaḥ // GarP_1,32.6 //
eteṣāṃ vācakānmantrānetāñchṛṇu vṛṣadhvaja ! /
oṃ aṃ vāsudevāya namaḥ /
oṃ āṃ saṃkarṣaṇāya namaḥ /
oṃ aṃ pradyumnāya namaḥ /
oṃ aniruddhāya namaḥ /
oṃ oṃ nārāyaṇāya namaḥ // GarP_1,32.7 //
pañca mantrāḥ samākhyātā devānāṃ vācakāstava /
sarvapāpaharāḥ puṇyāḥ sarvarogavināśanāḥ // GarP_1,32.8 //
adhunā saṃpravakṣyāmi pañcatattvārcanaṃ śubham /
vidhinā yena kartavyaṃ yairvā mantraiśca śaṅkara ! // GarP_1,32.9 //
ādau snānaṃ prakurvīta snātvā sandhyāṃ samācaret /
arcanāgāramāsādya prakṣālyārṅghyādikaṃ tathā // GarP_1,32.10 //
ācamyopaviśetprājño baddhāsanamabhīpsitam /
śoṣaṇādi tataḥ kuryād aṃ kṣaiṃ ramiti mantrakaiḥ // GarP_1,32.11 //
sāmānyaṃ kaṭhinīkṛtya cāṇḍamutpādayettataḥ /
vibhidyāṇḍaṃ tato hyaṇḍe bhāvayetparameśvaram // GarP_1,32.12 //
vāsudevaṃ jagannāthaṃ pītakauśeyavāsasam /
sahasrādityasaṅkāśaṃ sphuranmakarakuṇḍalam // GarP_1,32.13 //
ātmano hṛdi padme tu dhyāyettu parameśvaram /
tataḥ saṃkarṣaṇaṃ devamātmānaṃ cintayetprabhum // GarP_1,32.14 //
pradyumnamaniruddhaṃ ca śrīmannārāyaṇaṃ tataḥ /
indrādīṃśca surāṃstasmāddevadevātsamutthitān // GarP_1,32.15 //
cintayecca tato nyāsaṃ kayyāndvai kārayordvayoḥ /
vyāpakaṃ mūlamantreṇa cāṅganyāsaṃ tataḥ param // GarP_1,32.16 //
aṅgamantrairmahādeva ! tānmantrāñśṛṇu suvrata ! /
oṃ āṃ hṛdayāya namaḥ /
oṃ īṃ śirase namaḥ /
oṃ ūṃ śikhāyai namaḥ /
oṃ aiṃ kavacāya namaḥ /
oṃ auṃ netratrayāya namaḥ /
oṃ aḥ astrāya phaṭ // GarP_1,32.17 //
oṃ samastaparivārāyācyutāya namaḥ /
oṃ dhātre namaḥ /
oṃ vidhātre namaḥ /
oṃ ādhāraśaktayai namaḥ /
oṃ kūrmāya namaḥ /
oṃ anantāya namaḥ /
oṃ pṛthivyainamaḥ /
oṃ dharmāya namaḥ /
oṃ dharmāya namaḥ /
oṃ jñānāya namaḥ /
oṃ vairāgyāya namaḥ /
oṃ aiśvaryāya namaḥ /
oṃ ajñānāya namaḥ /
oṃ anaiśvaryāya namaḥ /
oṃ aṃ arkamaṇḍalāya namaḥ /
oṃ soṃ somamaṇāḍalāya namaḥ /
oṃ vaṃ vahnimaṇḍalāya namaḥ /
oṃ vaṃ vāsudevāya parabrahmaṇe śivāya tejorūpāya vyāpine sarvadevādhidevāya namaḥ /
oṃ pāñcajanyāya namaḥ /
oṃ sudarśavanāya namaḥ /
oṃ gadāyai namaḥ /
oṃ padmāya namaḥ /
oṃ śriyai namaḥ /
oṃ hriyai namaḥ /
oṃ puṣṭyai namaḥ /
oṃ gītyai namaḥ /
oṃ śaktyai namaḥ /
oṃ prītyai namaḥ /
oṃ indrāya namaḥ /
oṃ agnaye namaḥ /
oṃ yamāya namaḥ /
oṃ nirṛtaye namaḥ /
oṃ varuṇāya namaḥ /
oṃ vāyave namaḥ /
oṃ somāya namaḥ /
oṃ īśānāya namaḥ /
oṃ anantāya namaḥ /
oṃ brahmaṇe namaḥ /
oṃ viṣvaksenāya namaḥ // GarP_1,32.18 //
ete mantrāḥ samākhyātāstava rudra samāsataḥ /
pūjā caiva prakartavyā maṇḍale svastikādike // GarP_1,32.19 //
oṃ padmāya namaḥ /
aṅganyāsaṃ ca kṛtvā tu mudrāḥ sarvāḥ pradaśayat /
ātmānaṃ vāsudevaṃ ca dhyātvā caiva pareśvaram // GarP_1,32.20 //
āsanaṃ pūjayetpaścādāvāhya vidhivannaraḥ /
dvāre dhāturvidhātuśca pūjā kāryā vṛṣadhvaja // GarP_1,32.21 //
garuḍaṃ pūjayedagre vāsudevasya śaṅkara /
śaṅkhādipadmaparyantaṃ madhyadeśe prapūjayet // GarP_1,32.22 //
dharmaṃ jñānaṃ ca vairāgyamaiśvaryaṃ pūrvadeśataḥ /
āgneyādiṣvarcayedvai adharmādicatuṣṭayam // GarP_1,32.23 //
maṇḍalatrayamadhye tu kīrtitā hyasanasthitiḥ /
pūrvādipadmapatreṣu pūjyāḥ saṃkarṣaṇādayaḥ // GarP_1,32.24 //
karṇikāyāṃ vāsudevaṃ pūjayetparameśvaram /
pāñcajanyādayaḥ pūjyāḥ aiśānyādiṣu saṃsthitāḥ // GarP_1,32.25 //
śaktayaścaiva pūrvādau devadevasya śaṅkara /
indrādayo lokapālāḥ pūjyāḥ pūrvādiṣu sthitāḥ // GarP_1,32.26 //
adho nāga tadūddhva tu brahmāṇaṃ pūjayetsudhīḥ /
iti sthānakramo jñeyo maṇḍale śaṅkara tvayā // GarP_1,32.27 //
āvāhya maṇḍale devaṃ kṛtvā nyāsaṃ tu tasya ca /
mudrāṃ pradarśya pādyadīndadyānmūlena śaṅkara // GarP_1,32.28 //
snānaṃ vastraṃ tathācāmaṃ gandhaṃ puṣpaṃ ca dhūpakam /
dīpaṃ naivedyamācāmaṃ namaskāraṃ pradakṣiṇam /
kuryācchaṅkara mūlena japaṃ cāpi samarpayet // GarP_1,32.29 //
daṃ stotraṃ japetpaścādvāsudevamanusmaran /
oṃ namo vāsudevāya namaḥ sakarṣaṇāya ca // GarP_1,32.30 //
pradyumnāyādidevāyāniruddhāya namonamaḥ /
namo nārāyaṇāyaiva narāyaṇāṃ pataye namaḥ // GarP_1,32.31 //
narapūjyāya kīrtyāya stutyāya varadāya ca /
anādinidhanāyaiva purāṇāya namonamaḥ // GarP_1,32.32 //
sṛṣṭisaṃhārakartre ca brahmaṇaḥ pataye namaḥ /
mano vai vedavedyāya śaṅkhacakradharāya ca // GarP_1,32.33 //
kalikalmaṣahartre ca sureśāya namonamaḥ /
saṃkāravṛkṣacchetre ca māyābhetre namonamaḥ // GarP_1,32.34 //
vahurūpāya tīrthāya triguṇāyāguṇāya ca /
brahmaviṣṇavīśarūpaya mokṣadāya namonamaḥ // GarP_1,32.35 //
mokṣadvārāya dharmāya nirmāṇāya namonamaḥ /
sarvakāmapradāyaiva parabrahmasvarūpiṇe // GarP_1,32.36 //
saṃsārasāgare ghore nimagnaṃ māṃ samuddhara /
tvadanyo nāsti deveśa nāsti trātā jagatprabho // GarP_1,32.37 //
tvāmava sarvagaṃ viṣṇuṃ gato 'haṃ śaraṇaṃ gataḥ /
jñānadīpapradānena tamomuktaṃ prakāśaya // GarP_1,32.38 //
evaṃ stuvīta deveśaṃ sarvakleśavināśanam /
anyaiścavādakeḥ stātraiḥ stutvā vai nīlalohita // GarP_1,32.39 //
pañcatattvasamāyuktaṃ dhyāyodviṣṇuṃ naro hṛdi /
visarjayattatā devamiti pūjā prakīrtitā // GarP_1,32.40 //
sarvakāmapradā śreṣṭhā vāsudevasya śaṅkara /
etatpūjanamātreṇa kṛtakṛtyo bhavennaraḥ // GarP_1,32.41 //
idaṃ ca yaḥ paṭhedrudra pañcatattvārcanaṃ naraḥ /
śṛṇuyācchravāyedvāpi viṣṇulokaṃ sa gacchati // GarP_1,32.42 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe pañcatattvā(viṣṇavar) ca navidhirnāma dvātriṃśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 33
rudra uvāca /
sudarśanasya pūjāṃ me vada śaṅkhagadādhara /
graharogādikaṃ sarvaṃ yatkṛtvā nāśameti vai // GarP_1,33.1 //
hariruvāca /
sudarśanasya cakrasya śṛṇu pūjāṃ vṛṣadhvaja /
snānamādau prakurvīta pūjayecca hariṃ tata // GarP_1,33.2 //
mūlamantreṇa vai nyāsaṃ mūlamantraṃ śṛṇuṣvaca /
sahasrāraṃ huṃ phaṭ namo mantraḥ praṇavapūrvakaḥ // GarP_1,33.3 //
kathitaḥ sarvaduṣṭānāṃ nāśako mantrabhedakaḥ /
dhyāyetmudarśanaṃ devaṃ hṛdi padme 'male śubhe // GarP_1,33.4 //
śaṅkacakragadāpadmadharaṃ saumyaṃ kirīṭinam /
āvāhya maṇḍale devaṃ pūrvoktavidhinā hara // GarP_1,33.5 //
pūjayedrandhapuṣpādyairupacārairmaheśvara /
pūjayitvā japenmantraṃ śatamaṣṭottaraṃ naraḥ // GarP_1,33.6 //
evaṃ yaḥ kurute rudra ! cakrasyārcanamuttamam /
sarvarogavinirmukto viṣṇulokaṃ samāpnuyāt // GarP_1,33.7 //
etatstotraṃ japetpaścātsarvavyādhivināśanam /
namaḥ sudarśanāyaiva sahasrādityavarcase // GarP_1,33.8 //
jvālāmālāpradīptāya sahasrārāya cakṣuṣe /
sarvaduṣṭavināśāya sarvapātakamardine // GarP_1,33.9 //
sucakrāya vicakrāya sarvamantravibhedine /
prasavitre jagaddhātre jagadvidhvaṃsine namaḥ // GarP_1,33.10 //
pālanārthāya lokānāṃ duṣṭāsuravināśine /
ugrāya caiva saumyāya caṇḍāya ca namonamaḥ // GarP_1,33.11 //
namaścakṣuḥ kvarūpāya saṃsārabhayabhedine /
māyāpañjarabhetre ca śivāya ca namonamaḥ // GarP_1,33.12 //
grahātigraharūpāya grahāṇāṃ pateya namaḥ /
kālāya mṛtyave caiva bhīmāya ca namonamaḥ // GarP_1,33.13 //
bhaktānugrahadātre ca bhaktagoptre namonamaḥ /
viṣṇurūpāya śāntāya cāyudhānāṃ dharāya ca // GarP_1,33.14 //
viṣṇuśastrāya cakrāya namo bhūyo namonamaḥ /
iti stotraṃ mahāpuṇyaṃ cakrasya tava kīrtitam // GarP_1,33.15 //
yaḥ paṭhetparayā bhaktyā viṣṇulokaṃ sa gacchati /
cakrapūjāvidhiṃ yaśca paṭhedrudra jitondriyaḥ /
sa pāpaṃ bhasmasātkṛtvā viṣṇulokāya kalpate // GarP_1,33.16 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe sudarśanapūjāvidhirnāma trayastriṃśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 34
rudra uvāca /
punardevārcanaṃ brūhi hṛṣīkeśa gadādhara /
śṛṇvato nāsti tṛptirme gadatastava pūjanam // GarP_1,34.1 //
hariruvāca /
hayagrīvasya devasya pūjanaṃ kathayāmi te /
tacchṛṇuṣva jagannātho yena viṣṇuḥ pratuṣyati // GarP_1,34.2 //
mūlamantraṃ mahādeva hayagrīvasya vācakam /
pravakṣyāmi paraṃ puṇyaṃ tadādau śṛṇu śaṅkara // GarP_1,34.3 //
oṃ saiṃ kṣaiṃ śirase namaḥ iti praṇavasaṃyutaḥ /
ayaṃ navākṣaromantraḥ sarvavidyāpradāyakaḥ // GarP_1,34.4 //
asyāṅgāni mahādeva tāñchṛṇuṣva vṛṣadhvaja /
oṃ kṣāṃ hṛdayāya namaḥ /
oṃ kṣīṃ śirase svāhāśiraḥ proktaṃ kṣūṃ vaṣaṭ tathā // GarP_1,34.5 //
oṃ kārayuktā devasya śikhā jñeyā vṛṣadhvaja /
oṃ kṣaiṃ kavacāya huṃ vai kavacaṃ parikīrtitam // GarP_1,34.6 //
oṃ kṣaiṃ netratrayāya vauṣaṭ netraṃ devasya kīrtitam /
oṃ haḥ astrāya phaṭ astraṃ devasya kīrtitam // GarP_1,34.7 //
pūjāvidhiṃ pravakṣyāmi nanme nigadataḥ śṛṇu ādau snātvā tathācamya tato yāgagṛhaṃ vrajet // GarP_1,34.8 //
tataḥ praviśya vidhivatkuryādvaṃ śoṣaṇādikam /
yaṃ kṣaiṃ ramiti bījaiśca kaṭhinīkṛtya lamiti // GarP_1,34.9 //
aṇḍamutpādya ca tataḥ oṃ kāreṇaiva bhedayet /
aṇḍamadhye hayagrīvamātmānaṃ paricintayet // GarP_1,34.10 //
śaṅkhakundendudhavalaṃ mṛṇālarajataprabham /
gokṣīrasadṛśaṃ tadvatsūryakoṭisamagrabham /
śaṅkhaṃ cakraṃ gadāṃ padmaṃ dhārayantaṃ caturbhujam // GarP_1,34.11 //
kirīṭinaṃ kuṇḍalinaṃ vanamālāsamaṃnvitam /
sucakraṃ sukapolaṃ ca ṣītāmbaradharaṃ vibhum // GarP_1,34.12 //
bhāvayitvā mahātmānaṃ sarvadevaiḥ samanvitam /
aṅgamantraistato nyāsaṃ mūlamantreṇa vai tathā // GarP_1,34.13 //
tataśca darśayenmudrāṃ śaṅkhapadmādikāṃ śubhām /
dhyāyeddhyātvārcayedviṣṇuṃ mūlamantreṇa śaṅkara // GarP_1,34.14 //
tataścāvāhayedrudra devatā āsanasya yāḥ /
oṃ hayagrīvāsanasya āgacchata ca devatāḥ // GarP_1,34.15 //
āvāhya maṇḍale tāstu pūjayetsvastikādike /
dvāre dhāturvidhātuśca pūjā kāryā vṛṣadhvaja // GarP_1,34.16 //
samastaparivārāya acyutāya nama iti /
asya madhyer'canaṃ kāryaṃ dvāre gaṅgāñca pūjayet // GarP_1,34.17 //
yamunāṃ ca mahādevīṃ śaṅkhapadmanidhī tathā /
garuḍaṃ pūjayedagre madhye śaktiñca pūjayet // GarP_1,34.18 //
ādhārākhyāṃ mahādeva tataḥ kūrmaṃ samarcayet /
anantaṃ pṛthivīṃ paścāddharmajñāne(nau) tato 'cayet // GarP_1,34.19 //
vairāgyamatha caiśvaryamāgneyādiṣu pūjayet /
adharmājñānāvairāgyānaiśrargyādīṃstu pūrvataḥ // GarP_1,34.20 //
sattvaṃ rajastamaścaiva madhyadeśe 'tha pūjayet /
kandaṃ nālaṃ ca padmaṃ ca madhye caiva prapūjayet // GarP_1,34.21 //
arkasomāgnisaṃjñānāṃ maṇḍalānāṃ hi pūjanam /
madhyadeśe prakartavyamiti rudra prakīrtitam // GarP_1,34.22 //
vimalotkarṣiṇī jñānā kriyāyoge vṛṣadhvaja /
prahvī satyā tatheśānānugrahau śaktayo hyamūḥ // GarP_1,34.23 //
pūrvādiṣu ca patreṣu pūjyāśca vimalādayaḥ /
anugrahā karṇikāyāṃ pūjyā śreyo 'rthibhirnaraiḥ // GarP_1,34.24 //
praṇavādyairnamo 'ntaiśca caturthyantaiśca nāmabhiḥ /
mantrairebhirmahādeva āsanaṃ paripūjayet // GarP_1,34.25 //
snānagandhapradānena puṣpadhūpapradānataḥ /
dīpanaivedyadānena āsanasyārcanaṃ śubham // GarP_1,34.26 //
kartavyaṃ vidhinānena iti te hara kīrtitam /
tataścāvāhayeddevaṃ hayagrīvaṃ sureśvaram // GarP_1,34.27 //
vāmanāsāpuṭenaiva āgacchantaṃ vicintayet /
āgacchataḥ prayogeṇa mūlamantreṇa śaṅkara // GarP_1,34.28 //
āvāhanaṃ prakartavyaṃ devadevasya śaṅkhinaḥ /
āvāhyamaṇḍale tasya nyāsaṃ kuryādatandritaḥ // GarP_1,34.29 //
nyāsaṃ kṛtvā ca tatrasthaṃ cintayetparameśvaram /
hayagrīvaṃ mahādevaṃ surāsuranamaskṛtam // GarP_1,34.30 //
indrādilokapālaiśca saṃyuktaṃ viṣṇumavyayam /
dyātvā pradarśayenmudrāḥ śaṅkhacakrādikāḥ śubhāḥ // GarP_1,34.31 //
pādyārghyācamanīyāni tato dadyācca viṣṇave /
snāpayecca tato devaṃ padmanābhamanāmayam // GarP_1,34.32 //
devaṃ saṃsthāpya vidhivadvastraṃ dadyādvṛṣadhvaja /
tato hyācamanaṃ dadyādupavītaṃ tataḥ śubham // GarP_1,34.33 //
tataśca maṇḍale rudra dhyāyeddevaṃ pareśvaram /
dhyātvā pādyādikaṃ bhūyo dadyāddevāya śaṅkara // GarP_1,34.34 //
dadyādbhairavadevāya mūlamantreṇa śaṅkara /
oṃ kṣāṃ hṛdayāya namaḥ anena hṛdayaṃ yajet // GarP_1,34.35 //
oṃ kṣīṃ śirase namaśca śirasaḥ pūjanaṃ bhavet /
oṃ kṣūṃ śikhāyai namaśca śikhāmetena pūjayet // GarP_1,34.36 //
oṃ kṣaiṃ kavacāya namaḥ kavacaṃ paripūjayet /
oṃ kṣaiṃ netrāya namaśca netraṃ cānena pūjayet // GarP_1,34.37 //
oṃ kṣaḥ astrāya nama iti astraṃ cānena pūjayet /
hṛdayaṃ ca śiraścaiva śikhāṃ ca kavacaṃ tathā // GarP_1,34.38 //
pūrvādiṣu pradeśeṣu hyetāstu paripūjayet /
koṇeṣvastraṃ yajedrudra netraṃ madhyai prapūjayet // GarP_1,34.39 //
pūjayetparamāṃ devīṃ lakṣmīṃ lakṣmīpradāṃ śubhām /
śaṅkhaṃ padmaṃ tathā cakraṃ gadāṃ pūrvāditor'cayet // GarP_1,34.40 //
khaḍgaṃ ca musalaṃ pāśamaṅkuśaṃ saśaraṃ dhanuḥ /
pūjayetpūrvato rudra ebhirmantraiḥ svanāmakaiḥ // GarP_1,34.41 //
śrīvatsaṃ kaustubhaṃ mālāṃ tathā pītāmbaraṃ śubham /
pūjayetpūrvato rudra śaṅkhacakragadādharam // GarP_1,34.42 //
brahmāṇaṃ nāradaṃ siddhaṃ guruṃ paraguruṃ tathā /
gurośca pāduke tadvatparamasya gurostathā // GarP_1,34.43 //
indraṃ savāhanaṃ cātha parivārayutaṃ tathā /
agniṃ yamaṃ nirṛtiṃ ca varuṇaṃ vāyumeva ca // GarP_1,34.44 //
somamīśānamevaṃ vai brahmāṇaṃ paripūjayet /
pūrvādikordhvaparyantaṃ pūjayedvṛṣabhadhvaja // GarP_1,34.45 //
vajraṃ śaktiṃ tathā daṇḍaṃ khaṅgaṃ pāśaṃ dhvajaṃ gadām /
triśūlaṃ cakrapadme ca āyudhānyatha pūjayet // GarP_1,34.46 //
viṣvaksenaṃ tato devamaiśānyāṃ diśi pūjayet /
ebhirmantrairnamo 'ntaiśca praṇavādyairvṛṣadhvaja // GarP_1,34.47 //
pūjā kāryā mahādeva hyanantasya vṛṣadhvaja /
devasya mūlamantreṇa pūjā kāryā vṛṣadhvaja // GarP_1,34.48 //
gandhaṃ puṣpaṃ tathā dhūpaṃ dīpaṃ naivedyameva ca /
pradakṣiṇaṃ namaskāraṃ japyaṃ tasmai samarpayet // GarP_1,34.49 //
stuvīta cānyā stutyā praṇavādyairvṛṣadhvaja /
oṃ namo hayaśirase vidyādhyakṣāya vai namaḥ // GarP_1,34.50 //
namo vidyāsvarūpāya vidyādātre namonamaḥ /
namaḥ śāntāya devāya triguṇāyātmane namaḥ // GarP_1,34.51 //
surāsuranihantre ca sarvaduṣṭavināśine /
sarvalokādhipataye brahmarūpāya vai namaḥ // GarP_1,34.52 //
namaśceśvaravandyāya śaṅkacakradhāraya ca /
nama ādyāya dāntāya sarvasattvahitāya ca // GarP_1,34.53 //
triguṇāyāguṇāyaiva brahmaviṣṇusvarūpiṇe /
kartre hartre sureśāya sarvagāya namonamaḥ // GarP_1,34.54 //
ityevaṃ saṃstavaṃ kṛtvā devadevaṃ vicintayet /
hṛtpadme vimale rudra śaṅkhacakragadādharam // GarP_1,34.55 //
sūryakoṭipratīkāśaṃ sarvāvayavasundaram /
hayagrīvomahīśeśaṃ paramātmānamavyayam // GarP_1,34.56 //
iti te kathitā pūjā hayagrīvasya śaṅkara /
yaḥ paṭhetparayā bhaktyā sa gacchetparamaṃ padam // GarP_1,34.57 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe hayagrīvapūjāvidhirnāma catustriṃśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 35
hariruvāca /
nyāsādikaṃ pravakṣyāmi gāyattryāḥ śṛṇu śaṅkara /
viśvāmitraṛṣiścaiva savitā cātha devatā // GarP_1,35.1 //
brahmaśīrṣā rudraśikhā viṣṇorhṛdayasaṃśritā /
viniyogaikanayanā kātyāyanasagotrajā // GarP_1,35.2 //
trailokyacaraṇā jñeyā pṛthivīkukṣisaṃsthitā /
evaṃ jñātvā tu gāyattrīṃ japeddvādaśalakṣakam // GarP_1,35.3 //
tripadāṣṭākṣarā jñeyā catuṣpādā ṣaḍakṣarā /
jepa ca tripadā groktā arcane ca catuṣpadā // GarP_1,35.4 //
nyāse jape tathā dhyāne agnikārye tathārcane /
gāyattrīṃ vinyasennityaṃ sarvapāpagraṇāśinīm // GarP_1,35.5 //
pādāṃsuṣṭhe gulphamadhye jaṅghayorviddhi jānunoḥ /
ūrvorguhye ca vṛṣaṇe nāḍyāṃ nābhau tanūdare // GarP_1,35.6 //
stanayorhṛdi kaṇṭhauṣṭhamukhe tāluni cāṃsayoḥ /
netre bhuvārlalāṭe ca pūrvasyāṃ dakṣiṇottare // GarP_1,35.7 //
paścame mūrdhni cākāraṃ nyasedvarṇānvadāmyaham /
indranīlaṃ ca vahniṃ ca pītaṃ śyāmaṃ ca kāpilam // GarP_1,35.8 //
śvetaṃ vidyutprabhaṃ tāraṃ kṛṣṇaṃ raktaṃ krameṇa tat /
śyāmaṃ śuklaṃ tathā pītaṃ śvetaṃ vai padmarāgavat // GarP_1,35.9 //
śaṅkhavarṇaṃ pāṇḍuraṃ ca raktaṃ cāsavasannibham /
arkavarṇasamaṃ saumyaṃ śaṅkhābhaṃ śvetameva ca // GarP_1,35.10 //
yadyatspṛśati hastena yacca paśyati cakṣuṣā /
pūtaṃ bhavati tatsarvaṃ gāyattryā na paraṃ viduḥ // GarP_1,35.11 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe gāyattrīnyāsanirūpaṇaṃ nāma pañcatriṃśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 36
hariruvāca /
sandhyāvidhiṃ pravakṣyāmi śṛṇu rudrāghanāśanam /
prāṇāyāmatrayaṃ kṛtvā sandhyāsnānamupakramet // GarP_1,36.1 //
sapraṇavāṃ savyāhṛtiṃ gāyattrīṃ śirasā saha /
triḥ paṭhedāyatapraṇaḥ prāṇāyāmaḥ sa ucyate // GarP_1,36.2 //
manovākrāyajaṃ doṣaṃ prāṇāyāmairdaheddvijaḥ /
tasmātsarveṣu kāleṣu prāṇāyāmaparo bhavet // GarP_1,36.3 //
sāyamagniśca metyuktā prātaḥ sūryetyapaḥ pibet /
āpaḥ punantu madhyāhne upaspṛśya yathāvidhi // GarP_1,36.4 //
āpohiṣṭhetyṛcā kuryānmārjanaṃ tu kuśodakaiḥ /
praṇavena tu saṃyuktaṃ kṣipedvāri padepade // GarP_1,36.5 //
rajastamaḥ svamohotthāñjāgratsvapnasuṣuptijān /
vāṅmanaḥ karmajāndoṣānnavaitānnavabhirdahet // GarP_1,36.6 //
samuddhṛtyodakaṃ pāṇau japtvā ca drupadāṃ kṣipet /
tripaḍaṣṭau dvādaśadhā vartayedaghamarpaṇam // GarP_1,36.7 //
udutyañcitramityābhyāmupatiṣṭheddivākaram /
divā rātrau ca yatpāpaṃ sarvaṃ naśyati tatkṣaṇāt // GarP_1,36.8 //
pūrvasaṃdhyāṃ japaṃstiṣṭhetpaścimāmupaviśya ca /
mahāvyāhṛtisaṃyuktāṃ gāyattrīṃ praṇavānvitām // GarP_1,36.9 //
daśabhirjanmajanitaṃ śatena tu purā kṛtam /
triyugaṃ tu sahasreṇa gāyattrī hanti duṣkṛtam // GarP_1,36.10 //
raktā bhavati gāyattrī sāvitrī śuklavarṇikā /
kṛṣṇā sarasvatī jñeyā saṃdhyātrayamudāhṛtam // GarP_1,36.11 //
oṃ bhūrvinyasya hṛdaye oṃ bhuvaḥ śirasi nyaset /
oṃ svariti śikhāyāṃ ca gāyattryāḥ prathamaṃ padam // GarP_1,36.12 //
vinyasetkavace vidvāndvitīyaṃ netrayornyaset /
tṛtīyenāṅgavinyāsaṃ caturthaṃ sarvato nyaset // GarP_1,36.13 //
saṃdhyākāle tu vinyasya japedvai vedamātaram /
śivastasyāstu sarvāhne prāṇāyāmaparaṃ nyaset // GarP_1,36.14 //
tripadā yā tu gāyattrī brahmaviṣṇumaheśvarī /
viniyogamṛṣicchando jñātvā tu japamārabhet // GarP_1,36.15 //
sarvapāpavinirmukto brahmalokamavāpnuyāt /
parorajasi sāvadoṃ turīyapadamīritam // GarP_1,36.16 //
taṃ hanti sūryaḥ sandhyāyāṃ nopāstiṃ kurute tu yaḥ /
turīyasya padasyāpi ṛṣirnirmala eva ca // GarP_1,36.17 //
chandastu devī gāyattrī paramātmā ca devatā // GarP_1,36.18 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe saṃdhyāvidhirnāma ṣaṭtriṃśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 37
hariruvāca /
gāyattrī paramā devī bhuktimuktipradā ca tām /
yo japettasya pāpānivinaśyanti mahāntyapi // GarP_1,37.1 //
gāyattrīkalpamākhyāsye bhuktimuktipradaṃ ca tat /
aṣṭottaraṃ sahasraṃ vā athavāṣṭaśataṃ japet // GarP_1,37.2 //
trisandhyaṃ brahmalokīsyācchataṃ japtvā jalaṃ pibet /
saṃdhyāyāṃ sarvapāpaghnīṃ devīmāvāhya pūjayet // GarP_1,37.3 //
bhūrbhuvaḥ svaḥ svamantreṇa yutāṃ dvādaśanāmabhiḥ /
gāyatryai namaḥ /
sāvitryai sarasvatyai namonamaḥ // GarP_1,37.4 //
vedamātre ca sāṃkṛtyai brahmāṇī kauśikī kramāt /
sādhvyai sarvārthasādhinyai sahasrākṣyai ca bhūrbhuvaḥ // GarP_1,37.5 //
svarevaṃ juhuyā dagnau samidājyaṃ haviṣyakam /
aṣṭottarasahasraṃ vāpyathavāṣṭaśanta ghṛtam // GarP_1,37.6 //
dharmakāmādisiddhyarthaṃ juhuyātsarvakarmasu /
pratimāṃ candanasvarṇanirmitāṃ pratipūjya ca // GarP_1,37.7 //
yathā lakṣaṃ tu japtavyaṃ payomūlaphalārśanaiḥ /
ayutadvayahomena sarvakāmānavāpnuyāt // GarP_1,37.8 //
uttare śikhare jātā bhūmyāṃ parvata vāsinī /
brahmaṇā samanujñātā gaccha devi yathāsukham // GarP_1,37.9 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe gāyattrīkalpanirūpaṇaṃ nāma saptatriṃśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 38
hariruvāca /
navamyādau yajeddurgāṃ hrīṃ durge rakṣiṇīti ca /
mātarmātarvare durge sarvakāmārthasādhani // GarP_1,38.1 //
anena balidānena sarvakāmānprayaccha me /
gaurī kālī umā durgā bhadrā kāntiḥ sarasvatī // GarP_1,38.2 //
maṅgalā vijayā lakṣmīḥ śivā nārāyaṇī kramāt /
mārge tṛtīyāmārabhya pūjayenna viyogabhāk // GarP_1,38.3 //
aṣṭādaśabhujāṃ kheṭakaṃ ghaṇṭāṃ darpaṇaṃ tarjanīm /
dhanurdhvajaṃ ḍamarukaṃ paraśuṃ pāśameva ca // GarP_1,38.4 //
śaktimudraraśūlāni kapālaśarakāṅkuśān /
vajra cakraṃ śalākāṃ ca aṣṭādaśabhujāṃ smaret // GarP_1,38.5 //
mantraḥ śrībhagavatyāśca pravakṣyāmi japādikam // GarP_1,38.6 //
oṃ namo bhagavati cāmuṇḍe śmaśānavāsini kapālahaste mahāpretasamārūḍhe mahāvimānamālākule kālarātri bahugaṇaparivṛte mahāmukhe bahubhuje sughaṇṭāḍamarukiṅkiṇīke aṭṭāṭṭahāse kilikili huṃ sarvanādaśabdabahule gajacarmaprāvṛtaśarīre rudhiramāṃsadigdhe lolagrajihve mahārākṣasi raudradaṃṣṭrākarāle bhīmāṭṭāṭṭahāse sphuritavidyutsamaprabhe calacala karālanetre hilihili lalajjihve hraiṃ hrīṃ bhṛkuṭimukhi oṃ kārabhadrāsane kapālamālāveṣṭite jaṭāmukuṭaśaśāṅkadhāriṇi aṭṭāṭṭahāse kilikili huṃhuṃ daṃṣṭrāghorāndhakāriṇi sarvavighnavināśini idaṃ karma sādhaya sādhaya śīghraṃ kurukuru kahakaha aṅkuśe samanupraveśaya vargaṃvargaṃ (vaṅgavaṅga) kampayakampaya calacala cālayacālaya rudhiramāṃsamadyapriye hanahana kuṭṭakuṭṭa chindachinda mārayamāraya anubūma anubūma vajraśarīraṃ sādhayasādhaya trailokyagatamapi duṣṭamaduṣṭaṃ vā gṛhītamagṛhītam āveśaya āveśaya krāmayakramaya nṛtyanṛtya bandhabandha valgavalga koṭarākṣi urdhvakeśi ulūkavadane karakiṅkiṇi karaṅkamālādhāriṇi dahadaha pacapaca gṛhṇagahṇa maṇḍalamadhye praveśayapraveśaya kiṃ vilambasi brahmasatyena viṣṇusatyena ṛṣisatyena rudrasatyena āveśaya āveśaya kilikili khilikhili milimili cilicili vikṛtarūpadhāriṇi kṛṣṇabhujaṅga veṣṭitaśarīra sarvagrahāveśini pralambhoṣṭhi bhrūmagnanāsike vikaṭamukhi kapilajaṭe brāhmi bhañjabhañja jvalajvala kālamukhi khalakhala kharakharaḥ pātayapā taya raktākṣi dhūrṇāpayadhūrṇāpaya bhūmiṃ pātayapātaya śiro gṛhṇagṛhṇa cakṣurmolayamīlaya bhañjabhañja pādau gṛhṇagṛhṇa mudrāṃ sphoṭayasphoṭaya huṃ hūṃ phaṭ vidāraya vidāraya triśūlena bhedayabhedaya vajreṇa hanahana daṇḍena tāḍayatāḍaya cekraṇa chedayachedaya śaktinā bhedayabhedaya
daṃṣṭrayā daṃśayadaṃśaya kīlakena kīlaya kīlaya kartārikayā pāṭayapāṭaya aṅkuśena gṛhṇagṛhṇa brahmāṇi ehi ehi māheśvari ehi ehi kaumāri ehi ehi vārāhi ehi ehi
aindri ehi ehi cāmuṇḍe ehi ehi vaiṣṇāvi ehi ehi himavantacāriṇi ehi ehi kailāsavārīṇi ehi ehi paramantraṃ chindhichindhi kilikili bimbe aghore ghorarūpiṇi cāmuṇḍe rurukrodhāndhaviniḥ) sṛte asurakṣayaṅkari ākāśagāmini pāśena bandhabandha samaye tiṣṭhatiṣṭha maṇḍalaṃ praveśayapraveśaya pātayapātaya gṛhṇagṛhṇa mukhaṃ bandhabandha cakṣurbandhayabandhaya hṛdayaṃ bandhabandha hastapādau ca bandhabandha duṣṭagrahān sarvān bandhabandha diśāṃ bandhabandha vidiśāṃ bandhabandha ūrdhvaṃ bandhabandha adhastād bandhabandha bhasmanā pānīyena mṛtikayā sarṣapairvā āveśaya āveśaya pātayapātaya cāmuṇḍe kilikili vicchehrīṃ(huṃ) phaṭ svāh // GarP_1,38.7 //
aṣṭottarapadānāṃ hi mālā mantramayī japaḥ /
ekaikrapadamaṣṭasahasradhā trimadhurāktatilāṣṭasahasrahāmeḥ // GarP_1,38.8 //
mahāmāṃsena-trimadhurāktena aṣṭottarasahsatraṃ ca ekaikaṃ ca padaṃ yajet /
tilāṃstrimadhurāktāṃśca sahasraṃ cāṣṭa homayet // GarP_1,38.9 //
mahāmāṃsaṃ trimadhurādatha vā sarvakarmakṛt /
vārisarṣapabhasmādikṣepādyuddhādike jayaḥ // GarP_1,38.10 //
aṣṭāviṃśabhujā dhyeyā aṣṭādaśabhujāthavā /
dvādaśāṣṭabhujā vāpi dhyeyā vāpi caturbhujā // GarP_1,38.11 //
asikheṭānvitau hastau gadādaṇḍayutau parau /
śaracāpayutau cānyau khaḍgamudrarasaṃyutau // GarP_1,38.12 //
khaṅkhaghaṇṭānvitau cānyau dhvajadaṇḍayutau parau /
anyau paraśucakrāḍhyau ḍamarudarpaṇānvitau // GarP_1,38.13 //
śaktihastāśritau cānyau raṭoṇī musalānvitau /
pāśatomarasaṃyuktau ḍhakrāpaṇavasaṃyutau // GarP_1,38.14 //
tarjayantī pareṇaiva anyaṃ kalakaladhvanim /
abhayasvastikādyau ca mahiṣaghnī ca siṃhagā // GarP_1,38.15 //
jaya tvaṃ kila bhūteśe sarvabhūtasamāvṛte /
rakṣa māṃ nijabhūtebhyo valiṃ gṛhṇa namo 'stu te // GarP_1,38.16 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe durgājapapūjābalimantranirūpaṇaṃ nāmāṣṭatriṃśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 39
rudra uvāca /
punardevārcanaṃ brūhi saṃkṣepeṇa janārdana /
sūryasya viṣṇurūpasya bhuktimuktipradāyakam // GarP_1,39.1 //
vāsudeva uvāca /
śṛṇu sūryasya rudra tvaṃ punarvakṣyāmi pūjanam /
oṃ uccaiḥ śravase namaḥ oṃ aruṇāya namaḥ /
oṃ daṇḍine namaḥ /
oṃ piṅgalāya namaḥ /
ete dvāre prapūjyā vai epirmantrairvṛṣadhvaja // GarP_1,39.2 //
oṃ aṃ prabhūtāya namaḥ /
imaṃ tu pūjayenmadhye prabhūtāmalasaṃjñakam /
oṃ aṃ vimalāya namaḥ /
oṃ aṃ sārāya namaḥ /
oṃ aṃādhārāya namaḥ /
oṃ aṃ paramamukhāya namaḥ /
ityāgneyādikoṇeṣu pūjyā vai vimalādayaḥ // GarP_1,39.3 //
oṃ padmāya namaḥ /
oṃ karṇikāyai namaḥ /
maghye tu pūjayedrudra pūrvādiṣu tathaiva ca /
dīptādyāḥ pūjayenmadhye pūjayetsarvatomukhīḥ /
oṃ vāṃ (rāṃ) dīptāyai namaḥ /
oṃ vīṃ (rīṃ) sūkṣmāyai namaḥ /
oṃ vūṃ (rūṃ bhadrāyai namaḥ /
oṃ vaiṃ (raiṃ) jayāyai namaḥ /
oṃ vauṃ (rauṃ) vibūtyai namaḥ /
oṃ vaṃ (raṃ) adhorāyai namaḥ /
oṃ vaṃ (raṃ) vaidyutāyai namaḥ /
oṃ vaḥ (raḥ) vijayāyai namaḥ /
oṃ ro sarvatomukhyai namaḥ // GarP_1,39.4 //
oṃ arkāsanāya namaḥ /
oṃ hrāṃ sūryamūrtaye namaḥ /
etāstu pūjayenmadhye hranmantrāñchṛṇu śaṅkara /
oṃ haṃ saṃ khaṃ khakholkāya krāṃ krīṃ saḥ svāhā sūryamūrtaye namaḥ /
anenāvāhanaṃ kuryātsthāpanaṃ sannidhāpanam /
sanniropanamantreṇa sakalīkaraṇaṃ tathā // GarP_1,39.5 //
mudrāyā darśanaṃ rudra mūlamantreṇa vā hara /
tejorūpaṃ raktavarṇaṃ sitapadmopari sthitam /
ekacakrarathārūḍhaṃ dvibāhuṃ dhṛtapaṅkajam // GarP_1,39.6 //
evaṃ dhyāyetsadā sūryaṃ mūlamantraṃ śṛṇuṣva ca /
oṃ hrāṃ hrīṃ saḥ sūryāya namaḥ // GarP_1,39.7 //
vāratrayaṃ padmamudrāṃ bimbamudrāṃ ca darśayet /
oṃ āṃ hṛdayāya namaḥ /
oṃ arkāya śirase svāhā /
oṃ aḥ bhūrbhuvaḥ svaḥ jvālini śikhāyai vaṣaṭ /
oṃ huṃ kavacāya huṃ /
oṃ bhāṃ netrābhyāṃ vauṣaṭ /
oṃ vaḥ astrāya phaḍiti // GarP_1,39.8 //
āgneyyāmathavaiśānyāṃ nairṛtyāmarcayeddhara /
tdṛyadayādi hi vāyavyāṃ netraṃ cāntaḥ prapūjayet // GarP_1,39.9 //
disvastraṃ pūjayedrudra somaṃ tu śvetavarṇakam /
dale pūrver'cayedrudra budhaṃ cāmīkaraprabham // GarP_1,39.10 //
dakṣiṇe pūjayedrudra pativarṇaṃ guruṃ yajet /
paścime caiva bhūteśaṃ uttare bhārgavaṃ sitam // GarP_1,39.11 //
raktamaṅgārakaṃ caiva āgneye pūjayeddhara /
śanaiścaraṃ kṛṣṇavarṇaṃ nairṛtyāṃ diśi pūjayet // GarP_1,39.12 //
rāhuṃ vāyavyadeśe tu nandyāvartanibhiṃ hara /
aiśānyāṃ dhūmravarṇaṃ tu ketuṃ saṃ paripūjayet // GarP_1,39.13 //
ebhirmantrairmahādeva tacchṛṇuṣva ca śaṅkara // GarP_1,39.14 //
oṃ soṃ somāya namaḥ /
oṃ buṃ budhāya namaḥ /
oṃ bṛṃ bṛhaspataye namaḥ /
oṃ bhaṃ bhārgavāya namaḥ /
oṃ aṃ aṅgārakāya namaḥ /
oṃ śaṃ śanaiścarāya namaḥ /
oṃ raṃ rāhave namaḥ /
oṃ kaṃ ketave nama iti // GarP_1,39.15 //
pādyādīnmūlamantreṇa dattvā sūryāya śaṅkara /
naivedyānte dhenumudrāṃ darśayetsādhakottamaḥ // GarP_1,39.16 //
japtvā cāṣṭasahasraṃ tu tacca tasmai samarpayet /
aiśānyāṃ diśi bhūteśa tejaścaṇḍaṃ tu pūjayet // GarP_1,39.17 //
oṃ tejaścaṃṇḍāya huṃ phaṭ svadhā svāhā pauṣaṭ /
nirmālyaṃ cārpayettasmai hyarghyaṃ dadyāttato hara // GarP_1,39.18 //
tilataṇḍulasaṃyuktaṃ raktacandanacarcitam /
gandhodakena saṃmiśraṃ puṣpadhūpasamanvitam // GarP_1,39.19 //
kṛtvā śirasi tatpātraṃ jānubhyāmavaniṃ gataḥ /
darghyaṃ tu sūryāya tdṛnmantreṇa vṛṣadhvaja // GarP_1,39.20 //
gaṇaṃ gurūnprapūjyātha sarvāndevānanprapūjayet /
oṃ gaṃ gaṇapataye namaḥ /
oṃ aṃ gurubhyo namaḥ // GarP_1,39.21 //
sūryasya kathitā pūjā kṛtvaitāṃ viṣṇulokabhāk // GarP_1,39.22 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe sūryārcanaprakāro nāmaikonacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 40
śaṅkara uvāca /
māheśvarīṃ ca me pūjāṃ vada śaṅkhagadādhara /
yāṃ jñātvā mānavāḥ siddhiṃ gacchanti parameśvara // GarP_1,40.1 //
hariruvāca /
śṛṇu māheśvarīṃ pūjāṃ kathyamānāṃ vṛṣadhvaja /
ādau snātvā tathācamya hyāsane copaviśya ca // GarP_1,40.2 //
nyāsaṃ kṛtvā maṇḍale vai pūjayacce maheśvaram /
mantrairetairmaheśāna parivārayutaṃ haram // GarP_1,40.3 //
oṃ hāṃ śivāsanadevatā āgacchateti /
anenāvāhayedrudra devatā āsanasya yāḥ // GarP_1,40.4 //
oṃ hāṃ gaṇapataye namaḥ /
oṃ hāṃ sarasvatyai namaḥ /
oṃ hāṃ nandine namaḥ /
oṃ hāṃ mahākālāya namaḥ /
oṃ hāṃ gaṅgāyai namaḥ /
oṃ hāṃ lakṣmyai namaḥ /
oṃ hāṃ mahākalāyai namaḥ /
oṃ hāṃ astrāya nama iti // GarP_1,40.5 //
ete dvāre prapūjyā vai snānagandhādibhirhara /
oṃ hāṃ brahmaṇe vāstvadhipataye namaḥ /
oṃ hāṃ gurubhyo namaḥ /
oṃ hāṃ ādhāraśaktyai namaḥ /
oṃ hāṃ anantāya namaḥ /
oṃ hāṃ dharmāya namaḥ /
oṃ hāṃ jñānāya namaḥ /
oṃ hāṃ vairāgyāya namaḥ /
oṃ hāṃ aiśvaryāya namaḥ /
oṃ hāṃ adharmāya namaḥ /
oṃ hāṃ ajñānāya namaḥ /
oṃ hāṃ avairāgyāya namaḥ /
oṃ hāṃ anaiśvaryāya namaḥ /
oṃ hāṃ urdhvacchandāya namaḥ /
oṃ hāṃ adhaśchandāya namaḥ /
oṃ hāṃ padmāya namaḥ /
oṃ hāṃ karṇikāyai namaḥ /
oṃ hāṃ vāmāyai namaḥ /
oṃ hāṃ jyeṣṭhāyai namaḥ /
oṃ hāṃ raudyai namaḥ /
oṃ kālyai namaḥ /
oṃ hāṃ kalavikaraṇyai namaḥ /
oṃ balapramathinyai namaḥ /
oṃ hāṃ sarvabhūtadamanyai namaḥ /
oṃ hāṃ manonmanyai namaḥ /
oṃ hāṃ maṇḍalatritayāya namaḥ /
oṃ hāṃ hauṃ haṃ śivamūrtaye namaḥ /
oṃ hāṃ vidyādhipataye namaḥ /
oṃ hāṃ hīṃ hauṃ śivāya namaḥ /
oṃ hāṃ hṛdayāya namaḥ /
oṃ śirase namaḥ /
oṃ hūṃ śikhāyai namaḥ /
oṃ haiṃ kavacāya namaḥ /
oṃ hauṃ netratrayāya namaḥ /
oṃ haḥ astrāya namaḥ /
oṃ sadyojātāya namaḥ // GarP_1,40.6 //
oṃ hāṃ siddhyai namaḥ /
oṃ hāṃ ṛddhyai namaḥ /
oṃ hāṃ vidyutāyai namaḥ /
oṃ hāṃ lakṣmyai namaḥ /
oṃ hāṃ bodhāyai namaḥ /
oṃ hāṃ kālyai namaḥ /
oṃ hāṃ svadhāyai namaḥ /
oṃ hāṃ prabhāyai namaḥ // GarP_1,40.7 //
satyasyāṣṭau kalā jñeyāḥ pūjyāḥ pūrvādiṣu sthitāḥ // GarP_1,40.8 //
oṃ hāṃ vāmadevāya namaḥ /
oṃ hāṃ rajase namaḥ /
oṃ hāṃ rakṣāyai namaḥ /
oṃ hāṃ ratyai namaḥ /
oṃ hāṃ kanyāyai namaḥ /
oṃ hāṃ kāmāyai namaḥ /
oṃ hāṃ jananyai namaḥ /
oṃ hāṃ kriyāyai namaḥ /
oṃ hāṃ vṛddhyai namaḥ /
oṃ hāṃ kāryāyai namaḥ /
oṃ rā(dhā) tryai namaḥ /
oṃ hāṃ bhrāmaṇyai namaḥ /
oṃ hāṃ mohinyai namaḥ /
oṃ hāṃ kṣa(tva)rāyai namaḥ /
vāmadevakalā jñeyāstrayo daśa vṛṣadhvaja // GarP_1,40.9 //
oṃ hāṃ tatpuruṣāya namaḥ /
oṃ hāṃ nivṛttyai namaḥ /
oṃ hāṃ pratiṣṭhāyai namaḥ /
oṃ hāṃ vidyāyai namaḥ /
oṃ hāṃ śāntyai namaḥ /
jñeyāstatpuruṣasyaiva catasro vṛṣabhadhvaja // GarP_1,40.10 //
oṃ hāṃ tṛṣṇāyai namaḥ /
kalāṣaṭkaṃ hyakhorasya vijñeyaṃ bhairavaṃ hara // GarP_1,40.11 //
oṃ hāṃ īśānāya namaḥ /
oṃ hāṃ samityai namaḥ /
oṃ hāṃ aṅgadāyai namaḥ /
oṃ hāṃ kṛṣṇāyai namaḥ /
oṃ hāṃ marīcyai namaḥ /
oṃ hāṃ jvālāyai namaḥ /
īśānasya kalāḥ pañca jānīhi vṛṣabhadhvaja // GarP_1,40.12 //
oṃ hāṃ śivaparivārebhyo namaḥ /
oṃ hāṃ indrāya surādhipataye namaḥ /
oṃ hāṃ agnaye tejo 'dhipataye namaḥ /
oṃ hāṃ yamāya pretādhipataye namaḥ /
oṃ hāṃ nirṛtaye rakṣo 'dhipataye namaḥ /
oṃ hāṃ varuṇāya jalādhipataye namaḥ /
oṃ hāṃ vāyave prāṇādhipataye namaḥ /
oṃ hāṃ somāya netrādhipataye namaḥ /
oṃ hāṃ īśānāya sarvavidyādhipataye namaḥ /
oṃ hāṃ anantāya nāgādhipataye namaḥ /
oṃ hāṃ brahmaṇe sarvalokādhipataye namaḥ /
oṃ hāṃ dhūlicaṇḍeśvarāya namaḥ // GarP_1,40.13 //
āvāhanaṃ sthāpanaṃ sannidhānaṃ ca śaṅkara /
sannirodhaṃ tathā kuryātsakalīkaraṇaṃ tathā // GarP_1,40.14 //
tattvanyāsaṃ ca mudrāyā darśanaṃ dyānameva ca /
pādyamācamanaṃ hyarghyaṃ puṣpāṇyabhyaṅgadānakam // GarP_1,40.15 //
tata udvartanaṃ snānaṃ sugandhaṃ cānulepanam /
vastrālaṃ kārabhogāṃśca hyaṅganyāsaṃ ca dhūpakam // GarP_1,40.16 //
dīpaṃ naivedyadānaṃ ca hastodvartanameva ca /
pādyārghyācamanaṃ gandhaṃ tāmbūlaṃ gītavādanam // GarP_1,40.17 //
nṛtyaṃ chatrā dikaraṇaṃ mudrāṇāṃ darśanaṃ tatā /
rūpaṃ dhyānaṃ japañcātha ekavadbhāva eva ca // GarP_1,40.18 //
mūlamantreṇa vai kuryājjapapūjāsamarpaṇam /
māheśī kathitā pūjā rudra pāpavināsinī // GarP_1,40.19 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe maheśvarapūjāvidhirnāma catvāriṃśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 41
vāsudeva uvāca /
oṃ viśvāvasurnāma gandharvaḥ kanyānāmadhipatirlabhāmi te kanyāṃ samutpādya tasmai viśvavāsave svāhā /
strīlābho mantrajāpyācca kālarātriṃ vadāmyaham // GarP_1,41.1 //
oṃ namo bhagavati ṛkṣakarṇi caturbhuje ūrdhvakeśi trinayane kālarātri mānuṣāṇāṃ vasārudhirabhojane amukasya prāptakālasya mṛtyuprade huṃ phaṭ hanahana dahadaha māṃsarudhiraṃ pacapaca ṛkṣapatni svāhā / na tithirna ca nakṣatraṃ nopavāso vidhīyate // GarP_1,41.2 //
kruddho raktena saṃmārjya karau tābhyāṃ pragṛhya ca /
pradoṣe saṃjapelliṅgamāmapātraṃ ca mārayet /
oṃ namaḥ sarvatoyantrāṇyetadyathā jambhani mohani sarvaśatruvidāriṇi rakṣarakṣa māmamukaṃ sarvabhayopadravebhyaḥ svāhā /
śukre naṣṭe mahādeva vakṣye 'haṃ dvijapādiha // GarP_1,41.3 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe vaśyādisādhikamantranirūpaṇaṃ nāmaikacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 42
hariruvāca /
pavitrāropaṇaṃ vakṣye sivasyāśivanāśanam /
ācāryaḥ sādhakaḥ kuryātputrakaḥ samayī hara // GarP_1,42.1 //
saṃvatsarakṛtāṃ pūjāṃ vighneśo harate 'nyathā /
āṣāḍhe śrāvaṇe māghe kuryādbhādrapade 'pi vā // GarP_1,42.2 //
sauvarṇaraupyatāmraṃ ca sūtraṃ kārpāsikaṃ kramāt /
jñeyaṃ kujādau saṃgrāhyaṃ kanyayā kartitaṃ ca yat // GarP_1,42.3 //
triguṇaṃ triguṇīkṛtya tataḥ kuryātpavitrakam /
granthayo vāmadevena satyena kṣālayecchiva // GarP_1,42.4 //
aghoreṇa tu saṃśodhya baddhastatpuruṣādbhavet /
dhūpayedīśamantreṇa tantudevā iti (me) smṛtāḥ // GarP_1,42.5 //
oṃ kāraścandramā vahnirbrahnā nāgaḥ śikhidhvajaḥ /
ravirviṣṇuḥ śivaḥ proktaḥ kramāttantuṣu devatāḥ // GarP_1,42.6 //
aṣṭottaraśataṃ kuryātpañcāśatpañcaviṃśatim /
rudro 'ttamādi vijñeyaṃ mānaṃ ca granthayo daśa // GarP_1,42.7 //
caturaṅgulāntarāḥ syurgranthināmāni ca kramāt /
prakṛtiḥ pauruṣī vīrā caturtho cāparājitā // GarP_1,42.8 //
jayā ca vijayā rudrā ajitā ca sadāśivā /
manonmanī sarvamukhī dvyaṅgulāṅgulato 'thavā // GarP_1,42.9 //
rañjayetkuṅkumādyaistu kuryādrandhaiḥ pavitrakam /
saptamyāṃ vā trayodaśyāṃ śuklapakṣe tathetare // GarP_1,42.10 //
kṣīrādibhiśca saṃsnāpya liṅgaṃ gandhādibhiryajet /
dadyādrandhapavitraṃ tu ātmane brahmaṇe hara // GarP_1,42.11 //
puṣpaṃ gandhayutaṃ dadyānmūleneśānagocare /
pūrve ca daṇḍakāṣṭhaṃ tu uttare cāmalakīphalam // GarP_1,42.12 //
mṛttikāṃ paścime dadyāddakṣiṇe bhasma bhūtayaḥ /
nairṛtehyaguruṃ dadyācchikhāmantreṇa mantravit // GarP_1,42.13 //
vāyavyāṃ sarṣapaṃ dadyātkavacena vṛṣadhvaja /
gṛhaṃ saṃveṣṭya sūtreṇa dadyādrandhapavitrakam // GarP_1,42.14 //
homaṃ kṛtvā gneya dattvā dadyādbhūtabaliṃ tathā /
āmantrito 'si deveśa gaṇaiḥ sārdhaṃ maheśvara // GarP_1,42.15 //
prātastvāṃ pūjayiṣyāmi atra sannihito bhava /
nimantryānena tiṣṭhettu kurvan gītādikaṃ niśi // GarP_1,42.16 //
mantritāni pavitrāṇi sthāpayeddevapārśvataḥ /
snātvādityaṃ caturdaśyāṃ prāgrudraṃ ca prapūjayet // GarP_1,42.17 //
lalāṭasthaṃ viśvarūpaṃ dhyātvātmānaṃ prapūjayet /
astreṇa prokṣitānyevaṃ hṛdayenārcitānyatha // GarP_1,42.18 //
saṃhitāmantritānyeva dhūpitāni samarpayet /
śivatattvātmakaṃ cādau vidyātattvātmakaṃ tataḥ // GarP_1,42.19 //
ātmatattvātmakaṃ paścāddevakākhyaṃ tator'cayet /
oṃ hauṃ hauṃ śivatattvāya namaḥ /
oṃ hīṃ(hīḥ) vidyātattvāya namaḥ // GarP_1,42.20 //
oṃ hāṃ (hauḥ) ātmatattvāya namaḥ /
oṃ hāṃ hīṃ hūṃ kṣaiṃ sarvatattvāya namaḥ /
kālātmanā tvayā deva yaddṛṣṭaṃ māmake vidhau // GarP_1,42.21 //
kṛtaṃ kliṣṭaṃ samutsṛṣṭaṃ hutaṃ gupta ca yatkṛtam /
sarvātmanātmanā śambho pavitreṇa tvadicchayā // GarP_1,42.22 //
pūrayapūraya makhavrataṃ tanniyameśvarāya sarvatattvātmakāya sarvakāraṇapālitāya oṃ hāṃ hīṃ hūṃ haiṃ hauṃ śivāya namaḥ // GarP_1,42.23 //
pūrvairanena yo dadyātpavitrāṇāṃ catuṣṭayam /
dattvā vahneḥ (vare) pavitraṃ ca gurave dakṣiṇāṃ diśet // GarP_1,42.24 //
baliṃ dattvā dvijān bhojya caṇḍaṃ prācyai visarjayet // GarP_1,42.25 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe śivapavitrāropaṇaṃ nāma dvicatvāriṃśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 43
hariruvāca /
pavitrāropaṇaṃ vakṣye bhuktimuktipradaṃ hareḥ /
purā devāsure yuddhe brahmādyāḥ śaraṇaṃ yayuḥ // GarP_1,43.1 //
viṣṇuśca teṣāṃ devānāṃ dhvajaṃ graiveyakaṃ dadau /
etau dṛṣṭvā vinaṅkṣyanti dānavānabravīddhariḥ // GarP_1,43.2 //
viṣṇūkte hyabravīnnāgo vāsukeranujastadā /
vṛṇīta ca vapitrākhyaṃ varaṃ cedaṃ vṛṣadhvaja // GarP_1,43.3 //
graiveyaṃ haridattaṃ tu mannāmnā khyātimeṣyati /
ityukte tena te devāstannāmnā tadvaraṃ viduḥ // GarP_1,43.4 //
prāvṛṭkāle tu ye martyā nārciṣyanti pavitrakaiḥ /
teṣāṃ sāṃvatsarī pūjā viphalā ca bhaviṣyati // GarP_1,43.5 //
tasmātsarveṣu deveṣu pavitrāropaṇaṃ kramāt /
pratipatpaurṇamāsyāntā yasya yā tithirucyate // GarP_1,43.6 //
dvādaśyāṃ viṣṇave kāryaṃ śukle kṛṣṇe 'tha vā hara /
vyatīpāte 'yane caiva candarasūryagrahe śiva // GarP_1,43.7 //
viṣṇave vṛddhikārye ca gurorāgamane tathā /
nityaṃ pavitramuddiṣṭaṃ prāvṛṭkāle tvavaśyakam // GarP_1,43.8 //
kauśeyaṃ paṭṭasūtraṃ vā kārpāsaṃ kṣaumameva vā /
kuśasūtra dvijānāṃ syādrājñā kauśeyapaṭṭakam // GarP_1,43.9 //
vaiśyānāṃ cīraṇaṃ kṣaumaṃ śūdrāṇāṃ śaṇavalkajam /
kārpāsaṃ padmajaṃ caiva sarveṣāṃ śastamīśvara // GarP_1,43.10 //
brāhmaṇyā kartitaṃ sūtraṃ triguṇaṃ triguṇīkṛtam /
oṃ kāro 'tha śivaḥ somo hyagnirbrahyā phaṇī raviḥ // GarP_1,43.11 //
vighneśo viṣṇurityete sthitāstantuṣu devatāḥ /
brahmā viṣṇuśca rudraśca trisūtre devatāḥ smṛtāḥ // GarP_1,43.12 //
sauvarṇe rājate tāmre vaiṇave mṛnmaye nyaset /
aṅguṣṭhena catuḥ ṣaṣṭiḥ śreṣṭhaṃ madhyaṃ tadardhataḥ // GarP_1,43.13 //
tadardhā tu kaniṣṭhā syātsūtramaṣṭottaraṃ śatam /
uttamaṃ madhyamaṃ caiva kanyasaṃ pūrvavatkramāt // GarP_1,43.14 //
uttamoṃ'guṣṭhamānena madhyamo madhyamena tu /
kanyase ca kaniṣṭhena aṅgulyā granthayaḥ smṛtāḥ // GarP_1,43.15 //
vimāne sthaṇḍile caiva etatsāmānyalakṣaṇam /
śivoddhṛtaṃ pavitraṃ tu pratimāyāṃ ca kārayet // GarP_1,43.16 //
hṛnnābhirū(ru) rumāne ca jānubhyāmavalambinī /
aṣṭottarasahasreṇa catvāro granthayaḥ smṛtāḥ // GarP_1,43.17 //
ṣaṭtriṃ(ḍviṃ) śacca caturviśaddvādaśa granthayo 'thavā /
uttamādiṣu vijñeyāḥ parvabhirvā pavitrakam // GarP_1,43.18 //
carcitaṃ kuṅkumenaiva haridrācandanena vā /
sopavāsaḥ pavitrantu pātrasthamadhivāsayet // GarP_1,43.19 //
aśvatthapatrapuṭake aṣṭadikṣu niveśitam /
daṇḍakāṣṭhaṃ kuśāgraṃ ca pūrve saṅkarṣaṇena tu // GarP_1,43.20 //
rocanākuṅkumenava pradyumnena tu dakṣiṇe /
yuddhārtho phalasiddhyarthamaniruddhena paścime // GarP_1,43.21 //
candanaṃ nīlayuktaṃ ca tilabhasmākṣataṃ tathā /
āgneyādiṣu koṇeṣur śyādīnāṃ tu kramānnyaset // GarP_1,43.22 //
pavitraṃ vāsudevena abhimantrya sakṛtsakṛt /
dṛṣṭvā punaḥ prapūjyātha vastreṇācchādya yatnataḥ // GarP_1,43.23 //
devasya purataḥ sthāpyaṃ pratimāmaṇḍalasya vā /
paścime dakṣiṇe caiva uttare pūrvavatkramāt // GarP_1,43.24 //
brāhmādīṃścāpi saṃsthāpya kalaśaṃ cāpi pūjayet /
astreṇa maṇḍalaṃ kṛtvā naivedyañca samarpayet // GarP_1,43.25 //
adhivāsya pavitraṃ tu trisūtreṇa navena vā (ca) /
vedikāṃ veṣṭayitvā tu ātmānaṃma kalaśaṃ ghṛtam // GarP_1,43.26 //
agnikuṇḍaṃ vimānaṃ ca maṇḍapaṃ gṛhameva ca /
sūtramekaṃ tu saṃgṛhya dadyāddevasya mṛrdhāni // GarP_1,43.27 //
dattvā paṭhedimaṃ mantraṃ pūjayitvā maheśvaram /
āvāhito 'si deveśa pūjārthaṃ parameśvara // GarP_1,43.28 //
tatprabhāter'cayiṣyāmi sāmagyāḥ sannidhau bhava /
ekarātraṃ trirātraṃ vā adhivāsya pavitrakam // GarP_1,43.29 //
rātrau jāgaraṇaṃ kṛtvā prātaḥ saṃpūjya keśavam /
āropayetkrameṇaiva jyeṣṭhamadhyakanīyasam // GarP_1,43.30 //
dhūpayitvā pavitraṃ tu mantreṇaivābhimantrayet /
prajaptagranthikaṃ caiva pūjayetkusumādibhiḥ // GarP_1,43.31 //
gāyattryā cārcitaṃ tena devaṃ saṃpūjya dāpayet /
samaṃ putrakalatrādyaiḥ sūtrapucchaṃ tu dhārayet // GarP_1,43.32 //
viśuddhagranthikaṃ ramyaṃ mahāpātakanāśanam /
sarvapāpakṣayaṃ deva tavāgre dhārayāmyaham // GarP_1,43.33 //
evaṃ dhūpādinābhyarcya madhyamādīntsamarpayet /
pavitraṃ vaiṣṇavaṃ tejaḥ sarvapātakanāśanam // GarP_1,43.34 //
dharmakāmārthasiddhyarthaṃ svakaṇṭhe dhārayāmyaham /
vanamālāṃ samabhyarcya svena mantreṇa dāpayet // GarP_1,43.35 //
naivedyaṃ vividhaṃ dattvā kusumāderbaliṃ haret /
agniṃ saṃtarpya tatrāpi dvādaśāṅgulamānataḥ // GarP_1,43.36 //
aṣṭottaraśatenaiva dadyādekapavitrakam /
ādau dattvārghyamāditye tatra caikaṃ pavitrakam // GarP_1,43.37 //
viṣvaksenaṃ tataḥ prārcya surumarghyādibhirhara /
devasyāgre paṭhenmantraṃ kṛtāñjalipuṭaḥ sthitaḥ // GarP_1,43.38 //
jñānato 'jñānato vāpi pūjanādi kṛtaṃ mayā /
tatsarvaṃ pūrṇamevāstu tvatprasādātsureśvara // GarP_1,43.39 //
maṇividrumamālabhirmandārakusumādibhiḥ /
iyaṃ sāṃvatsarī pūjā tavāstu garuḍadhvaja // GarP_1,43.40 //
vanamālā yathā deva kaustubhaṃ satataṃ hṛdi /
tadvatpavitraṃ tantūnāṃ mālāṃ tvaṃ hṛdaye dhara // GarP_1,43.41 //
evaṃ prārthya dvijān bhojya dattvā tebhyaśca dakṣiṇām /
visarjayettu tenaiva sāyāhne tvapare 'hani // GarP_1,43.42 //
sāṃvatsarīmimāṃ pūjāṃ sampādya vidhivanmayā /
vrajeḥ pavitrakedānīṃ viṣṇulekaṃ visarjitaḥ // GarP_1,43.43 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe viṣṇupavitrāropaṇaṃ nāma tricatvāriṃśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 44
hariruvāca /
pūjayitvā pavitrādyairbrahma dhyātvā harirbhavet /
brahmadhyānaṃ pravakṣyāmi māyāyantrapramardakam // GarP_1,44.1 //
yacchedvāṅmanasaṃ prājñastaṃ yajejjñānamātmani /
jñānaṃ mahati saṃyacchedya icchejjñānamātmāni // GarP_1,44.2 //
dehendriyamanobuddhiprāṇāhaṅkarāvarjitam /
varjitaṃ bhūtatanmātrairguṇajanmāśanādibhiḥ // GarP_1,44.3 //
svaprakāśaṃ nirākāraṃ sadānaṃ damanādi yat /
nityaṃ śuddhaṃ buddhamṛddhaṃ satyamānandamadvayam // GarP_1,44.4 //
turīyamakṣaraṃ brahma ahamasmi paraṃ padam /
ahaṃ brahmetyavasthānaṃ samādhirapi (riti) gīyate // GarP_1,44.5 //
ātmānaṃ rathinaṃ viddhi śarīraṃ rathameva tu /
buddhiṃ ca sārathiṃ viddhi manaḥ pragrahameva ca /
indriyāṇi hayānāhurviṣayāsteṣu gocarāḥ // GarP_1,44.6 //
ātmendriyamanoyukto bhoktetyārmanīṣiṇaḥ /
yastu vijñāna bāhmena yuktena manasā sadā // GarP_1,44.7 //
sa tu tatpadamāpnoti sa hi bhūyo na jāyate /
vijñānasārathiryastu manaḥ pragrahavānnaraḥ // GarP_1,44.8 //
svardhunyāḥ pāramāpnoti tadviṣṇoḥ paramaṃ padam /
ahiṃsādiryamaḥ proktaḥ śaucādirniyamaḥ smṛtaḥ // GarP_1,44.9 //
āsanaṃ padmakādyuktaṃ prāṇāyāmo marujjayaḥ /
pratyāhā ro jayaḥ prokto dhyānamīśvaracintanam // GarP_1,44.10 //
manodhṛtirdhāraṇā sthātsamādhirbrahmaṇi sthitiḥ /
pūrvaṃ cetaḥ sthiraṃ na syāttatomūrtiṃ vicintayet // GarP_1,44.11 //
hṛtpadmakarṇikāmadhye śaṅkhacakragadābjavān /
śrīvatsakaustubhayuto vanamālāśriyā yutaḥ // GarP_1,44.12 //
nityaḥ śuddho bhūtiyuktaḥ satyānandāhvayaḥ paraḥ /
ātmāhaṃ paramaṃ brahma paramaṃ jyotireva tu // GarP_1,44.13 //
caturviśatimūrtiḥ sa śālagrāmaśilāsthitaḥ /
dvārakādiśilāsaṃstho dhyeyaḥ pūjyo 'pyahaṃ ca saḥ // GarP_1,44.14 //
manaso 'bhīpsitaṃ prāpya devo vaimāniko bhavet /
niṣkāmo muktimāpnoti mūrtiṃ dhyāyayaṃstuvañjapan // GarP_1,44.15 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe brahmamūrtidhyānanirūpaṇaṃ nāma catuścatvāriṃśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 45
hariruvāca /
prasaṃgātkathayiṣyāmi śālagrāmasya lakṣaṇam /
śālagrāmaśilāsparśātkoṭijanmāghanāśanam // GarP_1,45.1 //
śakhacakragadāpadmī (hastaḥ) (keśavākhyo) gadādharaḥ /
sabjakaumādakīcakraśaṅkhī (nārāyaṇo) vibhuḥ // GarP_1,45.2 //
sacakraśaṅkhābjagado (mādhavaḥ) śrīgadādharaḥ /
gadabjaśaṅkhacakrī vā (govindo)'rcyo gadādharaḥ // GarP_1,45.3 //
padmaśaṅkhārigādine (viṣṇurūpāya) te namaḥ /
saśaṅkhābjagadācakra (madhusūdanamūrtaye) // GarP_1,45.4 //
namo gadāriśaṅkhābjayukta(traivikramāya) ca /
sārikaumodakīpadmaśaṅkha(vāmanamūrtaye) // GarP_1,45.5 //
cakrābjaśaṅkhagādine namaḥ (śrīdharamūrtaye) /
(hṛṣīkeśāyā)'bjagadāśaṅkhine cakriṇe namaḥ // GarP_1,45.6 //
sābjacakragadāśaṅkha(padmanābhasvarūpiṇe) /
śaṅkhacakragadāpadmin (dāmodara) manonamaḥ // GarP_1,45.7 //
sāriśaṅkhagadābjāya (vāsudevāya) vai namaḥ /
śaṅkhābjacakragādine namaḥ (saṅkarṣaṇāya) ca // GarP_1,45.8 //
suśaṅkhasugadābjāridhṛte (pradyumnamūrtaye) /
namo('niruddhāya) gadāśaṅkhābjārīvidhāriṇe // GarP_1,45.9 //
sābjaśaṅkhagadācakra(puruṣottamamūrtaye) /
namo('dhokṣajarūpāya) gadāśaṅkhāripadmine // GarP_1,45.10 //
(nṛsiṃhamūrtaye) padmagadāśaṅkhāridhāriṇe /
padmāriśaṅkhagadine namo '(stvacyutamūrtaye) // GarP_1,45.11 //
saśaṅkacakrābjagadaṃ (janārdana) mihānaye /
(upendraḥ) sagadaḥ sāriḥ padmaśaṅkhinnamonamaḥ // GarP_1,45.12 //
sucakrābjagadāśaṅkhayuktāya (harimūrtaye) /
sagadābjāriśaṅkhāya namaḥ (śrīkṛṣṇamūrtaye) // GarP_1,45.13 //
śālagrāmaśilādvāragatalagnadvicakradhṛk /
śuklābho(vāsudevākhyaḥ) so 'vyādvaḥ śrīgadādharaḥ // GarP_1,45.14 //
lagnadvicakro raktābhaḥ pūrvabhāgastupuṣkalaḥ /
saṃkarṣaṇo 'tha(pradyumnaḥ) sūkṣmacakrastu pītakaḥ // GarP_1,45.15 //
sa dīrghaḥ saśiraśchidro yo('niruddhastu) vartulaḥ /
nīlo dvāri trirekhaśca atha (nārāyaṇo)'sitaḥ // GarP_1,45.16 //
madhye gādakṛtī rekhā nābhicakro (kra) mahonnataḥ /
pṛthuvakṣā (nṛsiṃho) vaḥ kapilo 'vyāttribindukaḥ // GarP_1,45.17 //
athavā pañcabindustatpūjanaṃ brahmacāriṇaḥ /
(varāhaḥ) śaktiliṅgo 'vyādviṣamadvayacakrakaḥ // GarP_1,45.18 //
nīlastrirekhaḥ sthūlo 'tha (kūrmamūrtiḥ sa bindumān /
(kṛṣṇaḥ) sa vartulāvartaḥ pātu vo natapṛṣṭhakaḥ // GarP_1,45.19 //
(śrīdharaḥ) pañcarekho 'vyā (dvanamālī) gādāṅkitaḥ /
(vāmano) vartulo hrasvo vā (rā) macakraḥ sureśvaraḥ // GarP_1,45.20 //
nānāvarṇo 'nekamūrtirnāgabhogī (tvanantakaḥ) /
sthūlo (dāmodaro) nīlo madhyevakraḥ sunīlakaḥ // GarP_1,45.21 //
saṃkīrṇadvārakaḥ so 'vyādatha brahmā sulohitaḥ /
sadīrgharekhaḥ suṣira ekacakrāmbujaḥ pṛthuḥ // GarP_1,45.22 //
pṛthucchidraḥ sthūlacakraḥ(kṛṣṇo) (viṣṇuśca) bilvavat /
(hayagrīvo) 'ṅkuśākāraḥ pañcarekhaḥ sakaustubhaḥ // GarP_1,45.23 //
(vaikuṇṭho maṇiratnābha ekacakrāmbujo 'sitaḥ /
(matsyo) dīrgho 'mbujākāro dvārarekhaśca pātu vaḥ // GarP_1,45.24 //
rāmacakro dakṣarekhaḥ śyāmovo 'vyā (ttrivikramaḥ) /
śālagrāme dvārakāyāṃ sthitāya gadina namaḥ // GarP_1,45.25 //
ekadvāraścatuścakro vanamālāvibhūṣitaḥ /
svarṇarekhāsamāyukto goṣpadena virājitaḥ // GarP_1,45.26 //
kadambakusumākāro (lakṣmīnārāyaṇo)'vatu /
ekena lakṣito yovyādradādhārī (sudarśanaḥ) // GarP_1,45.27 //
(lakṣmīnārāyaṇo) dvābhyāntribhirmūrti(strivikramaḥ) /
caturbhiśca (caturvyūho) (vāsudevaśca) pañcabhiḥ // GarP_1,45.28 //
(pradyumnaḥ) ṣaḍūbhireva syāt (saṃkarṣaṇa) itastataḥ /
(puruṣottamo)'ṣṭabhiḥ syā(nnavavyūho) navāṅkitaḥ // GarP_1,45.29 //
(daśāvatāro) daśabhiraniruddho 'vatādatha /
(dvādaśātmā) dvādaśabirata ūrdhva(manantakaḥ) // GarP_1,45.30 //
viṣṇormūrtimayaṃ stotraṃ yaḥ paṭhetsa divaṃ vrajet /
(brahmā) caturmukho daṇḍī kamaṇḍaluyugānvitaḥ // GarP_1,45.31 //
(maheśvaraḥ) prañcavakro daśabāhurvṛṣadhvajaḥ /
yathāyudhastathā gaurī caṇḍikā ca sarasvatī // GarP_1,45.32 //
mahālakṣmīrmātaraśca padmahasto (divākaraḥ) /
gajāsyaśca gaṇaḥ skandaḥ ṣaṇmukhonekadhā guṇāḥ // GarP_1,45.33 //
ete 'rcitāḥ sthāpitāśca prāsāde vāstupūjite /
dharmārthakāmamokṣādyāḥ prāpyante puruṣeṇa ca // GarP_1,45.34 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe śālagrāmamūrtilakṣaṇaṃ nāma pañcacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 46
hariruvāca /
vāstuṃ saṃkṣepato vakṣye gṛhādau vighnanāśanam /
īsānakoṇādārabhya hyekāśītipade yajet // GarP_1,46.1 //
īśāne ca śiraḥ pādau nairṛte 'gnyanile karau /
āvāsavāsaveśmādau pure grāme vaṇikpathe // GarP_1,46.2 //
prāsādārāmadurgeṣu devālayamaṭheṣu ca /
dvāviṃśati surānbāhye tadantaśca trayodaśa // GarP_1,46.3 //
īśaścaivātha parjanyo jayantaḥ kuliśāyudhaḥ /
sūryaḥ satyo bhṛguścaiva ākāśo vāyureva ca // GarP_1,46.4 //
pūṣā ca vitathaścaiva grahakṣetrayamāvubhau /
gandharvo bhṛgurājastu mṛgaḥ pitṛgaṇastathā // GarP_1,46.5 //
dauvāriko 'tha sugrīvaḥ puṣpadanto gaṇādhipaḥ /
asuraḥ śeṣapāpau (dau) ca rogo/ḍahimukha (khya) eva ca // GarP_1,46.6 //
bhallāṭaḥ somasarpau ca aditiścaditistathā /
bahirdvātriṃśadete tu tadantaścaturaḥ śṛṇu // GarP_1,46.7 //
īśānādicatuṣkoṇasaṃsthitānpūjayeddhudhaḥ /
āpaścaivātha sāvitrī jayo rudrastathaiva ca // GarP_1,46.8 //
madhye navapade brahmā tasyāṣṭhau ca samīpagān /
devānekottarānetānpūrvādau nāmataḥ śṛṇu // GarP_1,46.9 //
aryamā savitā caiva vivasvānvibudhādhipaḥ /
mitro 'tha rājayakṣmā ca tathā pṛthvīdharaḥ kramāt // GarP_1,46.10 //
aṣṭamaścāpavatsaśca parito brahmaṇaḥ smṛtāḥ /
īśānakoṇādārabhya durge car (jñeyo) vaṃśa ucyate // GarP_1,46.11 //
āgneyakoṇādārabhya vaṃśo bhavati durdharaḥ /
aditiṃ himavantaṃ ca jayantaṃ ca idaṃ trayam // GarP_1,46.12 //
nāyikā kālikā nāma śakrādrandharvagāḥ punaḥ /
vāstudevānpūjayitvā gṛhaprāsādakṛdbhavet // GarP_1,46.13 //
surejyaḥ purataḥ kāryo yasyāgneyyāṃ mahānasam /
kapinirgamane (ṇī)?yena pūrvataḥ satramaṇḍapam // GarP_1,46.14 //
gandhapuṣpagṛhaṃ kāryamaiśānyāṃ paṭṭasaṃyutam /
bhāṇḍāgāraṃ ca kauberyāṃ goṣṭhāgāraṃ ca vāyave // GarP_1,46.15 //
udagāśrayaṃ ca vāruṇyāṃ vātāyanasamanvitam /
samitkuśendhanasthānamāyudhānāṃ ca nairṛte // GarP_1,46.16 //
abhyāgatālayaṃ ramyasaśayyāsanāpadukam /
toyāgnidīpasadbhṛtyairyuktaṃ dakṣiṇato bhavet // GarP_1,46.17 //
gṛhāntarāṇi sarvāṇi sajalaiḥ kadalīgṛhaiḥ /
pañcavarṇaiśca kusumaiḥ śobhitāni prakalpayet // GarP_1,46.18 //
prākāraṃ tadvahirdadyātpañcahastapramāṇataḥ /
evaṃ viṣṇvāśramaṃ kuryādvanaiścopavanairyutam // GarP_1,46.19 //
catuḥ ṣaṣṭipado vāstuḥ prāsādādau prapūjitaḥ /
madhye catuṣpado brahmā dvipa dāstvaryamādayaḥ // GarP_1,46.20 //
karṇe caivātha śikhyādyāstathā devāḥ prakīrtitāḥ /
tebhyo hyubhayataḥ sārdhādanye 'pi dvipadāḥ surāḥ // GarP_1,46.21 //
catuḥ ṣaṣṭipadā devā ityevaṃ parikīrtitāḥ /
carakī ca vidārī ca pūtanā pāparākṣasī // GarP_1,46.22 //
īśānādyāstato bāhye devādyā hetukādayaḥ /
haitukastripurāntaśca agnivetālakau yamaḥ // GarP_1,46.23 //
agnijihvaḥ kālakaśca karālo hyakapādakaḥ /
aiśānyāṃ bhīmarūpastu pātāle pretanāyakaḥ // GarP_1,46.24 //
ākāśe gandhamālī syātkṣetrapālāṃstato yajet /
vistārābhihataṃ dairghyaṃ rāśiṃ vāstostu kārayet // GarP_1,46.25 //
kṛtvā ca vasubhirbhāgaṃ śeṣaṃ baddhā yamādiśet /
punarguṇitamaṣṭābhirṛbhāgaṃ tu bhājayet // GarP_1,46.26 //
yaccheṣaṃ tadbhavedṛkṣaṃ bhāgairhṛtvāvyayaṃ bhavet /
ṛkṣaṃ caturguṇaṃ kṛtvā navabhirbhāgahāritam // GarP_1,46.27 //
śeṣamaṃśaṃ vijānīyāddevalasya mataṃ yathā /
aṣṭābhirguṇitaṃ piṇḍaṃ ṣaṣṭibhirbhāgāharitam // GarP_1,46.28 //
yaccheṣaṃ tadbhavejjīvaṃ maraṇaṃ bhatahāritam /
vāstukroḍe gṛhaṃ kuryānna pṛṣṭhe mānavaḥ sadā // GarP_1,46.29 //
vāmapārśvena svāpiti nātra kāryā vicāraṇā /
siṃhakanyātulāyāṃ ca dvāraṃ śudhyedathottaram // GarP_1,46.30 //
evaṃ ca vṛścikādau syātpūrvadakṣiṇapaścimam /
dvāraṃ dīrghārdhavistāraṃ dvārāṇyaṣṭau smṛtāni ca // GarP_1,46.31 //
santānapreṣyanīcatvaṃ svayānaṃ svarṇabhūṣaṇam /
sutahīnaṃ tu raudreṇa vīryaghnaṃ dakṣiṇe tathā // GarP_1,46.32 //
vahnau badhaścāyurvṛddhiṃputtralābhasutṛptidaḥ /
dhanade nṛpapīḍādamarthaghnaṃ rogadaṃ jale // GarP_1,46.33 //
nṛpabhī tirmṛtāpatyaṃ hyanapatyaṃ na vairadam /
arthadaṃ cārthahānyai ca doṣadaṃ putramṛtyudam // GarP_1,46.34 //
dvārāṇyuttarasaṃjñāni pūrvadvārāṇi vacmyaham /
agnibhītirbahu kanyādhanasaṃmānakopadam // GarP_1,46.35 //
rājaghnaṃ kopadaṃ pūrve phalato dvāramīritam /
īśānādau bhavetpūrvamagneyyādau tu dakṣiṇam // GarP_1,46.36 //
nairṛtyādau paścimaṃ syādvāyavyādau tu cottaram /
aṣṭabhāge kṛte bhāge dvārāṇāṃ ca phalāphalam // GarP_1,46.37 //
aśvatthaplakṣanyagrodhāḥ pūrvādau syādudumbaraḥ /
gṛhasya śobhanaḥ prokta īśāne caiva sālmaliḥ /
pūjito vignahārī syātprāsādasya gṛhasya ca // GarP_1,46.38 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe vāstumānalakṣaṇaṃ nāma ṣaṭcatvāriṃśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 47
sūta uvāca /
prāsādānāṃ lakṣaṇaṃ ca vakṣye śaunaka tacchṛṇu /
catuḥ ṣaṣṭipadaṃ kṛtvā digvidikṣūpalakṣitam // GarP_1,47.1 //
catuṣkoṇaṃ caturbhiśca dvārāṇi sūryasaṃkhyayā /
catvāriṃśāṣṭabiścaiva bhittīnāṃ kalpanā bhavet // GarP_1,47.2 //
ūrdhvakṣetrasamā jaṅghā jaṅghārdhadviguṇaṃ bhavet /
garbhavistāravistīrṇaḥ śukāṅghriśca vidhīyate // GarP_1,47.3 //
tattribhāgena kartavyaḥ pañcabhāgena vā punaḥ /
nirgamastu śukāṅghreśca ucchrāyaḥ śikharārdhagaḥ // GarP_1,47.4 //
caturdhā śikharaṃ kṛtvā tribhāge vedibandhanam /
caturthe punarasyaiva kaṇṭhamāmūlasādhanam // GarP_1,47.5 //
atha vāpi samaṃ vāstuṃ kṛtvā ṣoḍaśabhāgikam /
tasya madhye caturbhāgamādau garbhaṃ tu kārayet // GarP_1,47.6 //
caturbhāgena bhittīnāmucchrāyaḥ syātpramāṇataḥ // GarP_1,47.7 //
dviguṇaḥ śikharocchrāyo bhittyucchāyācca mānataḥ /
śikharārdhasya cairdhena vidheyāstu pradakṣiṇāḥ // GarP_1,47.8 //
caturdikṣu tathā jñeyo nirgamastuḥ tathā budhaiḥ /
pañcabhāgena saṃbhajya garbhamānaṃ vicakṣaṇaḥ // GarP_1,47.9 //
bhāgamekaṃ gṛhītvā tu nirgamaṃ klapayetpunaḥ /
garbhasūtrasamo bhāgādagrato mukhamaṇḍapaḥ // GarP_1,47.10 //
etatsāmānyamuddiṣṭaṃ prāsādasya hi lakṣaṇam /
liṅgamānamatho vakṣye pīṭho liṅgasamo bhavet // GarP_1,47.11 //
dviguṇena bhavedrarbhaḥ samantācchaunaka dhruvam /
taddvidhā ca bhavedbhītirjaṅghā tadvistarārdhagā // GarP_1,47.12 //
dviguṇaṃ śikharaṃ proktaṃ jaṅghāyāścaiva śaunaka /
pīṭhagarbhāvaraṃ karma tanmānena śukāṅghrikam // GarP_1,47.13 //
nir gamastu samākhyātaḥ śeṣaṃ pūrvavadeva tu /
liṅgamānaṃ smṛtaṃ hyetaddvāramānamathocyate // GarP_1,47.14 //
karāgraṃ vedavatkṛtvā dvāraṃ bhāgāṣṭamaṃ bhavet /
vistareṇa samākhyātaṃ dviguṇaṃsvecchayā bhavet // GarP_1,47.15 //
dvāravatpīṭhamadhye tu śeṣaṃ suṣirakaṃ bhavet /
pādikaṃ śeṣikaṃ bhittirdvārārdhena parigrahāt // GarP_1,47.16 //
tadvistārasamā jaṅghā sikharaṃ dviguṇaṃ bhavet /
śukāṅghriḥ pūrvavajjñeyā nirgamocchrāyakaṃ bhavet // GarP_1,47.17 //
maṇḍape mānametattu svarūpaṃ cāparaṃ vade /
traivedaṃ kārayetkṣetraṃ yatra tiṣṭhanti devatāḥ // GarP_1,47.18 //
itthaṃ kṛtena mānena bāhyabhāgavinirgatam /
nemiḥ pādena vistīrṇā prāsādasya samantataḥ // GarP_1,47.19 //
garbhaṃ tu dviguṇaṃ kuryānnemyā mānaṃ bhavediha /
sa eva bhitterutsedho śikharo dviguṇo mataḥ // GarP_1,47.20 //
prāsādānāṃ ca vakṣyāmi mānaṃ yoniṃ ca mānataḥ /
vairājaḥ puṣpakākhyaśca kailāso mālikāhvayaḥ // GarP_1,47.21 //
triviṣṭapaṃ ca pañcaite prāsādāḥ sarvayonayaḥ /
prathamaścaturaśro hi dvitīyastu tadāyataḥ // GarP_1,47.22 //
vṛtto vṛttāyataścānyo 'ṣṭāśraśceha ca pañcamaḥ /
etebhya eva sambhūtāḥ prāsādāḥ sumanoharāḥ // GarP_1,47.23 //
sarvaprakṛtibhūtebhyaścatvāriṃśattathaiva ca /
meruśca mandaraścaiva vimānaśca tathāparaḥ // GarP_1,47.24 //
bhadrakaḥ sarvatā bhadro rucako nandanastathā /
nandivardhanasaṃjñaśca śrīvatsaśca navetyamī // GarP_1,47.25 //
caturaśrāḥ samudbhūtā vairājāditi gamyatām /
valabhī gṛharājaśca śā lāgṛhaṃ ca mandiram // GarP_1,47.26 //
vimānaṃ ca tathā brahmamandiraṃ bhavanaṃ tathā /
uttambhaṃ śibikā veśma navaite puṣpakodbhavāḥ // GarP_1,47.27 //
valayo dundubhiḥ padmo mahāpadmastathāparaḥ /
mukulī cāsya uṣṇīṣī śaṅkhaśca kalaśastathā // GarP_1,47.28 //
guvāvṛkṣastathānyaśca vṛttāḥ kailāsasambhavāḥ /
gajo 'tha vṛṣabho haṃso garuḍaḥ siṃhanāmakaḥ // GarP_1,47.29 //
bhūmukho bhūdharaścaiva śrījayaḥ pṛthivīdharaḥ /
vṛttāyatāḥ samudbhūtā navaite maṇikāhvayāt // GarP_1,47.30 //
vajraṃ cakraṃ tathānyacca muṣṭikaṃ vabhrusaṃjñitam /
vakraḥ svastikakhaḍgau ca gadā śrīvṛkṣa eva ca // GarP_1,47.31 //
vijayo nāmataḥ śvetastriviṣṭipasamudbhavāḥ /
trikoṇaṃ padmamardhenduścatuṣkoṇaṃ dviraṣṭakam // GarP_1,47.32 //
yatra tatra vidhātavyaṃ saṃsthānaṃ maṇḍapasya tu /
rājyaṃ ca vibhavaścaivaḥ hyāyurvardvanameva ca // GarP_1,47.33 //
putralābhaḥ striyaḥ puṣṭistrikoṇādikramādbhavet /
kuryāddhajādikaṃ khyātadvāri garbhagṛhaṃ tathā // GarP_1,47.34 //
maṇāḍapaḥ samasaṃkhyābhirguṇitaḥ sūtrakastathā /
maṇḍapasya caturthāṃśādbhadraḥ kāryo vijānatā // GarP_1,47.35 //
spardhāgavākṣakopeto nirgavākṣo 'tha vā bhavet /
sārdhabhittipramāṇena bhitimānena vā punaḥ // GarP_1,47.36 //
bhitterdvaiguṇyato vāpi kartavyā maṇḍapāḥ kracit /
prāsāde mañcarī kāryā citrā viṣamabhūmikā // GarP_1,47.37 //
parimāṇavirodhena rekhāvaiṣamyabhūṣitā /
ādhārastu caturdhāraścaturmaṇḍapaśobhitaḥ // GarP_1,47.38 //
śataśṛṅgasamāyukto meruḥ prāsāda uttamaḥ /
maṇḍapāstasya kartavyā bhadraistribhiralaṅkṛtāḥ // GarP_1,47.39 //
ghacanākāramānānāṃ bhinnābhinnā bhavanti te /
kiyanto yeṣu cādhārā nirādhārāśca kecana // GarP_1,47.40 //
praticchandakabhedena prāsādāḥ sambhavanti te /
anyonyāsaṃkarāsteṣāṃ ghaṭanānāmabhedataḥ // GarP_1,47.41 //
devatānāṃ viśeṣāya prāsādā bahavaḥ smṛtāḥ /
prāsāde niyamo nāsti devatānāṃ svayambhuvām // GarP_1,47.42 //
tāneva devatānāṃ ca pūrvamānena kārayet /
caturaśrāyatāstattra catuṣkoṇasamanvitāḥ // GarP_1,47.43 //
candraśālānvitā kāryā bherīśikharasaṃyutā /
purato vāhanānāṃ ca kartavyā lagna(ghu) maṇḍapāḥ // GarP_1,47.44 //
nāṭyaśālā ca kartavyā dvāradeśasamāśrayā /
prasāde devatānāṃ ca kāryā dikṣu vidikṣvapi // GarP_1,47.45 //
dvārapālāśca kartavyā mukhyā gatvā pṛthakpṛthak /
kiñcidadūrataḥ kāryā maṭhāstatropajīvinām // GarP_1,47.46 //
prāvṛtā jagatī kāryā phalapuṣpajalānvitā /
prasādeṣu surāṃsthāpya pūjābhiḥ pūjayennaraḥ /
vāsudevaḥ sarvadevaḥ sarvabhāk tadgṛhādikṛt // GarP_1,47.47 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśe ācārakāṇḍe prāsādaliṅgamaṇḍapādilakṣaṇanirūpaṇaṃnāma saptacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 48
sūta uvāca /
pratiṣṭhāṃ sarvadevānāṃ saṃkṣepeṇa vadāmyaham /
sutithyādau suramyāṃ ca pratiṣṭhāṃ kārayedguruḥ // GarP_1,48.1 //
ṛtvigbhiḥ saha cācāryaṃ varayenmadhyadeśagam /
svaśākhoktavidhānena atha vā praṇavena tu // GarP_1,48.2 //
pañcabhirbahubhirvātha kuryātpādyārghyameva ca /
mudrikābhistathā vastrairgandhamālyānulepanaiḥ // GarP_1,48.3 //
mantranyāsaṃ guruḥ kṛtvā tataḥ karma samārabhet /
prāsādasyāgrataḥ kuryānmaṇḍapaṃ daśahastakam // GarP_1,48.4 //
kuryāddvādaśahastaṃ vā stambhaiḥ ṣoḍaśabhiryutam /
dhvajāṣṭakaiścaturhastāṃ madhye vediṃ ca kārayet // GarP_1,48.5 //
nadīsaṃgamatīrātthāṃ vālukāṃ tatra dāpayet /
caturaśraṃ kārmukābhaṃ vartulaṃ kamalākṛti // GarP_1,48.6 //
pūrvāditaḥ samārabhya kartavyaṃ kuṇḍapañcakam /
athavā caturaśrāṇi sarvāṇyetāni kārayet // GarP_1,48.7 //
śāntikarmidhānena sarvakāmārthasiddhaye /
śiraḥ sthāne tu devasya ācāryo homamācaret // GarP_1,48.8 //
aiśānyāṃ kecidicchanti upalipyāvaniṃ śubhām /
dvārāṇi caiva catvāri kṛtvā vai toraṇāntike // GarP_1,48.9 //
nyagrodhodumbarāśvatthabailvapālāśakhādirāḥ /
toraṇāḥ pañcahastāśca vastrapuṣpādyalaṅkṛtāḥ // GarP_1,48.10 //
nikhaneddhastamekakaṃ catvāraścaturo diśaḥ /
pūrvadvāre mṛgendraṃ tu hayarājaṃ tu dakṣiṇe // GarP_1,48.11 //
paścime gopatirnāma suraśārdūlamuttare /
agnimīleti hi mantreṇa prathamaṃ pūrvato nyaset // GarP_1,48.12 //
īṣetvetihi mantreṇa dakṣiṇasyāṃ dvitīyakam /
agnāyāhimantreṇa paścimasyāṃ tṛtīyakam // GarP_1,48.13 //
śannodevīti mantreṇa uttarasyāṃ caturthakam /
pūrve ambudavatkāryā āgnoyyāṃ dhūmarūpiṇī // GarP_1,48.14 //
yāmyāṃ vai kṛṣṇarūpā tu nairṛtyā śyāmalā (dhūsarā) bhavet /
vāruṇyāṃ pāṇḍurā jñeyā vāyavyāṃ pītavarṇikā // GarP_1,48.15 //
uttare raktavarṇā tu śukleśī ca patākikā /
bahurūpā tathā madhye indravidyeti pūrvake // GarP_1,48.16 //
āgniṃ saṃsuptimantreṇa yamonāgeti dakṣiṇe /
pūjyā rakṣohanoveti paścime uttare 'pi ca // GarP_1,48.17 //
vāta ityabhiṣicyātha āpyāyasveti cottare /
tamīśānamataścaiva viṣṇornuketi madhyame // GarP_1,48.18 //
kalaśau tu tato dvaudvau niveśyau toraṇāntike /
vastrayugmasamāyuktāścandanādyaiḥ svalaṅkṛtāḥ // GarP_1,48.19 //
puṣpairvitānairbahulairādivarṇābhimantritāḥ /
dikpālāśca tataḥ pūjyāḥ śāstradṛṣṭena karmaṇā // GarP_1,48.20 //
trātāramindrabhantreṇa agnirmūrdheti cāpare /
asminvṛkṣa itaṃ caiva pracārīti parā smṛtā // GarP_1,48.21 //
kiñcedadhātu ācatvābhitvādeti ca saptamī /
imārudreti dikyālānpūjayitvā vicakṣaṇaḥ // GarP_1,48.22 //
homadravyāṇi vāyavye kuryātsopaskarāṇi ca /
śaṅkhāñchāstroditāñchvetānnetrābhyāṃ vinyasedguruḥ // GarP_1,48.23 //
ālokanena dravyāṇi śuddhiṃ yānti na saṃśayaḥ /
tdṛdayādīni cāṅgāni vyāhṛtipraṇavena ca // GarP_1,48.24 //
astraṃ caiva samastānāṃ nyāso 'yaṃ sarvakāmikaḥ /
akṣatānviṣṭaraṃ caiva astreṇaivābhimantritān // GarP_1,48.25 //
viṣṭareṇa spṛśedduvyānyāgamaṇḍapasaṃbhṛtān /
akṣatānvikiretpaścādastrapūtānsamantataḥ // GarP_1,48.26 //
śakrīṃ diśamathārabhya yāvadīśānagocaram /
avakīryākṣatārnsaṃvāṃllepayenmaṇḍapaṃ tataḥ // GarP_1,48.27 //
gandhādyairarghyapātre ca mantragrāmaṃ nyasedguruḥ /
tenārghyapātratoyena prokṣayedyāgamaṇḍapam // GarP_1,48.28 //
pratiṣṭhā yasya devasya tadākhyaṃ kalaśaṃ nyaset /
aiśānyāṃ pūjayedyāmye astreṇaiva ca bardhanīm // GarP_1,48.29 //
kalaśaṃ vardhanīṃ caiva grahānvāsttoṣpatiṃ tathā /
āsanetāni sarvāṇi praṇavākhyaṃ japedguruḥ // GarP_1,48.30 //
sūtragrīvaṃ ratnagarbhaṃ vastrayugmena veṣṭitam /
sarvauṣadhīgandhaliptaṃ pūjayetkalaśaṃ guruḥ // GarP_1,48.31 //
devastu kalaśe pūjyo vardhanyā vastramuttamam /
vardhanyā tu samāyuktaṃ kalaśaṃ bhrāmayedanu // GarP_1,48.32 //
vardhanīdhārayā siñcannagrato dhārayettataḥ /
abhyarcya vardhanīkumbhaṃ sthaṇḍile devamarcayet // GarP_1,48.33 //
ghaṭaṃ cāvāhya vāyavyāṃ gaṇānāṃ tveti sadgaṇam /
devamīśānakoṇe tu japedvāstoṣpatiṃ budhaḥ // GarP_1,48.34 //
vāstoṣpatīti mantreṇa vāstudoṣopaśāntaye /
kumbhasya pūrvato bhūtaṃ gaṇadevaṃ baliṃ haret // GarP_1,48.35 //
paṭhediti ca vidyāśca kuryādālambhanaṃ budhaḥ /
yogeyogeti mantreṇāstaraṇaṃ śādvalaiḥ kuśaiḥ // GarP_1,48.36 //
ṛtvigbhiḥ sārdhamācāryaḥ snānapīṭhe gurustadā /
vividhairbrahmaghoṣaiśca puṇyāhajayamaṅgalaiḥ // GarP_1,48.37 //
kṛtvā brahmarathe devaṃ pratiṣṭhanti tato dvijāḥ /
aiśānyāmānayetpīṭhamaṇḍape vinyasedguruḥ // GarP_1,48.38 //
bhadraṅkarṇetyatha snātvā sūtravalkalajena tu /
saṃsnāpya lakṣaṇoddhāraṃ kuryāttūryādi (dūrābhi) vādanaiḥ // GarP_1,48.39 //
madhusarpiḥ samāyuktaṃ kāṃsye vā tāmrabhājane /
akṣiṇī cāñjayeccāsya suvarṇasya śalākayā // GarP_1,48.40 //
agnirjyotīti mantreṇa netrodvāṭaṃ tu kārayet /
lakṣaṇe kriyamāṇe tu nāmaikaṃ sthāpako va(da) det // GarP_1,48.41 //
imaṃmegaṅgemantreṇa netrayoḥ śītalakriyā /
agnirmūrdheti mantreṇa dadyādvalmī kamṛttikām // GarP_1,48.42 //
bilvodumbaramaśvatthaṃ vaṭaṃ pālāśameva ca /
yajñāyajñeti mantreṇa dadyātpañcakaṣāyakam // GarP_1,48.43 //
pañcagavyaṃ snāpayecca sahadevyādi bhistataḥ /
sahadevī balā caiva śatamūlī śatāvarī // GarP_1,48.44 //
kumārī ca guḍūcī ca siṃhī vyāghrī tathaiva ca /
yā oṣadhīti mantreṇa snānamoṣadhimajjalaiḥ // GarP_1,48.45 //
yāḥ phalinīti mantreṇa phalasnānaṃ vidhīyate /
drupadādiveti mantreṇa kāryamudvartanaṃ budhaiḥ // GarP_1,48.46 //
kalaśeṣu ca vinyasya uttarādiṣvanukramāt /
ratnāni caiva dhānyāni oṣadhīṃ śatapuṣpikām // GarP_1,48.47 //
samudrāṃścaiva vinyasya caturaścaturo diśaḥ /
kṣīraṃ dadhi kṣīrodasya ghṛtodasyeti vā punaḥ // GarP_1,48.48 //
āpyāyasva dadhikrāvṇo yā auṣadhīritīti ca /
tejo 'sīti ca mantraiśca kumbhaṃ caivābhimantrayet // GarP_1,48.49 //
samudrākhyaiścaturbhiśca snāpayetkalaśaiḥ punaḥ /
snātaścaiva suveṣaśca dhūpo deyaśca gugguluḥ // GarP_1,48.50 //
abhiṣekāya kumbheṣu tattattīrthāni vinyaset /
pṛthivyāṃ yāni tīrthāni saritaḥ sāgarāstathā // GarP_1,48.51 //
yā oṣadhīti mantreṇa kumbhaṃ caivābhimantrayet /
tena toyena yaḥ snāyātsa mucyetsarvapātakaiḥ // GarP_1,48.52 //
abhiṣicya samudraiśca tvarghyaṃ dadyāttataḥ punaḥ /
gandhadvāreti gandhaṃ ca nyāsaṃ vai vedamantrakaiḥ // GarP_1,48.53 //
svaśāstravihitaiḥ prāptairyuvaṃvastreti vastrakam /
kavihāviti mantreṇa ānayenmaṇḍapaṃ śubham // GarP_1,48.54 //
śambhavāyeti mantreṇa śayyāyāṃ viniveśayet /
viśvataścakṣurmantreṇa kuryātsakalaniṣkalam // GarP_1,48.55 //
sthitvā caiva pare tattve mantranyāsaṃ tu kārayet /
svaśāstravihito mantro nyāsastasmiṃstathoditaḥ // GarP_1,48.56 //
vastreṇācchādayitvā tu pūjanīyaḥ svabhāvataḥ /
yathāśāstraṃ nivedyāni pādamūle tu dāpayet // GarP_1,48.57 //
atha praṇavasaṃyuktaṃ vastrayugmena veṣṭitam /
kalaśaṃ sahiraṇyaṃ ca śiraḥ sthāne nivedayet // GarP_1,48.58 //
sthitvā kuṇḍasamīpe 'tha agneḥ sthāpanamācaret /
svaśāstravihitairmantrairvedoktairvātha vā guruḥ // GarP_1,48.59 //
śrīsūktaṃ pāvamānyaṃ ca vāsadāmyasavājinam /
vṛṣākapiṃ ca mitraṃ bahvacaḥ pūrvato japet // GarP_1,48.60 //
rudraṃ puruṣasūktaṃ ca ślokādhyāyaṃ ca śukriyam /
brahmāṇaṃ pitṛmaitraṃ ca adhvaryurdakṣiṇe japet // GarP_1,48.61 //
vedavrataṃ vāmadevyaṃ jyeṣṭhasāma rathantaram /
bheruṇḍāni ca sāmāni chandogaḥ paścime japet // GarP_1,48.62 //
atharvaśirasaṃ caiva kumbhasūktamatharvaṇaḥ /
nīlarudrāṃśca maitraṃ ca atharvaścottare japet // GarP_1,48.63 //
kuṇḍaṃ cāstreṇa saṃprokṣya ācāryastu viśeṣataḥ /
tāmrapātre śarāve vā yathāvibhavato 'pi vā // GarP_1,48.64 //
jātavedasamānīya agratastaṃ niveśayet /
astreṇa jvālayedvahniṃ kavacena tu veṣṭayet // GarP_1,48.65 //
amṛtīkṛtya taṃ paścānmantraiḥ sarvaiśca deśikaḥ /
pātraṃ gṛhya karābhyāṃ ca kuṇḍaṃ bhrāmya tataḥ punaḥ // GarP_1,48.66 //
vaiṣṇavena tu yogena paraṃ tejastu niḥ kṣipet /
dakṣiṇe sthāpayedbrahma praṇītāñcottareṇa tu // GarP_1,48.67 //
sādhāraṇena mantreṇa svasūtravihitena vā /
dikṣudikṣu tato dadyātparidhiṃ viṣṭaraiḥ saha // GarP_1,48.68 //
brahmaviṣṇuhareśānāḥ pūjyāḥ sādhāraṇena tu /
darbheṣu sthāpayedvahniṃ darbhaiśca pariveṣṭitam // GarP_1,48.69 //
darbhatoyena saṃspṛṣṭo mantrahīno 'pi śudhyati /
prāgagrairudagagraiśca pratyagagrairakhaṇḍitaiḥ // GarP_1,48.70 //
vitatairveṣṭito vahniḥ svayaṃ sānnidhyamāvrajet /
agnestu rakṣaṇārthāya yaduktaṃ karma ntravit // GarP_1,48.71 //
ācāryāḥ kecidicchanti jātakarmādyanantaram /
pavitraṃ tu tataḥ kṛtvā kuryādājyasya saṃskṛtim // GarP_1,48.72 //
ācāryo 'tha nirīkṣyāpi nīrājyamabhimantritam /
ājyabhāgābhighārāntamavekṣetājyasiddhaye // GarP_1,48.73 //
pañcapañcāhutīrhutvā ājyena tadanantaram /
garbhādhānāditastāvadyāvadgaudānikaṃ bhavet // GarP_1,48.74 //
svaśāstravihitairmantraiḥ praṇavenātha homayet /
tataḥ pūrṇāhutiṃ dattvā pūrṇātpūrṇamanārethaḥ // GarP_1,48.75 //
evamutpādito vahniḥ sarvakarmasu siddhidaḥ /
pūjayitvā tato vahniṃ kuṇḍeṣu viharettathā // GarP_1,48.76 //
indrādīnāṃ svamantraiśca tathāhutiśataṃśatam /
purṇāhutiṃ śatasyānte sarveṣāṃ caiva homayet // GarP_1,48.77 //
svāmāhutimathājyeṣu hotā tatkalaśe nyaset /
devatāścaiva mantrāṃśca tathaiva jātavedasam // GarP_1,48.78 //
ātmānamekataḥ kṛtvā tataḥ pūrṇāṃ pradāpayet /
niṣkṛṣya bahirācāryo dikpālānāṃ baliṃ haret // GarP_1,48.79 //
bhūtānāṃ caiva devānāṃ nāgānāṃ ca prayogataḥ /
tilāśca samidhaścaiva homadravyaṃ dvayaṃ smṛtam // GarP_1,48.80 //
ājyaṃ tayoḥ sahakāri tatpradhānaṃ yadaṅka(kṣa)yoḥ /
paruṣasuktaṃ pūrveṇaiva rudracaiva tu dakṣiṇe // GarP_1,48.81 //
jyeṣṭhasāma ca bhāruṇḍaṃ tannayāmīti paścime /
nīlarudro mahāmantraḥ kumbhasūktamatharvaṇaḥ // GarP_1,48.82 //
hutvā sahasramekaikaṃ devaṃ śirasi kalpayet /
evaṃ madhye tathā pāde pūrṇāhutyā tathā punaḥ // GarP_1,48.83 //
śiraḥ sthāneṣu juhuyādāviśeccāpyanukramāt /
vedānāmādimantrairvā mantrairvā devanāmabhiḥ // GarP_1,48.84 //
svaśāstravihitairvāpi gāyattryā vātha te dvijāḥ /
gāyattryā vāthavācāryo vyāhṛtipraṇavena tu // GarP_1,48.85 //
evaṃ homavidhiṃ kṛtvā nyasenmantrāṃstu deśikaḥ /
caraṇāvagnimīḷe tu iṣetvo gulphayoḥ sthitāḥ // GarP_1,48.86 //
agna āyāhi jaṅghe dve śannodevīti jānunī /
bṛhadrathantare ūrū udareṣvātilo (svātino) nyaset // GarP_1,48.87 //
dīrghāyuṣṭvāya hṛdaye śrīścate galake nyaset /
trātāramindramurasi netrābhyāṃ tu triyambakam // GarP_1,48.88 //
mūrdhābhava tathā mūrdhni ālagnāddhomamācaret /
utthā payettato devamuttiṣṭhabrahmaṇaspate ! // GarP_1,48.89 //
vedapuṇyāhaśabdena prāsādānāṃ pradakṣiṇam /
piṇḍikālaṃbhanaṃ kṛtvā devasyatveti mantravit // GarP_1,48.90 //
dikpā lānsaha ratnaiśca dhātūnoṣadhayastathā /
lauhabījāni siddhāni paścāddevaṃ tu vinyaset // GarP_1,48.91 //
na garbhe sthāpayeddevaṃ na garbhaṃ tu parityajet /
īṣanmadhyaṃ parityajya tato doṣāpahaṃ tu tat // GarP_1,48.92 //
tilasya tuṣamātraṃ tu uttaraṃ kiñcidānayet /
oṃ sthiro bhava śivo bhava prajābhyaśca namonamaḥ // GarP_1,48.93 //
devasya tvā saviturvaḥ ṣaḍbhyo vai vinyasedguruḥ /
tattvavarṇakalāmātraṃ prajāni bhuvanātmaje // GarP_1,48.94 //
ṣaḍbhyo vinyasya siddhārthaṃ dhruvārthairabhimantrayet /
sampātakalaśenaiva snāpayetsupratiṣṭhitam // GarP_1,48.95 //
dīpadhūpasugandhaiśca naivedyaiśca prapūjayet /
arghyaṃ dattvā namaskṛtya tato devaṃ kṣamāpayet // GarP_1,48.96 //
pātraṃ vastrayugaṃ chatraṃ tathā divyāṅgulīyakam /
ṛttvigbhyaśca pradātavyā dakṣiṇā caiva śaktitaḥ // GarP_1,48.97 //
caturthau juhuyātpaścādyajamānaḥ samāhitaḥ /
āhutīnāṃ śataṃ hutvā tataḥ pūrṇāṃ pradāpayet // GarP_1,48.98 //
niṣkramya bahirācāryo dikpālānāṃ baliṃ haret /
ācāryaḥ puṣpahastastu kṣamasveti visarjayet // GarP_1,48.99 //
yāgānte kapilāṃ dadyādācāryāya ca cāmaram /
mukuṭaṃ kuṇḍalaṃ chatraṃ keyūraṃ kaṭisūtrakam // GarP_1,48.100 //
vyajanaṃ grāmavastrādīnsopaskāraṃ sumaṇḍapam /
bhojanaṃ ca mahātkuryātkṛtakṛtyaśca jāyate /
yajamāno vimuktaḥ syātsthāpakasya prasādataḥ // GarP_1,48.101 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe devapratiṣṭhādinirūpaṇaṃ nāmāṣṭacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 49
iti pratiṣṭhāprakaraṇaṃ samāptam /
brahmovāca /
sargādikṛddhariścaiva pūjyaḥ svāyambhuvādibhiḥ /
viprādyaiḥ svena dharmeṇa taddharmaṃ vyāsa ! vai śṛṇu // GarP_1,49.1 //
yajanaṃ yājanaṃ dānaṃ brāhmaṇasya pratigrahaḥ /
adhyāpanaṃ cādhyayanaṃ ṣaṭ karmāṇidvijottame // GarP_1,49.2 //
dānamadhyayanaṃ yajño dharmaḥ kṣattriyavaiśyayoḥ /
daṇḍastasya kṛṣirvaiśyasya śasyate // GarP_1,49.3 //
śuśrūṣaiva dvijātīnāṃ śūdrāṇāṃ dharmasādhanam /
kārukarma tathā'jīvo pākayajño 'pi dharmataḥ // GarP_1,49.4 //
bhikṣācaryātha śuśrūṣā guroḥ svādhyāya eva ca /
sandhyākarmāgnikāryañca dharmo 'yaṃ brahmacāriṇaḥ // GarP_1,49.5 //
sarveṣāmāśramāṇāṃ ca dvaividhyaṃ tu caturvidham /
brahmacāryupakurvāṇo naiṣṭhiko brahmatatparaḥ // GarP_1,49.6 //
yo 'dhītya vidhivadvedān gṛhasthāśramamāvrajet /
upakurvāṇako jñeyo naiṣṭhiko maraṇāntikaḥ // GarP_1,49.7 //
agnayo 'tithiśuśrūṣā yajño dānaṃ surārcanam /
gṛhasthasya samāsena dharmo 'yaṃ dvijasattama ! // GarP_1,49.8 //
udāsīnaḥ sādhakaśca gṛhastho dvividho bhavet /
kuṭumbabharaṇe yuktaḥ sādhako 'sau gṛhī bhavet // GarP_1,49.9 //
ṛṇāni trīṇyapākṛtya tyaktvā bhāryādhanādikam /
ekākī yastu vicaredudāsīnaḥ sa maukṣikaḥ // GarP_1,49.10 //
bhūmau mūlaphalāśitvaṃ svādhyāyastapa eva ca /
saṃvibhāgo yathānyāyaṃ dharmo 'yaṃ vanavāsinaḥ // GarP_1,49.11 //
tapastapyati yo 'raṇye yajeddevāñjuhoti ca /
svādhyāye caiva nirato vanasthastāpasottamaḥ // GarP_1,49.12 //
tapasā karśito 'tyarthaṃ yastu dhyānaparo bhavet /
sanyāsī sa hi vijñeyo vānaprasthāśrame sthitaḥ // GarP_1,49.13 //
yogābhyāsarato nityamārurukṣurjitendriyaḥ /
jñānāya vartate bhukṣuḥ procyate pārameṣṭhikaḥ // GarP_1,49.14 //
yastvātmaratireva syānnityatṛpto mahāmuniḥ /
samyak ca damasampannaḥ sa yogī bhikṣurucyate // GarP_1,49.15 //
bhaikṣyaṃ śrutaṃ ca maunitvaṃ tapo dhyānaṃ viśeṣataḥ /
samyak ca jñānavairāgyaṃ dharmo 'yaṃ bhikṣuke mataḥ // GarP_1,49.16 //
jñānasanyāsinaḥ kecidvedasanyāsino 'pare /
karmasanyāsinaḥ kecittrividhaḥ pārameṣṭhikaḥ // GarP_1,49.17 //
yogī ca trividho jñeyo bhautikaḥ kṣattra evaca /
tṛtīyo 'ntyāśramī prokto yogamūrtiṃsamāsthitaḥ // GarP_1,49.18 //
prathamā bhāvanā pūrve mokṣe tvakṣa(duṣka) rabhāvanā /
tṛtīye cāntimā proktā bhāvanā pārameśvarī // GarP_1,49.19 //
dharmātsaṃjāyate mokṣo hyarthātkāmo 'bhijāyate /
pravṛttiśca nivṛttiśca dvividhaṃ karma vaidikam // GarP_1,49.20 //
jñānaṃ pūrvaṃ nivṛttaṃ syātpravṛttaṃ cāgnidevakṛt /
kṣamā damo dayā dānamalobhā (bho) bhyāsa eva ca // GarP_1,49.21 //
ārjavaṃ cānsūyā ca tīrthānusaraṇaṃ tathā /
satyaṃ saṃtoṣa āstikyaṃ tathā cendriyanigrahaḥ // GarP_1,49.22 //
devatābhyarcanaṃ pūjā brāhmaṇānāṃ viśeṣataḥ /
ahiṃsā priyavāditvamapaiśunyamarūkṣatā // GarP_1,49.23 //
ete āśramikā dharmāścaturvarṇyaṃ bavīmyataḥ /
prājāpatyaṃ brāhmaṇānāṃ smṛtaṃ sthānaṃ kriyāvatām // GarP_1,49.24 //
sthānamaindraṃ kṣattriyāṇāṃ saṃgrāmeṣvapalāyinām /
vaiśyānāṃ mārutaṃ sthānaṃ svadharamamanuvartatām // GarP_1,49.25 //
gāndharvaṃ śūdrajātīnāṃ paricāre ca vartatām /
aṣṭāśītisahasrāṇāmṛṣīṇāmūrdhvaretasām // GarP_1,49.26 //
smṛtaṃ teṣāṃ tu yatsthānaṃ tadeva vana (guru) vāsinām /
saptarṣīṇāṃ tu yatsthānaṃ sthānaṃ tadvai vanaukasām // GarP_1,49.27 //
yatīnāṃ yatacittānāṃ nyāsināmūrdhvaretasām /
ānandaṃ brahma tatsthānaṃ yasmānnāvartate muniḥ // GarP_1,49.28 //
yogināmamṛtasthānaṃ vyomākhyaṃ paramākṣaram /
ānandamaiśvaraṃ yasmānmukto nāvartate naraḥ // GarP_1,49.29 //
muktiraṣṭāṅgavijñānātsaṃkṣepāttadvade śṛṇu /
yamāḥ pañca tvahiṃsādyā ahiṃsā prāṇyahiṃsanam // GarP_1,49.30 //
satyaṃ bhūtahitaṃ vākyamasteyaṃ svāgrahaṃ param /
amaithunaṃ brahmacaryaṃ sarvatyāgo 'parigrahaḥ // GarP_1,49.31 //
niyamāḥ pañca satyādyā bāhmamābhyantaraṃ dvidhā /
śaucaṃ tuṣṭiśca santoṣastapaścondriyanigrahaḥ // GarP_1,49.32 //
svādhyāyaḥ syānmantrajāpaḥ praṇidhānaṃ hareryajiḥ /
āsanaṃ padmakādyuktaṃ prāṇāyāmo marujjayaḥ // GarP_1,49.33 //
mantradhyāna to garbho viparīto hyagarbhakaḥ /
evaṃ dvidhā tridhāpyuktaṃ puraṇātpūrakaḥ sa ca // GarP_1,49.34 //
kumbhako niścalatvācca recanādrecakastridhā /
laghurdvādaśamātraḥ syāccaturviṃśatikaḥ paraḥ // GarP_1,49.35 //
ṣaṭtriṃśanmātrikaḥ śreṣṭhaḥ pratyāhāraśca rodhanam /
brahmātmacintā dhyānaṃ syāddhāraṇā manaso dhṛtiḥ // GarP_1,49.36 //
ahaṃ brahmetyavasthānaṃ samādhirbrahmaṇaḥ sthitiḥ /
ahamātmā paraṃ brahma satyaṃ jñānamanantakam // GarP_1,49.37 //
brahma vijñānamānandaḥ sa tattvamasi kevalam /
ahaṃ brahmāsmyahaṃ brahma aśarīramānindriyam // GarP_1,49.38 //
ahaṃmanobuddhimahadahaṅkārādivarjitam /
jāgratsvapnasuṣuptyādiyuktajyotistadīyakam // GarP_1,49.39 //
nityaṃ śuddhaṃ buddhamuktaṃ satyamānandamadvayam /
yo 'sāvādityapuruṣaḥ so 'sāvahamakhaṇḍitam /
iti dhyāyanvimucyet brāhmaṇo bhavabandhanāt // GarP_1,49.40 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe varṇāśramadharmanirūpaṇaṃ nāmaikonapañcāśattamodhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 50
brahmovāca /
ahanyahani yaḥ kuryātkriyāṃ sa jñānamāpnuyāt /
brāhme muhūrte cotthāya dharmamarthaṃ ca cintayet // GarP_1,50.1 //
cintayeddhṛdi padmasthamānandamajaraṃ harim /
uṣaḥ kāle tu saṃprāpte kṛtvā cāvaśyakaṃ budhaḥ // GarP_1,50.2 //
strāyānnadīṣu śuddhāsu śaucaṃ kṛtvā yathāvidhi /
prataḥ snānena pūyante ye 'pi pāpakṛto janāḥ // GarP_1,50.3 //
tasmātsarvaprayatnena prātaḥ snānaṃ samācaret /
prātaḥ snānaṃ praśaṃsanti dṛṣṭādṛṣṭaṣṭakaraṃ hi tat // GarP_1,50.4 //
sukhātsuptasya satataṃ lālādyāḥ saṃstravanti hi /
ato naivācaretkarmāṇyakṛtvā snānamāditaḥ // GarP_1,50.5 //
alakṣmīḥ kālakarṇo ca duḥ svapnaṃ durvicintitam /
prataḥ snānena pāpāni dhūyante nātra saṃśayaḥ // GarP_1,50.6 //
na ca snānaṃ vinā puṃsāṃ prāśastyaṃ karma saṃsmṛtam /
home japye viśeṣeṇa tasmātsnānaṃ samācaret // GarP_1,50.7 //
aśaktāvaśiraskaṃ tu snānamasya vidhīyate /
ārdreṇa vāsasā vāpi mārjanaṃ kāyikaṃ smṛtam // GarP_1,50.8 //
brāhmamāgneyamuddiṣṭaṃ vāyavyaṃ divyameva ca /
vāruṇaṃ yaugikaṃ tadvatṣaḍaṅgaṃ snānamācaret // GarP_1,50.9 //
brāhmaṃ tu mārjanaṃ mantraiḥ kuśaiḥ sodakabindubhiḥ /
āgreyaṃ bhasmanā'pādamastakāddehadhūnanam // GarP_1,50.10 //
gavāṃ hi rajasā proktaṃ vāyavyaṃ snānamuttamam /
yattu sātapavarṣeṇa snānaṃ taddivyamucyate // GarP_1,50.11 //
vāruṇaṃ cāvagāhaṃ ca mānarsa tvātmavedanam /
yaugikaṃ snānamākhyātaṃ yogena haricintanam // GarP_1,50.12 //
ātmatīrthamiti khyātaṃ sevitaṃ brahmavādibhiḥ /
kṣīravṛkṣasamudbhūtaṃ mālatīsambhavaṃ śubham // GarP_1,50.13 //
apāmārgaṃ ca vilvaṃ ca karavīraṃ ca dhāvane /
udaṅmukhaḥ prāṅmukho vā bhakṣayeddantadhāvanam // GarP_1,50.14 //
prakṣālya bhuktvā tajjahyācchucau deśe samāhitaḥ /
snātvā santarpayeddevānṛṣīnpitṛgaṇāṃstathā // GarP_1,50.15 //
ācamya vidhivannityaṃ punarācamya vāgyataḥ /
saṃmārjya mantrai rātmānaṃ kuśaiḥ sodakabindubhaiḥ // GarP_1,50.16 //
āpohiṣṭhāvyāhṛtibhiḥ sāvitryā vāruṇaiḥ śubhaiḥ /
oṅkāravyāhṛtiyutāṃ gāyattrīṃ vedamātaram // GarP_1,50.17 //
japtvā jalāñjaliṃ dadyādbhāraskaraṃ prati tanmanāḥ /
prākkūleṣu tataḥ sthitvā darbheṣu susamāhitaḥ // GarP_1,50.18 //
prāṇāyāmaṃ tataḥ kṛtvā dhyāyetsandhyāmiti śrutiḥ /
yā sandhyā sā jagatsūtirmāyātītā hi niṣkalā // GarP_1,50.19 //
aiśvarī kevalā śaktistattvatrayasamudbhavā /
dhyātvā raktāṃ sitāṃ kṛṣṇāṃ gāyattrīṃ vai japedvudhaḥ // GarP_1,50.20 //
prāṅmukhaḥ satataṃ vipraḥ sandhyopāsanamācaret /
sandhyāhīno 'śucirnityamanarhaḥ sarvakarmasu // GarP_1,50.21 //
yadanyatkurute kiñcinna tasya phalabhāgbhavet /
ananyacetasaḥ santo brāhmaṇā vedapāragāḥ // GarP_1,50.22 //
upāsya vidhivatsandhyāṃ prāptāḥ pūrvaparāṃ gatim /
yo 'nyatra kurute yatnaṃ dharma kārye dvijottamaḥ // GarP_1,50.23 //
vihāya sandhyāpraṇatiṃ sa yāti narakāyutam /
tasmātsarvaprayatnena sandhyopāsanamācaret // GarP_1,50.24 //
upāsito bhavettena devo yogatanuḥ paraḥ /
sahasraparamāṃ nityāṃ śatamadhyāṃ daśāvarām // GarP_1,50.25 //
gāyattrīṃ vai japedvidvānprāṅmukhaḥ prayataḥ śuciḥ /
athopatiṣṭhedādityamudayasthaṃ samāhitaḥ // GarP_1,50.26 //
mantraistu vividhaiḥ sauraiḥ ṛgyajuḥsāmasaṃjñitaiḥ /
upasthāya mahāyogaṃ devadevaṃ divākaram // GarP_1,50.27 //
kurvīta praṇatiṃ bhūmau mūrdhānamabhimantritaḥ /
oṃ khakholkāya śāntāya kāraṇatrayahetave // GarP_1,50.28 //
nivedayāmi cātmānaṃ namaste jñānarūpiṇe /
tvameva brahma paramamāpo jyotī raso 'mṛtam // GarP_1,50.29 //
bhūrbhuvaḥ svastvamoṅkāraḥ sarvo rudraḥ sanātanaḥ /
etadvai sūryahṛdayaṃ japtvā stavanamuttamam // GarP_1,50.30 //
prātaḥ kāle ca madhyāhne namaskuryāddivākaram /
athāgamya gṛhaṃ vipraḥ (paścāt) samācamya yathāvidhi // GarP_1,50.31 //
prajvālya vahniṃ vidhivajjuhuyājjātavedasam /
ṛtvik putro 'tha patnī vā śiṣyo vāpi sahodaraḥ // GarP_1,50.32 //
prāpyānujñāṃ viśeṣeṇa juhuyādvā yathāvidhi /
vinā ma (ta) ntreṇa yatkarma nāmutreha phalapradam // GarP_1,50.33 //
daivatāni namaskuryādupahārānnivedayet /
guruṃ caivāpyupāsīta hitaṃ cāsya samācaret // GarP_1,50.34 //
vedābhyāsaṃ tataḥ kuryātprayatnācchaktito dvijaḥ /
japedvādhyāpayecchiṣyāndhārayedvai vicārayet // GarP_1,50.35 //
avekṣeta ca śāstrāṇi dharmādīni dvijottamaḥ /
vaidikāṃścaiva nigamānvedāṅgāni ca sarvaśaḥ // GarP_1,50.36 //
upayādīśvaraṃ caiva yogakṣemaprāsiddhaye /
sādhayedvividhānarthānkuṭumbārthaṃ tato dvijaḥ // GarP_1,50.37 //
tato madhyāhnasamaye snānārthaṃ mṛdamāharet /
puṣpākṣatāṃstilakuśān gomayaṃ śuddhameva ca // GarP_1,50.38 //
nadīṣu devakhāteṣu taḍāgeṣu saraḥ su ca /
snānaṃ samācarennaiva parakīye kadācana // GarP_1,50.39 //
pañca piṇḍānanuddhṛtya snānaṃ duṣyanti nityaśaḥ /
mṛdaikayā śiraḥ kṣālyaṃ dvābhyāṃ nābhestathopari // GarP_1,50.40 //
adhaśca tisṛbhiḥ kṣālyaṃ pādau ṣaṭbhistathaiva ca /
mṛttikā ca samuddiṣṭā vṛddhāmalakamātnikā // GarP_1,50.41 //
gomayasya pramāṇaṃ tu tenāṅgaṃ lepayettataḥ /
prakṣālyācamya vidhivattataḥ snāyātsamāhitaḥ // GarP_1,50.42 //
lepayitvā tu tīrasthastalliṅgaireva mantrataḥ /
abhimantrya jalaṃ mantrairāliṅgairvāruṇaiḥ śubhaiḥ // GarP_1,50.43 //
tnānakāle smaredviṣṇamāpo nārāyaṇo yataḥ /
prekṣya oṅkāramādityaṃ trirnimajjejjalāśaye // GarP_1,50.44 //
ācāntaḥ punarācāmenmantreṇānena mantravit /
antaścarasi bhūteṣu guhāyāṃ viśvatomukhaḥ // GarP_1,50.45 //
tvaṃ yajñastvaṃ vaṣaṭkāra āpo jyotī raso 'mṛtam /
drupadāṃ vā trirabhyasyevdyāhṛtipraṇavānvitām // GarP_1,50.46 //
sāvitrīṃ vā jape dvidvāṃstathā caivāghamarṣaṇam /
tataḥ saṃmārjanaṃ kuryādāpohiṣṭhāmayobhuvaḥ // GarP_1,50.47 //
idamāpaḥ pravahatavyāhṛtibhistathaiva ca /
tato 'bhimantritaṃ topamāpo hiṣṭhādimantrakaiḥ // GarP_1,50.48 //
antarjalamavāṅmagno japettriraghamarṣaṇam /
drupadāṃ vātha sāvitrariṃ tadviṣṇoḥ paramaṃ padam // GarP_1,50.49 //
āvartayedvā praṇavaṃ devadevaṃ ramareddharim /
apaḥ pāṇau samādāya japtvā vai mārjane kṛte // GarP_1,50.50 //
vinyasya mūrdhni tattoyaṃ mucyate sarvapātakaiḥ /
sandhyāmupāsya cācamya saṃsmarennityamīśvaram // GarP_1,50.51 //
athopatiṣṭhedādityamūrdhvapuṣpānvitāñjalim /
prakṣipyālokayeddevamudayantaṃ na śakyate // GarP_1,50.52 //
udutyaṃ citramityevaṃ taccakṣuriti mantrataḥ /
haṃsaḥ śuciṣadetena sāvitryā ca viśeṣataḥ // GarP_1,50.53 //
anyaiḥ saurairvaidikaiśca gāyattrīṃ ca tato japet /
mantrāṃśca vividhānpaścātprākkūle ca kaśāsane // GarP_1,50.54 //
tiṣṭhaṃśca vīkṣyamāṇor'kaṃ japaṃ kuryātsamāhitaḥ /
sphaṭikābjākṣarudrākṣaiḥ putrajīvasamudbhavaiḥ // GarP_1,50.55 //
kartavyā tvakṣālā syādantarā tatra sā smṛtā /
yadi syātklinnavāsā vai vārimadhyagataścaret // GarP_1,50.56 //
anyathā ca śucau bhūmyāṃ darbheṣu ca samāhitaḥ /
pradakṣiṇaṃ samāvṛtya namaskṛtya tataḥ kṣitau // GarP_1,50.57 //
ācamya ca yathāśāstraṃ śaktyā svādhyāyamācaret /
tataḥ santarpayeddevānṛṣīnpitṛgaṇāṃstathā // GarP_1,50.58 //
ādāvoṅkāramuccārya namo 'nte tarpayāmi ca /
devānbrahmaṛṣīṃścaiva tarpayedakṣatodakaiḥ // GarP_1,50.59 //
pitṝndevānmunīn bhaktyā svasūtroktavidhānataḥ // GarP_1,50.60 //
devarṣoṃstarpayeddhīmānudakāñjalibhiḥ pitṝt /
yajñopavītī devānāṃ nivītī ṛṣitarpaṇe // GarP_1,50.61 //
prācīnāvītī pitrye tu tena tīrthena bhārata /
niṣpīḍya snānavastraṃ vai samācamya ca vāgyataḥ // GarP_1,50.62 //
svairmantrairarcayeddevānpuṣpaiḥ patraistathāmbubhiḥ /
brahmāṇaṃ śaṅkaraṃ sūryaṃ tathaiva madhusūdanam // GarP_1,50.63 //
anyāṃścābhimatāndevān bhaktyā cākrodhano hara ! /
pradadyādvātha puṣpādi sūktena puruṣeṇa tu // GarP_1,50.64 //
āpo vā devatāḥ sarvāstena samyak samarcitāḥ /
dhyātvā praṇavapūrvaṃ vai devaṃ vārisamāhitaḥ // GarP_1,50.65 //
namaskāreṇa puṣāpāṇi vinyasedvai pṛthakpṛthak /
narte hyārādhanātpuṇyaṃ vidyate karma vaidikam // GarP_1,50.66 //
tasmāttatrādimadhyānte cetasā dhārayeddharim /
tadviṣṇoriti mantreṇa sūktena puruṣeṇa tu // GarP_1,50.67 //
nivedayecca ātmānaṃ viṣṇave 'malatejase /
tadādhyātmamanāḥ śāntastadviṣṇoriti mantrataḥ // GarP_1,50.68 //
aprete saśirā vetiyajetvā puṣpake harim /
devayajñaṃ pitṛyajñaṃ tathaiva ca /
mānuṣaṃ brahmayajñaṃ ca pañca yajñānsamācaret // GarP_1,50.69 //
yadi syāttarpaṇādarvāgbrayajñaṃ kuto bhavet /
kṛtvā manuṣyayajñaṃ vai tataḥ svādhyāyamācaret // GarP_1,50.70 //
vaiśvadevastu kartavyo devayajñaḥ sa tu smṛtaḥ /
bhūtayajñaḥṛ sa vai jñeyo bhūtebhyo yastvayaṃ baliḥ // GarP_1,50.71 //
śvabhyaśca śvapacebhyaśca patitādibhya eva ca /
dadyādbhūmau bahistvannaṃ pakṣibhyaśca dvijottamaḥ // GarP_1,50.72 //
ekaṃ tu bhojayedvipraṃ pitṝnuddiśya sattamāḥ /
nityaśrāddhaṃ taduddiśya pitṛyajño gatipradaḥ // GarP_1,50.73 //
uddhṛtya vā yathāśakti kiñcidannaṃ samāhitaḥ /
vedatattvārthaviduṣe dvijāyaivopapādayet // GarP_1,50.74 //
pūjayedatithiṃ nityaṃ namasyedarcayoddvijam /
manovākkarmabhiḥ śāntaṃ svāgataiḥ svagṛhaṃ tataḥ // GarP_1,50.75 //
bhikṣāmāhurgrāsamātramannaṃ tatsyāccaturguṇam /
puṣkalaṃ hantakāraṃ tu taccaturguṇamucyate // GarP_1,50.76 //
godohamātrakālaṃ vai pratīkṣyo hyatithiḥ svayam /
abhyāgatānyathāśakti pūjayedatithiṃ tathā // GarP_1,50.77 //
bhikṣāṃ vai bhikṣave dadyādvidhivadbrahyacāriṇe /
dadyādannaṃ yathāśakti arthibhyo lobhavarjitaḥ // GarP_1,50.78 //
bhuñjati bandhubhiḥ sārdhaṃ vāgyato 'nnamakutsayan /
akṛtvā tu dvijaḥ pañca mahāyajñān dvijottamaḥ // GarP_1,50.79 //
bhuñjate cetsa mūḍhātmā tiryagyoniṃ ca gacchati /
vedābhyāso 'nvahaṃ śaktyā mahāyajñakriyākṣamāḥ // GarP_1,50.80 //
nāśayantyāśu pāpāni devānāmarcanaṃ tathā /
yo mohādatha vālasyādakṛtvā devatārcanam // GarP_1,50.81 //
bhuṅkte sa yāti narakāntsūṃkareṣveva jāyate /
aśaucaṃ saṃpravakṣyāmi aśuciḥ pātakī sadā // GarP_1,50.82 //
aśaucaṃ caiva saṃsargācchuddhiḥ saṃsargavarjanāt /
daśāhaṃ prāhurāśaucaṃ sarveviprā vipaścitaḥ // GarP_1,50.83 //
mṛteṣu vātha jāteṣu brāhmaṇānāṃ dvijottama /
ādantajananāt sadya ācūḍādekarātrakam // GarP_1,50.84 //
trirātramaupanayanāddaśarātramataḥ param /
kṣattriyo dvādaśahena daśabhiḥ pañcabhirviśaḥ // GarP_1,50.85 //
śudhyenmāsena vai śūdro yatīnāṃ nāsti pātakam /
rātribhirmāsatulyābhirgarbhastrāveṣu śaucakam // GarP_1,50.86 //
iti gāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe nityakarmāśaucayornirūpaṇaṃ nāma pañcāśattamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 51
brahmovāca /
athātaḥ saṃpravakṣyāmi dānadharmamanuttamam /
arthānāmucite pātre śraddhayā pratipādanam // GarP_1,51.1 //
dānaṃ tu kathitaṃ tajjñairbhuktimuktiphalapradam /
nyāyenopārjayedvittaṃ dānabhogaphalaṃ ca tat // GarP_1,51.2 //
adhyāpanaṃ yājanaṃ ca vṛttamāhuḥ pratigraham /
kusīdaṃ kṛṣivāṇijyaṃ kṣattravṛtto 'tha varjayet // GarP_1,51.3 //
yaddīyate tu pātrebhyastaddānaṃ parikīrtitam /
nityaṃ naimittikaṃ kāmyaṃ vimalaṃ dānamīritam // GarP_1,51.4 //
ahanyahani yatkiñciddīyate 'nupakāriṇe /
anuddiśya phalaṃ tasmādbrāhmaṇāya tu nityaśaḥ // GarP_1,51.5 //
yattu pāpopaśāntyai ca dīyate vidupāṃ kare /
naimittikaṃ taduddiṣṭandānaṃ sadbhiranuṣṭhitam // GarP_1,51.6 //
apatyavijayaiśvaryasvargārthaṃ yatpradīyate /
dānaṃ tatkāmyamākhyātamṛṣibhirdharmācintakaiḥ // GarP_1,51.7 //
īśvaraprīṇanārthāya brahmāvitsupradīyate /
cetasā sattvayuktena dānaṃ tadvimalaṃ śivam // GarP_1,51.8 //
ikṣubhiḥ santatāṃ bhumiṃ yavagodhūmaśālinīm /
dadāti vedaviduṣe sa na bhūyo 'bhijāyate // GarP_1,51.9 //
bhūmidānātparaṃ dānaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati /
vidyāṃ dattvā brāhmaṇāya brahmaloke mahīyate // GarP_1,51.10 //
dadyādaharahastāstu śraddhayā brahmacāriṇe /
sarvapāpavinirmukto brahmasthānamavāpnuyāt // GarP_1,51.11 //
vaiśākhyāṃ paurṇamāsyāṃ tu brāhmaṇānsapta pañca ca /
upoṣyābhyarcayedvidvānmadhunā tilasarpiṣā // GarP_1,51.12 //
gandhādibhiḥ samabhyarcya vācayedvā svayaṃ vadet /
prīyatāṃ dharmarājeti yathā manasi vartate // GarP_1,51.13 //
yāvajjīvaṃ kṛtaṃ pāpaṃ tatkṣaṇādeva naśyati /
kṛṣṇājine tilānkṛtvā hiraṇyamadhusarpiṣā // GarP_1,51.14 //
dadāti yastu viprāya sarvaṃ tarati duṣkṛtam /
ghṛtānnamudakaṃ caiva vaiśākhyāṃ ca viśeṣataḥ // GarP_1,51.15 //
nirdiśya dharmarājāya viprebhyo mucyate bhayāt /
dvādaśyāmarcayedviṣṇumupoṣyāghapraṇāśanam // GarP_1,51.16 //
sarvapāpavinirmukto naro bhavati niścitam /
yo hi yāṃ devatāmicchetsamārādhayituṃ naraḥ // GarP_1,51.17 //
brāhmaṇānpūjayeddatnādbhojayedyoṣitaḥ surān /
santānakāmaḥ satataṃ pūjayedvai purandaram // GarP_1,51.18 //
brahmavarcasakāmastu brāhmaṇānbrahmaniścayāt /
ārogyakāmo 'tha raviṃ dhanakāmo hutāśanam // GarP_1,51.19 //
karmaṇāṃ siddhikāmastu pūjayedvai vināyakam /
bhogakāmo hi śaśinaṃ balakāmaḥ samīraṇam // GarP_1,51.20 //
mumukṣuḥ sarvasaṃsārātprayatnenārcayeddharim /
akāmaḥ sarvakāmo vā pūjayettu gadādharam // GarP_1,51.21 //
vāridastṛptimāpnoti sukhamakṣayyamannadaḥ /
tilapradaḥ prajāmiṣṭāṃ dīpadaścakṣuruttamam // GarP_1,51.22 //
bhūmidaḥ sarvamāpnoti dīrghamāyurhiraṇyadaḥ /
gṛhado 'gryāṇi veśmāni rūpyado rūpamuttamam // GarP_1,51.23 //
vāsodaścāndrasālokyamaśvisālokyamaśvadaḥ /
anaḍuddaḥ śriyaṃ puṣṭāṃ godo bradhnasya viṣṭapam // GarP_1,51.24 //
yānaśayyāprado bhāryāmaiśvaryamabhayapradaḥ /
dhānyadaḥ śāvataṃ saukhyaṃ brahmado brahma śāśvatam // GarP_1,51.25 //
vedavitsu dadajjñānaṃ svargaloke mahīyate /
gavāṃ ghāsapradānena sarvapāpaiḥ pramucyate // GarP_1,51.26 //
indhanānāṃ pradānena dīptāgnirjāyate naraḥ /
auṣadhaṃ snehamāhāraṃ rogirogapraśāntaye // GarP_1,51.27 //
dadāno rogarahitaḥ sukhī dīrghāyureva ca /
asipatravanaṃ mārgaṃ kṣuradhārāsamanvitam // GarP_1,51.28 //
tīkṣṇā tapaṃ ca taraticchatropānatprado naraḥ /
yadyadiṣṭatamaṃ loke yaccāsya dayitaṃ gṛhe // GarP_1,51.29 //
tattadguṇavate deyaṃ tadevākṣayamicchatā /
ayena viṣuve caiva grahaṇe candrasūryayoḥ // GarP_1,51.30 //
saṃkrāntyādiṣu kāleṣu dattaṃ bhavati cākṣayam /
prayāgādiṣu tīrtheṣu gayāyāṃ ca viśeṣataḥ // GarP_1,51.31 //
dānadharmātparo dharmo bhūtānāṃ nahe vidyate /
svargāyurbhūtikāmena dānaṃ pāpopaśāntaye // GarP_1,51.32 //
dīyamānaṃ tu yo mohādgoviprāgnisureṣu ca /
nivārayati pāpātmā tiryagyoniṃ vrajennaraḥ // GarP_1,51.33 //
yastu durbhikṣavelāyāmannādyaṃ na prayacchati /
mriyamāṇeṣu vipreṣu brahmahā sa tu garhitaḥ // GarP_1,51.34 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe dānadharmanirūpaṇaṃ nāmaikapañcāśattamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 52
brahmovāca /
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi prāyaścittavidhiṃ dvijāḥ /
brahmahā ca surāpaśca steyī ca gurutalpagaḥ // GarP_1,52.1 //
pañca pātakinastvete tatsaṃyogī ca pañcamaḥ /
upapāpāni gohatyāprabhṛtīni surā jaguḥ // GarP_1,52.2 //
brahmahā dvādaśābdāni kuṭīṃ kṛtvā vane vaset /
kuryādanaśanaṃ vātha bhṛgoḥ patanameva ca // GarP_1,52.3 //
jvalantaṃ vā viśedagniṃ jalaṃ vā praviśetsvayam /
brāhmaṇārthe gavārthe vā samyak prāṇānparityajet // GarP_1,52.4 //
dattvā cānnaṃ ca viduṣe brahmahatyāṃ vyapohati /
aśvamedhāvabhṛthake snātvā vā mucyate dvijaḥ // GarP_1,52.5 //
sarvasvaṃ vā vedavide brāhmaṇāya pradāpayet /
sarasvatyāstaraṅgiṇyāḥ saṅgame lokaviśrute // GarP_1,52.6 //
śuddhe triṣavaṇasnātastrirātropoṣito dvijaḥ /
setubandhe naraḥ snātvā mucyate brahmahatyayā // GarP_1,52.7 //
kapālamocane snātvā vārāṇasyāṃ tathaiva ca /
surāpastu surāṃ pītvā agnivarṇāṃ dvijottamaḥ // GarP_1,52.8 //
payo ghṛtaṃ vā gomūtraṃ tasmātpāpātpramucyate /
suvarṇasteyī muktaḥ syānmusalena hato nṛpaiḥ // GarP_1,52.9 //
cīravāsā dvijo 'raṇye caredbrahmahaṇavratam /
gurubhāryāṃ samāruhya brāhmaṇaḥ kāmamohitaḥ // GarP_1,52.10 //
avagūhetstriyaṃ taptāṃ dīptāṃ kārṣṇāyasīṃ kṛtām /
gurvaṅganāgāminaśca careyurbahmahavratam // GarP_1,52.11 //
cāndrāyaṇāni vā kuryātpañca catvāri vā punaḥ /
patitena ca saṃsargaṃ kurute yastu vai dvijaḥ // GarP_1,52.12 //
sa tatpāpāpanodārthaṃ tasyaiva vratamācaret /
taptakṛcchraṃ caredvātha saṃvatsaramatandritaḥ // GarP_1,52.13 //
sarvasvadānaṃ vidhivatsarvapāpaviśodhanam /
cāndrāyaṇaṃ ca vidhinā kṛtaṃ caivātikṛcchrakam // GarP_1,52.14 //
puṇyakṣetre gayādau ca gamanaṃ pāpanāśanam /
amāvasyāṃ tithiṃ prāpya yaḥ samārādhayedbhavam // GarP_1,52.15 //
brāhmaṇān bhojayitvā tu sarvapāpaiḥ pramucyate /
upoṣitaścaturdaśyāṃ kṛṣṇapakṣe samāhitaḥ // GarP_1,52.16 //
yamāya dharmarājāya mṛtyave cāntakāya ca /
vaivasvatāya kālāya sarvabhūtakṣayāya ca // GarP_1,52.17 //
pratyekaṃ tilasaṃyuktāndadyātsapta jalāñjalīn /
snātvā nadyāṃ tu pūrvāhne mucyate sarvapātakaiḥ // GarP_1,52.18 //
brahmacaryamadhaḥ śayyāmupavāsaṃ dvijārcanam /
vrateṣveteṣu kurvīta śāntaḥ saṃyatamānasaḥ // GarP_1,52.19 //
paṣṭhyāmupoṣito devaṃ śuklapakṣe samāhitaḥ /
saptamyāmarcayedbhānuṃ mucyate sarvapātakaiḥ // GarP_1,52.20 //
ekādaśyāṃ nirāhāraḥ samabhyarcya janārdanam /
dvādaśyāṃ śuklapakṣasya mahāpāpaiḥ pramucyate // GarP_1,52.21 //
tapo japastīrthasevā devabrāhmaṇapūjanam /
grahaṇādiṣu kāleṣu mahāpātakanāśanam // GarP_1,52.22 //
yaḥ sarvapāpayukto 'pi puṇyatīrtheṣu mānavaḥ /
niyamena tyajetprāṇānmucyate sarvapātakaiḥ // GarP_1,52.23 //
brahmaghnaṃ vā kṛtaghnaṃ vā mahāpātakadūṣitam /
bhartāramuddharennārī praviṣṭā saha pāvakam // GarP_1,52.24 //
pativratā tu yā nārī bhartuḥ śuśrūṣaṇotsukā /
na tasyā vidyate pāpamiha loke paratra ca // GarP_1,52.25 //
tathā rāmasya subhagā sītā trailokyaviśrutā /
patnī dāśaratherdevī vijigye rākṣaseśvaram // GarP_1,52.26 //
phalgutīrthādiṣu snātaḥ sarvācāraphalaṃ labhet /
ityāha bhagavānviṣṇuḥ purā mama yatavratāḥ // GarP_1,52.27 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe prāyaścittanirūpaṇaṃ nāma dvipañcāśattamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 53
sūta uvāca /
evaṃ brahmābravīcchrutvā hareraṣṭanidhīṃstathā /
tatra padmamahāpadmau tathā makarakacchapau // GarP_1,53.1 //
mukundaku(na) ndau nīlaśca śaṅkhaścaivāparo nidhiḥ /
satyāmṛddhau bhavantyete svarūpaṃ kathayāmyaham // GarP_1,53.2 //
padmena lakṣitaścaiva sāttviko jāyate naraḥ /
dākṣiṇyasāraḥ puruṣaḥ suvarṇādikasaṃgraham // GarP_1,53.3 //
rupyādi kuryāddadyāttu yatidaivādiyajvanām /
mahāpadmāṅkito dadyāddhanādyaṃ dhārmikāya ca // GarP_1,53.4 //
nīdhī padmamahāpadmau sāttvikau puruṣau smṛtī /
makareṇāṅkitaḥ khaḍgabāṇakuntādisaṃgrahī // GarP_1,53.5 //
dadyācchrutāya maitrīṃ ca yāti nityaṃ ca rājabhiḥ /
dravyārthaṃ śatruṇā nāśaṃ saṃgrāme cāpi saṃvrajet // GarP_1,53.6 //
makaraḥ kacchapaścaiva tāmasau tu nidhī smṛtau /
kacchapī viśvasennaiva na bhuṅkena (nā) dadāti ca // GarP_1,53.7 //
nidhānamurvyāṃ kurute nidhiḥ sopyekapūruṣaḥ /
rājasenamukundena lakṣitā rājyasaṃgrahī // GarP_1,53.8 //
bhuktabhogo gāyanebhyo dadyādveśyādikāsu ca /
rajastamomayo nandī ādhāraḥ syātkulasya ca // GarP_1,53.9 //
stutaḥ prīto bhavati vai bahubhāryā bhavanti ca /
pūrvamitreṣu śaithilyaṃ prītimanyaiḥ karoti ca // GarP_1,53.10 //
nīlana cāṅkitaḥ sattvatejasā saṃyuto bhavet /
vastradhānyādisaṃgrāhī taḍāgādi karoti ca // GarP_1,53.11 //
tripū(pau) ruṣo nidhiścaiva āmrārāmādi kārayet /
ekasya syānnidhiḥ śaṅkhaḥ svayaṃ bhuṅkte dhanādi(nta)kam // GarP_1,53.12 //
kadannabhukparijano na ca śobhanavastradhṛk /
svapoṣaṇaparaḥ śaṅkhī dadyātparanare vṛthā // GarP_1,53.13 //
miśrāvalokanānmiśrasvabhāvaphaladāyinaḥ /
nidhīnāṃ rūpamuktaṃ tu hariṇāpi harādike /
harirbhuvanakośādi yathovāca tathā vade // GarP_1,53.14 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe navanidhivarṇanaṃ nāma tripañcāśattamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 54
hariruvāca /
agnīdhraścāgnibāhuśca bapuṣmāndhyutimāṃstathā /
medhāmedhātithirbhavyaḥ śabalaḥ putra eva ca // GarP_1,54.1 //
jyotiṣmāndaśamo jātaḥ putrā hyete priyavratāt /
medhāgnibāhuputrāstu trayo yogaparāyaṇāḥ // GarP_1,54.2 //
jātismarā mahābhāgā nairājyāya mamo daṣuḥ /
vibhajya sapta dvīpāni saptānāṃ pradadau nṛpaḥ // GarP_1,54.3 //
yojanānāṃ pramāṇena pañcāśatkoṭirāplutā /
jalopari mahī yātā maurivāste sarijjale // GarP_1,54.4 //
jambūplakṣāhvayau dvīpau śālmalaścāparo hara /
kuśaḥ krauñcastathā śākaḥ puṣkaraścaiva saptamaḥ // GarP_1,54.5 //
ete dvīpāḥ samudraistu sapta saptabhirāvṛtāḥ /
lavaṇekṣusurāsarpirdādhidugdhajalaiḥ samam // GarP_1,54.6 //
dvīpāttu dviguṇo dvīpaḥ samudraśca vṛṣadhvaja /
jambūdvīpe sthito merurlakṣayojanavistṛtaḥ // GarP_1,54.7 //
caturaśītisāhasrairyojanairasya cocchrayaḥ /
praviṣṭaḥ ṣoḍaśādhastāddvatriṃśanmūrdhni vistṛtaḥ // GarP_1,54.8 //
adhaḥ ṣoḍaśasāhasraḥ karṇikākārasaṃsyitaḥ /
himavānhemakūṭaśca niṣadhaścāsya dakṣiṇe // GarP_1,54.9 //
nīlaḥ śvetaśca śṛṅgī ca uttare varṣaparvatāḥ /
plakṣādiṣu narā rudra ye vasanti sanātanāḥ // GarP_1,54.10 //
śaṅkarātha na teṣvasti yugāvasthā kathañcana /
jambūdvīpeśvarātputrā hyagrīdhnādabhavannava // GarP_1,54.11 //
nābhiḥ kiṃpuruṣaścaiva harivarṣamilā vṛtaḥ /
ramyo hiraṇmayākhyaśca kururbhadrāśva eva ca // GarP_1,54.12 //
ketumālo nṛpastebhyastatsaṃjñān khaṇḍakāndadau /
nābhestu merudevyāṃ tu putro 'bhūdṛṣabho hara // GarP_1,54.13 //
tatputro bharato nāma śālagrāme sthito vratī /
sumatirbharatasyābhūttatputrastaijaso 'bhavat // GarP_1,54.14 //
indradyumnaśca tatputraḥ parameṣṭhī tataḥ smṛtaḥ /
pratīhāraścatatputraḥ pratihartā tadātmajaḥ // GarP_1,54.15 //
sutastasmādathai jātaḥ prastārastatsuto vibhuḥ /
pṛthuśca tatsuto nakto naktasyāpi gayaḥ smṛtaḥ // GarP_1,54.16 //
naro gayasya tanayastatputrobhudvirāḍagataḥ /
tato dhīmānmahātejā bhauvanastasya cātmajaḥ // GarP_1,54.17 //
tvaṣṭā tvaṣṭuśca virajā rajastasyāpyabhūtsutaḥ /
śatajidrajasastasya viṣvagjyotiḥ sutaḥ smṛtaḥ // GarP_1,54.18 //
iti śrāgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe bhuvanakośavarṇanopayogipriyavratavaṃśanirūpaṇaṃ nāma catuḥ pañcaśattamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 55
hariruvāca /
madhye tvilāvṛto varṣo bhadrāśvaḥ pūrvato 'dbhutaḥ /
pūrvadakṣaiṇato varṣo hiraṇvānvṛṣabhadhvaja // GarP_1,55.1 //
tataḥ kimpuruṣo varṣo merordakṣiṇataḥ smṛtaḥ /
bhārato dakṣiṇe prokto harirdakṣiṇapāścime // GarP_1,55.2 //
paścime ketumālaśca ramyakaḥ paścimottare /
uttare ca kurorvarṣaḥ kalpavṛkṣasamāvṛtaḥ // GarP_1,55.3 //
siddhiḥ svābhāvikī rudra ! varjayitvā tu bhāratam /
indradvīpaḥ kaśerumāṃstāmravarṇo gabhastitamān // GarP_1,55.4 //
nāgadvīpaḥ kaṭāhaśca siṃhalo vāruṇastathā /
ayaṃ tunavamasteṣāṃ dvīpaḥ sāgarasaṃvṛtaḥ // GarP_1,55.5 //
pūrve kirātāstasyāste paścime yavanāḥ sthitāḥ /
andhrā dakṣiṇato rudra ! turaṣkāstvapi cottare // GarP_1,55.6 //
brāhmaṇāḥ kṣattriyā vaiśyāḥ sūdrāścāntaravāsinaḥ /
mahendro malayaḥ sahyaḥ śuktimānṛkṣaparvataḥ // GarP_1,55.7 //
vindhyaśca pāriyātraśca saptātra kulaparvatāḥ /
vedasmṛtir narmadā ca varadā surasā śivā // GarP_1,55.8 //
tāpī payoṣṇī sarayūḥ kāverī gomatī tathā /
godāvarī bhīmarathī kṛṣṇaveṇī mahānadī // GarP_1,55.9 //
ketumālā tāmraparṇo candrabhāgā sarasvatī /
ṛṣikulyā ca kāverī mattagaṅgā payasvinī // GarP_1,55.10 //
vidarbhā ca śatadrūśca nadyaḥ pāpaharāḥ śubhāḥ /
āsāṃ pibanti salilaṃ madhyadeśādayo janāḥ // GarP_1,55.11 //
pāñcālāḥ kuravo matsyā yaudheyāḥ sapaṭaccarāḥ /
kuntayaḥ śūrasenāśca madhyadeśajanāḥ smṛtāḥ // GarP_1,55.12 //
vṛṣadhvaja ! janāḥ pādmāḥ sūtamāgadhacedayaḥ /
kāśaya (ṣāyā) śca videhāśca pūrvasyāṃ kosalāstathā // GarP_1,55.13 //
kaliṅgavaṅgapuṇḍrāṅgā vaidarbhā mūlakāstathā /
vindhyāntarnilayā deśāḥ pūrvadakṣiṇataḥ smṛtāḥ // GarP_1,55.14 //
pulandāśmakajīmūtanayarāṣṭranivāsinaḥ /
karṇār(nā)ṭakambojaghaṇā dakṣiṇāpathavāsinaḥ // GarP_1,55.15 //
ambaṣṭhadraviḍā lāṭāḥ kāmbhojā strīmukhāḥ śakāḥ /
ānartavāsinaścaiva jñeyā yakṣiṇapaścime // GarP_1,55.16 //
strīrājyāḥ saindhavā mlecchā nāsti kā yavanāstathā /
paścimena ca vijñeyā māthurā naiṣadhaiḥ saha // GarP_1,55.17 //
māṇḍavyāśca tuṣārāśca mūlikāśvamukhāḥ khaśāḥ /
mahākeśā mahānāsā deśāstūttarapaścime // GarP_1,55.18 //
lamba (mpā) kā stananāgāśca mādragāndhārabāhlikāḥ /
himācalālayā mlecchā udīcīṃ diśamāśritāḥ // GarP_1,55.19 //
trigartanīlakolāta (bha) brahmaputrāḥ saṭaṅkaṇāḥ /
abhīṣāhāḥ sakāśmīrā udakparveṇa kīrtitāḥ // GarP_1,55.20 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe bhuvanakośavarṇanaṃ nāma pañcapañcāśattamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 56
hariruvāca /
sapta medhātitheḥ putrāḥ plakṣadvīpeśvarasya ca /
jyeṣṭhaḥ śāntabhavo nāma śiśirastadantaraḥ // GarP_1,56.1 //
sukhodayastathā nandaḥ śivaḥ kṣemaka eva ca /
dhruvaśca saptamasteṣāṃ plakṣadvīpeśvarā hi te // GarP_1,56.2 //
gomedaścaiva candraśca nārado dundubhistathā /
somakaḥ sumanāḥ śailo baibhrājaścātra saptamaḥ // GarP_1,56.3 //
anutaptā śikhī caiva vipāśā tridivā kramuḥ /
amṛtā sukṛtā caiva saptaitāstatra nimnagāḥ // GarP_1,56.4 //
vapuṣmāñchālmalasyeśastatsutā varṣanāmakāḥ /
śveto 'tha haritaścaiva jīmūto rohitastathā // GarP_1,56.5 //
vaidyuto mānasaścaiva saprabhaśācapi saptamaḥ /
kumudaśconnato droṇo mahiṣo 'tha balāhakaḥ // GarP_1,56.6 //
krauñcaḥ kakudmānhyete vai girayaḥ saritastvimāḥ /
yonitoyā vitṛṣṇā ca candrā śukla vimocanī // GarP_1,56.7 //
vidhṛtiḥ saptamī tāsāṃ smṛtāḥ pāpapraśāntidāḥ /
jyotiṣmataḥ kuśadvīpe sapta putrāḥ śṛṇuṣvatān // GarP_1,56.8 //
udbhido veṇumāṃścaiva dvairatho lambano dhṛtiḥ /
prabhākaro 'tha kapilastannāmā varṣapaddhatiḥ // GarP_1,56.9 //
vidrumo hemaśailaśca dyutimānpuṣpavāṃstathā /
kuśeśayo hariścaiva saptamo mandarācalaḥ // GarP_1,56.10 //
dhūtapāpā śivā caiva pavitrā sanmatistathā /
vidyudabhrā mahī cānyā sarvapāpaharāstvimāḥ // GarP_1,56.11 //
krauñcadvīpe dyutimataḥ putrāḥ sapta mahātmanaḥ /
kuśalo mandagaścoṣṇaḥ pīvaro 'thondhakārakaḥ // GarP_1,56.12 //
muniśca dundubhiścaiva saptaite tatsutā hara /
krauñcaśca vāmanaścaiva tṛtīyaścāndha (tha) kārakaḥ // GarP_1,56.13 //
divāvṛtpañcamaścānyo dundubhiḥ puṇḍarīkavān /
gaurī kumudvatī caiva sandhyā rātrirmanojavā // GarP_1,56.14 //
khyātiśca puṇḍarīkā ca saptaitā varṣanimnagāḥ /
śākadvīpeśvarādbhavyātsapta putrāḥ prajajñire // GarP_1,56.15 //
jaladśca kumāraśca sukumāroruṇī bakaḥ /
kusumodaḥ samodārkiḥ saptamaśca mahādrumaḥ // GarP_1,56.16 //
sukumārī kumārī ca nalinī dhenukā ca yā /
ikṣuśca veṇukā caiva gabhastī saptamī tathā // GarP_1,56.17 //
śabalātpuṣkareśācca mahāvīraśca dhātakiḥ /
abhūdvarṣadvayaṃ caiva mānasottaraparvataḥ // GarP_1,56.18 //
yojanānāṃ sahasrāṇi ūrdhvaṃ pañcāśaducchritaḥ /
tāvaccaiva ca vistīrṇaḥ sarvataḥ parimaṇḍalaḥ // GarP_1,56.19 //
svādūdakenodadhinā puṣkaraḥ pariveṣṭitaḥ /
svādūdakasya purato dṛśyate lokasaṃsthitiḥ // GarP_1,56.20 //
dviguṇā kāñcanī bhūmiḥ sarvajantuvivarjitā /
lokālokastataḥ śailo yojanāyutāvistṛtaḥ /
tamasā parvato vyāptastamo 'pyaṇḍakaṭāhataḥ // GarP_1,56.21 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe bhuvanakośavarṇanaṃ nāma ṣaṭpañcāśattamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 57
hariruvāca /
saptatistu sahasrāṇi bhūmyucchrāyo 'pi kathyate /
daśasāhasramekaikaṃ pātālaṃ vṛṣabhadhvaja // GarP_1,57.1 //
atalaṃ vitalaṃ caiva nitalaṃ ca gabhastimat /
mahākhyaṃ sutalaṃ cāgryaṃ pātālaṃ cāpi saptamam // GarP_1,57.2 //
kṛṣṇā śuklāruṇā pītā śarkarā śailakāñcanā /
bhūyastatra daiteyā vasanti ca bhujaṅgamāḥ // GarP_1,57.3 //
raudre tu puṣkaradvīpe narakāḥ santi tāñchṛṇu /
rauravaḥ sūkaro rodhastālo vinaśanastathā // GarP_1,57.4 //
mahājvālastaptakumbho lavaṇo 'thi vimohitaḥ /
rudhirākhyo vaitaraṇī kṛmiśaḥ kṛmibho janaḥ // GarP_1,57.5 //
asipatravanaḥ kṛṣṇo nānābhakṣaśca dāruṇaḥ /
tathā pūyavahaḥ pāpo vahnijvālastvadhaḥ śirāḥ // GarP_1,57.6 //
saṃdaṃśaḥ kṛṣṇasūtraśca tamaścāvīcireva ca /
śvabhojano 'thāpratiṣṭhoṣṇavīcirnarakāḥ smṛtāḥ // GarP_1,57.7 //
pāpinasteṣu pacyante viṣaśastrāgnidāyinaḥ /
uparyupari vai lokā rudra ! bhūtādayaḥ sthitāḥ // GarP_1,57.8 //
vārivahnyanilākāśairvṛtaṃ bhūtādinā ca tat /
tadaṇḍaṃ mahatā rudra ! pradhānena ca veṣṭitam // GarP_1,57.9 //
aṇḍaṃ daśaguṇaṃ vyāptaṃ nārāyaṇaḥ sthitaḥ // GarP_1,57.10 //
iti gāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe bhuvanakośagatāpātalanarakādinirūpaṇaṃ nāma saptapañcāśattamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 58
hariruvāca /
vakṣye pramāṇasaṃsthāne sūryādīnāṃ śṛṇuṣva me /
yojānānāṃ sahasrāṇi bhāskarasya ratho nava // GarP_1,58.1 //
īṣādaṇḍastathaivāsya dviguṇo vṛṣabhadhvaja /
sārdhakoṭistathā sapta niyutānyadhikāni ca // GarP_1,58.2 //
yojanānāṃ tu tasyākṣastatra cakraṃ pratiṣṭhitam /
trinābhimati pañcāre ṣaṇneminyakṣayātmake // GarP_1,58.3 //
saṃvatsaramaye kṛtsnaṃ kālacakraṃ pratiṣṭhitam /
catvāriṃśatsahasrāṇi dvitīyo 'kṣo vivasvataḥ // GarP_1,58.4 //
pañcānyāni tu sārdhāni syandanasya vṛṣadhvaja /
akṣapramāṇamubhayoḥ pramāṇaṃ tu yugārdhayoḥ // GarP_1,58.5 //
hrasvo 'kṣastadyugārdhena dhruvādhāre rathasya vai /
dvitīye 'kṣe tu taccakraṃ saṃsthitaṃ mānasācale // GarP_1,58.6 //
gāyattrī sabṛhatyuṣṇigjagatītriṣṭubeva ca /
anuṣṭuppaṅktirityuktāśchandāṃsi harayo raveḥ // GarP_1,58.7 //
dhātā kratusthalā caiva pulastyo vāsukistathā /
rathakṛdgrāmaṇīrhetistumburuścaitramāsake // GarP_1,58.8 //
aryamā pulahaścaiva rathojāḥ puñjikasthalā /
prahetiḥ kacchanīraśca nāradaścaiva mādhave // GarP_1,58.9 //
mitro 'tristakṣako rakṣaḥ pauruṣeyo 'tha menakā /
hāhā rathasvanaścaiva jyeṣṭhe bhāno rathe sthitāḥ // GarP_1,58.10 //
varuṇo vasiṣṭho rambhā sahajanyā kuhūrbudhaḥ /
rathacitrastathā śukro vasantyāṣāḍhasaṃjñite / // GarP_1,58.11 //
indro viśvāvasuḥ srota(śrotra) elāpatrastathāṅgirāḥ /
pramlocā ca nabhasyete sarpāścārke tu santi vai // GarP_1,58.12 //
vivasvānugrasenaśca bhṛgurāpūraṇastathā /
anumlocāśaṅkhapālau vyāghro bhādrapade tatā // GarP_1,58.13 //
pūṣā ca surucirdhātā gautamo 'tha dhanañjayaḥ /
suṣeṇo 'nyo dhṛtācī ca vasantyāśvayuje ravau // GarP_1,58.14 //
viśvāvasurbharadvājaḥ parjanyairāvatau tadā /
viśvācī senajiccāpaḥ (pi) kārtike cādhikāriṇaḥ // GarP_1,58.15 //
aṃśuśca kāśyapastārkṣyo mahāpadmastathorvaśī /
citrasenastathā vidyunmārgaśīrṣādhikāriṇaḥ // GarP_1,58.16 //
kraturbhargastathorṇāyuḥ sphūrjaḥ karkoṭakastathā /
ariṣṭanemiścaivānyā pūrvacittivarrātsarāḥ /
pauṣamāse vasantyete sapta bhāskaramaṇḍale // GarP_1,58.17 //
tvaṣṭātha jamadagniśca kambalo 'tha tilottamā /
brahmāpeto 'tha ṛtajiddhṛtarāṣṭraśca saptamaḥ /
māghamāse vasantyete sapta bhāskaramaṇḍale // GarP_1,58.18 //
viṣṇuraśvataro rambhā sūryavarcāśca satyajit /
viśvāmitrastathā rakṣo yajñāpeto hi phālgune // GarP_1,58.19 //
saviturmaṇḍale brahmanviṣṇuśaktyupabṛṃhitāḥ /
stuvanti munayaḥ sūryaṃ gandharvairgoyate puraḥ // GarP_1,58.20 //
nṛtyantyo 'psaraso yānti sūryasyānuniśācarāḥ /
vahanti pannagā yakṣaiḥ kriyate 'bhīṣusaṃgrahaḥ // GarP_1,58.21 //
bālakhilyāstathaivainaṃ parivārya samāsate /
rathastricakraḥ somasya kundābhāstasya vājinaḥ // GarP_1,58.22 //
vāmadakṣiṇato yuktā daśa tena caratyasau /
vārya (yva) granidravyasambhūto rathaścandrasutasyaca // GarP_1,58.23 //
piśaṅgesturagairyuktaḥ so 'ṣṭābhirvāyuvegibhiḥ /
savarūthaḥ sānukarṣo yukto bhūmibhavairhayaiḥ // GarP_1,58.24 //
sopāsaṃgapatākastu śukrasyāpi ratho mahān /
ratho bhūmisutasyāpi taptakāñcanasannibhaḥ // GarP_1,58.25 //
aṣṭāśvaḥ kāñcanaḥ śrīmān bhaumasyāpi ratho mahān // GarP_1,58.26 //
padmarāgāruṇairaśvaiḥ saṃyukto vahnisaṃbhavaiḥ /
aṣṭābhiḥ pāṇḍarairyuktairvājibhiḥ kāñcane rathe // GarP_1,58.27 //
tiṣṭhaṃstiṣṭhati varṣaṃ vai rāśaurāśau bṛhaspatiḥ /
ākāśasambhavairaśvaiḥ śavalaiḥ syandanaṃ yutam // GarP_1,58.28 //
samāruhya śanairyāti mandagāmī śanaiścaraḥ /
svarbhānosturagā hyaṣṭau bhṛṅgābhā dhūsaraṃ ratham // GarP_1,58.29 //
sakṛdyaktāstu bhūteśabahantyavirataṃ śiva /
tathā keturathasyāśvā aṣṭau te vātaraṃhasaḥ // GarP_1,58.30 //
palāladhūmavarṇābhā lākṣārasanibhāruṇāḥ /
dvīpanadyadrayudanvanto bhuvanāniharestanuḥ // GarP_1,58.31 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe bhuvanakośanirūpaṇaṃ nāmāṣṭapañcāśattamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 59
(atha jyotiḥ śāstram)
sūta uvāca /
jyotiścakraṃ bhuvo mānamuktvā provāca keśavaḥ /
caturlakṣaṃ jyotiṣasya sāraṃ rudrāya sarvadaḥ // GarP_1,59.1 //
hariruvāca /
kṛttikāstvagnidevatyā rohiṇyo brahmaṇaḥ smṛtāḥ /
ilvalāḥ somadevatyā raudraṃ cārdramudāhṛtam // GarP_1,59.2 //
punarvasustathādityastiṣyaśca gurudaivataḥ /
aśleṣāḥ sarpadevatyā maghāśca pitṛdevatāḥ // GarP_1,59.3 //
bhāgyāśca pūrvaphalgunya aryamā ca tathottaraḥ /
sāvitraśca tathā hastā citrā tvaṣṭā prakīrtitaḥ // GarP_1,59.4 //
svātī ca vāyudevatyā nakṣatraṃ parikīrtitam /
indrāgnidevatā proktā viśākhā vṛṣabhadhvaja // GarP_1,59.5 //
maitramṛkṣamanūrādhā jyeṣṭhā śākraṃ prakīrtitam /
tathā nirṛtidevatyo mūlastajjñairudāhṛtaḥ // GarP_1,59.6 //
āpyāstvāṣāṭhapūrvāstu uttarā vaiśvadevatāḥ /
brāhmaścaivābhijitproktaḥ śravaṇā vaiṣṇavaḥ smṛtaḥ // GarP_1,59.7 //
vāsavastu tathā ṛkṣaṃ dhaniṣṭhā procyate budhaiḥ /
tathā śatabhiṣā proktaṃ nakṣatraṃ vāruṇaṃ śiva // GarP_1,59.8 //
ājaṃ bhādrapadā pūrvā ahirbrudhnyastathottarā /
pauṣṇaṃ ca revatī ṛkṣamaśvayukcāśvadaivatam // GarP_1,59.9 //
bharaṇyṛkṣaṃ tathā yāmyaṃ proktāste ṛkṣadevatāḥ /
brahmāṇī saṃsthitā pūrve pritapannavamītithau // GarP_1,59.10 //
māheśvarī cottare ca dvitīyā daśāmītithau /
pañcamyāṃ ca trayodaśyāṃ vārāhī dakṣiṇe sthitā // GarP_1,59.11 //
ṣaṣṭhyāṃ caiva caturdaśyāmindrāṇī paścime sthitā /
saptamyāṃ paurṇamāsyāṃ ca cāmuṇḍā vāyugocare // GarP_1,59.12 //
aṣṭamyamāvāsyayoge mahālakṣmīśagocare /
ekādaśyāṃ tṛtīyāyāmagnikoṇe tu vaiṣṇavī // GarP_1,59.13 //
dvādaśyāṃ ca caturthyāṃ tu kaumārī nairṛte tathā /
yoginīsuṃmukhenaiva gamanādi na kārayet // GarP_1,59.14 //
aśvinīmaitrarevatyo mṛgamūlapunarvasu /
puṣyā hastā tathā jyeṣṭhā prasthāne śreṣṭhamucyate // GarP_1,59.15 //
hastādipañcaṛkṣāṇi uttarātrayameva ca /
aśvinī rohiṇī puṣyā dhaniṣṭhā ca punarvasū // GarP_1,59.16 //
vastraprāvaraṇe śreṣṭho nakṣatrāṇāṃ gaṇaḥ smṛtaḥ /
kṛttikā bharaṇyaśleṣā maghā mūlaviśākhayoḥ // GarP_1,59.17 //
trīṇi,pūrvā tathā caiva adhovakrāḥ prakīrtitāḥ? /
eṣu vāpītaḍāgādikūpabhūmitṛṇāni ca // GarP_1,59.18 //
devāgārasya khananaṃ nidhānakhananaṃ tathā /
gaṇitaṃ jyotiṣārambhaṃ khanibilapraveśanam // GarP_1,59.19 //
kuryādadhogatānyeva anyāni ca vṛṣadhvaja /
revatī cāśvinī citrā svātī hastā punarvasū // GarP_1,59.20 //
anurādhā mṛgo jyeṣṭhā ete pārśvamukhāḥ smṛtāḥ /
gajoṣṭrāśvabalīvardadamanaṃ mahiṣasya ca // GarP_1,59.21 //
bījānāṃ vapanaṃ kuryādgamanāgamanādikam /
cakrayantrarathānāṃ ca nāvādīnāṃ pravāhaṇam // GarP_1,59.22 //
pārśveṣu yāni karmāṇi kuryādeteṣu tānyapi /
rohiṇyārdrāṃ tathā puṣyā dhaniṣṭhā cottarātrayam // GarP_1,59.23 //
vāruṇaṃ śravaṇaṃ caiva nava cordhvamukhāḥ smṛtāḥ /
eṣu rājyābhiṣekaṃ ca paṭṭabandhaṃ ca kārayet // GarP_1,59.24 //
ūrdhvamukhyānyucchritāni sarvāṇyeteṣu kārayet /
caturtho cāśubhā ṣaṣṭhī aṣṭamī navamī tathā // GarP_1,59.25 //
amāvāsyā pūrṇimā ca tadvādaśī ca caturdaśī /
aśuklā pratipacchreṣṭhā dvitīyā candra sūnunā // GarP_1,59.26 //
tṛtīyā bhūmiputreṇa caturtho ca śanaiścare /
gurau śubhā pañcamī syātṣaṣṭīmaṅgalaśukrayoḥ // GarP_1,59.27 //
saptamī somaputreṇa aṣṭamī kujabhāskarau /
navamī candravā(sau) reṇa daśamī tu gurau śubhā // GarP_1,59.28 //
ekādaśyā guruśukrau dvādaśyāṃ ca punarbudhaḥ /
trayodaśī śukrabhaumau śanau śreṣṭhā caturdaśī // GarP_1,59.29 //
paurṇamāsyapyamāvāsyā śreṣṭhā syācca bṛhaspatau /
dvādaśīṃ dahate bhānuḥ śaśī caikādaśīṃ dahet // GarP_1,59.30 //
kujo dahecca daśāmīṃ navamīṃ ca budho dahet /
aṣṭamīṃ dahate jīvaḥ saptamīṃ bhārgavo dahet // GarP_1,59.31 //
sūryaputro dahetṣaṣṭhīṃ gamanādyāsu nāsti vai /
pratipannavamīṣveva caturdaśyaṣṭamīṣu ca // GarP_1,59.32 //
budhavāreṇa prasthānaṃ dūrataḥ parivarjayet /
meṣe karkaṭake ṣaṣṭhī kanyāyāṃ mithune 'ṣṭamī // GarP_1,59.33 //
vṛṣe kumbhe caturtho ca dvādaśī makare tule /
daśamī vṛścike siṃhe dhanurmone caturdaśī // GarP_1,59.34 //
etā dagdhā na gantavyaṃ pīḍādiḥ kila mānavaiḥ /
viśākhātrayamāditye pūrvāṣāḍhātraye śaśī // GarP_1,59.35 //
dhaniṣṭhātritayaṃ bhaume budhe vai revatītrayam /
rohiṇyāditrayaṃ jīve śukre puṣyātrayaṃ śiva // GarP_1,59.36 //
śanivāre varjayecca uttarāphalgunītrayam /
eṣu yogeṣu cotpātamṛtyurogādikaṃ bhavet // GarP_1,59.37 //
mūler'kaḥ śravaṇe candraḥ proṣṭhapadyuttare kujaḥ /
kṛttikāsu budhaścaiva gurau rudra punarvasuḥ // GarP_1,59.38 //
pūrvaphalgunī śukre ca svātiścaiva śanaiśvare /
etai cāmṛtayogāḥ syuḥ sarvakāryaprasādhakāḥ // GarP_1,59.39 //
kālaṃ pravadhyanni?śaktidā? neṣṭamanda? /
parvādistu jñeyaḥ kālaḥ kālaviśāradaiḥ // GarP_1,59.40 //
ekīkṛtyākṣarānmātraṃ nāmnoḥ strīpuṃsayostribhiḥ /
bhāge dviśeṣe strīnāśaḥ pusaḥ syādekaśūnyayoḥ // GarP_1,59.41 //
viṣkambhe ghaṭikāḥ pañca śūle sapta prakīrtitāḥ /
ṣaḍgaṇḍe cātigaṇḍe ca nava vyāghātavajrayoḥ // GarP_1,59.42 //
vyatīpāte ca parighe vaidhṛte ca dinedine /
etai mṛtyuyutā hyeṣu sarvakarmāṇi varjayet // GarP_1,59.43 //
haster'kaśca guruḥ puṣye anurādhā budhe śubhā /
rohiṇī ca śanau śreṣṭhā saumaṃ somena vai śubham // GarP_1,59.44 //
śukre ca revatī śreṣṭhā aśvinī maṅgale śubhā /
eteṣu siddhiyogā vai sarvadoṣavināśanāḥ // GarP_1,59.45 //
bhārgave bhaparaṇī caiva some citrā vṛṣadhvaja ! /
bhaume cai vottarāṣāḍhā dhaniṣṭhā ca budhe hara ! // GarP_1,59.46 //
garau śatabhiṣā rudra ! śukre vai rohiṇī tathā /
śanau ca revatī śambho ! viṣayogāḥ prakīrtitāḥ // GarP_1,59.47 //
puṣyaḥ punarvasuścaiva revatī citrayā saha /
śravaṇaṃ ca dhaniṣṭhā ca hastāśvanīmṛgāstathā // GarP_1,59.48 //
kuryācchatabhiṣāyāṃ ca jātakarmādi mānavaḥ /
viśākhā cottarātrīṇi maghārdrā bharaṇī tathā /
āśleṣā kṛttikā rudra ! prasthāne maraṇapradāḥ // GarP_1,59.49 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe jyotiḥ śāstre nakṣatrataddevatādagdhayogādinirūpaṇaṃ nāmaikonaṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 60
hariruvāca /
ṣaḍāditye daśā jñeyā some pañcadaśa smṛtāḥ /
aṣṭāvaṅgārake cava budhai spatadaśa smṛtāḥ // GarP_1,60.1 //
śanaiścare daśa jñeyā gurorekonaviṃśatiḥ /
rāhordvādaśavarṣāṇi ekaviṃśatirbhārgave // GarP_1,60.2 //
raverdaśā duḥ khadā syādudveganṛpanāśakṛt /
vibhūtidā somadaśā sukhamiṣṭānnadā tathā // GarP_1,60.3 //
duḥ khapradā kujadaśā rājyādeḥ syādvināśinī /
divyastrīdā budhadaśā rājyadā kośavṛddhidā // GarP_1,60.4 //
śanerdaśā rājyanāśabandhuduḥ khakarī bhavet /
gurordaśā rājyadā syātsukhadharmādidāyinī // GarP_1,60.5 //
rāhordaśā rājyanāśavyādhidā duḥ khadā bhavet /
hastyaśvadā śukradaśā rājyastrīlābhadā bhavet // GarP_1,60.6 //
meṣa aṅgārakakṣetraṃ vṛṣaḥ śukrasya kīrtitaḥ /
mithunasya budho jñeyaḥ somaḥ karkaṭakasya ca // GarP_1,60.7 //
sūryakṣetraṃ bhavetsiṃhaḥ kanyā kṣetraṃ budhasya ca /
bhārgavasya tulā kṣetraṃ vṛścikoṅgārakasya ca // GarP_1,60.8 //
dhanuḥ sura guroścaiva śanermakarakumbhakau /
mīnaḥ suraguroścaiva grahakṣetraṃ prakīrtitam // GarP_1,60.9 //
paurṇamāsyādvayaṃ tatra pūrvāṣāḍhādvayaṃ bhavet /
dvirāṣāḍhaḥ sa vijñeyo viṣṇuḥ svapiti karkaṭe // GarP_1,60.10 //
aśvinī revatī citrā dhaniṣṭhā syādalaṅkṛtau /
mṛgāhikapimārjāraśvānaḥ sūkarapakṣiṇaḥ // GarP_1,60.11 //
nakulo mūṣakaścaiva yātrāyāṃ dakṣiṇe śubhaḥ /
viprakanyā śivā eṣāṃ śaṅkhabherīvasundharāḥ // GarP_1,60.12 //
veṇustrīpūrṇakumbhāśca yātrāyāṃ darśanaṃ śubham /
jambūkoṣṭrakharādyāśca yātrāyāṃ vāmake śubhāḥ // GarP_1,60.13 //
kārpāsauṣadhitailaṃ ca pakrāṅgārabhujaṅgamāḥ /
muktakeśī raktamālyanagnādyaśubhamīkṣitam // GarP_1,60.14 //
hakrāya lakṣaṇaṃ vakṣye labhatpūrve mahāphalam /
āgneye śokasantāpau dakṣiṇe hānimāpnuyāt // GarP_1,60.15 //
nairṛtya śokasantāpau miṣṭānnaṃ caiva paścime /
artha prāpnoti vāyavye uttare kalahobhavet // GarP_1,60.16 //
īśāne maraṇaṃ proktaṃ hikkāyāścaphalāphalam /
vilikhya ravicakraṃ tu bhāskaro narasannibhaḥ // GarP_1,60.17 //
yasminnṛkṣe vasadbhānustadāndi trīṇi mastake /
trayaṃ vakre pradātavyamekaikaṃ skandhayornyaset // GarP_1,60.18 //
ekaikaṃ bāhuyugme tu ekaika hastayordvayoḥ /
hṛdaye pañca ṛkṣāṇi ekaṃ nābhau pradāpayet // GarP_1,60.19 //
ṛkṣamekaṃ nyasedguhye ekaikaṃ jānuke nyaset /
nakṣatrāṇi ca śeṣāṇi ravipāde niyojayet // GarP_1,60.20 //
caraṇasyena ṛkṣeṇa alpāyurjāyate naraḥ /
vidaśagamanaṃ jānau guhyasthe paradāravān // GarP_1,60.21 //
nābhisthenālpasantuṣṭo hṛtsthena syānmaheśvaraḥ /
pāṇisthena bhaveccauraḥ sthānabhraṣṭo bhaveddhaja // GarP_1,60.22 //
skandhasthite dhanapatirmukhe miṣṭānnamāpnuyāt /
mastake padṛvastraṃ syānnakṣatraṃ yadi sthitam // GarP_1,60.23 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍaṃ prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe jyotiḥ śāstre grahadaśādinirūpaṇaṃ nāma ṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 61
hariruvāca /
saptamopacayādyasthaścandraḥ sarvatra śobhanaḥ /
śuklapakṣe dvitīyastu pañcamo navamastathā // GarP_1,61.1 //
saṃpūjyamāno lokaistu guruvaddṛśyate śaśī /
candrasya dvādaśāvasthā bhavanti śṛṇu tā api // GarP_1,61.2 //
triṣutriṣu ca ṛkṣeṣu aśvinyādi vadāmyaham /
pravāsasthaṃ punardṛṣṭaṃ mṛtāvasthaṃ jayāvaham // GarP_1,61.3 //
hāsyāvasthaṃ natā(krīḍā) vasthaṃ pramodāvasthameva ca /
viṣādāvasthabhogasthe jvarāvasthaṃ vyavasthitam // GarP_1,61.4 //
kampā(nyā) vasthaṃ sukhāvasthaṃ dvādaśāvasthagaṃ bhavet /
pravāso hānimṛnyṛ ca jayo hāseratiḥ sukham // GarP_1,61.5 //
śoko bhogo jvaraḥ kampaḥ sukhaṃ ceti kramātphalam /
janmasthaḥ kurute tuṣṭiṃ dvitīye nāsti nirvṛtiḥ // GarP_1,61.6 //
tṛtīye rājasanmānaṃ caturthe kalahāgamaḥ /
pañcamena mṛgāṅkena strīlābho vai tathā bhavet // GarP_1,61.7 //
ghanadhānyāgamaḥ ṣaṣṭhe ratiḥ pūjā ca saptame /
aṣṭame prāṇasandeho navame kośasañcayaḥ // GarP_1,61.8 //
daśame kāryaniṣpattidhruvamekādaśe jayaḥ /
dvādaśena śaśāṅkena mṛtyureva na saṃkhayaḥ // GarP_1,61.9 //
kṛttikādau ca pūrveṇa saptarkṣāṇi ca vai vrajet /
maghādau dakṣiṇe gacchedanurādhādi paścime // GarP_1,61.10 //
praśastā cottara yātrā dhaniṣṭhādiṣu saptasu /
aśvinī revatī citrā dhaniṣṭhā samalaṅkṛtau // GarP_1,61.11 //
mṛgāśvicitrāpuṣyāśca mūlā hastā śubhāḥ sadā /
kanyāpradāne yātrāyāṃ pratiṣṭhādiṣu karmasu // GarP_1,61.12 //
śukracandrau hi janmasthau śubhadau ca dvitīyake /
śaśijñaśukrajīvāśca rāśau rāśau cātha tṛtīyake // GarP_1,61.13 //
bhaumamandaśaśāṅkārkā budhaḥ śreṣṭhaścaturthake /
śukrajīvau pañcame ca candraketusamāhitau // GarP_1,61.14 //
mandākārai ca kujaḥ ṣaṣṭhe gurucandrau ca saptame /
jñaśukrāvaṣṭame śreṣṭhau navamastho guruḥ śubhaḥ // GarP_1,61.15 //
arkārkicandrā daśame grahā ekādaśe khilāḥ /
budho 'tha dvādaśe caiva bhārgavaḥ sukhado bhavet // GarP_1,61.16 //
siṃhena makaraḥ śreṣṭhaḥ kanyayā meṣa uttamaḥ /
tulayā saha mīnastu kumbhena sahakarkaṭaḥ // GarP_1,61.17 //
dhanuṣā vṛṣabhaḥ śreṣṭho mithunena ca vṛścikaḥ /
etatṣaḍaṣṭakaṃ?prītyai bhavatyeva na saṃśayaḥ // GarP_1,61.18 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe jyotiḥ śāstre grahāṇāṃ śubhāśubhasthānādinirūpaṇaṃ nāmaikapaṣṭitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe jyotiḥ śāstre lagnaghaṭikā pramāṇādinirūpaṇaṃ nāma dviṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 63
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 63
hariruvāca /
narastrīlakṣaṇaṃ vakṣye saṃkṣapācchṛṇu śaṅkara /
asvedinau mṛdutalau kamalodarasannibhau // GarP_1,63.1 //
śliṣṭāṅgulī tāmranakhau sugulphau śirayojjhitau /
kūrmonnatau ca caraṇau syātāṃ nṛpavarasya hi // GarP_1,63.2 //
virūkṣapāṇḍuranakhau vakrau caiva śirānatau /
sūrpākārau ca caraṇau saṃkhuṣkau viralāṅgulī // GarP_1,63.3 //
duḥ khadāridyadau syātā nātra kāryāṃ vicāraṇā /
alparomayutā śreṣṭhā jaṅghā hastikaropamā // GarP_1,63.4 //
romaikaikaṃ kūpake syādbhūpānāṃ tu mahātmanām /
dvedve romṇī paṇḍitānāṃ śrotriyāṇāṃ tathaiva ca // GarP_1,63.5 //
romatrayaṃ daridrāṇāṃ rogī nirmāṃsajānukaḥ /
alpaliṅgī ca dhanavānsyācca putrādivarjitaḥ // GarP_1,63.6 //
sthūlaliṅgo daridraḥ syāddukhyekavṛṣṇī bhavet /
viṣamestrīcañcalo vai nṛpaḥ syādvṛṣaṇe same // GarP_1,63.7 //
pralambavṛṣaṇo 'lpāyurnirdravyaḥ kumaṇirbhavet /
pāṇḍurairmalinaiścaiva maṇibhiśca sukhī naraḥ // GarP_1,63.8 //
niḥ svāḥ saśabdamūtrāḥ syurnṛpā niḥśabdadhārayā /
bhogāḍhyāḥ samajaṭharā niḥ svāḥ syurghaṭasannibhāḥ // GarP_1,63.9 //
sarpodarā daridrāḥ syū rekhābhiścāyurucyate /
lalāṭe yasya dṛśyante tisro rekhāḥ samāhitāḥ // GarP_1,63.10 //
sukhī putrasamāyuktaḥ sa ṣaṣṭiṃ jīvate naraḥ /
catvāriṃśacca varṣāṇi dvirekhādarśanānnaraḥ // GarP_1,63.11 //
viṃśatyabdaṃ tvekarekhā ākarṇāntāḥ śatāyuṣaḥ // GarP_1,63.12 //
saptatyāyurdvirekhā tu ṣaṣṭyāyustisṛbhirbhavet /
vyaktāvyaktābhī rekhābhirviṃśatyāyurbhavennaraḥ // GarP_1,63.13 //
catvāriṃśacca varṣāṇi hīnarekhastu jīvati /
bhinnābhiścaiva rekhābhirapamṛtyurnarasya hi // GarP_1,63.14 //
triśūlaṃ paṭṭiśaṃ vāpi lalāṭe yasya dṛśyate /
dhanaputra samāyuktaḥ sa jīveccharadaḥ śatam // GarP_1,63.15 //
tarjanyā madhyamāṅgulyā āyūrekhā tu madhyataḥ /
saṃprāptā yā bhavedrudra ! sa jīveccharadaḥ śatam // GarP_1,63.16 //
prathamā jñānarekhā tu hyaṅguṣṭhādanuvartate /
madhyamāmūlagā rekhā āyūrekhā ataḥ param // GarP_1,63.17 //
kaniṣṭhikāṃ samāśritya āyūrekhā samāviśet /
acchinnā vā vibhaktā vā sa jīveccharadaḥ śatam // GarP_1,63.18 //
yasya pāṇitale rekhā āyustasya prakāśayet /
śatavarṣāṇi jīvecca bhogī rudra ! na saṃśayaḥ // GarP_1,63.19 //
kaniṣṭhikāṃ samāśritya madhyamāyāmupāgatā /
ṣaṣṭhivarṣāyuṣaṃ kuryādāyūrekhā tu mānavam // GarP_1,63.20 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe jyotiḥ śāstre sāmudrike puṃllakṣaṇanirūpaṇaṃ nāma triṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 64
hariruvāca /
yasyāstu kuñcitāḥ keśā mukhaṃ ca parimaṇḍalam /
nābhiśca dakṣiṇāvartā sā kanyā kulavardhinī // GarP_1,64.1 //
yā ca kāñcanavarṇābhā raktahastasaroruhā /
sahasrāṇāṃ tu nārīṇāṃ bhavetsāpi pativratā // GarP_1,64.2 //
vakrakeśā ca yā kanyā maṇḍalākṣī ca yā bhavet /
bhartā ca mriyate tasyā niyataṃ duḥ khabhāginī // GarP_1,64.3 //
pūrṇacandramukhī kanyā bālasūryasamaprabhā /
viśālanetrā bimboṣṭhī sā kanyā labhate sukham // GarP_1,64.4 //
rekhābhirbahubhiḥ kleśaṃ svalpābhirdhanahīnatā /
raktābhiḥ sukhamāpnoti kṛṣṇābhiḥ preṣyatāṃvrajet // GarP_1,64.5 //
kārye ca mantrī satstrī syātsatī (khī) syātkaraṇeṣu ca /
streheṣu bhāryā mātā syādveśyā ca śayane śubhā // GarP_1,64.6 //
aṅkuśaṃ kuṇḍalaṃ cakraṃ yasyāḥ pāṇitale bhavet /
putraṃ prasūyate nārī narendraṃ labhate patim // GarP_1,64.7 //
yasyāstu romaśau pārśvau romaśau ca payodharau /
annatau cādharoṣṭhau ca kṣipraṃ mārayate patim // GarP_1,64.8 //
yasyāḥ pāṇitale rekhā prākārastoraṇaṃ bhavet /
api dāsakule jātā rājñītvamupagacchati // GarP_1,64.9 //
udvṛttā kapilā yasya romarājī nirantaram /
api rājakule jātā dāsītvamupagacchati // GarP_1,64.10 //
yasyā anāmikāṅguṣṭhau pṛthivyāṃ naiva tiṣṭhataḥ /
patiṃ mārayate kṣipraṃ svecchācāreṇa vartate // GarP_1,64.11 //
yasyā gamanamātreṇa bhūmikampaḥ prajāyate /
patiṃ mārayate kṣipraṃ svecchācāreṇa vartate // GarP_1,64.12 //
cakṣuḥ snehena saubhāgyaṃ dantasnehena bhojanam /
tvacaḥ snehena śāyyāṃ ca pādasnehena vāhanam // GarP_1,64.13 //
snigdhonnatau tāmranakhau nāryāśca caraṇau śubhau /
matsyāṅkuśābjacihnau ca cakralāṅgalalakṣitau // GarP_1,64.14 //
asvedinau mūdutalau praśastau caraṇau striyāḥ /
śubhe jaṅghe virome ca ūrū hastikaropamau // GarP_1,64.15 //
aśvatthapatrasadṛśaṃ vipulaṃ guhyamuttamam /
nābhiḥ praśastā gambhīrā dakṣiṇāvartikā śubhā /
aromā trivalī nāryā hṛtstanau romavarjitau // GarP_1,64.16 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe jyotiḥ śāstre sāmudrike strīlakṣaṇanirūpaṇaṃ nāma catuḥ ṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 65
hariruvāca /
samudroktaṃ pravakṣyāmi narastrīlakṣaṇaṃ śubham /
yena vijñātamātreṇa atītānāgatāpramā // GarP_1,65.1 //
asvedinau mṛdutalau kamalodarasannibhau /
śleṣṭāṅgulī tāmranakhau pādāviṣṇau śirojjhitau // GarP_1,65.2 //
kūrmonnatau gūḍhagulphau supārṣṇo nṛpateḥ smṛtau /
śū(sar) pākārau virūkṣau ca vakrau pādau śirālakau // GarP_1,65.3 //
saṃśuṣkau pāṇḍuranakhau niḥ svasya viralāṅgulī /
mārgāyotkaṇṭakau pādau kaṣāyasadṛśau tathā // GarP_1,65.4 //
vicchittidau ca vaṃśasya brahmanghau śaṅku (pakra) sannibhau /
agamyāgamane prītau jaṅghā viralaromikā // GarP_1,65.5 //
mṛduromā samā jaṅghā tathā karikaraprabhā /
ūravo jānavastulyā nṛpasyopacitāḥ smṛtāḥ // GarP_1,65.6 //
niḥ svasya sṛgālajaṅghā raumaikaikaṃ cakūpake /
nṛpāṇāṃ śrotriyāṇāṃ ca dvedve śriye ca dhīmatām // GarP_1,65.7 //
tryādyairniḥ svā mānavāḥ syurduḥ svabhājaśca ninditāḥ /
keśāśca vai kuñcitāśca pravāse mriyate naraḥ // GarP_1,65.8 //
nirmāṃsajānuḥ saubhāgyamalpairnimnai ratiḥ striyāḥ /
vikaṭaiśca daridrāḥ syuḥ samāṃsai rājyameva ca // GarP_1,65.9 //
mahadbhirāyurākhyātaṃ hyalpaliṅgo dhanī naraḥ /
apatyarahitaścaiva sthūlaliṅgo ghanojjhitaḥ // GarP_1,65.10 //
meḍhe vāmanate caiva sutārtharahito bhavet /
vakre 'nyathā putravāntsyāddāridrayaṃ vinatetvadhaḥ // GarP_1,65.11 //
alpe tvatanayo liṅgeśirāle 'tha sukhī naraḥ /
sthūlagranthiyute liṅge bhavetputrādisaṃyutaḥ // GarP_1,65.12 //
kośagūḍhe dīrghairbhugnaiśca dhanavarjitaḥ /
balavānyuddhaśīlaśca laghuśektaḥ sa eva ca // GarP_1,65.13 //
durbalastvekavṛṣaṇo viṣamābhyāñcalaḥ striyām /
samābhyāṃ kṣitipaḥ proktaḥ pralambena śatābdavān // GarP_1,65.14 //
udvṛṃ (ddha) tābhyāṃ ca bahvāyū rūkṣairmaṇibhirīśvaraḥ /
pāṇḍarairmaṇibhirniḥ svā malinaiḥ sukhabhāginaḥ // GarP_1,65.15 //
saśabdaniḥ śabdamūtrāḥ syudaṃridrāśca mānavāḥ /
ekadvitricatuḥ pañcaṣaḍbhirdhārābhireva ca // GarP_1,65.16 //
dakṣiṇāvartacalitamūtrā bhiśca nṛpāḥ smṛtāḥ /
vikīrṇamūtrā niḥ svāśca pradhānasukhadāyikāḥ // GarP_1,65.17 //
ekadhārāśca vanitāḥ snigdhairmaṇibhirunnataiḥ /
samaiḥ strīratnadhanino madhye nimnaiśca kanyakāḥ // GarP_1,65.18 //
śuṣkairniśvā viśuṣkaiśca durbhagāḥ parikīrtitāḥ /
puṣpagandhe nṛpāḥ śukre madhugandhe dhanaṃ bahuḥ // GarP_1,65.19 //
putrāḥ śukre matsyagandhe tanuśukre ca kanyakāḥ /
mahābhogī māṃsagandhe yajvā syānmadagandhini // GarP_1,65.20 //
daridraḥ kṣāragandhe ca dīrghāyuḥ śīghramaithunī /
aśīghramaithunyalpāyuḥ sthūlasphik syāddhanojjhitaḥ // GarP_1,65.21 //
māṃsalasphik sukhī syācca siṃhasphik bhūpatiḥ smṛtaḥ /
bhavetsiṃhakaṭī rājā niḥ svaḥ kapikaṭirnaraḥ // GarP_1,65.22 //
sarpodarā daridrāḥ syuḥ piṭharaiśca ghaṭaiḥ samaiḥ /
dhanino vipulaiḥ pārśvairniḥ svā raktaiśca nimnagaiḥ // GarP_1,65.23 //
samakakṣāśca bhogāḍhyā nimnakakṣā dhanojjhitāḥ /
nṛpāśconnatakakṣāḥ syurjihnā viṣamakakṣakāḥ // GarP_1,65.24 //
matsyodarā bahudhanā nābhibhiḥ sukhinaḥ smṛtāḥ /
vistīrṇābhirbahulābhirnimnābhiḥ kleśabhāginaḥ // GarP_1,65.25 //
balimadhyagatā nābhiḥ śūlabādhāṃ karoti hi /
vāmāvartaśca sādhyaṃ vai medhāṃ dakṣiṇatastathā // GarP_1,65.26 //
pārśvāyatā cirāyurdā tūpaviṣṭā dhaneśvaram /
adho gavāḍhyaṃ kuryācca nṛpatvaṃ padmakarṇikā // GarP_1,65.27 //
ekabaliḥ śatāyuḥ syācchrībhogī dvivaliḥ smṛtaḥ /
trivaliḥ kṣmāpa ācārya ṛjubhirvālibhiḥ sukhī // GarP_1,65.28 //
agamyāgāmī jihmabalirbhūpāḥ pārśvaiśca māṃsalaiḥ /
mṛdubhiḥ susamaiścaiva dakṣiṇāvartaromabhiḥ // GarP_1,65.29 //
viparītaiḥ parapreṣyā nirdravyāḥ sukhavarjitāḥ /
anuddhataiścūcukaiśca bhavanti subhagā narāḥ // GarP_1,65.30 //
nirdhanā viṣamairderghaiḥ pītopacitakairnṛpāḥ /
samonnataṃ ca hṛdayamakampaṃ māṃsalaṃ pṛthu // GarP_1,65.31 //
nṛpāṇāmadhamānāṃ ca khararomaśirālakam /
arthavānsamavakṣāḥ syātpīnairvakṣobhirūrjitaḥ // GarP_1,65.32 //
vakṣobhirviṣamairniḥ svaḥ śastreṇanidhanāstathā /
viṣamairjatrubhirniḥ svā asthinaddhaiśca mānavāḥ // GarP_1,65.33 //
unnatairbhogino nimnairniḥ svāḥ pīnairdhanānvitāḥ /
niḥ svaścipiṭakaṇṭhaḥ syācchirāśuṣkagalaḥ sukhī // GarP_1,65.34 //
śūraḥ syānmahiṣagrīvaḥ śāstrātto mṛgakaṇṭhakaḥ /
kambugrīvaśca nṛpatirlambakaṇṭho 'tibhakṣakaḥ // GarP_1,65.35 //
aromaśā bhugnapṛṣṭhaṃ śubhaṃ cāśubhamanyathā /
kakṣāśvatthadalā śreṣṭhā sugandhirmṛgaromikā // GarP_1,65.36 //
anyathā tvarthahīnānāṃ dāridrayasya ca kāraṇam /
saṃmāsau caiva bhugnālpau śliṣṭau ca vipulau śubhau // GarP_1,65.37 //
ājānulambitau bāhū vṛttau pīnau nṛpeśvare /
niḥ svānāṃ romaśau hrasvau śreṣṭhau karikara prabhau // GarP_1,65.38 //
hastāṅgulaya eva syuvāyudvārayutāḥ śubhāḥ /
medhāvināṃ ca sūkṣmāḥ syurbhṛtyānāṃ cipiṭāḥ smṛtāḥ // GarP_1,65.39 //
sthūlāṅgulībhirniḥ svāḥ syurnatāḥ syuḥ sukṛśaistadā /
kapitulyakarāḥ niḥ svā vyāghratulyakarairbalam // GarP_1,65.40 //
pitṛvittavināśaśca nimnātkaratalānnarāḥ /
maṇibandhairnigūḍhaiśca suśliṣṭaiḥ śubhagandhibhiḥ // GarP_1,65.41 //
nṛpā hīnāḥ karacchaidaiḥ saśabdairdhanavarjitāḥ /
saṃvṛtaiścaiva nimnaiśca dhaninaḥ parikīrtitāḥ // GarP_1,65.42 //
prottānaka radātāro viṣamairviṣamā narāḥ /
karaiḥ karatalaiścaiva lākṣābhairīśvarāstalaiḥ // GarP_1,65.43 //
paradāraratāḥ pītairūkṣairniḥ svā narā matāḥ /
tuṣatulyanakhāḥ klībāḥ kuṭilaiḥ sphuṭitairnarāḥ // GarP_1,65.44 //
niḥ svāśca kunakhaistadvadvivarṇaiḥ paratarkakāḥ /
tāmrairbhūpā dhanāḍhyāśca aṅguṣṭhaiḥ sayavaistathā // GarP_1,65.45 //
aṅguṣṭhamūlajaiḥ putrī syāddīrghāṅguliparvakaḥ /
dīrghāyuḥ subhagaścaiva nirdhano viralāṅguliḥ // GarP_1,65.46 //
ghanāṅguliśca sadhanastisro rekhāścayasya vai /
nṛpateḥ karatalagā maṇibandhātsamutthitāḥ // GarP_1,65.47 //
yugamīnāṅkitanaro bhavetsatraprado naraḥ /
vajrākārāśca dhanināṃ matsyapucchanibhā budhe // GarP_1,65.48 //
śaṅkhātapatraśivikāgajapadmopamā nṛpe /
kumbhāṅkuśapatākābhā mṛṇālābhā nidhīśvare // GarP_1,65.49 //
dāmābhāśca gavāḍhyānāṃ svastikābhā nṛpeśvare /
cakrāsitomaradhanuḥ kuntābhā nṛpateḥ kare // GarP_1,65.50 //
alūkhalābhā yajñāḍhyā vedībhā cāgnihotriṇi /
vāpīdevakulyābhāstrikoṇābhāścadhārmike // GarP_1,65.51 //
aṅguṣṭhamūlagā rekhāḥ putrāḥ sūkṣmāśca dārikāḥ /
pradeśinīgatā rekhā kaniṣṭhāmūlagāminī // GarP_1,65.52 //
śatāyuṣaṃ ca kurute chinnayā taruto bhayam /
niḥ svāśca bahurekhāḥ syunirdravyāścibukaiḥ kṛśaiḥ // GarP_1,65.53 //
māṃsalaiśca dhanopetā āraktairadharairnṛpāḥ /
bimbopamaiśca sphuṭitairoṣṭhairūkṣaiścakaṇḍitaiḥ // GarP_1,65.54 //
viṣamairdhanahīnāśca dantāḥ snigdhā ghanāḥ śubhāḥ /
tīkṣṇā dantāḥ samāḥ śreṣṭhā jihvā raktā samā śubhā // GarP_1,65.55 //
ślakṣṇā dīrghā ca vijñeyā tālū śvete dhanakṣaye /
kṛṣṇe ca paruṣo vakraṃ samaṃ saumyaṃ ca saṃvṛtam // GarP_1,65.56 //
bhūpānāmamalaṃ ślakṣṇaṃ viparītaṃ ca duḥ khinām /
mahā duḥ khaṃ durbhagāṇāṃ strīmukhaṃ putramāpnuyāt // GarP_1,65.57 //
āḍhyānāṃ vartulaṃ vakraṃ nirdravyāṇāṃ ca dīrghakam /
bhīruvakraḥ pāpakarmā dhūrtānāṃ caturaśrakam // GarP_1,65.58 //
nimnaṃ vakramaputrāṇāṃ kṛpaṇānāṃ ca hrasvakam /
sampūrṇaṃ bhogināṃ kāntaṃ śmaśru snigdhaṃ śubhaṃ mṛdu // GarP_1,65.59 //
saṃhataṃ cāsphuṭitāgraṃ raktaśmaśruśca caurakaḥ /
raktālpaparuṣaśmaśrukarṇāḥ syuḥ pāpamṛtyavaḥ // GarP_1,65.60 //
nirmāṃsaiścipiṭairbhogāḥ kṛpaṇā hrasvakarṇakāḥ /
śaṅkukarṇāśca rājāno romakarṇā gatāyuṣaḥ // GarP_1,65.61 //
bṛhatkarṇāśca dhaninorājānaḥ parikīrtitāḥ /
karṇaiḥ snigdhāvanaddhaiśca vyālambairmāṃsalairnṛpāḥ // GarP_1,65.62 //
bhogī vai nimnagaṇḍaḥ syānmatrī sampūrṇagaṇḍakaḥ /
śukanāsaḥ sukhī syācca śuṣkanāso 'tijīvanaḥ // GarP_1,65.63 //
chinnāgrakūpanāsaḥ syādagamyāgamane rataḥ /
dīrghanāse ca saubhāgyaṃ cauraścākuñcitendriyaḥ // GarP_1,65.64 //
mṛtyuścipiṭanāse syāddhīno bhāgyavatāṃ bhavet /
svalpacchidrau supuṭau ca avakrau ca nṛpeśvare // GarP_1,65.65 //
krūre dakṣiṇavakrā syādvalināṃ ca kṣutaṃ sakṛt /
syādviniṣpiṇḍitaṃ hrādi sānunādaṃ ca jīvakṛt // GarP_1,65.66 //
vakrāntaiḥ padmapatrābhairlocanaiḥ sukhabhāginaḥ /
mārjāralocanaiḥ pāpmā durātmā madhupiṅgalaiḥ // GarP_1,65.67 //
krūrāḥ kekaranetrāśca haritākṣāḥ sakalmaṣāḥ /
jihyaiśca locanaiḥ śūrāḥ senānyo gajalocanāḥ // GarP_1,65.68 //
gambhīrākṣā īśvarāḥ syurmantriṇaḥ sthūlacakṣuṣaḥ /
nīlotpa lākṣā vidvāṃsaḥ saubhāgyaṃ śyāmacakṣuṣām // GarP_1,65.69 //
syātkṛṣṇatārakākṣāṇāmakṣṇāmutpāṭanaṃ kila /
maṇḍalākṣāśca pāpāḥ syurniḥ svāḥ syurdenalocanāḥ // GarP_1,65.70 //
dṛk snigdhā vipulā bhoge alpāyuradhikonnatā /
viśālonnatā sukhinī daridrā viṣamabhruvaḥ // GarP_1,65.71 //
ghanadīrghāsusaktabhrūrbālendūnnatasubhruvaḥ /
āḍhyo niḥ svaśca khaṇḍabhrṛrmadhye ca vinatabhruvaḥ // GarP_1,65.72 //
strīṣu gamyāsu saktāḥ syuḥ sutārthe parivarjitāḥ /
annatairvipulaiḥ śaṅkhairlalāṭairviṣamaistathā // GarP_1,65.73 //
nirdhanā dhanavantaśca ardhendusadṛśairnarāḥ /
ācāryāḥ śuktiviśālaiḥ śirālaiḥ pāpakāriṇaḥ // GarP_1,65.74 //
annatābhaiḥ śirābhiśca svastikābhirdhaneśvarāḥ /
nimnairlalāṭairbandhārhāḥ krūrakarmaratāstathā // GarP_1,65.75 //
saṃvṛtaiśca lalāṭaiśca kṛpaṇā unnatairnṛpāḥ /
anaśru snigdharuditamadīnaṃ śubhadaṃ nṛṇām // GarP_1,65.76 //
pracurāśrudīnaṃ rūkṣaṃ ca ruditaṃ ca sukhāvaham /
akampaṃ hasitaṃ śreṣṭhaṃ mīlitākṣamaghāvaham // GarP_1,65.77 //
asakṛddhasitaṃ duṣṭaṃ sonmādasya hyanekadhā /
lalāṭopasṛtāstisro rekhāḥ syuḥ śatavarṣiṇām // GarP_1,65.78 //
nṛpatvaṃ syāccatasṛbhirāyuḥ pañcanavatyatha /
arekheṇāyurnavatirvicchinnābhiśca puṃślalāḥ // GarP_1,65.79 //
keśāntopagatābhiśca aśītyāyurnaro bhavet /
pañcabhiḥ saptabhiḥ ṣaḍbhiḥ pañcāśadvahubhistathā // GarP_1,65.80 //
catvāriṃśacca vakrābhistriṃśadbhrūlagnagāmibhiḥ /
viṃśatirvāmavakrā bhirāyuḥ kṣudrābhiralpakam // GarP_1,65.81 //
chatrākāraiḥ śirobhistu nṛpā nimnaśirā dhanī /
cipiṭaiśca piturmṛtyurgavādyāḥ parimaṇḍalaiḥ // GarP_1,65.82 //
ghaṭamūrdhā pāparucirdhanādyaiḥ parivarjitaḥ /
kṛṣṇairākuñcitaiḥ keśaiḥ snigdhairekaikasambhavaiḥ // GarP_1,65.83 //
abhinnāgraiśca mṛdubhirna cātibahubhirnṛpāḥ /
bahumūlaiśca viṣamaiḥ sthūlāgraiḥ kapilaistathā // GarP_1,65.84 //
niḥ svāścaivātikucilairghanairasita (dhika) mūrdhajaiḥ /
yadyadgātraṃ mahārūkṣaṃ śirālaṃ māṃsavarjitam // GarP_1,65.85 //
tattatsyā daśubhaṃ sarvaṃ tato 'nyathā /
vipulastriṣu gambhīro dīrghaḥ sūkṣmaśca pañcasu // GarP_1,65.86 //
ṣaḍunnataścaturhrasvo raktaḥ saptasvasau nṛpaḥ /
nābhiḥ svaraśca sasattvaṃ ca trayaṃ gambhīramīritam // GarP_1,65.87 //
puṃsaḥ syādativistīrṇaṃ lalāṭaṃ vadanaṃ hyuraḥ /
cakṣuḥ kakṣā nāsikā ca ṣaṭ syur nṛpakṛkāṭikāḥ // GarP_1,65.88 //
unnatāni ca hrasvani jaṅghā grīvā ca liṅgakam /
pṛṣṭhaṃ catvāri raktāni karatālvadharā nakhāḥ // GarP_1,65.89 //
netrāntapādajihvauṣṭhāḥ pañca sūkṣmāṇi santi vai /
daśanāṅguliparvāṇi nakhakeśatvacaḥ śubhāḥ // GarP_1,65.90 //
dīrghāḥ stanāntaraṃ bāhudantalocananāsikāḥ /
narāṇāṃ lakṣaṇaṃ proktaṃ vadāmi strīṣu lakṣaṇam // GarP_1,65.91 //
rājñyāḥ snigdhau samau pādau talau tāmrau nakhau tathā /
śliṣṭāṅgulī connatāgrau tāṃ pāpya nṛpatirbhavet // GarP_1,65.92 //
nigūḍhagulphopacitau padmakāntitalau śubhau /
asvedinau mṛdutalau matsyāṅkuśaghvajāñcitau // GarP_1,65.93 //
vajrābjahalacihnau ca dāsyāḥ pādau tato 'nyathā /
jaṅghe ca romarahite suvṛtte viśire śubhe // GarP_1,65.94 //
anulbaṇaṃ sandhideśaṃ samaṃ jānudvayaṃ śubham /
ūrū karikarākārāvaromau ca samau śubhau // GarP_1,65.95 //
aśvatthapatrasadṛśaṃ vipulaṃ guhyamuttamam /
śroṇīlalāṭakaṃ strīṇāmūru kūrmonnataṃ śubham // GarP_1,65.96 //
gūḍho maṇiśca śubhado nitambaśca guruḥ śubhaḥ /
vistīrṇamāṃsopacitā gambhīrā vipulā śubhā // GarP_1,65.97 //
nābhiḥ pradakṣiṇāvartā madhyaṃ tribaliśobhitam /
aromaśau stanau pīnau ghanāvaviṣamau śubhau // GarP_1,65.98 //
kaṭhinau romaśā śastā mṛdugrīvā ca kambubhā /
āraktāvadharau śreṣṭhau māṃsalaṃ vartulaṃ mukham // GarP_1,65.99 //
kundapuṣpasamā dantā bhāṣitaṃ kokilāsamam /
dākṣiṇyayuktamaśaṭhaṃ haṃsaśabdasukhāvaham // GarP_1,65.100 //
nāsā samā samapuṭā strīṇāṃ tu rucirā śubhā /
nīlotpalanibhaṃ cakṣurnāsālagnaṃ na lambakam // GarP_1,65.101 //
na pṛthū bālendunibhe bhruvau cātha lalāṭakam /
śubhamardhendusaṃsthānamatuṅgaṃ syādalomaśam // GarP_1,65.102 //
sumāṃsalaṃ karṇayugmaṃ samaṃ mṛdu samāhitam /
snigdhā nīlāśca mṛdavo mūrdhajāḥ kuñcitāḥ kacāḥ // GarP_1,65.103 //
strīṇāṃ samaṃ śiraḥ śreṣṭhaṃ pāde pāṇitale 'tha vā /
vājikuñjaraśrīvṛkṣayūpeṣuyavatomaraiḥ // GarP_1,65.104 //
dhvajacāmaramālābhiḥ śailakuṇḍalavedibhiḥ /
śaṅkhātapatrapadmaiśca matsyasvastikasadrathaiḥ // GarP_1,65.105 //
lakṣaṇairaṅkuśādyaiśca striyaḥ syū rājavallabhāḥ /
nigūḍhamaṇibandhau ca padmagarbhopamau karau // GarP_1,65.106 //
na nimnaṃ nonnataṃ strīṇāṃ bhavetkaratalaṃ śubham /
rekhānvitaṃ tvavidhavāṃ kuryātsaṃbhoginīṃ striyam /
rekhā yā maṇibandhotthā gatā madhyāṅguliṃ kare // GarP_1,65.107 //
gatā pāṇitale yā ca yordhvapādatale sthitā /
strīṇāṃ puṃsāṃ tathā sā syādrājyāya ca sukhāya ca // GarP_1,65.108 //
kaniṣṭhikāmūlabhavā rekhā kuryācchatāyuṣam /
pradeśinīmadhyamābhyāmantarālagatā satī // GarP_1,65.109 //
ūnā ūnāyuṣaṃ kuryādrekhāścāṅguṣṭhamūlagāḥ /
bṛhatyaḥ putrāstanvyastu pramadāḥ parikīrtitāḥ // GarP_1,65.110 //
svalpāyuṣo bahu (laghu) cchinnā dīrghāchinnā mahāyuṣam /
śubhaṃ tu lakṣaṇaṃ strīṇāṃ proktaṃ tvaśubhamanyathā // GarP_1,65.111 //
kaniṣṭhikānāmikā vā yasyā na spṛśate mahīm /
aṅguṣṭhaṃ vā gatātītya tarjanī kulaṭā ca sā // GarP_1,65.112 //
ūrdhvaṃ dvābhyāṃ piṇḍikābhyāṃ jaṅghe cātiśirālake /
romaśecātimāṃse ca kumbhākāraṃ tathodaram // GarP_1,65.113 //
vāmāvartaṃ nimnamalpaṃ duḥ khitānāṃ ca guhyakam /
grīvayā hrasvayā niḥ svā dīrghayā ca kulakṣayaḥ // GarP_1,65.114 //
pṛthulayā pracaṇḍāśca striyaḥ syurnātra saṃśayaḥ /
kekare piṅgale netre śyāme lolekṣaṇā satī // GarP_1,65.115 //
smite kūpe gaṇḍayośca sā dhruvaṃ vyabhicāriṇī /
pralambinī lalāṭe tu devaraṃ hanti cāṅganā // GarP_1,65.116 //
udare śvaśuraṃ hanti patiṃ hanti sphicordvayoḥ /
yā tu romottarauṣṭhī syānna śubhā bhartureva hi // GarP_1,65.117 //
stanau saromāvaśubhau karṇau ca viṣamau tathā /
karālā viṣamā dantāḥ kleśāya ca bhavanti te // GarP_1,65.118 //
cauryāya kṛṣṇamāṃsāśca dīrghā bhurtuśca mṛtyave /
kravyādarūpairhastaiśca vṛkakākādisannibhaiḥ // GarP_1,65.119 //
śirālairviṣamaiḥ śuṣkairvittahīnā bhavanti hi /
samunnatottareṣṭhī yā kalahe rūkṣabhāṣiṇī // GarP_1,65.120 //
strīṣu doṣā virūpāsu patrākāro guṇāstataḥ /
narastrīlakṣaṇaṃ proktaṃ vakṣye tajjñānadāyakam // GarP_1,65.121 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe jyotiḥ śāstre sāmudrike strīnaralakṣaṇaṃ nāma pañcaṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 66
hariruvāca /
nirlakṣaṇā śubhā syācca cakrāṅkitaśilārcanāt /
ādau sudarśano mūrtirlakṣmīnārāyaṇaḥ paraḥ // GarP_1,66.1 //
tricakro 'sāvacyutaḥ syāccatuścakraścaturbhujaḥ /
vāsudevaśca pradyumnastataḥ saṅkarṣaṇaḥ smṛtaḥ // GarP_1,66.2 //
puruṣottamaścāṣṭamaḥ syānnavyūho daśātmakaḥ /
ekādaśo 'niruddhaḥ syāddvādaśo dvādaśātmakaḥ // GarP_1,66.3 //
ata ūrdhvamanantaḥ syācchakre rekādikaiḥ kramāt /
sudarśanā lakṣitāśca pūjitāḥ sarvakāmadāḥ // GarP_1,66.4 //
śālagrāmaśilā yatra devo dvāravatībhavaḥ /
ubhayoḥ saṃgamo yatra tatra muktirna saṃśayaḥ // GarP_1,66.5 //
śālagrāmo dvārakā ca naimiṣaṃ puṣkaraṃ gayā /
vārāṇasī prayāgaśca kurukṣetraṃ ca sūkaram // GarP_1,66.6 //
gaṅgā ca narmadā caiva candrabhāgā sarasvatī /
puruṣottamo mahākālastīrthānyetāni śaṅkara // GarP_1,66.7 //
sarvapāpaharāṇyeva bhuktamuktipradāni vai /
prabhavo vibhavaḥ śuklaḥ pramodo 'tha prajāpatiḥ // GarP_1,66.8 //
aṅgirāḥ śrīmukho bhāvaḥ yuvā dhātā tathaiva ca /
īśvaro bahudhānyaśca pramāthī vikramo viṣuḥ // GarP_1,66.9 //
citrabhānuḥ svabānuśca tāraṇaḥ pārthivo vyayaḥ /
sarvajitsarvadhārī ca virodhī vikṛtiḥ kharaḥ // GarP_1,66.10 //
nandano vijayaścaiva jayo manmathadurmukhau /
hemalambo vilaṃbaśca vikāraḥ śarvarī plavaḥ // GarP_1,66.11 //
śubhakṛcchobhanaḥ krodhī viśvāvamuparābhavau /
plavaṅgaḥ kīlakaḥ saumyaḥ sādhāraṇavirodhakṛt // GarP_1,66.12 //
paridhāvī pramādī ca ānando rākṣaso nalaḥ /
piṅgalaḥ kālasiddhārthau raudrirvai durmatistathā // GarP_1,66.13 //
dundubhī rudhirodgārī raktākṣaḥ krodhano 'kṣayaḥ /
aśobhanāḥ śobhanāśca nāmnaivaite hi vatsarāḥ // GarP_1,66.14 //
kālaṃ vakṣyāmi saṃsiddhyai rudra pañcasvarodayāt /
rājā sā(mā) jā udāsā ca pīḍā mṛtyustathaiva ca // GarP_1,66.15 //
ā ī ū ai au svarāṃśca likhetpañcāgnikoṣṭhake /
ūrdhvatiryaggatai rekhaiḥ ṣaḍvahnikramamāgataiḥ // GarP_1,66.16 //
tithī ekā gnikoṣṭheṣu trayo rājātha sā (mā) jayāḥ /
udāsāmṛtyupīḍāśca kujaḥ somasutaḥ kramāt // GarP_1,66.17 //
guruśukrau ca mandaśca ravicandrau yathoditam /
revatyādimṛgāntāśca ṛkṣāṇi prathamā kalā // GarP_1,66.18 //
pañcapañcānyatra bhāni caitrādya udayastathā /
dvādaśāhairdvayormāsanāmnorādyakṣaraṃ tathā // GarP_1,66.19 //
kalāliṅgā ca yā tiṣṭhetpañcamastasya vai mṛtiḥ /
kalā tithistathā vāro nakṣatraṃ māsameva ca // GarP_1,66.20 //
nāmodayasya pūrvaṃ ca tathā bhavati nānyathā /
oṃ kṣaiṃ (kṣauḥ) śivāya namaḥ // GarP_1,66.21 //
kṣāmādyaṅgaśivāmīkṣā viṣagrahamatirhara /
trailokyamohanaṃ bījaṃ nṛsiṃhasya tu padma(nna)gam // GarP_1,66.22 //
mṛtyuñjayo gaṇo lakṣmī rocanādyaistu lekhitaḥ /
bhūrje tu dhāritāḥ kaṇṭhe bāhau ceti jayādidāḥ // GarP_1,66.23 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe jyotiḥ śāstre śālagrāmaṣaṣṭyūbdasvarodayānāṃ nirūpaṇaṃ nāma ṣaṭṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 67
(iti jyotiḥ śāstraṃ samāptam) /
sūta uvāca /
hareḥ śrutvā haro gaurīṃ dehasthaṃ jñānamabravīt // GarP_1,67.1 //
kujo vahnī raviḥ pṛthvī saurirāpaḥ prakīrtitaḥ /
vāyusaṃsthāsthito rāhurdakṣarandhrāvabhāsakaḥ // GarP_1,67.2 //
guruḥ śukrastathā saumyaścandraścaiva caturthakaḥ /
vāmanāḍīṃ tu madhyasthāṃ kārayedātmanastathā // GarP_1,67.3 //
yadācara ilāyuktastadā karmasamācaret /
sthānasevāṃ tathā dhyānaṃ vāṇijyaṃ rājadarśanam // GarP_1,67.4 //
anyāni śubhakarmāṇi kārayeta prayatnataḥ /
dakṣanāḍīpravāhe tu śanirbhaumaśca saihikaḥ // GarP_1,67.5 //
inaścaiva tathāpye pāpānāmudayo bhavet /
śubhāśubhaviveko hi jñāyate tu svarodayāt // GarP_1,67.6 //
dehamadhye sthitā nāḍyo bahurūpāḥ suvistarāḥ /
nābheradhastādyaḥ kandastvaṅkurāstatra nirgatāḥ // GarP_1,67.7 //
dvisaptatisahasrāṇi nābhimadhye vyavasthite /
cakravacca sthitāstāstu sarvāḥ prāṇaharāḥ smṛtāḥ // GarP_1,67.8 //
tāsāṃ madhye trayaḥ śreṣṭhā vāmadakṣaiṇamadhyamāḥ /
vāmā somātmikā proktā dakṣiṇā ravisannibhā // GarP_1,67.9 //
madhyamā ca bhavedagniḥ phalantī kālapūriṇī /
vāmā hyamṛtarūpā ca jagadāpyāyane sthitā // GarP_1,67.10 //
dakṣiṇā raudrabhāgena jagacchoṣayate sadā /
dvayorvāhe tu mṛtyuḥ syātsarvakāryavināśinī // GarP_1,67.11 //
nirgame tu bhavedvāmā praveśe dakṣaiṇā smṛtā /
iḍācāre tathā saumyaṃ candrasūryagatastathā // GarP_1,67.12 //
kārayetkrūra karmāṇi prāṇe piṅgalasaṃsthite /
yātrāyāṃ sarvakāryeṣu viṣāpahāraṇe iḍā // GarP_1,67.13 //
bhojane maithune yuddhe piṅgalā siddhidāyikā /
uccāṭamāraṇādyeṣu karmasveteṣu piṅgalā // GarP_1,67.14 //
maithune caiva saṃgrāme bhojane siddhidāyikā /
śobhaneṣu ca kāryeṣu yātrāyāṃ viṣakarmaṇi // GarP_1,67.15 //
śāntimuktyarthasiddhyai ca iḍā yojyā narādhipaiḥ /
dvābhyāṃ caiva pravāhe ca krūrasaumyavivarjane // GarP_1,67.16 //
viṣavattaṃ tu jānīyātsaṃsmarettu vicakṣaṇaḥ /
saumyādiśubhakāryeṣu lābhādijayajīvite // GarP_1,67.17 //
gamanāgamane caiva vāmā sarvatra pūjitā /
yuddhādibhojane ghāte strīṇāṃ caiva tu saṃgame // GarP_1,67.18 //
praśastā dakṣiṇā nāḍī praveśe kṣudrakarmaṇi /
śubhāśubhāni kāryāṇi lābhālābhau jayājayau // GarP_1,67.19 //
jīvājīvāya yatpṛcchenna sidhyati ca madhyamā /
vāmācāre 'thavā dakṣe pratyaye yatra nāyakaḥ // GarP_1,67.20 //
tanusthaḥ pṛcchate yastu tatra siddhirna saṃśayaḥ /
vaicchando vāmadevastu yadā vahati cātmani // GarP_1,67.21 //
tatra bhāge sthitaḥ pṛcchetsiddhirbhavati niṣphalā /
vāme vā dakṣiṇe vāpi yatra saṃkramate śivā // GarP_1,67.22 //
ghore ghorāṇi kāryāṇi saumye vai madhyamāni ca /
prasthite bhāgato haṃse dvābhyāṃ vai sarvavāhinī // GarP_1,67.23 //
tadā mṛtyuṃ vijānīyādyogī yogaviśāradaḥ /
yatrayatra sthitaḥ pṛcchedvāmadakṣiṇasaṃmukhaḥ // GarP_1,67.24 //
tatratatra samaṃ diśyādvātasyodayanaṃ sadā /
agrato vāmikā śreṣṭhā pṛṣṭhato dakṣiṇā śubhā // GarP_1,67.25 //
vāmena vāmikā proktā dakṣiṇe dakṣiṇā śubhā /
vāme vāmā śubhe caiva dakṣiṇe dakṣiṇā śubhā // GarP_1,67.26 //
jīvo jīvati jīvena yacchūnyaṃ tastvaro bhavet /
yatkiñcitkāryamuddiṣṭaṃ jayādiśubhalakṣaṇam // GarP_1,67.27 //
tatsarvaṃ pūrṇanāḍyāṃ tu jāyate nirvikalpataḥ /
anyanāḍyādiparyantaṃ pakṣatrayamudāhṛtam // GarP_1,67.28 //
yāvatṣaṣṭhī tu pṛcchāyāṃ pūrṇāyāṃ prathamo jayet /
riktāyāṃ tu dvitīyastu kathayettadaśaṅkitaḥ // GarP_1,67.29 //
vāmācārasamo vāyurjāyate karmasiddhidaḥ /
pravṛtte dakṣiṇe mārge viṣame viṣamākṣaram // GarP_1,67.30 //
anyatra vāmavāhe tu nāma vai viṣamākṣaram /
tadāsau jayamāpnoti yodhaḥ saṃgrāmamadhyataḥ // GarP_1,67.31 //
dakṣavātapravāhe tu yadi nāma samākṣaram /
jā(ja) yate nātra sandeho nāḍīmaghye tu lakṣayet // GarP_1,67.32 //
piṅgalāntargate prāṇe śamanīyāhavaṃ jayet /
yāvannāḍyudayaṃ cārastāṃ diśaṃ yāvadāpayet // GarP_1,67.33 //
na dātuṃ jāyate so 'pi nātra kāryā vicāraṇā /
atha saṃgrāmamadhye tu yatra nāḍī sadā vahet // GarP_1,67.34 //
sā diśā jayamāpnoti śūnye bhaṅgaṃ vinirdiśet /
jātacāre jayaṃ vidyānmṛtake mṛtamādiśet // GarP_1,67.35 //
jayaṃ parājayaṃ caiva yo jānāti sa paṇḍitaḥ /
vāme vā dakṣiṇe vāpi yatra sañcarate śivam // GarP_1,67.36 //
kṛtvā tatpadamāpnoti yātrā santataśobhanā /
śaśisūryapravāhe tu sati yuddhaṃ samācaret // GarP_1,67.37 //
yastu pṛcchati tatrasthaḥ sa sādhurjayatidhruvam /
yāṃ diśaṃ vahate vāyustāṃ diśaṃ yāvadājayaḥ // GarP_1,67.38 //
jāyate nātra sandeha handro yadyagrataḥ sthitaḥ /
meṣyādyā daśa yā nāḍyo dakṣiṇā vāma saṃsthitāḥ // GarP_1,67.39 //
caresthire tadvimārge tādṛśetādṛśe kramāt /
nirgame nirgamaṃ yāti saṃgrahe saṃgrahaṃ viduḥ // GarP_1,67.40 //
pṛcchakasya vacaḥ śrutvā ghaṇṭākāreṇa lakṣayet /
vāme vā dakṣiṇe vāpi pañcatattvasthitaḥ śive // GarP_1,67.41 //
ūrdhve 'gniradha āpaśca tiryaksaṃsthaḥ prabhañjanaḥ /
madhye tu pṛthivī jñeyā nabhaḥ sarvatra sarvadā // GarP_1,67.42 //
ūrdhve mṛtyuradhaḥ śāntistiryak coccāṭayetsudhīḥ /
madhye stambhaṃ vijānīyānmokṣaḥ sarvatra sarvage // GarP_1,67.43 //
iti śrīgāruḍemahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe svarodaye śubhāśubhanirūpaṇaṃ nāma saptaṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 68
sūta uvāca /
parikṣāṃ vacmiratnānāṃ balo nāmāsuro 'bhavat /
indrādyā nirjitāstena vijetuṃ tairna śakyate // GarP_1,68.1 //
varavyājena paśutāṃ yācitaḥ sa surairmakhe /
balo dadau sa (sva) paśutāmatisattva surairhataḥ // GarP_1,68.2 //
paśuvatsa viśastastaiḥ svavākyāśaniyantritaḥ /
balo lokoparāya devānāṃ hitakāmyayā // GarP_1,68.3 //
tasya sattvaviśuddhasya viśuddhena ca karmaṇā /
kāyasyāvayavāḥ sarve ratnabījatvamāyayuḥ // GarP_1,68.4 //
devānāmatha yakṣāṇāṃ siddhānāṃ pavanāśinām /
ratnabījaṃsva(jama)yaṃ grāhaḥ sumahānabhavattadā // GarP_1,68.5 //
teṣāṃ tu patatāṃ vegādvimānena vihāyasā /
yadyatpapāta ratnānāṃ bījaṃ kracana kiñcana // GarP_1,68.6 //
mahodadhau sariti vā pavarta kānane 'pi vā /
tattadākaratāṃ yātaṃ sthānamādheyagauravāt // GarP_1,68.7 //
teṣu rakṣoviṣavyālavyādhighnānyaghahāni ca /
prādurbhavanti ratnāni tathaiva viguṇāni ca // GarP_1,68.8 //
vajraṃ muktāmaṇayaḥ sapadmarāgāḥ samarakatāḥ proktāḥ /
api cendranīlamaṇivaravaidūryāḥ puṣparāgāśca // GarP_1,68.9 //
karketanaṃ sapulakaṃ rudhirākhyasamanvitaṃ tathā sphaṭikam /
vidrumamaṇiśca yatnāduddiṣṭaṃ saṃgrahe tajjñaiḥ // GarP_1,68.10 //
ākāravarṇau prathamaṃ guṇadoṣau tatphalaṃ parīkṣā ca /
mūlyaṃ ca ratnakuśalairvijñeyaṃ sarvaśāstrāṇām // GarP_1,68.11 //
kulagneṣūpajāyante yāni copahate 'hani /
dauṣaistānyapiyujyante hīyante guṇasampadā // GarP_1,68.12 //
parīkṣāpariśuddhānāṃ ratnānāṃ pṛthivībhujā /
dhāraṇaṃ saṃgraho vāpi kāryaḥ śriyamabhīpsatā // GarP_1,68.13 //
śāstrajñaḥ kuśalāścāpi ratnabhājaḥ parīkṣakāḥ /
ta eva mūlyamātrāyā vettāraḥ parikīrtitāḥ // GarP_1,68.14 //
mahā prabhāvaṃ vibudhairyasyamādvajramudāhṛtam /
vajrapūrvā parīkṣeyaṃ tato 'smābhiḥ prakīrtyate // GarP_1,68.15 //
tasyāsthileśo nipapāta yeṣu bhuvaḥ pradeśeṣu kathañcideva /
vajrāṇi vajrāyudhanirjigīṣorbhavanti nānākṛtimanti teṣu // GarP_1,68.16 //
haimamātaṅgasaurāṣṭrāḥ pauṇḍrakāliṅgakosalāḥ /
veṇvātaṭāḥ sasauvīrā vajrasyāṣṭa vihārakāḥ // GarP_1,68.17 //
ātāmrā himaśailajāśca śaśibhā veṇvātaṭīyāḥ smṛtāḥ sauvīre tvasitābjameghasadṛśāstābhrāśca saurāṣṭrajāḥ /
kāliṅgāḥ kana kāvadātarucirāḥ pītaprabhāḥ kosale śyāmāḥ puṇḍrabhavā mataṅgaviṣaye nātyantapītaprabhāḥ // GarP_1,68.18 //
atyarthaṃ laghu varṇataśca guṇavatpārśveṣu samyak samaṃrekhābindukalaṅkakākapadakatrāsādibhirvarjitam /
loke 'sminparāmāṇumātramapi yadvajraṃ kraciddṛśyate tasmindevasamāśrayo hyavitathastīkṣṇāgradhāraṃ yadi // GarP_1,68.19 //
vajreṣu varṇayuktyā devānāmapi vigrahaḥ proktaḥ /
varṇebhyaśca vibhāgaḥ kāryo varṇāśrayādeva // GarP_1,68.20 //
haritasitapītapiṅgaśyāmāstāmrāḥ svabhāvato rucirāḥ /
harivaruṇaśakrahutavahapitṛpatimarutāṃ svakā varṇāḥ // GarP_1,68.21 //
viprasya śaṅkhakumudasphaṭikāvadātaḥ syātkṣattriyasya śaśababhruvilocanābhaḥ /
vaiśyasya kāntakadalīdalasannikāśaḥ śūdrasya dhautakaravālasamānadīptiḥ // GarP_1,68.22 //
dvau vajravarṇau pṛthivīpatīnāṃ sadbhiḥ pradiṣṭau na tu sārvajanyau /
yaḥ syājjavāvidrumabhaṅgaśoṇo yo vā haridrārasannikāśaḥ // GarP_1,68.23 //
īśatvātsarvavarṇānāṃ guṇavatsārbavarṇikam /
kāmato dhārayedrājā na tvanyo 'nyatkathañcana // GarP_1,68.24 //
adharottaravṛttayā hi yādṛk syādvarṇasaṅkaraḥ /
tataḥ kaṣṭataro vajravarṇānāṃ saṅkaro mataḥ // GarP_1,68.25 //
na ca mārgavibhāgamātravṛttyā viduṣā vajraparigraho vidheyaḥ /
guṇavadguṇasampadāṃ vibhūtirviparīto vyasanodayasya hetuḥ // GarP_1,68.26 //
ekamapi yasya śṛṅgaṃ vidalitamavalokyate viśīrṇaṃ vā /
guṇavadapi tanna dhāryaṃ vajraṃ śreyo 'rthibhirbhavane // GarP_1,68.27 //
sphuṭitāgnivi śīrṇaśṛṅgadeśaṃ malavarṇaiḥ pṛṣatairupetamadhyam /
na hi vajrabhṛto 'pi vajramāśu śriyamapyāśrayalālasāṃ na kuryāt // GarP_1,68.28 //
yasyaikadeśaḥ kṣatajāvabhāso yadvā bhavellohitavarṇacitram /
na tanna kuryāddhriyamāṇamāśu svacchandamṛtyorapi jīvitāntam // GarP_1,68.29 //
koṭyaḥ pārśvani dhārāśca ṣaḍaṣṭau dvādaśeti ca /
uttuṅgasamatīkṣṇāgrāḥ vajrasyākarajā guṇāḥ // GarP_1,68.30 //
ṣaṭkoṭi śudvamamalaṃ sphuṭatīkṣṇadhāraṃ varṇānvitaṃ laghu supārśvamapetadoṣam /
indrāyudhāṃśuvisṛticchuritāntarikṣamevaṃvidhaṃ bhuvi bhavetsulabhaṃ na vajram // GarP_1,68.31 //
tīkṣṇāgraṃ vimalamapetasarvadoṣaṃ dhatte yaḥ prayatatanuḥ sadaiva vajram /
vṛddhistaṃ pratidinameti yāvadāyuḥ strīsampatsutadhanadhānyagodaśūnām // GarP_1,68.32 //
vyālavahniviṣavyāghrataskarāmbubhayāni ca /
dūrāttasya nivartante karmāṇyātharvaṇāni ca // GarP_1,68.33 //
yadi vajramapetasarvadoṣaṃ bibhṛyāttaṇḍulaviṃśatiṃ gurutve /
maṇiśāstravido vadanti tasya dviguṇaṃ rūpakalakṣamagramūlyam // GarP_1,68.34 //
tribhāgahīnārdhatadardhaśeṣaṃ trayodaśaṃ triṃśadator'ddhabhāgāḥ /
aśītibhāgo 'tha śatāṃśabhāgaḥ sahasrabhāgo 'lpasamānayogaḥ // GarP_1,68.35 //
yattaṇḍulairdvādaśabhiḥ kṛtasya vajrasya mūlyaṃ prathamaṃ pradiṣṭam /
dvābhyāṃ kramādvānimupāgatasya tvekāvamānasya viniścayo 'yam // GarP_1,68.36 //
na cāpi taṇḍulaireva vajrāṇāṃ dharaṇakramaḥ /
aṣṭābhiḥ sarṣapairgairaistaṃṇḍulaṃ parikalpayet // GarP_1,68.37 //
yattu sarvaguṇairyuktaṃ vajraṃ tarati vāriṇi /
ratnavarge samaste 'pi tasya dhāraṇamiṣyate // GarP_1,68.38 //
alpenāpi hi doṣeṇa lakṣyālakṣyeṇa dvaṣitam /
sva (sa) mūlyāddaśamaṃ bhāgaṃ vajraṃ labhati mānavaḥ // GarP_1,68.39 //
prakaṭānekadoṣasya svalpasya mahato 'pi vā /
sva (su) mūlyācchataśo bhāgo vajrasya na vidhīyate // GarP_1,68.40 //
spaṣṭadoṣamalaṅkāre vajraṃ yadyapi dṛśyate /
ratnānāṃ parikarmārthaṃ mūlyaṃ tasya bhavellaghu // GarP_1,68.41 //
prathamaṃ guṇasampadābhyupetaṃ pratibaddhaṃ samupaiti yacca doṣam /
alamābharaṇena tasya rājño guṇahīno 'pi maṇirna bhūṣaṇāya // GarP_1,68.42 //
nāryā vajramadhāryaṃ guṇavadapi sutaprasūtimicchantyā /
anyatra dīrghācipiṭatryaśrādyaguṇairviyuktācca // GarP_1,68.43 //
ayasā puṣparāgeṇa tathā gomedakena ca /
vaidūryasphaṭikābhyāṃ ca kācaiścāpi pṛthagvidhaiḥ // GarP_1,68.44 //
pratirūpāṇi kurvanti vajrasya kuśalā janāḥ /
parīkṣā teṣu kartavyā vidvadbhiḥ suparīkṣakaiḥ // GarP_1,68.45 //
kṣārollekhanaśāṇābhisteṣāṃ kāryaṃ parīkṣaṇam /
pṛthivyāṃ yāni ratnāni ye cānye lohadhātavaḥ // GarP_1,68.46 //
sarvāṇi vilikhedvajraṃ tacca tairna vilikhyate /
gurutā sarvaratnānāṃ gauravādhārakāraṇam // GarP_1,68.47 //
vajre tāṃ vaiparītyena sūrayaḥ paricakṣate /
jātirajātiṃ vilikhati jātiṃ vilikhanti vajrakuruvindāḥ // GarP_1,68.48 //
vajrairvajraṃ vilikhati nānyena vilikhyate vajram /
vajrāṇi muktāmaṇayo ye ca kecana jātayaḥ // GarP_1,68.49 //
na teṣāṃ pratibaddhānāṃ bhā bhavatyūrdhvagāminī /
tiryak kṣatatvātkeṣāñcitkathañcidyadi jāyate /
tiryagvilikhyamānānāṃ sā (sa) pārśveṣu vihanyate // GarP_1,68.50 //
yadyapi viśīrṇakoṭiḥ sabindurekhānvito vivarṇo vā /
tadapi dhanadhānyaputrānkaroti sendrāyudho vajraḥ // GarP_1,68.51 //
saudā minīvisphuritābhirāmaṃ rājā yathoktaṃ kaliśaṃ dadhānaḥ /
parākramākrāntaparapratāpaḥ samastasāmantabhuvaṃ bhunakti // GarP_1,68.52 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe ratnatadviśeṣavajraparīkṣaṇādivarṇanaṃ nāmāṣṭaṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 69
sūta uvāca /
dvipendrajīmūtavarāhaśaṅkhamatsyāhiśuktyudbhavaveṇujāni /
muktāphalāni prathitāni loke teṣāṃ ca śuktyudbhavameva bhūri // GarP_1,69.1 //
tatraiva caikasya hi mūlamātra niviśyate ratnapadasya jātu /
vedhyaṃ tu śuktayudbhavameva teṣāṃ śeṣāṇyavedhyāni vadanti tajjñāḥ // GarP_1,69.2 //
tvaksāranāgendratimiprasūtaṃ yacchaṅkhajaṃ yacca varā hajātam /
prāyo vimuktāni bhavanti bhāsā śastāni māṅgalyatayā tathāpi // GarP_1,69.3 //
yā mauktikānāmiha jātaye 'ṣṭau prakīrtitā ratnaviniścayajñaiḥ /
kambūdbhavaṃ teṣvadhamaṃ pradiṣṭamutpadyate yacca gajendrakumbhāt // GarP_1,69.4 //
svayonimadyacchavitulyavarṇaṃ śāṅkhaṃ bṛhallolaphalapramāṇam /
utpadyate vāraṇakumbhamadhyādāpītavarṇaṃ prabhayā vihīnam // GarP_1,69.5 //
ye kambavaḥ śārṅgamukhāvamarśapītasya śaṅkhapravarasya gotre /
mataṅgajāścāpi viśuddhavaṃśyāste mauktikānāṃ prabhavāḥ pradiṣṭāḥ // GarP_1,69.6 //
utpadyate mauktikameṣu vṛttamāpītavarṇaṃ prabhayā vihīnam /
pāṭhīnapṛṣṭhasya samānavarṇaṃ mīnātsuvṛttaṃ laghu cātisūkṣmam // GarP_1,69.7 //
utpadyate vāricarānaneṣu matsyāśce te madhyacarāḥ payodheḥ /
varāhadaṃṣṭrāprabhavaṃ pradiṣṭaṃ tasyaiva daṃṣṭrāṅkuratulyavarṇam // GarP_1,69.8 //
kracitkathañcitsa bhuvaḥ pradeśe prajāyate sūkararāḍviśiṣṭaḥ /
varṣopalānāṃ samavarṇaśobhaṃ tvaksāraparvaprabhavaṃ pradiṣṭam // GarP_1,69.9 //
te veṇavo divyajanopabhogye sthāne prarohanti na sārvajanye /
bhaujaṃ gamaṃ mīnaviśuddhavṛttaṃ saṃsthānato 'tyujjvalavarṇaśobham // GarP_1,69.10 //
nitāntadhautapravikalpamānanistriṃśadhārāsamavarṇakānti /
prāpyātiratnāni mahāprabhāṇi rājyaṃ śriyaṃ vā mahatīṃ durāpām // GarP_1,69.11 //
tejo 'nvitāḥ puṇyakṛto bhavanti muktāphalasyāhiśirobhavasya /
jijñāsayā ratnadhanaṃ vidhijñaiḥ śubhemuhūrte prayataiḥ prayatnāt // GarP_1,69.12 //
rakṣāvidhānaṃ sumahadvidhāya harmyopariṣṭhaṃ kriyate yadā tat /
tadā mahādundubhimandraghoṣairvidyullatāvisphuritāntarālaiḥ // GarP_1,69.13 //
payodharākrāntivilambinamrairghanairnavairāvriyate 'ntarikṣam /
na taṃ bhujaṅgā na tu yātudhānā na vyādhayo nāpyupasargadoṣāḥ // GarP_1,69.14 //
hiṃsanti yasyāhiśiraḥ samutthaṃ muktāphalaṃ tiṣṭhati kośamadhye /
nābhyeti meghaprabhavaṃ dharitrīṃ vipradgataṃ tadvibudhā haranti // GarP_1,69.15 //
arciḥ prabhānāvṛtadigvibhāgamādityavahuḥ khavibhāvyabimbam /
tejastiraskṛtya hutāśanendunakṣatratārāprabhavaṃ samagram // GarP_1,69.16 //
divā yathā dīrptiṅkaraṃ tathaiva tamo 'vagāḍhāsvapi tanniśāsu /
vicitraratnadyuticārutoyā catuḥ samudrābharaṇopapannā // GarP_1,69.17 //
mūlyaṃ na vā syāditi niścayo me kṛtsnā mahī tasya muvarṇapūrṇā /
hīno 'piyastallabhate kadācidvipākayogānmahataḥ śubhasya // GarP_1,69.18 //
sāpatnyahīnāṃ sa mahīṃ samagrāṃ bhunakti tattiṣṭhati yāvadeva /
na kevalaṃ tacchubhakṛnnṛpasya bhāgyaiḥ prajānāmapi tasya janma // GarP_1,69.19 //
tadyojanānāṃ paritaḥ sahasraṃ sarvānanarthānvimukhī karoti /
nakṣatramāleva divo viśīrṇā dantāvalistasya mahāmurasya // GarP_1,69.20 //
vicitravarṇeṣu viśuddhavarṇā payaḥ su patyuḥ payasāṃ papāta /
sampūrṇacandrāṃśukalāpakāntermāṇipravekasya mahāguṇasya // GarP_1,69.21 //
tacchuktimatsu sthitimāpa bījamāsanpurāpyanyabhavāni yāni /
yasminpradeśe 'mbunidhau papāta sucārumuktāmaṇiratnabījam /
tasminpayastoyadharāvakīrṇaṃ śuktau sthitaṃ mauktikatāmavāpa // GarP_1,69.22 //
saiṃhalikapāralaukikasaurāṣṭrikatāmraparṇapāraśavāḥ /
kauverapāṇḍyahāṭakahemakamityākarāstvaṣṭau // GarP_1,69.23 //
śuktyudbhavaṃ nātinikṛṣṭavarṇaṃ pramāṇasaṃsthānaguṇaprabhābhiḥ /
utpadyate vardhanapārasīkapātālalokāntarasiṃhaleṣu // GarP_1,69.24 //
cintyā na tasyākarajā viśeṣā rūpe pramāṇe ca yateta vidvān /
na ca vyavasthāsti guṇāguṇeṣu sarvatra sarvākṛtayo bhavanti // GarP_1,69.25 //
etasya śuktiprabhasya muktāphalasya cānyena samunmitasya /
mūlyaṃ sahasrāṇi tu rūpakāṇāṃ tribhiḥ śatairapyādhikāni pañca // GarP_1,69.26 //
yanmāṣakārdhena tato vihīnaṃ tatpañcabhāgadvayahīnamūlyam /
yanmāṣakāṃstrīnbibhṛyātsahasre dve tasya mūlyaṃ paramaṃ pradiṣṭam // GarP_1,69.27 //
ardhādhikau dvau vahato 'sya mūlyaṃ tribhiḥ śatairapyadhikaṃ sahasram /
dvimāṣa konmānitagauravasya śatāni cāṣṭau kathitāni mūlyam // GarP_1,69.28 //
ardhādhikaṃ māṣakamunmitasya samaṃ ca viṃśatritayaṃ śatānām /
guñjāśca ṣaḍ dhārayataḥ śate dve mūlyaṃ paraṃ tasya vadanti tajjñāḥ /
adhyardhamunmāna(pa) kṛtaṃ śataṃ syānmūlyaṃ guṇaistasya samanvitasya // GarP_1,69.29 //
yadi ṣoḍaśabhirbhavedanūnandharaṇaṃ tatpravadanti dārvikākhyam /
adhikaṃ daśabhiḥ śataṃ ca mūlyaṃ samavāpnotyapi bāliśasya hastāt // GarP_1,69.30 //
dviguṇairdaśabhirbhavedanūnaṃ dharaṇaṃ tadbhavakaṃ vadanti tajjñāḥ /
navasaptatimāpnuyātsvamūlyaṃ yadi na syādguṇasampadā vihīnam // GarP_1,69.31 //
triṃśatā dharaṇaṃ pūrṇaṃ śikyaṃ tasyeti kīrtyate /
catvāriṃśadbhavettasyāḥ paraṃ mūlyaṃ viniścayaḥ // GarP_1,69.32 //
catvāriṃśadra bhavettasyāstriṃśanmūlyaṃ labhet sā /
pañcāśattu bhavetsomastasya mūlyaṃ tu viṃśatiḥ // GarP_1,69.33 //
ṣaṣṭirnikaraśīrṣaṃ syāttasyā mūlyaṃ caturdaśa /
aśītirnavatiścaiva kūpyeti parikīrtitā /
ekādaśa syānnava ca tayormūlyamanukramāt // GarP_1,69.34 //
ādāya tatsakalameva tato 'nnabhāṇḍaṃ jambīrajātarasayojanayā vipakram /
ghṛṣṭaṃ tato mṛdutanūkṛtapiṇḍamūlaiḥ kuryādyatheṣṭamanu mauktikamāśu viddham // GarP_1,69.35 //
mṛlliptamatsyapuṭamadhyagataṃ tu kṛtvā paścātpacettanu tataśca biḍālapuṭyā /
dugdhe tataḥ payasi taṃ vipacetsudhāyāṃ pakraṃ tato 'pi payasā śucicikraṇena // GarP_1,69.36 //
śuddhaṃ tato vimalavastranigharṣaṇena syānmauktikaṃ vipulasadguṇakāntiyuktam /
vyāḍirjagāda jagatāṃ hi mahāprabhāvaḥ siddho vidagdhahitatatparayā dayāluḥ // GarP_1,69.37 //
śvetakācasamaṃ tāraṃ hemāṃśaśatayojitam /
rasamadhye pradhāryeta mauktikaṃ dehabhūṣaṇam // GarP_1,69.38 //
evaṃ hi siṃhale deśe kurvanti kuśalā janāḥ /
yasminkṛtraimasandehaḥ kracidbhavati mauktike // GarP_1,69.39 //
uṣṇe salavaṇe snehe niśāṃ tadvāsayejjale /
vrīhibhirmardanīyaṃ vā śuṣkavastropaveṣṭitam // GarP_1,69.40 //
yattu nāyāti vaivarṇyaṃ vijñeyaṃ tadakṛtrimam /
sitaṃ pramāṇavatsnigdhaṃ guru svacchaṃ sunirmalam // GarP_1,69.41 //
tejo 'dhikaṃ suvṛttaṃ ca mauktikaṃ guṇavatsmṛtam // GarP_1,69.42 //
pramāṇavadgauravaraśmiyuktaṃ sitaṃ suvṛttaṃ samasūkṣmavedham /
akreturapyāvahati pramodaṃ yanmauktikaṃ tadguṇavatpradiṣṭam // GarP_1,69.43 //
evaṃ samastena guṇodayena yanmauktikaṃ yogamupāgataṃ syāt /
na tasya bhartāramanarthajāta eko 'pi kaścit samupaiti doṣaḥ // GarP_1,69.44 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe muktāphalapramāṇādivarṇanaṃ nāma muktāphalaparīkṣā nāmaikonasaptatitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 70
sūta uvāca /
divākarastasya mahāmahimno mahāsurasyottamaratnabījam /
asṛggṛhītvā carituṃ pratasthe nistriṃśanīlena nabhaḥ sthalena // GarP_1,70.1 //
jettrā surāṇāṃ samareṣvajastraṃ vīryāvalepoddhatamānasena /
laṅkādhipenārdhapathe sametya svarbhānuneva prasabhaṃ niruddhaḥ // GarP_1,70.2 //
tatsiṃhalīcārunitambabimbavikṣo bhitāgādhamahāhradāyām /
pūgadrumābaddhataṭadvayāyāṃ mumoca sūryaḥ sariduttamāyām // GarP_1,70.3 //
tataḥ prabhṛti sā gaṅgā tulyapuṇyaphalodayā /
nāmnā rāvaṇagaṅgeti prathimānamupāgatā // GarP_1,70.4 //
tataḥ prabhṛtyeva ca śarvarīṣu kūlāni ratnairnicitāni tasyāḥ /
suvarṇanārācaśatairivāntarbahiḥ pradīptairniśitāni bhānti // GarP_1,70.5 //
tasyāstaṭepūjjvacārurāgā bhavanti toyeṣu ca padmarāgāḥ /
saugandhikotthāḥ kuruvindajāśca mahāguṇāḥ sphāṭikasaṃprasūtāḥ // GarP_1,70.6 //
bandhū kaguñjāsakalendragopajavāsamāsṛksamavarṇaśobhāḥ /
bhrājiṣṇavo dāḍimabījavarṇāstathāpare kiśukapuṣpabhāsaḥ // GarP_1,70.7 //
khindurapadmotpalakuṅkumānāṃ lākṣārasasyāpi samānavarṇaḥ /
sāṃdre 'pi rāge prabhayā svayaiva bhānti svalakṣyāḥ sphuṭamadhyaśobhāḥ // GarP_1,70.8 //
bhānośca bhāsāmanuvedhayogāmāsādya raśami prakareṇa dūram /
pārśvāni sarvāṇyanurañjayanti guṇāpapannāḥ sphaṭikaprasūtāḥ // GarP_1,70.9 //
kusuṃbhanīlavyatimiśrarāgapratyugraraktābujatulyabhāsaḥ /
tathāpare 'ruṣkarakaṇṭakāripuṣpatviṣo hiṅgulavattviṣo 'nye // GarP_1,70.10 //
cakorapuṃskokilasārasānāṃ netrāvabhāsaśca bhavanti kecit /
anye punaḥ santi ca puṣpitānāṃ tulyatviṣā kokanadottamānām // GarP_1,70.11 //
prabhāvakāṭhinyagurutvayogaiḥ prāyaḥ samānāḥ sphaṭikodbhavānām /
ānīlaraktotpalacārubhāsaḥ saugandhikotthā maṇayo bhavanti // GarP_1,70.12 //
kāmaṃ tu rāgaḥ kuruvindajeṣu sa naiva yādṛk sphaṭikodbhaveṣu /
nirarciṣo 'ntarbahulā bhavanti prabhāvavanto 'pi nataiḥ samastaiḥ // GarP_1,70.13 //
ye tu rāvaṇagaṅgāyāṃ jāyante kuruvindakāḥ /
padmarāgaghanaṃ rāgaṃ bibhrāṇāḥ sphaṭikārciṣaḥ // GarP_1,70.14 //
varṇānuyāyinasteṣā māndhradeśe tathā pare /
na jāyante hi ye kecinmūlyaleśamavāpnuyuḥ // GarP_1,70.15 //
tathaiva sphāṭikotthānāṃ deśe tumburusaṃjñake /
sadharmāṇaḥ prajāyante svalpamūlyā hi te smṛtāḥ // GarP_1,70.16 //
varṇādhikyaṃ gurutvaṃ ca snigdhatā samatācchatā /
arciṣmattā mahattā ca maṇīnāṃ guṇasaṃgrahaḥ // GarP_1,70.17 //
ye karkaracchidramalopadigdhāḥ prabhāvimuktāḥ paruṣā vivarṇāḥ /
na te praśastā maṇayo bhavanti samānato jātiguṇaiḥ samastaiḥ // GarP_1,70.18 //
doṣopasṛṣṭaṃ maṇimaprabodhādvibharti yaḥ kaścana kañcideva /
taṃ śokacintāmayamṛtyuvittanāśādayo doṣagaṇā bhajante // GarP_1,70.19 //
kāmaṃ cārutarāḥ pañca jātīnā pratirūpakāḥ /
vijā tayaḥ prayatnena vidvāṃstanupalakṣayet // GarP_1,70.20 //
kalaśapurodbhavasiṃhalatumburudeśotthamuktapāṇīyāḥ /
śrīpūrṇakāśca sadṛśā vijātayaḥ padmarāgāṇām // GarP_1,70.21 //
tuṣopasargātkalaśābhidhānamātāmrabhāvādapi tumburūttham /
kārṣṇyāttathā siṃhaladeśajātaṃ muktābhidhānaṃ nabhasaḥ svabhāvāt // GarP_1,70.22 //
śrīpūrṇakaṃ dīptivinākṛtatvādvijātiliṅgāśraya eva bhedaḥ /
yastāmrikāṃ puṣyati padmarāgo yogāttuṣāṇāmiva pūrṇamadhyaḥ // GarP_1,70.23 //
strehapradigdhaḥ pratibhāti yaśca yo vā praghṛṣṭaḥ prajahāti dīptim /
ākrāntamūrdhā ca tathāṅgulibhyāṃ yaḥ kālikāṃ pārśvagatāṃ bibharti // GarP_1,70.24 //
saṃprāpya cotkṣipya yathānuvṛttiṃ vibhartiyaḥ sarvaguṇānatīva /
tulyapramāṇasya ca tulyajāteryo vā gurutvena bhavettu tulyaḥ /
prāpyāpi ratnākarajā svajātiṃ lakṣedgurutvena guṇena vidvān // GarP_1,70.25 //
apraṇaśyati sandehe śāṇe tu parilekhayet /
su(sva) jātakasamutthena likhitvāpi parasparam // GarP_1,70.26 //
vajraṃ vā kuruvindaṃ vā vimucyānena kenacit /
nāśakyaṃ lekhanaṃ kartuṃ padmarāgendranīlayoḥ // GarP_1,70.27 //
jātyasya sarve 'pi maṇerna jātu vijātayaḥ santi samānavarṇāḥ /
tathāpi nānākaraṇārthameva bhedaprakāraḥ paramaḥ pradiṣṭaḥ // GarP_1,70.28 //
guṇopapannena sahāvabaddhomeṇirna dhāryo viguṇo hi jātyā /
na kaustubhenāpi sahāvabaddhaṃ vidvānvijātiṃ bibhṛyātkadācit // GarP_1,70.29 //
cāṇḍāla eko 'pi yathā dvijātīnsametya bhūrīnapi hantyayatnāt /
atho maṇīnbhūriguṇopapannāñchakroti viplāvayituṃ vijātyaḥ // GarP_1,70.30 //
sapatnamadhye 'pi kṛtādhivāsaṃ pramādavṛttāvapi vartamānam /
na padmarāgasya mahāguṇasya bhartāramāpatspṛśatīha kācit // GarP_1,70.31 //
doṣopasargaprabhavāśca ye te nopadravāstaṃ samabhidravanti /
guṇaiḥ samuttejitacārurāgaṃ yaḥ padmarāgaṃ prayato bibharti // GarP_1,70.32 //
vajrasya yattaṇḍulasaṃkhyayoktaṃ mūlyaṃ samutpāditagauravasya /
tatpadmarāgasya mahāguṇasya tanmāṣakalpākalitasya mūlyam // GarP_1,70.33 //
varṇadāptyapapannaṃ hi maṇiratnaṃ praśasyate /
tābhyāmīṣadapi bhraṣṭaṃ maṇimūlyātprahīyate // GarP_1,70.34 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe padmarāgaparīkṣaṇaṃ nāma saptatitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 71
sūta uvāca /
dānavādhipateḥ pittamādāya bhujagādhipaḥ /
dvidhā kurvanniva vyoma satvaraṃ vāsukiryayau // GarP_1,71.1 //
sa tadā svaśiroratnaprabhādīpte nabho 'mbudhau /
rājataḥ samahānekaḥ khaṇḍaseturivābabhau // GarP_1,71.2 //
tataḥ pakṣanipātena saṃharanniva rodasī /
garutmānpannagendrasya prahartumupacakrame // GarP_1,71.3 //
sahasaiva mumoca tatphaṇīndraḥ surasābhyaktaturuṣka (raṣka) pādapāyām /
kalikāghanagandhavāsitā yāṃ varamāṇikyagirerupatyakāyām // GarP_1,71.4 //
tasya prapātasamanantarakālameva tadvadvarālayamatītya ramāsamīpe /
sthānaṃ kṣiterupapayonidhitīralekhaṃyāṃ varamāṇikyagirerupatyakāyām // GarP_1,71.5 //
tatraiva kiñcitpatatastu pittādupetya jagrāha tato garutmān /
mūrchāparītaḥ sahasaiva ghoṇārandhradvayena pramumoca sarvam // GarP_1,71.6 //
tatrākaṭhoraśukakaṇṭhaśirīṣapuṣpakhadyotapṛṣṭhacaraśādvalaśaivalānām /
kalhāraśaṣpakabhujaṅgabhujāñca patraprāptatviṣo marakatāḥ śubhadā bhavanti // GarP_1,71.7 //
tadyatra bhogīndrabhujābhiyuktaṃ papāta pittaṃ ditijādhipasya /
tasyākarasyātitarāṃ sa deśo duḥ khopalabhyaśca guṇaiśca yuktaḥ // GarP_1,71.8 //
tasminmarakatasthāne yatkiñcidupajāyate /
tatsarvaṃ viṣarogāṇāṃ praśamāya prakīrtyate // GarP_1,71.9 //
sarvamantrau ṣadhigaṇairyanna śakyaṃ cikitsitum /
mahāhidaṃṣṭrāprabhavaṃ viṣaṃ tattena śāmyati // GarP_1,71.10 //
anyadapyākare tatra yaddoṣairupavarjitam /
jāyate tatpavitrāṇāmuttamaṃ parikīrtitam // GarP_1,71.11 //
atyantaharitavarṇaṃ komalamarcirvibhedajaṭilaṃ ca /
kāñcanacūrṇasyāntaḥ pūrṇamiva lakṣyate yacca // GarP_1,71.12 //
yuktaṃ saṃsthānaguṇaiḥ samarāgaṃ gauraveṇa na vihīnam /
savituḥ karasaṃsparśācchurayati sarvāśramaṃ dīptyā // GarP_1,71.13 //
hitvā ca haritabhāvaṃ yasyāntarvinihitā bhaveddīptiḥ /
aciraprabhāprabhāhatanavaśādvalasannibhā bhāti // GarP_1,71.14 //
yacca manasaḥ prasādaṃ vidadhāti nirīkṣyamatimātram /
nanmarakataṃ mahāgaṇamiti ratnavidāṃ manovṛttiḥ // GarP_1,71.15 //
varṇasyāti vibhutvādyasyāntaḥ svacchakiraṇaparidhānam /
sāndrasnigdhaviśuddhaṃ komalabarhiprabhādisamakānti // GarP_1,71.16 //
varṇojjvalayā kāntyā sāndrākāro vibhāsayā bhāti /
tadapi guṇavatsaṃjñāmāpnoti hi yādṛśī pūrvam // GarP_1,71.17 //
śabalakaṭhoramalinaṃ rūkṣaṃ pāṣāṇakarkaropetam /
digdhaṃ śilājatunā marakatamevaṃvidhaṃ viguṇam // GarP_1,71.18 //
yatsandhiśoṣitaṃ ratnamanyanmarakatādbhavet /
śreyaskāmairna taddhāryaṃ kretavyaṃ vā katañcana // GarP_1,71.19 //
bhallātakī putrikā ca tadvarṇasamayogataḥ /
maṇermarakatasyaite lakṣaṇīyā vijātayaḥ // GarP_1,71.20 //
kṣaumeṇa vāsasā mṛṣṭā dīptiṃ tyajati putrikā /
lāghavenaiva kācasya śakyā kartuṃ vibhāvanā // GarP_1,71.21 //
kasyacidanekarūpairmarakatamanugacchato 'pi guṇavarṇaiḥ /
bhallātakasyasvanāttu vaiṣamyamupaiti varṇasya // GarP_1,71.22 //
vajrāṇi muktāḥ santyanye ye ca keciddvijātayaḥ /
teṣāṃ nāpratibaddhānāṃ bhā bhavatyūrdhvagāminī // GarP_1,71.23 //
ṛjutvāccaiva keṣāñcitkathañcidupajāyate /
tiryagālocyamānānāṃ sadyaścaiva praṇaśyati // GarP_1,71.24 //
snānācamanajapyeṣu rakṣāmantrakriyāvidhau /
dadadbhirgohiraṇyāni kurvadbhiḥ sādhanāni ca // GarP_1,71.25 //
daivapitryātitheyeṣu gurusaṃpūjaneṣu ca /
bādhyamāneṣu vividhairdeṣajātairviṣodbhavaiḥ // GarP_1,71.26 //
dauṣairhenaṃ guṇairyuktaṃ kāñcanapratiyojitam /
saṃgrāme vicaradbhiśca dhāryaṃ marakataṃ budhaiḥ // GarP_1,71.27 //
tulayā padmarāgasya yanmūlyamupajāyate /
labhate 'bhyadhikaṃ tasmādguṇairmarakataṃ yutam // GarP_1,71.28 //
tathā ca padmarāgāṇāṃ doṣairmūlyaṃ prahīyate /
tato 'syāpyadhikā hānirdeṣairmarakate bhavet // GarP_1,71.29 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe purvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍa marakataparīkṣaṇaṃ nāmaikasaptatitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 72
sūta uvāca /
tatraiva siṃhalavadhūkarapallavāgravyālūnabālalavalīkusumapravāle /
deśe papāta ditijasya nitāntakāntaṃ protphullanīrajasamadyuti netrayugmam // GarP_1,72.1 //
tatpratyayādubhayaśobhanavīcibhāsā vistāriṇī jalanidherupakacchabhūmiḥ /
prodbhinnaketakavanapratibaddhalekhāsāndrendranīlamaṇiratnavatī vibhāti // GarP_1,72.2 //
tatrāsitābjahalabhṛdvasanāsibhṛṅgaśārṅgāyudhāṅgaharakaṇṭhakaṣāyapuṣpaiḥ /
śuṣketaraiśca kusumairgirikarṇikāyāstasmādbhavanti maṇayaḥ sadṛśāvabhāsaḥ // GarP_1,72.3 //
anye prasannapayasaḥ payasāṃ nidhāturambutviṣaḥ śikhigaṇapratimāstathānye /
nīlīrasaprabhavabudvudabhāśca kecitkecittathā samadakokilakaṇṭhabhāsaḥ // GarP_1,72.4 //
ekaprakārā vispaṣṭavarṇaśobhāvabhāsinaḥ /
jāyante maṇayastasminnindranīlā mahāguṇāḥ // GarP_1,72.5 //
mṛtpāṣāṇaśilārandhrakarkarātrāsasaṃyutāḥ /
abhrikāpaṭalacchāyāvarṇadoṣaiśca dūṣitāḥ // GarP_1,72.6 //
tata eva hi jāyante maṇayastatra bhūrayaḥ /
sāstrasambodhitadhiyastānpraśaṃsanti sūrayaḥ // GarP_1,72.7 //
dhāryamāṇasya ye dṛṣṭā padmarāgamaṇerguṇāḥ /
dhāraṇādindranīlasya tānevāpnoti mānavaḥ // GarP_1,72.8 //
yathā ca padmarāgāṇāṃ jātakatritayaṃ bhavet /
indra nīleṣvapi tathā draṣṭavyamaviśeṣataḥ // GarP_1,72.9 //
parīkṣāpratyayairyaiśca padmarāgaḥ parīkṣyate /
ta eva pratyayā dṛṣṭā indranīlamaṇerapi // GarP_1,72.10 //
yāvantaṃ ca kramedagniṃ padmarāgopayogataḥ /
indranīlamaṇistasmātkrameta sumahattaram // GarP_1,72.11 //
tathāpi na parīkṣārthaṃ guṇānāmabhi (ti) vṛddhaye /
maṇiragnau samādheyaḥ kathañcidapi kaścana // GarP_1,72.12 //
agnimātrāparijñāne dāhadoṣaiśca dūpitaḥ /
so 'narthāya bhavedbhartuḥ kartuḥ kārayitustathā // GarP_1,72.13 //
kācotpalakaravīrasphaṭikādyā iha budhaiḥ savaidūryāḥ /
kathitā vijātaya ime sadṛśā maṇinendranīlena // GarP_1,72.14 //
gurubhāvakaṭhinabhāvāveteṣāṃ nityameva vijñeyau /
kācādyathāvaduttaravivardhamānau viśeṣeṇa // GarP_1,72.15 //
indranīlo yathā kaścidvibhartyātāmravarṇatām /
rakṣaṇayau tathā tāmrau karavīrotpalāvubhau // GarP_1,72.16 //
yasya madhyagatā bhāti nīlasyendrāyudhaprabhā /
tamindranīlamityāhurmahārhaṃ bhuvi durlabham // GarP_1,72.17 //
yasya varṇasya bhūyastvātkṣīre śataguṇe sthitaḥ /
nīlatāṃ tannayetsarvaṃ mahānīlaḥ sa ucyate // GarP_1,72.18 //
yatpadmarāgasya mahāguṇasya mūlyaṃ bhavenmāṣasamunmitasya /
tadindranīlasya mahāguṇasya suvarṇa saṃkhyātu litasya mūlyam // GarP_1,72.19 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe indranīlaparīkṣaṇaṃ nāma dvisaptatitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 73
sūta uvāca /
vaidūryapuṣparāgāṇāṃ karkete bhīṣmake vade /
parīkṣāṃ brahmaṇā proktāṃ vyāsena kathitāṃ dvijā // GarP_1,73.1 //
kalpāntakālakṣubitāmburāśernirhrādakalpādditijasya nādāt /
vaidūryamutpannamanekavarṇaṃ śobhābhirāmadyutivarṇabījam // GarP_1,73.2 //
avidūre vidūrasya gireruttuṅgarodhasaḥ /
kāmabhūtikasīmānamanu tasyākarobhavat // GarP_1,73.3 //
tasya nādasamutthatvādākaraḥ sumahāguṇaḥ /
abhūduttarīto loke lokatrayavibhūṣaṇaḥ // GarP_1,73.4 //
tasyaiva dānavapaterninadānurūpāḥ pravṛṭpayodavaradarśita cārurūpāḥ /
vaidūryaratnamaṇayo vividhāvabhāsastasmātsphuliṅganivahā iva saṃbabhūvuḥ // GarP_1,73.5 //
padmarāgamupādāya maṇivarṇā hi ye kṣitau /
sarvāṃstānvarṇaśobhābhirvaidūryamanugacchati // GarP_1,73.6 //
teṣāṃ pradhānaṃ śikhikaṇṭhanīlaṃ yadvā bhavedveṇudalaprakāśam /
cāṣāgrapakṣapratimaśriyo ye na te praśastā maṇiśāstravidbhiḥ // GarP_1,73.7 //
guṇavānvaidūryamaṇiryojayati svāminaṃ paraṃbhā (bho) gyaiḥ /
doṣairyukto doṣaistasmādyatnātparīkṣeta // GarP_1,73.8 //
girikācaśiśupālau kāca sphaṭikāśca dhūmanirbhinnāḥ /
vaidūryamaṇerete vijātayaḥ sannibhāḥ santi // GarP_1,73.9 //
likhyābhāvātkācaṃ laghubhāvācchaisupālakaṃ vidyāt /
girikācasadīptitvātsphaṭikaṃ varṇojjvalatvena // GarP_1,73.10 //
yadindranīlasya mahāguṇasya suvarṇasaṃkhyākalitasya mūlyam /
tadeva vaidūryamaṇeḥ pradiṣṭaṃ paladvayonmāpi tagauravasya // GarP_1,73.11 //
jātyasya sarve 'pi maṇestu yādṛgvijātayaḥ santi samānavarṇāḥ /
tathāpi nānākaraṇānumeyabhedaprakāraḥ paramaḥ pradiṣṭaḥ // GarP_1,73.12 //
sukhopalakṣyaśca sadā vicāryo hyayaṃ prabhedo viduṣā nareṇa /
snehaprabhedo laghutā mṛdutvaṃ vijātiliṅgaṃ khalu sārvajanyam // GarP_1,73.13 //
kuśalākuśalaiḥ prapūryamāṇāḥ pratibaddhāḥ pratisatkriyāprayogaiḥ /
guṇadoṣasamudbhavaṃ labhante maṇayor'thontaramūlyameva bhinnāḥ // GarP_1,73.14 //
kramaśaḥ samatītavartamānāḥ pratibaddhā maṇibandhakena yatnāt /
yadi nāma bhavanti doṣahīnā maṇayaḥ ṣaḍguṇamāpnuvanti mūlyam // GarP_1,73.15 //
ākarānsamatītānāmudadhestīrasannidhau /
mūlyametanmaṇīnāṃ tu na sarvatra mahītale // GarP_1,73.16 //
suvarṇo manunā yastu proktaḥ ṣoḍaśamāṣakaḥ /
tasya saptatimo bhāgaḥ saṃjñārūpaṃ kariṣyati // GarP_1,73.17 //
śāṇaścaturmāṣamāno māṣakaḥ pañcakṛṣṇalaḥ /
palasya daśamo bhāgo dharaṇaḥ parikīrtitaḥ // GarP_1,73.18 //
itthaṃ maṇividhiḥ prokto ratnānāṃ mūlyaniścaye // GarP_1,73.19 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe vaidūryaparīkṣaṇaṃ nāma trisaptatitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 74
sūta uvāca /
patitāyā himādrau tu tvacastasya suradviṣaḥ /
prādurbhavanti tābhyastu puṣpa (ṣya) rāgā mahāguṇāḥ // GarP_1,74.1 //
āpītapāṇḍuruciraḥ pāṣāṇaḥ padmarāgasaṃjñastu /
kaukaṇṭakanāmā syātsa eva yadi lohitāpītaḥ // GarP_1,74.2 //
ālohitastu pītaḥ svacchaḥ kāṣāyakaḥ sa ekoktaḥ /
ānīlaśuklavarṇaḥ snigdhaḥ somāla(na) kaḥ saguṇaḥ // GarP_1,74.3 //
atyantalohito yaḥ sa eva khalu padmarāgasaṃjñaḥ syāt /
api cendranīlasaṃjñaḥ sa eva kathitaḥ sunīlaḥ san // GarP_1,74.4 //
mūlyaṃ vaidūryamaṇeriva gāditaṃ hyasya ratnasāravidā /
dhāraṇaphalaṃ ca tadvatkiṃ tu strīṇāṃ sutaprado bhavati // GarP_1,74.5 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe puṣparāgaparīkṣaṇaṃ nāma catuḥ saptatitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 75
sūta uvāca /
vāyurnakhāndaityapatergṛhītvā cikṣepa satpadmavaneṣu hṛṣṭaḥ /
tataḥ prasūtaṃ pavanopapannaṃ karketanaṃ pūjayatamaṃ pṛthivyām // GarP_1,75.1 //
varṇena tadrudhirasomamadhuprakāśamātāmrapītadahanojjvalitaṃ vibhāti /
nīlaṃ punaḥ khalu sitaṃ paruṣaṃ vibhinnaṃ vyādhyādidoṣakaraṇena ca tadvibhāti // GarP_1,75.2 //
snigdhā viśuddhāḥ samarāgiṇaśca āpītavarṇā guravo vicitrāḥ /
trāsavraṇavyālavivarjitāśca karketanāste paramaṃ pavitrāḥ // GarP_1,75.3 //
patreṇa kāñcanamayena tu veṣṭayitvā taptaṃ yadā hutavahe bhavati prakāśam /
rogapraṇāśanakaraṃ kalināśanaṃ tadāyuṣkaraṃ kulakaraṃ ca sukhapradaṃ ca // GarP_1,75.4 //
evaṃvidhaṃ bahuguṇaṃ maṇimāvahanti karketanaṃ śubhalaṅkṛtaye narā ye /
te pūjitā bahudhanā bahubāndhavāśca nityojjvalāḥ pramuditā apite bhavanti // GarP_1,75.5 //
eke 'panahya vikṛtākulanīlabhāsaḥ pramlānarāgalulitāḥ kaluṣā virūpāḥ /
tejo 'tidīpti kulapuṣṭivihīnavarṇāḥ karketanasya sadṛśaṃ vapurudvahanti // GarP_1,75.6 //
karketanaṃ yadi parīkṣitavarṇarūpaṃ pratyagrabhāsvaradivākarasuprakāśam /
tasyottamasya maṇi śāstravidāṃ mahimnā tulyaṃ tu mūlyamuditaṃ tulitasya kāryam // GarP_1,75.7 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe karketanaparīkṣaṇaṃ nāma pañcasaptatitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 76
sūta uvāca /
himavatyuttaradeśe vīryaṃ patitaṃ suradviṣastasya /
saṃprāptamuttamānāmākaratāṃ bhīṣmaratnānām // GarP_1,76.1 //
śuklāḥ śaṅkhābjanibhāḥ syonākasannibhā prabhāvantaḥ /
prabhavanti tatastaruṇā vajranibhā bhīṣmapāṣāṇāḥ // GarP_1,76.2 //
hemādipratibaddhāḥ śuddhamapi śraddhayā vidhatte yaḥ /
bhīṣmamaṇiṃ grīvādiṣu susampadaṃ sa sarvadā labhate // GarP_1,76.3 //
nirīkṣya palāyante yaṃ tamaraṇyanivāsinaḥ samīpa'pi /
dvīpivṛkaśarabhakuñjarasiṃhavyāghrādayo hiṃstrāḥ // GarP_1,76.4 //
tasoyatkalataṣṭatarorbhavati bhayaṃ na cāstīśamupahasanti /
bhīṣmamaṇirguṇayukto samyakprāptāṅgulīkalatratvaḥ // GarP_1,76.5 //
pitṝtarpaṇe pitṝṇāṃ tṛptirbahuvārṣikī bhavati /
śāmyantyadbhutānyapi sarpāṇḍajākhuvṛścikaviṣāṇi /
salilāgnivairitaskarabhayāni bhīmāni naśyanti // GarP_1,76.6 //
śaivalabalāhakābhaṃ puruṣaṃ pītaprabhaṃ prabhāhīnam /
malinadyuti ca vivarṇaṃ dūrātparivarjayetprājñaḥ // GarP_1,76.7 //
mūlyaṃ prakalpyameṣāṃ vibudhavarairdaiśakālavijñānāt /
dūre bhūtānāṃ bahu kiñcinnikaṭaprasūtānām // GarP_1,76.8 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe vaidūryaparīkṣaṇaṃ nāma ṣaṭsaptatitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 77
sūta uvāca /
puṇyeṣu parvatavareṣu ca nimnagāsu sthānāntareṣu ca tathottaradeśagatvāt /
saṃsthāpitāḥ svanakhabāhugateḥ prakāśaṃ saṃpūjya dānavapatiṃ prathite pradeśe // GarP_1,77.1 //
dāśārṇavāgadara (va) mekalakālagādau guñjāñjanakṣaudramṛṇālavarṇāḥ /
gandharvavahnikadalīsadṛśāvabhāsā ete praśastāḥ pulakāḥ prasūtāḥ // GarP_1,77.2 //
śaṅkhābjabhṛṅgārkavicitrabhaṅgā sūtrairur (vya) petāḥ paramāḥ pavitrāḥ /
maṅgalyayuktā bahubhakticitrā vṛddhipradāste pulakā bhavanti // GarP_1,77.3 //
kākā (ka.)śvarāsabhasṛgālavṛkograrūpairgṛdhraiḥ samāṃsarudhirārdramukhairupetāḥ /
mṛtyupradāśca viduṣā parivarjanīyā mūlyaṃ palasya kathitaṃ ca śatāni pañca // GarP_1,77.4 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe pulakaparīkṣaṇaṃ nāma saptasaptatitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 78
sūta uvāca /
hutabhugrūpamādāya dānavasya yathepsitam /
narmadāyāṃ nicikṣepa kiñciddhīnādibhūmiṣu // GarP_1,78.1 //
tatrendragopakalitaṃ śukavakravarṇaṃ saṃsthānataḥ prakaṭapīlusamānamātram /
nānāprakāravihitaṃ rudhirākṣa(khya) ratnamuddhṛtya tasya khalu sarvasamānameva // GarP_1,78.2 //
madhyendupāṇḍuramatīva viśuddhavarṇaṃ taccendranīlasadṛśaṃ paṭalaṃ tule syāt /
saiśvaryabhṛtyajananaṃ kathitaṃ tadaiva pakrañca tatkila bhavetsuravajravarṇam // GarP_1,78.3 //
iti śrāgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe rudhirākṣaratnaparīkṣaṇaṃ nāmāṣṭasaptatitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 79
sūta uvāca /
kāveravindhyayavanacīnanepālabhūmiṣu /
lāṅgalī vyakiranmedo dānavasya prayatnataḥ // GarP_1,79.1 //
ākāśaśuddhaṃ tailākhyamutpannaṃ sphaṭikaṃ tataḥ /
mṛṇālaśaṅkhadhavalaṃ kiñcidvarṇāntaranvitam // GarP_1,79.2 //
na ttulyaṃ hi ratnānāmathavā pāpanāśanam /
saṃskṛtaṃ śilpinā sadyo mūlyaṃ kiñcillabhettataḥ (dā) // GarP_1,79.3 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe sphaṭikaparīkṣaṇaṃ nāmaikonāśītitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 80
sūta uvāca /
ādāya śeṣastasyāntraṃ balasya kelādiṣu /
cikṣepa tatra jāyante vidrumāḥ subhahāguṇāḥ // GarP_1,80.1 //
tatra pradhānaṃ śaśalohitābhaṃ guñjājapāpuṣpanibhaṃ pradiṣṭam /
sunīlakaṃ devakaromakañca sthānāni teṣu prabhavaṃ surāgam // GarP_1,80.2 //
anyatra jātaṃ ca na tatpradhānaṃ mūlyaṃ bhavecchilpiviśeṣayogāt /
prasannaṃ komalaṃ snigdhaṃ surāgaṃ vidrumaṃ hi tat // GarP_1,80.3 //
dhanadhānyakaraṃ loke viṣārtibhayanāśanam /
parīkṣā pulakasyoktā rudhirākṣasya vai maṇeḥ /
sphaṭikasya vidrumasya ratnajñānāya śaunaka ! // GarP_1,80.4 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe vidrumaparīkṣaṇaṃ nāmāśītitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 81
(iti ratnamuktādi parīkṣā samāptā ) /
(atha tīrthakṣetramāhātmyamārabhyate ) /
sūta uvāca /
sarvatīrthāni vakṣyāmi gaṅgā tīrthottamottamā /
sarvatra sulabhā gaṅgātriṣu sthāneṣu durlabhā // GarP_1,81.1 //
gaṅgādvāre prayāge ca gaṅgāsāgarasaṅgame /
prayāgaṃ paramaṃ tīrthaṃ mṛtānāṃ bhuktimuktidam // GarP_1,81.2 //
sevanātkṛtapiṇḍānāṃ pāpajitkāmadaṃ nṛṇām /
vārāṇasī paraṃ tīrthaṃ viśveśo yatra keśavaḥ // GarP_1,81.3 //
kurukṣetraṃ paraṃ tīrthaṃ dānādyairbhuktimuktidam /
prabhāsaṃ paraṃ tīrthaṃ somanātho hi tatra ca // GarP_1,81.4 //
dvārakā ca purī ramyā bhuktimuktipradāyikā /
prācī sarasvatī puṇyā saptasārasvataṃ param // GarP_1,81.5 //
kedāraṃ sarvapāpaghnaṃ sa (śa) mbhalagrāma uttamaḥ /
naranarāyaṇaṃ tīrthaṃ muktyai vadarikāśramaḥ // GarP_1,81.6 //
śvetadvīpaṃ purī māyā naimiṣaṃ puṣkaraṃ param /
ayodhyā cārghyatīrthaṃ tu citrakūṭaṃ ca gomatī // GarP_1,81.7 //
vaināyakaṃ mahītīrthaṃ rāmagiryāśramaṃ param /
kāñcīpurī tuṅgabhadrā śrīśailaṃ setubandhanam // GarP_1,81.8 //
rāmeśvaraṃ paraṃ tīrthaṃ kārtikeyaṃ tathottamam /
bhṛgutuṅgaṃ kāmatīrthaṃ tīrthaṃ cāmarakaṇṭakam // GarP_1,81.9 //
ujjayinyāṃ mahākālaḥ kubjake śrīdharo hariḥ /
kubjāmrakaṃ mahātīrthaṃ kālasarpiśca kāmadam // GarP_1,81.10 //
mahā keśī ca kāverī candrabhāgā vipāśayā /
ekāmraṃ ca tathā tīrthaṃ brahmeśaṃ devakoṭakam // GarP_1,81.11 //
mathurā ca purī ramyā śoṇaścaiva mahānadaḥ /
jambūsaro mahātīrthaṃ tāni tīrthāni viddhi ca // GarP_1,81.12 //
sūryaḥ śivo gaṇo devī hariryatra ca tiṣṭhati /
eteṣu ca yathānyeṣu snānaṃ dānaṃ japastapaḥ // GarP_1,81.13 //
pūjā śrāddhaṃ piṇḍadānaṃ sarvaṃ bhavati cākṣayam /
śālagrāmaṃ sarvadaṃ syāttīrthaṃ paśupateḥ param // GarP_1,81.14 //
kokāmukhaṃ ca vārāhaṃ bhā (bhu) ṇḍīraṃ svāmisaṃjñakam /
lo (mo) hadaṇḍe mahāviṣṇurmandāre madhusūdanaḥ // GarP_1,81.15 //
kāmarūpaṃ mahātīrthaṃ kāmākhyā (kṣā) yatra tiṣṭhati /
puṇḍravardhanakaṃ tīrthaṃ kārtikeyaśca yatra ca // GarP_1,81.16 //
virajastu mahātīrthaṃ tīrthaṃ śrīpuruṣottamam /
mahendraparvatastīrthaṃ kāverī ca nadī parā // GarP_1,81.17 //
godāvarī mahātīrthaṃ payoṣṇī varadā nadī /
vindhyaḥ pāpaharaṃ tīrthaṃ narmadābheda uttamaḥ // GarP_1,81.18 //
gokarṇaṃ paramaṃ tīrthaṃ tīrthaṃ māhiṣmatī purī /
kālañjaraṃ mahītīrthaṃ śuklatīrthamanuttamam // GarP_1,81.19 //
kṛte śauce muktidaṃ ca śārṅgadhārī tadantike /
virajaṃ sarvadaṃ tīrthaṃ svarṇākṣaṃ tīrthamuttamam // GarP_1,81.20 //
nanditīrthaṃ muktidaṃ ca koṭitīrthaphalapradam /
nāsikyaṃ ca mahātīrthaṃ govardhanamataḥ param // GarP_1,81.21 //
kṛṣṇaveṇī bhīmarathī gaṇḍakī yā tvirāvatī /
tīrthaṃ bindusaraḥ puṇyaṃ viṣṇupādodakaṃ param // GarP_1,81.22 //
brahmadhyānaṃ paraṃ tīrthaṃ tīrthamindriyanigrahaḥ /
damastīrthaṃ tu paramaṃ bhavaśuddhiḥ paraṃ tathā // GarP_1,81.23 //
jñānahrade dhyānajale rāgadveṣamalāpahe /
yaḥ snāti mānase tīrthe sa yāti paramāṃ gatim // GarP_1,81.24 //
idaṃ tīrthamidaṃ neti ye narā bhedadarśinaḥ /
teṣāṃ vidhīyate tīrthagamanaṃ tatphalaṃ ca yat // GarP_1,81.25 //
sarvaṃ brahmetiyo 'veti nātīrthaṃ tasya kiñcana /
eteṣu snānadānāni śrāddhaṃ piṇḍamathākṣayam // GarP_1,81.26 //
sarvā nadyaḥ sarvaśailāḥ tīrthaṃ devādisevitam /
śrīraṅgaṃ ca harestīrthaṃ tāpī śreṣṭhā mahānadī // GarP_1,81.27 //
saptagodāvaraṃ tīrthaṃ tīrthaṃ koṇagiriḥ param /
mahālakṣmīryatra devī praṇītā paramā nadī // GarP_1,81.28 //
sahyādrau devadeveśa ekavīraḥ sureśvarī /
gaṅgādvāre kuśāvarte vindhyake nīlaparvate // GarP_1,81.29 //
snātvā kanakhale tīrthe sa bhavenna punarbhave /
sū uvāca /
etānyanyāni tīrthāni snānādyaiḥ sarvadāni hi // GarP_1,81.30 //
śrutvābravīddharerbrahmā vyāsaṃ dakṣādisaṃyutam /
etānyuktvā ca tīrthāni puna stīrthottamottamam /
gayākhyaṃ prāha sarveṣāmakṣayaṃ brahmalokadam // GarP_1,81.31 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe sarvatīrtha māhātmyaṃ nāmaikāśītitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 82
śrīgaṇeśāya namaḥ /
(atha gayāmāhātmyaṃ prārabhyate) /
brahmovāca /
sārātsārataraṃ vyāsa gayābhāhātmya muttamam /
pravakṣyāmi samāsena buktimuktipradaṃ śṛṇu // GarP_1,82.1 //
gayāsuro 'bhavatpūrvaṃ vīryavānparamaḥ sa ca /
tapastapyanmahāghoraṃ sarvabhūtopatāpanam // GarP_1,82.2 //
tattapastāpitā devāstadvadhārthaṃ hariṃ gatāḥ /
śaraṇaṃ harirūce tān bhavitavyaṃ śivātmabhaiḥ // GarP_1,82.3 //
pātyate 'sya mahādeho tathetyūcuḥ surā harim /
kadācicchivapūjārthaṃ kṣīrābdheḥ kamalāni ca // GarP_1,82.4 //
ānīya kīkaṭe deśe śayanaṃ cākarodvalī /
viṣṇumāyāvimūḍho 'sau gadayā viṣṇunā hataḥ // GarP_1,82.5 //
ato gadādharo viṣṇurgayāyāṃ muktidaḥ sthitaḥ /
tasya deho liṅgarūpī sthitaḥ śuddhe pitāmahaḥ // GarP_1,82.6 //
janārdanaśca kāleśastathānyaḥ prapitāmahaḥ /
viṣṇurāhātha maryādāṃ puṇyakṣetraṃ bhaviṣyati // GarP_1,82.7 //
yajñaṃ śrāddhaṃ piṇḍadānaṃ snānādi kurute naraḥ /
sa svargaṃ brahmalokaṃ ca gacchenna narakaṃ naraḥ // GarP_1,82.8 //
gayātīrthaṃ paraṃ jñātvā yāgaṃ cakre pitāmahaḥ /
brāhmaṇānpūjayāmāsa ṛtvigarthamupāgatān // GarP_1,82.9 //
mahānadīṃ rasavahāṃ sṛṣṭvā vāpyādikaṃ tathā /
bhakṣyabhojyaphalādīṃśca kāmadhenuṃ tathāsṛjat // GarP_1,82.10 //
pañcakrośaṃ gayokṣetraṃ brāhmaṇebhyo dadau prabhuḥ /
dharamayāgeṣu lobhāttu pratigṛhya dhanādikam // GarP_1,82.11 //
sthitā viprāstadā śaptā gayāyāṃ brāhmaṇāstataḥ /
mā bhūttraipuruṣī vidyā mā bhūttraipuruṣaṃ dhanam // GarP_1,82.12 //
yuṣmākaṃ syādvārivahā nadī pāṣāṇaparvataḥ /
śaptaistu prārthito brahmānugrahaṃ kṛtavānprabhuḥ // GarP_1,82.13 //
lokāḥ puṇyā gayāyāṃ hi śrāddhino brahmalokagāḥ /
yuṣmānye pūjayiṣyanti tairahaṃ pūjitaḥ sadā // GarP_1,82.14 //
brahmajñānaṃ gayāśrāddhaṃ gogṛhe maraṇaṃ tathā /
vāsaḥ puṃsāṃ kurukṣetre muktireṣā caturvidhā // GarP_1,82.15 //
samudrāḥ saritaḥ sarvā vāpīkūpahradāstathā /
snātukāmā gayātīrthaṃ vyāsa yāsa yānti na saṃśayaḥ // GarP_1,82.16 //
brahmahatyā surāpānaṃ steyaṃ gurvaṅganāgamaḥ /
pāpaṃ tatsaṃgajaṃ sarvaṃ gayāśrāddhādvinaśyati // GarP_1,82.17 //
asaṃskṛtā mṛtā ya ca paśucorahatāśca ye /
sarpadaṣṭā gayāśrāddhānmuktāḥ svargaṃ vrajanti te // GarP_1,82.18 //
gayāyāṃ piṇḍadānena yatphalaṃ labhate naraḥ /
na tacchakyaṃ mayā vaktuṃ varṣakoṭiśatairapi // GarP_1,82.19 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe gayāmāhātmyaṃ nāma dvyaśītitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 83
brahmovāca /
kīkaṭeṣu gayā puṇyā puṇyaṃ rājagṛhaṃ vanam /
viṣayaścāraṇaḥ puṇyo nadīnāṃ ca punaḥ punā // GarP_1,83.1 //
muṇḍapṛṣṭhaṃ tu pūrvasminpaścime dakṣiṇottare /
sārdhakrośadvayaṃ mānaṃ gayāyāṃ parikīrtitam // GarP_1,83.2 //
pañcakrośaṃ gayākṣetraṃ krośamekaṃ gayāśiraḥ /
tatra piṇḍapradānena tṛptirbhavati śāśvatī // GarP_1,83.3 //
nagājjanārdanāccaiva kūpāccottaramānasāt /
etadgayāśiraḥ proktaṃ phalgutīrthaṃ taducyate // GarP_1,83.4 //
tatra piṇḍapradānena pitṝṇā paramā gatiḥ /
gayāgamanamātreṇa pitṝṇāmanṛṇo bhavet // GarP_1,83.5 //
gayāyāṃ pitṛrūpeṇa devadevo janārdanaḥ /
taṃ dṛṣṭvā puṇḍarīkākṣaṃ mucyate vai ṛṇatrayāt // GarP_1,83.6 //
rathamārgaṃ gayatīrthe dṛṣṭvā rudrapadādike /
kāleśvaraṃ ca kedāraṃ pitṝṇāmanṛṇo bhavet // GarP_1,83.7 //
dṛṣṭvā pitāmahaṃ devaṃ sarvapāpaiḥ pramucyate /
lokaṃ tvanāmayaṃ yāti dṛṣṭvā ca prapitāmaham // GarP_1,83.8 //
tathā gadādharaṃ devaṃ mādhavaṃ puruṣottamam /
taṃ praṇamya prayatnena na bhūyo jāyate naraḥ // GarP_1,83.9 //
maunādityaṃ mahātmānaṃ kanakārkaṃ viśeṣataḥ /
dṛṣṭvā maunena viprarṣe pitṝṇāmanṛṇo bhavet // GarP_1,83.10 //
brahmāṇaṃ pūjayitvā ca brahmalokamavāpnuyāt /
gāyattrīṃ pratarutthāya yastu paśyati mānavaḥ // GarP_1,83.11 //
sandhyāṃ kṛtvā prayatnena sarvavedaphalaṃ labhet /
sāvitrīṃ caiva madhyāhne dṛṣṭvā yajñaphalaṃ labhet // GarP_1,83.12 //
sarasvatīṃ ca sāyāhne dṛṣṭvā dānaphalaṃ labhet /
nagasthamīśvaraṃ dṛṣṭvā pitṝṇāmanṛṇo bhavet // GarP_1,83.13 //
dharmāraṇyaṃ dharmamīśaṃ dṛṣṭvā syādṛṇanāśanam /
devaṃ gṛdhreśvaraṃ dṛṣṭvā ko na mucyeta bandhanāt // GarP_1,83.14 //
dhenuṃ dṛṣṭvā dhenuvane brahmalokaṃ nayetpitṝn /
prabhāseśaṃ prabhāse ca dṛṣṭvā yāti parāṃ gatim // GarP_1,83.15 //
koṭīśvaraṃ cāśvamedhaṃ dṛṣṭvā syādṛṇanāśanam /
svargadvāreśvaraṃ dṛṣṭvā mucyate bhavabandhanāt // GarP_1,83.16 //
rāmeśvaraṃ gadālolaṃ dṛṣṭvā svargamavāpnuyāt /
brahmeśvaraṃ tathā dṛṣṭvā mucyate brahmahatyayā // GarP_1,83.17 //
muṇḍapṛṣṭhe mahācaṇḍīṃ dṛṣṭvā kāmānavāpnuyāt /
phalgvīśaṃ phalgucaṇḍīṃ ca gaurīṃ dṛṣṭvā ca maṅgalām // GarP_1,83.18 //
gomakaṃ gopatiṃ devaṃ pitṝṇāmanṛṇo bhavet /
aṅgāreśaṃ ca siddheśaṃ gayādityaṃ gajaṃ tathā // GarP_1,83.19 //
mārkaṇḍeyeśvaraṃ dṛṣṭvā pitṝṇāmanṛṇo bhavet /
phalgutīrthe naraḥ snātvā dṛṣṭvā devaṃ gadādharam // GarP_1,83.20 //
etena kiṃ na paryāptaṃ nṝṇāṃ sukṛtakāriṇām /
brahmalokaṃ prayāntīha puruṣā ekaviṃśatiḥ // GarP_1,83.21 //
pṛthivyāṃ yāni tīrthānī ye samudrāḥ sarāṃsi ca /
phalgutīrthaṃ gamiṣyanti vāramekaṃ dinedine // GarP_1,83.22 //
pṛthivyāṃ ca gayā puṇyā gayāyāṃ ca gayāśiraḥ /
śreṣṭhaṃ tathā phalgutīrthaṃ tanmukhaṃ ca surasya hi // GarP_1,83.23 //
udīci kanakānadyo nābhitīrthaṃ tu madhyataḥ /
puṇyaṃ brahmasadastīrthaṃ snānātsyādbrahmalokadam // GarP_1,83.24 //
kūpe piṇḍādikaṃ kṛtvā pitṝṇāmanṛṇo bhavem /
tathākṣayavaṭe śrāddhī brahmalokaṃ nayetpitṝn // GarP_1,83.25 //
haṃsatīrthe naraḥ snātvā sarvapāpaiḥ pramucyate /
koṭitītha gayālole vaitaraṇyāṃ ca gomake // GarP_1,83.26 //
brahmalokaṃ nayecchrāddhī puruṣānekaviṃśatim /
brahmatīrthe rāmatīrthe āgneye somatīrthake // GarP_1,83.27 //
śrāddhī rāmahrade brahmalokaṃ pitṛkulaṃ nayet /
uttare mānase śrāddhī na bhūyo jāyate naraḥ // GarP_1,83.28 //
dakṣiṇe mānase śrāddhī brahmalokaṃ pitṝnnayet /
svagadvāre naraḥ śrāddhī brahmalokaṃ nayetpitṝn /
bhīṣmatarpaṇakṛttasya kūṭe tārayate pitṝn /
gṛdhreśvare tathā śrāddhī pitṝṇāmanṛṇo bhavet // GarP_1,83.29 //
śrāddhī ca dhenukāraṇye brihmalokaṃ pitṝnnayet /
tiladhenupradaḥ snātvā dṛṣṭvā dhenuṃ na saṃśayaḥ // GarP_1,83.30 //
aindre vā naratīrthe ca vāsave vaiṣṇave tathā /
mahānadyāṃ kṛtaśrāddho brahmalokaṃ nayetpitṝn // GarP_1,83.31 //
gāyattre caiva sāvitre tīrthe sārasvate tathā /
snānasa ndhyātarpaṇakṛcchrāddhī caikottaraṃ śatam // GarP_1,83.32 //
pitṝṇāṃ tu kulaṃ brahmalokaṃ nayati mānavaḥ /
brahmayoniṃ vinirgacchetprayataḥ pitṛmānasaḥ // GarP_1,83.33 //
tarpayitvā pitṝndevānna viśedyonisaṅkaṭe /
tarpaṇe kākajaṅghāryā pitṝṇāṃ tṛptirakṣayā // GarP_1,83.34 //
dharmāraṇye mataṅgasya vāpyāṃ śrāddhāddivaṃ vrajet /
dharmayūpe ca kūpe ta pitṝṇāmanṛṇo bhavet // GarP_1,83.35 //
pramāṇaṃ devatāḥ santu lokapālāśca sākṣiṇaḥ /
mayāgatya mataṅge 'sminpitṝṇāṃ niṣkṛtiḥ kṛtā // GarP_1,83.36 //
rāmatīrthe narāḥ snātvā śrāddhaṃ kṛtvā prabhāsake /
śilāyāṃ pretabhāvātsyurmuktāḥ pitṛgaṇāḥ kila // GarP_1,83.37 //
śrāddhakṛccha svapuṣṭāyāṃ triḥ saphtakuṃlamuddharet /
śrāddhakṛnmuṇḍapṛṣṭhādau brahmalokaṃ nayetpitṝn // GarP_1,83.38 //
gayāyāṃ na hi tatsthānaṃ yatra tīrthaṃ na vidyate /
pañcakrośe gayākṣetre yatra tatra tu piṇḍadaḥ // GarP_1,83.39 //
akṣayaṃ phalamāpnoti brahmalokaṃ nayetpitṝn /
janārdanasya haste tu piṇḍaṃ dadyātsvakaṃ naraḥ // GarP_1,83.40 //
eṣa piṇḍe mayā dattastava haste janārdana ! /
paralokaṃ gate mokṣamakṣayyamupatiṣṭhatām // GarP_1,83.41 //
brahmalokamavāpnoti pitṛbhiḥ saha niścitam /
gayāyāṃ dharmapṛṣṭhe ca sarasi brahmaṇastathā // GarP_1,83.42 //
gayāśīrṣe 'kṣayavaṭe pitṝṇāṃ dattamakṣayam /
dharmāraṇyaṃ dharmapṛṣṭhaṃ dhenukāraṇyameva ca // GarP_1,83.43 //
dṛṣṭvaitāni pitṝṃścāryavaṃśyānviṃśatimuddharet /
brahmāraṇyaṃ mahānadyāḥ paścimo bhāga ucyate // GarP_1,83.44 //
pūrvo brahmasado bhāgo nāgādrirbharatāśramaḥ /
bharatasyāśrame śrāddhī mataṅgasya pade bhavet // GarP_1,83.45 //
gayāśīrṣāddakṣiṇato mahānadyāśca paścime /
tatsmṛtaṃ campakavanaṃ tatra pāṇḍuśilāsti hi // GarP_1,83.46 //
śrāddhī tatra tṛtīyāyāṃ niścirāyāśca maṇḍale /
mahāhrade ca kauśikyāmakṣayaṃ phalamāpnuyāt // GarP_1,83.47 //
vaitaraṇyā ścottaratastṛtīyākhyo jalāśayaḥ /
padāni tatra krauñcasya śrāddhī svargaṃ nayetpitṝn // GarP_1,83.48 //
krauñcapādāduttarato niścirākhyo jalāśayaḥ /
sakṛdyatrābhigamanaṃ sakṛtpiṃṇḍaprapātanam // GarP_1,83.49 //
durlabhaṃ kiṃ punarnityamasminneva vyavasthitiḥ /
mahānadyāmupaspṛśya tarpayetpitṛdevatāḥ // GarP_1,83.50 //
akṣayānprāpnuyāllokānkulaṃ cāpi samuddharet /
sāvitre paṭhyate sandhyā kṛtā syāddvādaśābdikī // GarP_1,83.51 //
śuklakṛṣṇāvubhau pakṣau gayāyāṃ yo vasennaraḥ punātyāsaptamaṃ caiva kulaṃ nāstyatra saṃśayaḥ // GarP_1,83.52 //
gayāyāṃ muṇāḍapṛṣṭhaṃ ca aravindaṃ ca parvatam /
tṛtīyaṃ kraiñcapādaṃ ca dṛṣṭvā pāpaiḥ pramucyate // GarP_1,83.53 //
makare vartamāne ca grahaṇe candrasūryayoḥ /
durlabhaṃ triṣu lokeṣu gayāyāṃ piṇḍapātanam // GarP_1,83.54 //
mahāhrade ca kauśikyāṃ mūlakṣetre viśeṣataḥ /
guhāyāṃ gṛdhrakūṭasya śrāddhaṃ dattaṃ (sapta) mahāphalam // GarP_1,83.55 //
yatra māheśvarī dhārā śrāddhī tatrānṛṇo bhavet /
puṇyāṃ viśālāmāsādya nadīṃ trailokya viśrutām // GarP_1,83.56 //
agniṣṭomamavāpnoti śrāddhī prāyāddivaṃ naraḥ /
śrāddhī māsapade snātvā vājapeyaphalaṃ labhet // GarP_1,83.57 //
ravipāde piṇḍadānātpatitoddhāraṇaṃ bhavet /
gayāstho yo dadātyannaṃ pitarastena putriṇaḥ // GarP_1,83.58 //
kāṅkṣante pitaraḥ putrānnarakādbhayabhīravaḥ /
gayāṃ yāsyati yaḥ kaścitso 'smānsantarayiṣyati // GarP_1,83.59 //
gayāprāptaṃ sutaṃ dṛṣṭvā pitṝṇāmutsavo bhavet /
pabhdyāmapi jalaṃ spṛṣṭvā asmabhyaṃ kila dāsyati // GarP_1,83.60 //
ātmajo vā tathānyo vā gayākūpe yadā tadā /
yannāmnā pātayetpiṇḍaṃ taṃ nayedbrahma śāśvatam // GarP_1,83.61 //
puṇḍarīkaṃ viṣṇulokaṃ prāpnuyātkoṭitīrthagaḥ /
yā sā vaitaraṇī nāma triṣu lokeṣu viśrutā // GarP_1,83.62 //
sāvatīrṇā gayākṣetre pitṝṇāṃ tāraṇāya hi /
śrāddhadaḥ piṇḍadastatra gopradānaṃ karotiyaḥ // GarP_1,83.63 //
ekaviṃśativaṃśyānsa tārayennātra saṃśayaḥ /
yadi putro gayāṃ gacchetkadācitkālaparyaye // GarP_1,83.64 //
tāneva bhojayedviprānbrahmaṇā ye prakalpitāḥ /
teṣāṃ brahmasadaḥ sthānaṃ somapānaṃ tathaiva ca // GarP_1,83.65 //
brahmaprakalpitaṃ sthānaṃ viprā brahmaprakalpapitāḥ /
pūjitaiḥ pūjitāḥ sarve pitṛbhiḥ saha devatāḥ // GarP_1,83.66 //
tarpayettu gayāviprānhavyakavyairvidhānataḥ /
sthānaṃ dehaparityāge gayāyāṃ tu vidhīyate // GarP_1,83.67 //
yaḥ karoti vṛṣotsargaṃ gayākṣetre hyanuttame /
agniṣṭomaśataṃ puṇyaṃ labhate nātra saṃśayaḥ // GarP_1,83.68 //
ātmano 'pi mahābuddhirgayāyāṃ tu tilairvinā /
piṇḍanirvāpaṇaṃ kuryādanyeṣāmapi mānavaḥ // GarP_1,83.69 //
yāvanto jñātayaḥ pitryā bāndhavāḥ suhṛdastathā /
tebhyo vyāsagayābhūmau piṇḍo deyo vidhānataḥ // GarP_1,83.70 //
rāmatīrthe naraḥ snātvā gośatasyāpnuyātphalam /
mataṅgavāpyāṃ snātvā ca gosahasraphalaṃ labhet // GarP_1,83.71 //
niścirāsaṃgame snātvā brahmalokaṃ nayetpitṝn /
vasiṣṭhasyāśrame snātvā vājapeyaṃ ca vindati // GarP_1,83.72 //
mahākauśyāṃ samāvāsādaśvamedhaphalaṃ labhet /
pitāmahasya sarasaḥ prasṛtā lokapāvanī // GarP_1,83.73 //
samīpe tvagnidhāreti viśrutā kapilā hi sā /
agniṣṭomaphalaṃ śrāddhī snātvātra kṛtakṛtyatā // GarP_1,83.74 //
śrāddhī kumāradhārāyāmaśvamedhaphalaṃ labhet /
kumāramabhigamyātha natvā muktimavāpnuyāt // GarP_1,83.75 //
somakuṇḍe naraḥ snātvā somalokaṃ ca gacchati /
saṃvartasya naro vāpyāṃ subhagaḥ syāttu piṇḍadaḥ // GarP_1,83.76 //
dhautapāpo naro yāti pretakuṇḍe ca piṇḍadaḥ /
devanadyāṃ lelihāne mathane jānugartake // GarP_1,83.77 //
evamādiṣu tīrtheṣu piṇḍadastārayetpitṝn /
natvā devānvasiṣṭheśaprabhṛtīnṛṇasaṃkṣayam // GarP_1,83.78 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe gayāmāhātmyaṃ nāma tryaśītitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 84
brahmovāca /
udyatastu gayāṃ gantuṃ śrāddhaṃ kṛtvā vidhānataḥ /
vidhāya kārpaṭīviṣaṃ grāmasyāpi pradakṣiṇam // GarP_1,84.1 //
tato grāmāntaraṃ gatvā śrāddhaśeṣasya bhojanam /
kṛtvā pradakṣiṇaṃ gacchetpratigrahavivarjitaḥ // GarP_1,84.2 //
gṛhāccalitamātrasya gayāyāṃ gamanaṃ prati /
svargārohaṇasopānaṃ pitṝṇāṃ tu padepade // GarP_1,84.3 //
muṇḍanaṃ copavāsaśca sarvatīrtheṣvayaṃ vidhiḥ /
varjayitvā kurukṣetraṃ viśālāṃ virajāṃ gayām // GarP_1,84.4 //
divā ca sarvadā rātrau gayāyāṃ śrāddhakṛdbhavet /
vārāṇasyāṃ kṛtaṃ śrāddhaṃ tīrthe śoṇanade tathā // GarP_1,84.5 //
punaḥ punāmahānadyāṃ śrāddhī svargaṃ pitṝnnayet /
uttaraṃ mānasaṃ gatvā siddhiṃ prāpnotyanuttamām // GarP_1,84.6 //
tasminnivartayecchrāddhaṃ snānaṃ caiva nivartayet /
kāmānsa labhate divyānmokṣopāyaṃ ca sarvaśaḥ // GarP_1,84.7 //
dakṣiṇaṃ mānasaṃ gatvā maunī piṇḍādi kārayet /
ṛṇatrayāpākaraṇaṃ labheddakṣiṇamānase // GarP_1,84.8 //
siddhānāṃ prītijananaiḥ pāpānāṃ ca bhayaṅkaraiḥ /
lelihānairmahāghorairakṣataiḥ pannagottamaiḥ // GarP_1,84.9 //
nāmnā kanakhalaṃ tīrthaṃ triṣu lokeṣu viśrutam /
udīcyāṃ muṇḍapṛṣṭhasya devarṣigaṇasevitam // GarP_1,84.10 //
tatra snātvā divaṃ yāti śrāddhaṃ dattamathākṣayam /
sūryaṃ natvā tvidaṃ kuryātkṛtapiṇḍādisatkriyaḥ // GarP_1,84.11 //
kavyavāhastathā somo yamaścaivāryamā tathā /
agniṣvāttā barhiṣadaḥ somapāḥ pidṛdevatāḥ // GarP_1,84.12 //
āgacchantu mahābhāgā yuṣamābhī rakṣitāstviha /
madīyāḥ pitaro ye ca kule jātāḥ sanābhayaḥ // GarP_1,84.13 //
teṣāṃ piṇḍapradānārthamāgato 'smi gayāmimām /
kṛtapiṇḍaḥ phalgutīrthe paśyaiddevaṃ pitāmaham // GarP_1,84.14 //
gadādharaṃ tataḥ paśyetpitṝṇāmanṛṇāmanṛṇo bhavet /
phalgutīrthe naraḥ snātvā dṛṣṭvā devaṃ gadādharam // GarP_1,84.15 //
ātmānaṃ tārayetsadyo daśa pūrvāndaśāparān /
prathamehnividhiḥ prokto dvitīyadivase vrajet // GarP_1,84.16 //
dharmāraṇyaṃ mataṅgasya vāpyāṃ piṇḍādikṛdbhavet /
dharmāraṇyaṃ samāsādya vājapeyaphalaṃ labhet // GarP_1,84.17 //
rājasūyāśvamedhābhyāṃ phalaṃ syādbrahmatīrthake /
śrāddhaṃ piṇḍodakaṃ kāryaṃ madhye vai kūpayūpayoḥ // GarP_1,84.18 //
kūpodakena tatkāryaṃ pitṝṇāṃ dattamakṣayam /
tṛtīye 'bahni brahmasado gatvā snātvātha tarpaṇam // GarP_1,84.19 //
kṛtvā śrāddhādikaṃ piṇḍaṃ madhye vai yūpakūpayoḥ /
gopracārasamīpasthā ābrahma brahmakalpitāḥ // GarP_1,84.20 //
teṣā sevanamātreṇa pitaro mokṣagāminaḥ /
yūpaṃ pradakṣiṇīkṛtya vājapeyaphalaṃ labhet // GarP_1,84.21 //
phalgutīrthe caturthe 'hini snātvā devāditarpaṇam /
kṛtvā śrāddhaṅgayāśīrṣe kuryādrudrapadādiṣu // GarP_1,84.22 //
piṇāḍāndehimukhe vyāse pañcāgnau ca padatraye /
sūryendukārtikeyeṣu kṛtaṃ śrāddhaṃ tathākṣayam // GarP_1,84.23 //
śrāddhaṃ tu navadevatyaṃ kuryāddvādaśadaivatam /
anvaṣṭakāsu vṛddhau ca gayāyāṃ mṛtavāsare // GarP_1,84.24 //
atra mātuḥ pṛthak śrāddhamanyatra patinā saha /
snātvā daśāśvamedhe tu dṛṣṭvā devaṃ pitāmaham // GarP_1,84.25 //
rudrapādaṃ naraḥ spṛṣṭvā na cehāvartate punaḥ /
trirvittapūrṇāṃ pṛthivīṃ dattvā yatphalamāpnuyāt // GarP_1,84.26 //
sa tatphalamavāpnoti kṛtvā śrāddhaṃ gayāśire /
śamīpatrapramāṇena piṇḍaṃ dadyādgayāśire // GarP_1,84.27 //
pitaro yānti devatvaṃ nātra kāryā vicāraṇā /
muṇḍapṛṣṭe padaṃ nyastaṃ mahādevena dhīmatā // GarP_1,84.28 //
alpena tapasā tatra mahāpuṇyamavāpnuyāt /
gayāśīrṣe tu yaḥ piṇḍānnāmnā yeṣāṃ tu nirvapet // GarP_1,84.29 //
narakasthā divaṃ yānti svargasthā mokṣamāpnuyuḥ /
pañcame 'hni gandālole snātvā vaṭatale tataḥ // GarP_1,84.30 //
piṇḍāndadyātpitṝṇāṃ ca sakalaṃ tārayetkulam /
vaṭamūlaṃ samāsādya śākenoṣṇodakena vā // GarP_1,84.31 //
ekasmin bhojite vipra koṭirbhavati bhojitāḥ /
kṛte śrāddhe 'kṣayavaṭe dṛṣṭvā ca prapitāmaham // GarP_1,84.32 //
akṣayāllaṃbhate lokānkulānāmuddharecchatam /
eṣṭavyā bahavaḥ puttrā yadyeko 'pi gayāṃ vrajet // GarP_1,84.33 //
yajeta vāśvamedhena nīlaṃ vā vṛṣamutsṛjet /
pretaḥ kaścitsamuddiśya vaṇijaṃ kañcidabravīt // GarP_1,84.34 //
mama nāmnā gayāśīrṣe piṇḍanirvapaṇaṃ kuru /
pretabhāvādvimuktaḥ syāṃsvargado dātureva ca // GarP_1,84.35 //
śrutvā vaṇiggayāśīrṣa pretarājāya piṇḍakam /
pradadāvanujaiḥ sārdhaṃ svapitṛbhyastato dadau // GarP_1,84.36 //
sarve muktā viśālo 'pi saputro 'bhucca piṇḍadaḥ /
viśālāyāṃ viśālo 'bhūdrājaputrobravīddvijān // GarP_1,84.37 //
kathaṃ putrādayaḥ syurme viprāścoturviśālakam /
gayāyāṃ piṇḍadānena tava sarvaṃ bhaviṣyati // GarP_1,84.38 //
viśālo 'tha gayāśīrṣa piṇḍado 'bhūcca putravān /
dṛṣṭvākāśe sitaṃ raktaṃ kṛṣṇaṃ puruṣamabravīt // GarP_1,84.39 //
ke yūyaṃ teṣu caivaikaḥ sitaḥ proce viśālakam /
ahaṃ sitaste janaka indralokaṃ gataḥ śabham // GarP_1,84.40 //
mama putra pitā rakto brahmahā pāpakṛtparam /
ayaṃ pitāmahaḥ kṛṣṇa ṛṣayo 'nena ghātitāḥ // GarP_1,84.41 //
avīciṃ narakaṃ prāptau muktau jātau ca piṇḍada /
muktīkṛtāstataḥ sarve vrajāmaḥ svargamuttamam // GarP_1,84.42 //
kṛtakṛtyo viśālo 'pi rājyaṃ kṛtvā divaṃ yayau /
ye 'smatkule tu pitaro luptapiṇḍodakakriyāḥ // GarP_1,84.43 //
ye cāpyakṛtacūḍāstu ye ca garbhādviniḥsṛtāḥ /
yeṣāṃ dāho na kriyāca ye 'gnidagdhāstathāpare // GarP_1,84.44 //
bhūmau dattena tṛpyantu tṛptā yāntu parāṃ gatim /
pitā pitāmahaścaiva tathaiva prapitāmahaḥ // GarP_1,84.45 //
mātā pitāmahī caiva tathaiva prapitāmahī /
tathā mātāmahaścaiva pramātāmaha eva ca // GarP_1,84.46 //
vṛddhapramātāmahaśca tathā mātāmahī param /
pramātāmahī tathā vṛddhapramātāmahīti vai // GarP_1,84.47 //
anyeṣāṃ caiva piṇḍo 'yamakṣayyamupatiṣṭhatām // GarP_1,84.48 //
iti śrāgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe gayāmāhātmyaṃ nāma caturaśītitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 85
brahmovāca /
snātvā pretaśilādau tu varuṇāsthāmṛtena ca /
piṇḍaṃ dadyādimairmantrairāvāhya ca pitṝnparān // GarP_1,85.1 //
asmatkule mṛtā ye ca gatiryeṣāṃ na vidyate /
āvāhayiṣyetānsarvān darbhapṛṣṭhe tilodakaiḥ // GarP_1,85.2 //
pitavaṃśe mṛtā ye ca mātṛvaṃśe ca ye mṛtāḥ /
taṣāmuddharaṇārthāye imaṃ piṇḍe dadāmyaham // GarP_1,85.3 //
mātāmahakule ye ca gatiryeṣāṃ na vidyate /
teṣāmuddharaṇārthāya imaṃ piṇḍaṃ dadāmyaham // GarP_1,85.4 //
ajātadantā ye kecidye ca garbhe prapīḍitāḥ /
teṣāmuddharaṇārthāya ima piṇḍaṃ dadāmyaham // GarP_1,85.5 //
bandhuvargāśca ye kecinnāmagotravivarjitāḥ /
svagotre paragotre vā gatiryeṣāṃ na vidyate /
teṣāmuddharaṇārthāya ima piṇḍaṃ dadāmyaham // GarP_1,85.6 //
udbandhanamṛtā ye ca viṣaśastrahatāśca ye /
ātmopaghātino ye ca tebhyaḥ piṇḍaṃ dadāmyaham // GarP_1,85.7 //
agnidāhe mṛtā ye ca siṃhavyāghrahatāścaye /
daṃṣṭribhiḥ śṛṅgibhirvāpi teṣāṃ piṇḍaṃ dadāmyaham // GarP_1,85.8 //
agnidagdhāśca ye kecinnāgnidagdhāstathāpare /
vidyuccaurahatā ye ca tebhyaḥ piṇḍaṃ dadāmyaham // GarP_1,85.9 //
raurave cāndhatāmistre kālasūtre ca ye gatāḥ /
teṣāmuddharaṇārthāya imaṃ piṇḍaṃ dadāmyaham // GarP_1,85.10 //
asipatravane ghore kaṃbhīpāke ca ye gatāḥ /
teṣāmuddharaṇārthāya iṃ piṇḍaṃ dadāmyaham // GarP_1,85.11 //
anyeṣāṃ yātanā sthānāṃ pretalokanivāsinām /
teṣāmuddharaṇārthāya ima piṇḍaṃ dadāmyaham // GarP_1,85.12 //
puśuyoniṃ gatā ye ca pakṣikīṭasarīsṛpāḥ /
athavā vṛkṣayoni sthāstebhyaḥ piṇḍaṃ dadāmyaham // GarP_1,85.13 //
asaṃkhyayātanāsaṃsthā ye nītā yamaśāsanaiḥ /
teṣāmuddharaṇārthāya imaṃ piṇḍaṃ dadāmyaham // GarP_1,85.14 //
jātyantarasahasreṣu bhramanti svena karmaṇā /
mānuṣyaṃ durlabhaṃ yeṣāṃ tebhyaḥ piṇḍaṃ dadāmyaham // GarP_1,85.15 //
ye bāndhavābāndhavā vā ye 'nyajanmani bāndhavāḥ /
te sarvetṛptimāyāntu piṇḍadānena sarvadā // GarP_1,85.16 //
ye kecitpretarūpeṇa vartante pitaro mama /
te sarve tṛptimāyāntu piṇḍadānena sarvadā // GarP_1,85.17 //
ye me pitṛkule jātāḥ kule mātustathaiva ca /
guruśvaśurabandhūnāṃ ye cānye bāndhavā mṛtāḥ // GarP_1,85.18 //
ye me kule luptapiṇḍāḥ puttradāravivarjitāḥ /
kriyālo pahatā ye ca jātyandhāḥ paṅgavastathā // GarP_1,85.19 //
virūpā āmagarbhāśca jñātājñātāḥ kule mama /
teṣāṃ piṇḍaṃ mayā dattamakṣayyamupatiṣṭhatām // GarP_1,85.20 //
sākṣiṇaḥ santu me devā brahmeśānādayastathā /
maya gayāṃ samāsādya pitṝṇāṃ niṣkatiḥ kṛtā // GarP_1,85.21 //
āgato 'haṃ gayāṃ deva ! pitṛkārye gadādhara /
tanme sākṣī bhavatvadya anṛṇo 'hamṛṇatrayāt // GarP_1,85.22 //
mahānadī brahmasaro 'kṣayo vaṭaḥ prabhāsamudyantamaho? gayāśiraḥ /
sarasvatīdharmakadhenupṛṣṭhā ete kurukṣetragatā gayāyām // GarP_1,85.23 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe purvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe gayāmāhātmyaṃ nāma pañcāśītitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 86
brahmovāca /
yeyaṃ pretaśilā khyātā gayāyāṃ sā tridhā sthitā /
prabhāse pretakuṇḍe ca gayāsuraśirasyapi // GarP_1,86.1 //
dharmeṇa dhāritā bhūtyai sarvadevamayī śilā /
pretatvaṃ ye gatā nṝṇāṃ mitrādyā bāndhavādayaḥ // GarP_1,86.2 //
teṣāmuddharaṇārthāya yataḥ pretaśilā śubhā /
ato 'tra munayo bhūpā rājapatnyādayaḥ sadā // GarP_1,86.3 //
tasyāṃ śilāyāṃ śrāddhādikartāro brahmalokagāḥ /
gayāsurasya yanmuṇḍaṃ tasya pṛṣṭhe śilā yataḥ // GarP_1,86.4 //
muṇāḍapṛṣṭho giristasmātsarvadevamayo hyayam /
muṇḍapṛṣṭhasya pādeṣu yato brahmasaromukhāḥ // GarP_1,86.5 //
aravindavanaṃ teṣu tena caivopalakṣitaḥ /
aravindo girirnāma krauñcapādāṅkito yataḥ // GarP_1,86.6 //
tasmā dgiriḥ kraiñcapādaḥ pitṝṇāṃ brahmalokadaḥ /
gadādharādayo devā ādyā ādau vyavasthitāḥ // GarP_1,86.7 //
śilārūpeṇa cāvyaktāstasmāddevamayī śilā /
gayā śiraśchādayitvā gurutvādāsthitā śilā // GarP_1,86.8 //
kālāntareṇa vyaktaścasthita ādigadādharaḥ /
mahārudrādidevaistu ānādinidhano hariḥ // GarP_1,86.9 //
dharma saṃrakṣaṇārthāya adharmādivinaṣṭaye /
daityarākṣasanāśārthaṃ matsyaḥ pūrvaṃ yathābhavat // GarP_1,86.10 //
kūrmo varāho nṛharirvāmano rāma ūrjitaḥ /
yathā dāśarathī rāmaḥ kṛṣṇobuddho 'tha kalkyapi // GarP_1,86.11 //
tathā vyakto 'vyaktarūpī āsīdādirgadādharaḥ /
ādirādau pūjito 'tra devairbrahmādibhiryataḥ // GarP_1,86.12 //
pādyādyairgandhapuṣpādyairata ādigadādharaḥ /
gadādharaṃ suraiḥ sārdhamādyaṃ gatvā dadāti yaḥ // GarP_1,86.13 //
arghyaṃ pātraṃ ca pādyaṃ ca gandhapuṣpaṃ ca dhūpakam /
dīpaṃ naivaidyamutkaṣṭaṃ mālyāni vividhāni ca // GarP_1,86.14 //
vastrāṇi mukuṭaṃ ghaṇṭā cāmaraṃ prekṣaṇīyakam /
alaṅkārādikaṃ piṇḍamannadānādikaṃ tathā // GarP_1,86.15 //
teṣāṃ tāvaddhanaṃ dhānyamāyurāro gyasampadaḥ /
puttrādisantatiśreyovidyārthaṃ kāma īpsitaḥ // GarP_1,86.16 //
bhāryā svargādivāsaśca svargādāgatya rājyakam /
kulīnaḥ sattvasampanno raṇe marditaśātravanaḥ // GarP_1,86.17 //
vadhabandhavinirmuktaścānte mokṣamavāpnuyāt /
śrāddhapiṇḍādikartāraḥ pitṛbhirbrahmalokagāḥ // GarP_1,86.18 //
jagannāthaṃ ye 'pcayanti subhadrāṃ balabhadrakam /
jñānaṃ prāpya śriyaṃ putrānvrajanti puruṣottamam // GarP_1,86.19 //
puruṣottamarājasya sūryasya ca gaṇasya ca /
puratastatra piṇḍādi pitṝṇāṃ brihmalokadaḥ // GarP_1,86.20 //
natvā kapardivighneśaṃ sarvavighnaiḥ pramucyate /
kārtikeyaṃ pūjayitvā brahmalokamavāpnuyāt // GarP_1,86.21 //
dvādaśādityamabhyarcya sarvarogaiḥ pramucyate /
vaiśvānaraṃ samabhyarcya uttamāṃ dīptimāpnuyāt // GarP_1,86.22 //
revantaṃ pūjayitvātha aśvānāpnotyanuttamān /
abhyarcyendraṃ mahaiśvaryaṃ gaurīṃ saubhāgyamāpnuyāt // GarP_1,86.23 //
vidyāṃ sarasvatīṃ prārcya lakṣmīṃ saṃpūjya ca śriyam /
garuḍaṃ ca samabhyarcya vighnavṛndātpramucyate // GarP_1,86.24 //
kṣetrapālaṃ samabhyarcya grahavṛndaiḥ pramucyate /
muṇḍapṛṣṭhaṃ samabhyarcya sarvakāmamavāpnuyāt // GarP_1,86.25 //
nāgāṣṭakaṃ samabhyarcya nāgadaṣṭo vimucyate /
brahmāṇaṃ pūjayitvā ca brahmalokamavāpnuyāt // GarP_1,86.26 //
balabhadraṃ samabhyarcya balārogyamavāpnuyāt /
subhadrāṃ pūjayitvā tu saubhāgyaṃ paramāpnuyāt // GarP_1,86.27 //
sarvānkāmānavāpnoti saṃpūjya puruṣottamam /
nārāyaṇaṃ tu saṃpūjya narāṇāmadhipo bhavet // GarP_1,86.28 //
spṛṣṭvā natvā nārasiṃhaṃ saṃgrāme vijayī bhavet /
varāhaṃ pūjayitvā tu bhūmirājyamavāpnuyāt // GarP_1,86.29 //
mālāvidyādharau spaṣṭvā vidyādharapadaṃ labhet /
sarvānkāmānavāpnoti saṃpūjyādigadādharam // GarP_1,86.30 //
somanāthaṃ samabhyarcya śivalokamavāpnuyāt /
rudreśvaraṃ namaskṛtya rudraloke mahīyate // GarP_1,86.31 //
rāmeśvaraṃ naro natvā rāmavatsupriyo bhavet /
brahmeśvaraṃ naraḥ stutvā brahmalokāya kalpyate // GarP_1,86.32 //
kāleśvaraṃ samabhyarcya naraḥ kālañjayo bhavet /
kedāraṃ pūjayitvā tu śivaloke mahīyate // GarP_1,86.33 //
siddheśvaraṃ ca saṃpūjya siddho brahmapuraṃ vrajet /
ādyai rudrādibhiḥ sārdhaṃ dṛṣṭvā hyādigadādharam // GarP_1,86.34 //
kulānāṃ śatamuddhṛtya nayedbrahmapuraṃ naraḥ /
dharmārtho prāpnuyāddharmamarthārtho cārthamāpnuyāt // GarP_1,86.35 //
kāmānsaṃprāpnuyātkāmī mokṣārtho mokṣamāpnuyāt /
rājyārtho rājyamāpnoti śāntyartho śāntimāpnuyāt // GarP_1,86.36 //
sarvārtho sarvamāpnoti saṃpūjyādigadādharam /
putrānputrārthinī strī ca saubhāgyaṃ ca tadarthinī // GarP_1,86.37 //
vaṃśārthinī ca vaṃśānvai prāpyārcyādigadādharam /
śrāddhena piṇḍadānena annadānena vāridaḥ // GarP_1,86.38 //
brahmalokamavāpnoti saṃpūjyādigadādharam /
pṛthivyāṃ sarvatīrthebhyo yathā śreṣṭhā gayā purī // GarP_1,86.39 //
tathā śilādirūpaśca śreṣṭhaścaiva gadādharaḥ /
tasmindṛṣṭe śilā dṛṣṭā yataḥ sarvaṃ gadādharaḥ // GarP_1,86.40 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe gayāmāhātmyaṃ nāma ṣaḍaśītitamo 'dhyāyaḥ
(iti gayāmāhātmyaṃ samāptam) /
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 87
hariruvāca /
caturdaśa manūnvakṣye tatsutāśca sukādikān /
manuḥ svāyambhuvaḥ pūrvamagnighrādyāśca tatsutāḥ // GarP_1,87.1 //
marīciratryaṅgirasau pulastyaḥ pulahaḥ kratuḥ /
vasiṣṭhaśca mahātejā ṛṣayaḥ saptakīrtitāḥ // GarP_1,87.2 //
jayākhyāśācamitākhyāśca śukrā yāmāstathaiva ca /
gaṇā dvādaśakāścaiti catvāraḥ somapāyinaḥ // GarP_1,87.3 //
viśvabhugvāmadevendro bāṣkalistadarirhyabhūt /
sa hato viṣṇunā daityaścakreṇa sumahātmanā // GarP_1,87.4 //
manuḥ svārociṣaścātha tatputro maṇḍaleśvaraḥ /
citrako vinataścaiva karṇānto vidyuto raviḥ // GarP_1,87.5 //
bṛhadguṇo nabhaścaiva mahābalaparākramaḥ /
ūrja stambastathā prāṇa ṛṣabho niścala (ra) stathā // GarP_1,87.6 //
datto (mbho) liścāvarīvāṃśca ṛṣyaḥ saptakīrtitāḥ /
tuṣitā dvādaśa proktāstathā pārāvatāśca ye // GarP_1,87.7 //
indro vipaściddevānāṃ tadripuḥ purukṛtsaraḥ /
jaghāna hastirūpeṇa bhagavānmadhusūdanaḥ // GarP_1,87.8 //
auttamasya manoḥ putrā ājaśca paraśustathā /
vinītaśca suketuśca sumitraḥ subalaḥ śuciḥ // GarP_1,87.9 //
devo devāvṛdho rudra ! mahotsāhojitastathā /
rathaujā ūrdhvabāhuśca śaraṇaścānagho muniḥ // GarP_1,87.10 //
sutapāḥ śaṅkurityete ṛṣayaḥ sapta kīrtitāḥ /
vaśavartisvadhāmānaḥ śivāḥ satyāḥ pratardanāḥ // GarP_1,87.11 //
pañca devagaṇāḥ proktā sarve dvādaśakāstu te /
indraḥ svaśāntistacchukraḥ pralambo nāma dānavaḥ // GarP_1,87.12 //
matsyarūpī harirviṣṇustaṃ jaghāna ca dānavam /
tāmasasya manoḥ putrā jānujaṅgho 'tha nirbhayaḥ // GarP_1,87.13 //
navakhyātirnayaścaiva priyabhṛtyo vivikṣipaḥ /
dṛḍheṣudhiḥ prastalākṣaḥ kṛbandhuḥ kṛtastathā // GarP_1,87.14 //
jyotirdhāmā pṛthuḥ (dhṛṣṭa) kāvyaścaitraścetāgnihemakāḥ (kau) /
munayaḥ kīrtitāḥ sapta surāgāḥ sudhiyastathā // GarP_1,87.15 //
harayo devatāmāṃ ca catvāraḥ pañca (sapta) viṃśakāḥ /
gaṇā indraḥ śivistasya śatrurbhomarathāḥ smṛtāḥ // GarP_1,87.16 //
hariṇā kūrmarūpeṇa hato bhīmaratho 'suraḥ /
raivatasya manoḥ putro mahā prāṇaśca sādhakaḥ // GarP_1,87.17 //
vana (la) bandhurniramitraḥ pratyaṅgaḥ parahā śuciḥ /
dṛḍhavrataḥ ketuśṛgaṃ ṛṣayastasya varṇyate // GarP_1,87.18 //
vedaśrīrvedabāhuśca ūrdhvabāhustathaiva ca /
hiraṇyaromā parjanyaḥ satyanetraḥ (nāmā) svadhāma ca // GarP_1,87.19 //
abhūtarajasaścaiva tathā devāśvamedhasaḥ /
vaikuṇṭha (ṇṭhāḥ ścāmṛta (tā) ścaiva catvāro devatāgaṇāḥ // GarP_1,87.20 //
gaṇe caturdaśa surā vibhuridraḥ pratāpavān /
śāntaḥ śatrurhato daityo haṃsarūpeṇa viṣṇunā // GarP_1,87.21 //
cākṣuṣasya manoḥ putrā uruḥ pururmahābalaḥ /
śatadyumnastapasvī ca satyabāhuḥ(kyo) kṛtistathā // GarP_1,87.22 //
agniṣṇuratirātraśca sudyumnaśca tathā naraḥ /
haviṣmānuttamaḥ śrīmānsva (su) dhāmā virajastathā // GarP_1,87.23 //
abhimānaḥ sahiṣṇuśca madhuśrīrṛṣayaḥ smṛtāḥ /
āryāḥ prabhūtā bhāvyāśca lekhāśca pṛthukāstathā // GarP_1,87.24 //
aṣṭakasya gaṇāḥ pañca tathā proktā divaukasām /
indro manojavaḥ śatrurmahākālo mahābhajaḥ // GarP_1,87.25 //
aśvarūpeṇa sa hato hariṇā lokadhāriṇā /
manorvaivasvatasyete putrā viṣṇuparāyaṇāḥ // GarP_1,87.26 //
ikṣvākuratha nābhāgo dhṛṣṭaḥ śaryātireva ca /
nariṣyantastathā pāṃsurnabho nediṣṭha eva ca // GarP_1,87.27 //
karūṣaśca pṛṣadhraśca sudyumnaśca manoḥ sutāḥ /
atrirvasiṣṭho bhagavāñjamadagniśca kaśyapaḥ // GarP_1,87.28 //
gautamaśca bharadvājo viśāmitro 'tha saptamaḥ /
tathā hyekonapañcāśanmarutaḥ parikīrtitāḥ // GarP_1,87.29 //
ādityā vasavaḥ sādhyāgaṇā dvādaśakāstrayaḥ /
ekādaśā tathā rudrā vasavo 'ṣṭau prakīrtitāḥ // GarP_1,87.30 //
dvāvaśvinau vinirdiṣṭau viśvedevāstathā daśā /
daśauvāṅgiraso devā nava devagaṇāstathā // GarP_1,87.31 //
tejasvī nāma vai śakro hiraṇyākṣo ripuḥ smṛtaḥ /
hato varāharūpeṇa hariṇyākhyo 'tha viṣṇunā // GarP_1,87.32 //
vakṣye manorbhaviṣyasya sāvarṇyākhyasya vai sutān /
vijayaścārvavīraśca nirmohaḥ satyavākrṛtī // GarP_1,87.33 //
variṣṭhaśca gariṣṭhaśca vācaḥ saṃgatireva ca /
aśvatthāmā kṛpo vyāso gālavo dīptimānatha // GarP_1,87.34 //
ṛṣyaśṛṅgastathā rāma ṛṣayaḥ sapta kīrtitāḥ /
sutapā amṛtābhāśca mukhyāścāpi tathā surāḥ // GarP_1,87.35 //
teṣāṃ gaṇastu devānā mekaiko viṃśakaḥ smṛtaḥ /
virocanasutasteṣāṃ balirindro bhaviṣyati // GarP_1,87.36 //
dattvemāṃ yācamānāya viṣṇave yaḥ padatrayam /
ṛddhimindrapadaṃ hitvā tataḥ siddhimavāpsyati // GarP_1,87.37 //
vāruṇerdakṣasāvarṇernavamasya sutāñchṛṇu /
dhṛtiketurdeptiketuḥ pañcahasto nirāmayaḥ /
pṛtuśravā bṛhadūdyumna ṛcīko bṛhato guṇaḥ // GarP_1,87.38 //
medhātithirdyutiścaiva savaso vasureva ca /
jyotiṣmānhavyakavyau ca ṛṣayo vibhurīśvaraḥ // GarP_1,87.39 //
paro marīcirgarbhaśca sva (su) dharmāṇaśca te trayaḥ /
deśaśatru) kālakākṣastaddhantā padmanābhakaḥ // GarP_1,87.40 //
bhaviṣyanti tadā devā ekaiko dvādaśo gaṇaḥ /
teṣāmindro mahāvīryo bhaviṣyatyadbhuto hara // GarP_1,87.40*1 //
dhamaputrasya putrāṃstu daśa masya manoḥ śṛṇu /
sukṣetraścottamaujāśca bhūriśreṇyaśca vīryavān // GarP_1,87.41 //
śatānīko niramitro vṛṣaseno jayadrathaḥ /
bhūridyumnaḥ suvarcāśca śāntirindraḥ pratāpavān // GarP_1,87.42 //
ayo (po) mūrtirhaviṣmāṃśca sukṛtiścāvyayastathā /
nābhāgo 'pratimaujāśca saurabha ṛṣayastathā // GarP_1,87.43 //
prāṇākhyāḥ śatasaṃkhyāstu devatānāṃ gaṇastadā /
teṣāmindraśca bhavitā śāntirnāma mahābalaḥ /
baliḥ śatrustaṃ hariśca gadayā ghātayiṣyati // GarP_1,87.44 //
rudra putrasya te putrānvakṣyāmyekādaśasya tu /
sarvatragaḥ suśarmā ca devānīkaḥ pururguruḥ // GarP_1,87.45 //
kṣetravarṇo dṛḍheṣuśca ārdrakaḥ putrakastathā /
haviṣmāṃśca haviṣyaśca varuṇo viśvavistarau // GarP_1,87.46 //
viṣṇuścaivāgnitejāśca ṛṣayaḥ sapta kīrtitāḥ /
vihaṅgamāḥ kāmagam nirmāṇarucayastathā // GarP_1,87.47 //
ekaikastriṃśakasteṣāṃ gaṇaścaindraśca vai vṛṣaḥ /
dhasagrīvo ripustasya śrīrūpī ghātayiṣyati // GarP_1,87.48 //
manostu dakṣaputrasya dvādaśasyātmajāñchṛṇu /
devavānu padevaśca devaśreṣṭho vidūrathaḥ // GarP_1,87.49 //
mitravānmitradevaśca mitrabinduśca vīryavān /
mitravāhaḥ pravāhaśca dakṣaputramanoḥ sutāḥ // GarP_1,87.50 //
tapasvī sutapāścaiva tapomūrtistaporatiḥ /
tapodhṛtirdyutiścānyaḥ saptamaśca tapodhanāḥ // GarP_1,87.51 //
svadharmāṇaḥ sutapaso harito hohitāstathā /
surārayo gaṇāścaite pratyekaṃ daśako gaṇaḥ // GarP_1,87.52 //
ṛtadhāmā ca bhadre (tatre) ndrastārako nāma tadripuḥ /
harirnapuṃsakaṃ bhūtvā ghātayiṣyati śaṅkara // GarP_1,87.53 //
trayodaśasya raucyasya manoḥ putrānnibodha me /
citraseno vicitraśca tapodharmarato dhṛtiḥ // GarP_1,87.54 //
sunetraḥ kṣetravṛttiśca sunayo dharmapo dṛḍhaḥ /
dhṛtimānavyayaścaiva niśārūpo nirutsukaḥ // GarP_1,87.55 //
nirmohastattvadarśo ca ṛṣayaḥ sapta kīrtitāḥ /
sva (su) romāṇaḥ sva (su) dharmāṇaḥ sva (su) karmāṇastathāmarāḥ // GarP_1,87.56 //
trayastriṃśadvibhedāste devānāṃ tatra vai gaṇāḥ /
indro divaspatiḥ śatrustviṣṭibho nāma dānavaḥ // GarP_1,87.57 //
māyūreṇa ca rūpeṇa ghātayiṣyati mādhavaḥ /
caturdaśasya bhautyasya śṛṇu putrānmanormama // GarP_1,87.58 //
ururgabhīro dhṛṣṭaśca tarasvīgrā (gra) ha eva ca /
abhimāni pravīraśca jiṣṇuḥ saṃkrandanastathā /
tejasvī durlabhaścaiva bhautyasyaite manoḥ sutāḥ // GarP_1,87.59 //
agnīdhraścāgnibāhuśca māgadhaśca tathā śuciḥ /
ajito muktaśukrau ca ṛṣayaḥ sapta kīrtitāḥ // GarP_1,87.60 //
cākṣuṣāḥ karmaniṣṭhāśca pavitrā bhrājinastathā /
vacovṛddhā devagaṇāḥ pañca proktāstu saptakāḥ // GarP_1,87.61 //
śucirindro mahādaityo ripuhantā hariḥ svayam /
eko devaścaturdhā tu vyāsarūpeṇa viṣṇunā // GarP_1,87.62 //
kṛtastataḥ purāṇāni vidyāścāṣṭādaśaiva tu /
aṅgāni caturo vedā mīmāṃsā nyāyavistaraḥ // GarP_1,87.63 //
purāṇaṃ dharmaśāstraṃ ca āyurvedārthaśāstrakam /
dhanurvedaśca gāndharvo vidyā hyaṣṭādaśaiva tāḥ // GarP_1,87.64 //
iti śrāgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe manutadvaṃśanirūpaṇaṃ nāma spatāśītitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 88
sūta uvāca /
harirmanvantarāṇyāha brahmādibhyo harāya ca /
mārkaṇḍeyaḥ pitṛsto traṃ krauñcukiṃ prāha tacchṛṇu // GarP_1,88.1 //
mārkaṇḍeya uvāca /
ruciḥ prajāpatiḥ pūrvaṃ nirmamo nirahaṅkṛtiḥ /
atrasto 'mitamāyī ca cacāra pṛthivīmimām // GarP_1,88.2 //
anagnimaniketaṃ tamekāhāramanāśramam /
nimuktasaṃgaṃ taṃ dṛṣṭvā procuḥ svapitaro munim // GarP_1,88.3 //
pitara ūcuḥ /
vatsa kasmāttvayā puṇyo na kṛto dāra saṃgrahaḥ /
svargāpavargahe (se)tutvādvandhastenāniśaṃ (nimiṣaṃ) vinā // GarP_1,88.4 //
gṛhī samastadevānāṃ pitṝṇāṃ ca tathārhaṇam /
ṛṣīṇāmarthināṃ caiva kurvallo kānavāpnuyāt // GarP_1,88.5 //
svāhoccāraṇato devānsvadhoccāraṇataḥ pitan /
vibhajatyannadānena bhṛtyādyānatithīnapi // GarP_1,88.6 //
sa ttvaṃ daivādṛṇādvandhamimamasmadṛṇādapi /
avāpto 'si manuṣyarṣe bhūtebhyaśca dinedine // GarP_1,88.7 //
anatpādya sutāndevānasantarpya pitṝstathā /
akṛtvā ca kathaṃ māṇḍyaṃ svargatiṃ prāptumicchasi // GarP_1,88.8 //
kleśabodhaikakaṃ putra anyāyena bhavettava /
mṛtasya narakaṃ tyaktvā kleśa evānyajanmani // GarP_1,88.9 //
ruciruvāca /
parigraho 'tiduḥ khāya pāpāyā dhogatestathā /
bhavatyato mayā pūrvaṃna kṛto dārasaṃgrahaḥ // GarP_1,88.10 //
ātmanaḥ saṃśayopāyaḥ kriyate kṣaṇamantraṇāt /
svamuktiheturna bhavatyasāvapi parigrahāt // GarP_1,88.11 //
prakṣālyate 'nudivasaṃ ya ātmā niṣparigrahaḥ /
mama tvapaṅkadigdho 'pi vidyāmbhobhirvaraṃ hi tat // GarP_1,88.12 //
anekabhavasaṃbhūtakarmapaṅkāṅkito budhaiḥ /
ātmā tattvajñānatoyaiḥ prakṣālyo niyatendriyaiḥ // GarP_1,88.13 //
pitara ūcuḥ /
yuktaṃ prakṣālanaṃ kartumātmano 'pi yatendriyaiḥ /
kiṃ tu nopāyamārgo 'yaṃ yatastvaṃ putra vartase // GarP_1,88.14 //
pañcayajñaistapodānairaśubhaṃ nudatastava /
phalābhisandhirahitaiḥ pūrvakama śubhāśubhaiḥ // GarP_1,88.15 //
evaṃ na bandho bhavati kurvataḥ kāraṇātmakam /
na ca bandhāya tatkarma bhavatyanatisannibham // GarP_1,88.16 //
pūrvakarma kṛtaṃ bogaiḥ kṣīyate hyaniśantathā /
sukhaduḥ khātmakairvatsa puṇyā puṇyātmakaṃ nṛṇām // GarP_1,88.17 //
evaṃ prakṣālyate prājñairātmā bandhācca rakṣyate /
rakṣyaśca svavivekairna pāpapaṅkena dahyate // GarP_1,88.18 //
ruciruvāca /
avidyā pacyate vede karmamārgātpitāmahāḥ /
tatkathaṃ karmaṇo mārge bhavanto yojayanti mām // GarP_1,88.19 //
pitara ucuḥ /
avidyā sarvamevaitatkarmaṇaitanmṛṣā vacaḥ /
kiṃ tu vidyāpariprāptau hetuḥ karma na saṃśayaḥ // GarP_1,88.20 //
vihitākaraṇānartho na sadbhiḥ kriyate tu yaḥ /
saṃyamo muktaye yo 'nyaḥ pratyutādhogatipradaḥ // GarP_1,88.21 //
prakṣālayāmīti bhavānyadetanmanyate varam /
vihitākaraṇodbhūtaiḥ pāpaistvamapi dahyase // GarP_1,88.22 //
avidyāpyupakārāya viṣavajjāyate nṛṇām /
anuṣṭhānā bhyupāyena bandhayogyāpi no hi sā // GarP_1,88.23 //
tasmādvatsa kuruṣva tvaṃ vidhivaddārasaṃgraham /
ājanma viphalante 'stu asamprāpyānyalaukikam // GarP_1,88.24 //
ruciruvāca /
vṛddho 'haṃ sāmprataṃ ko me pitaraḥ sampridāsyati /
bhāryāntathā daridrasya duṣkaro dārasaṃgrahaḥ // GarP_1,88.25 //
pitara ūcuḥ /
asmākaṃ patanaṃ vatsa bhavataścāpyadhogatiḥ /
nūnaṃ bhāvi bhavitrī ca nābhinandasi no vacaḥ // GarP_1,88.26 //
ityuktvā pitarastasya paśyato munisattama /
babhūvuḥ sahasādṛśyā dīpā vātahatā iva // GarP_1,88.27 //
muniḥ kraiñcukaye prāha mārkaṇḍeyo mahātapāḥ /
rucivṛttāntamakhilaṃ pitṛsaṃvādalakṣaṇam // GarP_1,88.28 //
iti śrāgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe karmajñānamā nāmāṣṭāśītitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 89
sūta uvāca /
pṛṣṭaḥ kraiñcukinovāca mārkaṇḍeyaḥ punaśca tam /
sa tena pitṛvākyane bhṛśamudvagnamānasaḥ // GarP_1,89.1 //
kanyābhilāṣī viprarṣiḥ paribabhrāma medinīm /
kanyāmalabhamāno 'sau pitṛvākyena dīpitaḥ /
cintāmavāpa mahītamatīvodvagnamānasaḥ // GarP_1,89.2 //
kiṃ karomi kra gacchāmi kathaṃ me dārasaṃgrahaḥ /
kṣipraṃ bhavenmatpitṝṇāṃ mamābhyudayakārakaḥ // GarP_1,89.3 //
iti cintayatastasyamatirjātā mahātmanaḥ /
tapasārādhayāmyenaṃ brahmāṇaṃ kamalodbhavam // GarP_1,89.4 //
tato varṣaśataṃ divyaṃ tapastepe mahāmanāḥ /
tatra sthitaściraṃ kālaṃ vaneṣu niyamasthitaḥ /
ārādhanāya sa tadā paraṃ niyamamāsthitaḥ // GarP_1,89.5 //
tataḥ pradarśayāmāsa brahmā lokapitāmahaḥ /
uvācātha prasanno 'smītyucyatāmabhivāñchitam // GarP_1,89.6 //
tato 'sau praṇipatyāha brahmāṇaṃ jagato gatim /
pitṝṇāṃ vacanāttena yatkartumabhivāñchitam // GarP_1,89.7 //
brahmovāca /
prajāpatistvaṃ bhavitā sraṣṭavyā bhavatā prajāḥ /
sṛṣṭvā prajāḥ sutānvipra samutpādya kriyāstathā // GarP_1,89.8 //
kṛtvā kṛtādhikārastvaṃ tataḥ siddhimavāpyasi /
satvaṃ yathoktaṃ pitṛbhiḥ kuru dāraparigraham // GarP_1,89.9 //
kāmaṃ cemamabhidhyāya kriyatāṃ pitṛpūjanam /
ta eva tuṣṭāḥ pitaraḥ pradāsyanti tavepsitam /
patnīṃ sutāṃśca santuṣṭāḥ kiṃ na dadyuḥ pitāmahāḥ // GarP_1,89.10 //
mārkaṇḍeya uvāca /
ityṛṣirvacanaṃ śrutvā brahmaṇo 'vyaktajanmanaḥ /
nadyā vivikte puline cakāra pitṛtarpaṇam // GarP_1,89.11 //
tuṣṭāva ca pitṝnvipraḥ stavairebhirathādṛtaḥ /
ekāgraprayato bhūtvā bhaktinamrātmakandharaḥ // GarP_1,89.12 //
ruciruvāca /
namasye 'haṃ pitṝn bhaktyā ye vasantyadhidevatam /
devairapi hi tarpyante ye śrāddheṣu svadhottaraiḥ // GarP_1,89.13 //
namasye 'haṃ pitṝn svarge ye tarpyante maharṣibhiḥ /
śrāddhairmanomayairbhaktyā bhuktimuktimabhīpsubhiḥ // GarP_1,89.14 //
namasye 'haṃ pitṝnsvarge siddhāḥ santarpayanti yān /
śrāddheṣu divyaiḥ sakalairupahārairanuttamaiḥ // GarP_1,89.15 //
namasye 'haṃ pitṝn bhaktyā yer'cyante guhyakairdivi /
tanmayatvena vādhadbhiḥ ṛddhimātyantikīṃ parām // GarP_1,89.16 //
namasye 'haṃ pitṝnmartyairarcyante bhuvi ye sadā /
śrāddheṣu śraddhayābhīṣṭalokapuṣṭipradāyinaḥ // GarP_1,89.17 //
namasye 'haṃ pitṝnviprairarcyante bhuvi ye sadā /
vāñchitābhīṣṭalābhāya prājāpatyapradāyinaḥ // GarP_1,89.18 //
namasye 'haṃ pitṝnye vai tarpyante 'raṇyavāsibhiḥ /
vanyaiḥ śrāddhairyatāhāraistaponirdhūtakalmaṣaiḥ // GarP_1,89.19 //
namasye 'haṃ pitṝnviprairnaiṣṭhikairdharmacāribhiḥ /
ye saṃyatātmabhirnityaṃ santarpyante samādhibhiḥ // GarP_1,89.20 //
namasye 'haṃ pitṝñchrāddhai rājanyāstarpayanti yān /
kavyairaśeṣaividhivallokadvayaphalapradān // GarP_1,89.21 //
namasye 'haṃ pitṝnvaiśyairarcyante bhuvi ye sadā /
svakarmābhiratairnnityaṃ puṣpadhūpānnavāribhiḥ // GarP_1,89.22 //
namasye 'haṃ pitṝñchrāddhe śūdrairapi ca bhaktitaḥ /
santarpyate jagatkṛtsnaṃ nāmnā khyātāḥ sukālinaḥ // GarP_1,89.23 //
namasye 'haṃ pitṝñchrāddhe pātāle ye mahāsuraiḥ /
santarpyante sudhāhārāstyaktadambhamadaiḥ sadā // GarP_1,89.24 //
namasye 'haṃ pitṝñchrāddhairarcyante ye rasātale /
bhogairaśeṣairvidhivannāgaiḥ kāmānabhīpsubhiḥ // GarP_1,89.25 //
namasye 'haṃ pitṝñchrāddhaiḥ sarpaiḥ santarpitānsadā /
tatraiva vidhivanmantrabhogasampatsamanvitaiḥ // GarP_1,89.26 //
pitṝnnamasye nivasanti sākṣādye devaloke 'tha mahītale vā /
tathāntarikṣe ca surāripūjyāste vai pratīcchantu mayopanītam // GarP_1,89.27 //
pitṝnnamasye paramārthabhūtā ye vai vimāne nivasantyamūrtāḥ /
yajanti yānastamalairmanobhiryogīśvarāḥ kleśavimuktihetūn // GarP_1,89.28 //
pitṝnnamasye divi ye ca mūrtāḥ svadhābhujaḥ kāmyaphalābhisandhau /
pradānaśaktāḥ sakalepsitānāṃ vimuktidā ye 'nabhisaṃhiteṣu // GarP_1,89.29 //
tṛpyantu te 'sminpitaraḥ samastā icchāvatāṃ ye pradiśanti kāmān /
suratvamindratvamito 'dhikaṃ vā gajāśvaratnāni mahāgṛhāṇi // GarP_1,89.30 //
somasya ye raśmiṣu yer'kabimbe śukle vimāne ca sadā vasanti /
tṛpyantu te 'sminpitaro 'nnatoyairgandhādinā puṣṭimito vrajantu // GarP_1,89.31 //
yeṣāṃ hute 'gnau haviṣā ca tṛptirye bhuñjate vipraśarīrasaṃsthāḥ /
ye piṇḍadānena mudaṃ prayānti tṛpyantu te 'sminpitaro 'nnatoyaiḥ // GarP_1,89.32 //
ye khaḍgamāṃsena surairabhīṣṭaiḥ kṛṣṇaistilairdivya manoharaiśca /
kālena śākena maharṣivaryaiḥ saṃprīṇitāste mudamatra yāntu // GarP_1,89.33 //
kavyānyaśeṣāṇi ca yānyabhīṣṭānyatīva teṣāṃ mama pūjitānām /
teṣāñca sānnidhyamihāstu puṣpagandhāmbubhojyeṣu mayā kṛteṣu // GarP_1,89.34 //
dinedine ye pratigṛhṇater'cāṃ māsāntapūjyā bhuvi ye 'ṣṭakāsu /
ye vatsarānte 'bhyudaye ca pūjyāḥ prayāntu te me pitaro 'tra tuṣṭim // GarP_1,89.35 //
pūjyā dvijānāṃ kumudendubhāso ye kṣattriyāṇāṃ jvalanārkavarṇāḥ /
tathā viśāṃ ye kanakāvadātā nīlīprabhāḥ śūdrajanasya ye ca // GarP_1,89.36 //
te 'sminsamastā mama puṣpagandhadhūpāmbubhojyādinivedanena /
tathāgnihomena ca yānti tṛptiṃ sadā pitṛbhyaḥ praṇato 'smi tebhyaḥ // GarP_1,89.37 //
ye devapūrvāṇyabhitṛptihetora śranti kavyāni śubhāhṛtāni /
tṛptāśca ye bhūtisṛjo bhavanti tṛpyantu te 'sminpraṇato 'smi tebhyaḥ // GarP_1,89.38 //
rakṣāṃsi bhūtānyasurāṃstathogrātrirṇāśayantu tvaśivaṃ prajānām /
ādyāḥ surāṇāmamareśapūjyāstṛpyantu te 'sminpraṇato 'smitebhyaḥ // GarP_1,89.39 //
agniṣvāttā barhiṣada ājyapāḥ somapāstathā /
vrajantu tṛptiṃ śrāddhe 'sminpitarastarpitā mayā // GarP_1,89.40 //
agniṣvāttāḥ pitṛgaṇāḥ prācīṃ rakṣantu me diśam /
tathā barhiṣadaḥ pāntu yāmyāṃ me pitaraḥ sadā /
pratīcīmājyapāstadvadudīcīmapi somapāḥ // GarP_1,89.41 //
rakṣobhūtapiśācebhyastathaivāsuradoṣataḥ /
sarvataḥ pitaro rakṣāṃ kurvantu mama nityaśaḥ // GarP_1,89.42 //
viśvo viśvabhugārādhyo dharmo dhanyaḥ śubhānanaḥ /
bhūtido bhūtikṛd bhūtiḥ pitṝṇāṃ ye gaṇā nava // GarP_1,89.43 //
kalyāṇaḥ kalyadaḥ kartā kalyaḥ kalyatarāśrayaḥ /
kalyatāheturanghaḥ ṣaḍime te gaṇāḥ smṛtāḥ // GarP_1,89.44 //
varo vareṇyo varadastuṣṭidaḥ puṣṭidastathā /
viśvapātā tathā dhātā saptaite ca gaṇāḥ smṛtāḥ // GarP_1,89.45 //
mahānmahātmā mahito mahimāvānmahābalaḥ /
gaṇāḥ pañca tathaivaite pitṝṇāṃ pāpanāśanāḥ // GarP_1,89.46 //
sukhado dhanadaścānyo dharmado 'nyaśca bhūtidaḥ /
pitṝṇāṃ kathyate caiva tathā gaṇacatuṣṭayam // GarP_1,89.47 //
ekatriṃśatpitṛgaṇā yairvyāptamakhilaṃ jagat /
ta evātra pitṛgaṇāstuṣyantu ca madāhitāt // GarP_1,89.48 //
mākraṇḍeya uvāca /
evaṃ tu stuvatastasya tejasorāśirucchritaḥ /
prādurbabhūva sahasā gaganavyāptikārakaḥ // GarP_1,89.49 //
taddṛṣṭvā sumahattejaḥ samācchādya sthitaṃ jagat /
jānubhyāmavanīṃ gatvā ruciḥ stotramidañjagau // GarP_1,89.50 //
ruciruvāca /
arcitānāmamūrtānāṃ pitṝṇāṃ dīptatejasām /
namasyāmi sadā teṣāṃ dhyānināṃ divyacakṣuṣām // GarP_1,89.51 //
indrādīnāṃ ca netāro dakṣamārīcayostathā /
saptarṣoṇāṃ tathānyeṣāṃ tānnamasyāmi kāmadān // GarP_1,89.52 //
manvādīnāṃ ca netāraḥ sūryācandramasostathā /
tānnamasyāmyahaṃ sarvānpitṝnapyudadhāvapi // GarP_1,89.53 //
nakṣatrāṇāṃ grahāṇāṃ ca vāyvagnyornabhasastathā /
dyāvāpṛthivyośca tathā namasyāmi kṛtāñjaliḥ // GarP_1,89.54 //
prajāpateḥ kaśyapāya somāya varuṇāya ca /
yogeśvarebhyaśca sadā namasyāmi kṛtāñjaliḥ // GarP_1,89.55 //
namo gaṇebhyaḥ saptabhyastathā lokeṣu saptasu /
svāyambhuve namasyāmi brahmaṇe yogacakṣuṣe // GarP_1,89.56 //
somādhārānpitṛgaṇānyogamūrtidharāṃstathā /
namasyāmi tathā somaṃ pitaraṃ jagatāmaham // GarP_1,89.57 //
agnirūpāṃstathaivānyānnamasyāmi pitṝnaham /
agnisomamayaṃ viśvaṃ yata etadaśeṣataḥ // GarP_1,89.58 //
ye ca tejasi ye caite somasūryāgnimūrtayaḥ /
jagatsvarūpiṇaścaiva tathā brahmasvarūpiṇaḥ // GarP_1,89.59 //
tebhyo 'khilebhyo yogibhyaḥ pitṛbhyo yatamānasaḥ /
namonamo namaste 'stu prasīdantu svadhābhujaḥ // GarP_1,89.60 //
mākraṇḍeya uvāca /
evaṃ stutāstatastena tajaso munisattamāḥ /
niścakramuste pitaro bhāsayanto diśādaśa // GarP_1,89.61 //
nivedanañca yattena puṣpagandhānulepanam /
tadbhūṣitānatha sa tāndadṛśe purataḥ sthitān // GarP_1,89.62 //
praṇipatya rucirbhaktyā punareva kṛtāñjaliḥ /
namastubhyaṃ namastubhyamityāha pṛthagādṛtaḥ // GarP_1,89.63 //
tataḥ prasannāḥ pitarastamūcurmunisattamam /
varaṃ vṛṇīṣveti sa tānuvācānatakandharaḥ // GarP_1,89.64 //
ruciruvāca /
prajānāṃ sargakartṛtvamādiṣṭaṃ brahmaṇā mama /
so 'haṃ patnīmabhīpsāmi dhanyāṃ divyāṃ prajāvatīm // GarP_1,89.65 //
pitara ūcuḥ /
atraiva sadyaḥ patnī te bhavatvatimanoramā /
tasyāñca putro bhavitā bhavato munisattama ! // GarP_1,89.66 //
manvantarādhipo dhīmāṃstvannāmnaivopalakṣitaḥ /
ruce ! raucya iti khyātiṃ prayāsyati jagattraye // GarP_1,89.67 //
tasyāpi bahavaḥ putrā mahābalaparākramāḥ /
bhaviṣyanti mahātmānaḥ pṛthivīparipālakāḥ // GarP_1,89.68 //
tvaṃ ca prijāpatirbhūtvā prajāḥ sṛṣṭvā caturvidhāḥ /
kṣīṇādhikāro dharmajñastataḥ siddhimavāpsyasi // GarP_1,89.69 //
stotreṇānena ca naro yo 'smāṃstoṣyati bhaktitaḥ /
tasya tuṣṭā vayaṃ bhogānātmajaṃ dhyānamuttamam // GarP_1,89.70 //
āyurārogyamarthaṃ ca putrapautrādikaṃ tathā /
vāñchadbhiḥ satataṃ stavyāḥ stotreṇānena vai yataḥ // GarP_1,89.71 //
śrāddheṣu ya imaṃ bhaktyā tvasmatprītikaraṃ stavam /
paṭhiṣyati dvijāgryāṇāṃ bhuñjatāṃ purataḥ sthitaḥ // GarP_1,89.72 //
stotraśravaṇasaṃprītyā sannidhāne pare kṛte /
asmābhirakṣayaṃ śrāddhaṃ tadbhaviṣyatyasaṃśayam // GarP_1,89.73 //
yadyapyaśrotriyaṃ śrāddhaṃ yadyapyupahataṃ bhavet /
anyāyopāttavittena yadi vā kṛtamanyathā // GarP_1,89.74 //
aśrāddhārhairupatairupahāraistathā kṛtaiḥ /
akāle 'pyatha vā deśe vidhihīnamathāpi vā // GarP_1,89.75 //
aśraddhayā vā puruṣairdambhamāśritya yatkṛtam /
asmākaṃ tṛptaye śrāddhantathāpyetadudīraṇāt // GarP_1,89.76 //
yatraitatpaṭhyate śrāddhe stotramastatsukhāvaham /
asmākaṃ jāyate tṛptistatra dvādaśāvarṣikī // GarP_1,89.77 //
hemante dvādaśābdāni tṛptimetatprayacchati /
śiśire dviguṇābdāni tṛptiṃ stotramidaṃ śubham // GarP_1,89.78 //
vasante ṣoḍaśa samāstṛptaye śrāddhakarmaṇi /
grīṣme ca ṣoḍaśaivaitatpaṭhitaṃ tṛptikārakam // GarP_1,89.79 //
vikale 'pi kṛte śrāddhe stotreṇānena sādhite /
varṣāsu tṛptirasmākamakṣayyā jāyate ruce // GarP_1,89.80 //
śaratkāle 'pi paṭhitaṃ śrāddhakāle prayacchati /
asmākametatpuruṣaistṛptiṃ pañcadaśābdikīm // GarP_1,89.81 //
yasmin gehe ca likhitametattiṣṭhati nityadā /
sannidhānaṃ kṛte śrāddhe tatrāsmākaṃ bhaviṣyati // GarP_1,89.82 //
tasmādetattvayā śrāddhe viprāṇāṃ bhuñjatāṃ puraḥ /
śrāvaṇīyaṃ mahābhāga asmākaṃ puṣṭikārakam // GarP_1,89.83 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe rucikṛtapitṛstotraṃ nāmaikonanavatitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 90
mākraṇḍeya uvāca /
tatastasmānnadīmadhyātsamuttasthau manoramā /
pramlaucā nāma tanvaṅgī tatsamīpe varāpsarāḥ // GarP_1,90.1 //
sā covāca mahātmānaṃ ruciṃ sumadhurākṣarakam /
prasādayāmāsa bhūyaḥ pramlocā ca varāpsarāḥ // GarP_1,90.2 //
atīvarūpiṇī kanyā matprasādvarāṅganā /
jātā varuṇaputreṇa puṣkareṇa mahātmanā // GarP_1,90.3 //
tāṃ gṛhāṇa mayā dattāṃ bhāryārthe varavarṇinīm /
manurmahāmatistasyāṃ samutpatsyati te sutaḥ // GarP_1,90.4 //
mārkaṇḍeya uvāca /
tatheti tena sāpyuktā tasmāttoyādvapuṣmatīm /
uddadhāra tataḥ kanyāṃ māninīṃ nāma nāmataḥ // GarP_1,90.5 //
nadyāśca puline tasminsa munirmunisattamāḥ /
jagrāha pāṇiṃ vidhivatsamānīya mahāmuniḥ // GarP_1,90.6 //
tasyāṃ tasya suto jajñe mahāvīryo mahādyutiḥ /
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 91
sūta uvāca /
svāyambhuvādyā munayo hariṃ dhyāyanti karmaṇā /
vratācārārcanādhyānastutijapyaparāyaṇāḥ // GarP_1,91.1 //
dehendriyamanobuddhiprāṇāhaṅkāravarjitam /
ākaśena vihīnaṃ vai tejasā parivarjitam // GarP_1,91.2 //
udakena vihīnaṃ vai taddharmaparivarjitam /
pṛthivīrahitaṃ caiva sarvabhatavivarjitam // GarP_1,91.3 //
bhūtādhyakṣaṃ tathā baddhaniyantāraṃ prabhuṃ vibhum /
caitanyarūpatārūpaṃ sarvādhyakṣaṃ nirañjanam // GarP_1,91.4 //
muktasaṅgaṃ maheśānaṃ sarvadevaprapūjitam /
tejorūpamasattvaṃ ca tapasā parivarjitam // GarP_1,91.5 //
rahitaṃ rajasā nityaṃ vyatiriktaṃ guṇaistribhiḥ /
sarvarūpavihīnaṃ vai kartṛtvādivivarjitam // GarP_1,91.6 //
vāsanārahitaṃ śuddhaṃ sarvadoṣavivarjitam /
pipāsāvarjitaṃ tattaccho kamohavivarjitam // GarP_1,91.7 //
jarāmaraṇahīnaṃ vai kūṭasthaṃ mohavarjitam /
utpattirahitaṃ caiva pralayena vivarjitam // GarP_1,91.8 //
satyaṃ sarvācārahīnaṃ niṣkalaṃ parameśvaram /
jāgratsvapnasuṣuptyādivarjitaṃ nāmavarjitam // GarP_1,91.9 //
adhyakṣaṃ jāgradādīnāṃ śāntarūpaṃ sureśvaram /
jāgradādisthitaṃ nityaṃ kāryakāraṇavarjitam // GarP_1,91.10 //
sarvadṛṣṭaṃ tathā mūrtaṃ sūkṣmaṃ sūkṣmataraṃ param /
jñānadṛk śrotravijñānaṃ paramānandarūpakam // GarP_1,91.11 //
viśvena rahitaṃ tadvattaijasena vivarjitam /
prājñena rahitañcaiva turīyaṃ paramākṣaram // GarP_1,91.12 //
sarvagoptṛ sarvahantṛ sarvabhūtātmarūpi ca /
buddhidharmavihīnaṃ vai nirādhāraṃ śivaṃ harim // GarP_1,91.13 //
vikriyārahitaṃ caiva vedāntairvedyameva ca /
vedarūpaṃ paraṃ bhūtamindriyebhyaḥ paraṃ śubham // GarP_1,91.14 //
śabdena varjitañcaiva rasena ca vivarjitam /
sparśena rahitaṃ devaṃ rūpamātravivarjitam // GarP_1,91.15 //
rūpeṇa rahitaṃ ñcaiva gandhena parivarjitam /
anādi brahma randhrāntamahaṃ brahmāsmi kevalam // GarP_1,91.16 //
evaṃ jñātvā mahādevadhyānaṃ kuryājjitendriyaḥ /
dhyānaṃ yaḥ kurute hyevaṃ sa bhavedbahma mānavaḥ // GarP_1,91.17 //
iti dhyānaṃ samākhyātamaśvirasya mayā tava /
adhunā kathayāmyanyatkintadbrūhi vṛṣadhvaja // GarP_1,91.18 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe haridhyānaṃ nāmaikanavatitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 92
rudrauvāca /
viṣṇordhyānaṃ punarbrūhi śaṅkhacakragadādhara /
yena vijñātamātreṇa kṛtakṛtyo bhavennaraḥ // GarP_1,92.1 //
hariruvāca /
pravakṣyāmi harerdhyānaṃ māyātantravimardakam /
mūrtāmūrtādibhedena taddhyānaṃ dvividhaṃ hara // GarP_1,92.2 //
amūrtaṃ rudra kathitaṃ hanta mūtta bravīmyaham /
sūryakoṭipratīkāśo jiṣṇurbhājiṣṇurekataḥ // GarP_1,92.3 //
kundagokṣīradhavalo harirdhyeyo mumukṣubhiḥ /
viśālena susaumyena śaṅkhena ca samanvitaḥ // GarP_1,92.4 //
sahasrādityatulyena jvālāmālograrūpiṇā /
cakreṇa cānvitaḥ śānto gadāhastaḥ śubhānanaḥ // GarP_1,92.5 //
kirīṭena mahārheṇa ratnaprajvalitena ca /
sāyudhaḥ sarvago devaḥ saroruhadharastathā // GarP_1,92.6 //
vanamālādharaḥ śubhraḥ samāṃso hemabhūṣaṇaḥ /
suvastraḥ śuddhadehaśca sukarṇaḥ padmasaṃsthitaḥ // GarP_1,92.7 //
hiraṇmayaśarīraśca cāruhārī śubhāṅgadaḥ /
keyūreṇa samāyukto vanamālāsamanvitaḥ // GarP_1,92.8 //
śrīvatsakaustubhayuto lakṣmīvandyekṣaṇānvitaḥ /
amimādiguṇairyuktaḥ sṛṣṭisaṃhārakārakaḥ // GarP_1,92.9 //
munidhyeyo 'suradhyeyo devadhyeyo 'tisundaraḥ /
brahmādistambaparyantabhūtajātahṛdisthitaḥ // GarP_1,92.10 //
sanātano 'vyayo medhyaḥ sarvānugrahakṛtprabhuḥ /
nārāyaṇo mahādevaḥ sphuranmakarakuṇḍalaḥ // GarP_1,92.11 //
santāpanāśano 'bhyarcyo maṅgalyo duṣṭanāśanaḥ /
sarvātmā sarvarūpaśca sarvago grahanāśanaḥ // GarP_1,92.12 //
cārvaṅgulīyasaṃyuktaḥ sudīptanakha eva ca /
śaraṇyaḥ lasukhakārī ca saumyarūpo maheśvaraḥ // GarP_1,92.13 //
sarvālaṅkārasaṃyuktaścārucandanacarcitaḥ /
sarvadevasamāyuktaḥ sarvadevapriyaṅkaraḥ // GarP_1,92.14 //
sarvalokahitaiṣī ca sarveśaḥ sarvabhāvanaḥ /
ādityamaṇḍale saṃstho agnistho vārisaṃsthitaḥ // GarP_1,92.15 //
vāsudevo jagaddhātā dhyeyo viṣṇurmumukṣubhiḥ /
vāsudevo 'hamasmīti ātmā dhyeyo harihariḥ // GarP_1,92.16 //
dhyāyantyevaṃ ca ye viṣṇuṃ te yānti paramāṃ gatim /
yājñavalkyaḥ purā hyevaṃ dhyātvā viṣṇuṃ sureśvaram // GarP_1,92.17 //
dharmopadeśakartṛtvaṃ saṃprāpyāgātparaṃ padam /
tasmāttvamapi deveśa ! viṣṇuṃ cintaya śaṅkara ! // GarP_1,92.18 //
viṣṇudhyānaṃ paṭhedyastu prāpnoti paramāṃ gatim // GarP_1,92.19 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe viṣṇudhyānaṃ nāma dvinavatitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 93
maheśvara uvāca /
yājñavalkyena yatpūrvaṃ dharmaṃ proktaṃ kayaṃ hare ! /
tanme kāthaya keśighna ! yathā tattvena mādhava ! // GarP_1,93.1 //
hariruvāca /
yājñavalkyaṃ namaskṛtya mithilāyāṃ samāsthitam /
apṛcchannṝṣayo gatvā varṇadharmādyaśeṣataḥ /
tebhyaḥ sa kathayāmāsa viṣṇuṃ dhyātvā jitendriyaḥ // GarP_1,93.2 //
yājñavalkya uvāca /
yasmindeśe mṛgaḥ kṛṣṇastasmindharmānnibodhata /
purāṇanyāyamīmāṃsādharmaśāstrāṅgamiśritāḥ // GarP_1,93.3 //
vedāḥ sthānāni vidyānāṃ dharmasya ca caturdaśa /
vaktāro dharmaśāstrāṇāṃ manurviṣṇuryamo 'ṅgirāḥ // GarP_1,93.4 //
vasiṣṭhadakṣasaṃvartaśātātapaparāśarāḥ /
āpastambośanovyāsāḥ kātyāyanabṛhaspatī // GarP_1,93.5 //
gautamaḥ śaṅkhalikhito hārīto 'trirahaṃ tathā /
ete viṣṇuṃ samārādhya jātā dharmopadeśakāḥ // GarP_1,93.6 //
deśakāla upāyena dravyaṃ śraddhāsamanvitam /
pātre pradīyate yattatsakalaṃ dharmalakṣaṇam // GarP_1,93.7 //
ijyācāro damo 'hiṃsā dānaṃ svādhyāyakarma ca /
ayaṃ ca paramo dharmo yadyogenātmadarśanam // GarP_1,93.8 //
catvāro vedadharmajñāḥ parṣattraividyameva vā /
sā brūte yatsvadharmaḥ syādeko vādhyātmavittamaḥ // GarP_1,93.9 //
brahmakṣāttriyaviṭśūdrā varṇāstvādyāstrayo dvijāḥ /
niṣekādyāḥ śmaśānāntāsteṣāṃ vai mantrataḥ kriyāḥ // GarP_1,93.10 //
garbhādhānamṛtau puṃsaḥ savanaṃ spandanātpurā /
ṣaṣṭhe 'ṣṭame vā sīmantaḥ prasave jātakarma ca // GarP_1,93.11 //
ahanyekādaśe nāma caturthe māsi niṣkramaḥ /
ṣaṣṭhe 'nnaprāśanaṃ māsi cūḍāṃ kuryādyathākulam // GarP_1,93.12 //
evamenaḥ śamaṃ yāti bījagarbhasamudbhavam /
tūṣṇa īmetāḥ kriyāḥ strīṇāṃ vivāhaśca samantrakaḥ // GarP_1,93.13 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe yājñavalkyoktavarṇadharṃmanirūpaṇaṃ nāma trinavatitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 94
yājñavalkya uvāca /
garbhāṣṭame 'ṣṭame vābde brāhmaṇasyopanāyanam /
rajñāmekādaśe saike viśāmeke yathākulam // GarP_1,94.1 //
upanīya kuruḥ śiṣyaṃ mahāvyāhṛtipūrvakam /
vedamadhyāpayedenaṃ śaucācārāṃśca śikṣayet // GarP_1,94.2 //
divā sandhyāsu karṇasthabrahmasūtra udaḍmukhaḥ /
kuryānmūtrapurīṣe tu rātrau ceddakṣiṇāmukhaḥ // GarP_1,94.3 //
gṛhītaśiśraścotthāya mṛdbhirabhyuddhṛtairjalaiḥ /
gandhalepakṣayakaraṃ śaucaṃ kuryānmahāvrataḥ // GarP_1,94.4 //
antarjānuḥ śucau deśa upaviṣṭa udaṅmukhaḥ /
prāgvā brāhmeṇa tīrthena dvijo nityamupaspṛśet // GarP_1,94.5 //
kaniṣṭhādeśinyaṅguṣṭhamūlānyagraṃ karasya ca /
prajāpatipitṛbrahmadevatīrthānyanukramāt // GarP_1,94.6 //
triḥ prāśyāpo dvirunmṛjya khānyādbhiḥ samupaspṛśet /
adbhistu prakṛtisthābhirhenābhiḥ phenabuhudaiḥ // GarP_1,94.7 //
hṛtkaṇṭhatālugābhistu yathāsaṃkhyaṃ dvijātayaḥ /
śudhyeraṃstrī ca śūdraśca sakṛtspṛṣṭābhirantataḥ // GarP_1,94.8 //
snānamabdaivatairmantrairmārjanaṃ prāṇasaṃyamaḥ /
sūryasya cāpyupasthānaṃ gāyattrayāḥ pratyayaṃ japaḥ // GarP_1,94.9 //
gāyattrīṃ śirasā sārdhaṃ japedvyāhṛtipūrvikām /
pratipraṇavasaṃyuktāṃ trirayaṃ prāṇasaṃyamaḥ // GarP_1,94.10 //
prāṇānāyamya samprokṣya tryṛcenābdaivatena tu /
japannāsīta sāvittrīṃ pratyagātārakodayāt // GarP_1,94.11 //
sandhyāṃ prāk prātarevaṃ hi tiṣṭhedāsūryadarśanāt /
agnikāryaṃ tataḥ kuryātsandhyayorubhayorapi // GarP_1,94.12 //
tato 'bhivādayedvṛdvānasāvahamiti bruvan /
guruṃ caivāpyupāsīta svādhyāyārthaṃ samāhitaḥ // GarP_1,94.13 //
sāhūtaścāpyadhīyīta sarvaṃ cāsmai nivedayet /
hitaṃ tasyācarennityaṃ manovākrāyakarmabhiḥ // GarP_1,94.14 //
daṇḍājinopavītāni mekhalāṃ caiva dhārayet /
brāhmaṇeṣu caredbhaikṣamanindyeṣvātmavṛttaye // GarP_1,94.15 //
ādimadhyāvasāneṣu bhavecchandopalakṣitā /
brāhmaṇakṣattriyaviśāṃ bhaikṣacaryā yathākramam // GarP_1,94.16 //
kṛtāgnikāryo bhuñjīta vinīto gurvanujñayā /
āpośānakriyāpūrvaṃ satkṛtyānnamakutsayan // GarP_1,94.17 //
brahmacāryāsthito naikamannamadyādanāpadi /
brāhmaṇaḥ kāmamaśrīyācchrāddhe vratamapaḍiyan // GarP_1,94.18 //
madhu māṃsaṃ tathā svinnamityādi parivarjayet /
sa gururyaḥ kriyāḥ kṛtvā vedamasmai prayacchati // GarP_1,94.19 //
upanīya dadātyenāmācāryaḥ sa prakīrtitaḥ /
ekadeśamupādhyāya ṛtvigyajñakṛducyate // GarP_1,94.20 //
ete mānyā yathāpūrvamebhyo mātā garīyasī /
prativedaṃ brahmacaryaṃ dvādaśābdāni pañca vā // GarP_1,94.21 //
grahaṇāntikamityeke keśāntaścaiva ṣoḍaśe /
āṣoḍaśā'dvāviṃśāccācaturviṃśācca vatsarāt // GarP_1,94.22 //
brahmakṣattraviśāṃ kāla aupanāyanikaḥ paraḥ /
ata ūrdhvaṃ patantyete sarvadharmavivarjitāḥ // GarP_1,94.23 //
sāvitrīpatitā vrātyā vrātyastomādṛte kratoḥ /
māturyadagre jāyante dvitīyaṃ mauñjabandhanam // GarP_1,94.24 //
brāhmaṇakṣattriya viśastasmādete dvijātayaḥ /
yajñānāṃ tapasāṃ caiva śubhānāṃ caiva karmaṇām // GarP_1,94.25 //
veda eva dvijātīnāṃ niḥ śreyasakaraḥ paraḥ /
madhunā payasā caiva sa devāṃstarpayeddvijaḥ // GarP_1,94.26 //
pitṝnmadhughṛtābhyāṃ ca ṛco 'dhīte hi so 'nvaham /
yajuḥ sāma paṭhettadvadatharvāṅgirasaṃ dvijaḥ // GarP_1,94.27 //
santarpayetpitṝndevānso 'nvahaṃ hi ghṛtāmṛtaiḥ /
vākovākyaṃ purāṇaṃ ca nārāśaṃsīśca gāthikāḥ // GarP_1,94.28 //
itihāsāṃstathā vidyā yo 'dhīte śaktito 'nvaham /
santarpayetpitṝndevānmāṃsakṣīrodanādibhiḥ // GarP_1,94.29 //
te tṛptāstarpayantyenaṃ sarvakāmaphalaiḥ śubhaiḥ /
yaṃyaṃ kratumadhītesau tasyasyāpnuyātphalam // GarP_1,94.30 //
bhūmidānasya tapasaḥ svādhyāyaphalabhāgdvijaḥ /
neṣṭhiko brahmacārī tu vasedācāryasannidhau // GarP_1,94.31 //
tadabhāve 'sya tanaye patnyāṃ vaiśvānare 'pi vā /
anena vidhinā dehe sādhayedvijitendriyaḥ /
brahmalokamavāpnoti na ceha jāyate punaḥ // GarP_1,94.32 //
ita śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākye ācārakāṇḍe yājñavalkyoktavarṇadharmanirūpaṇaṃ nāma caturnavatitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 95
yājñavalkya uvāca /
śṛṇvantu munayo dharmān gṛhasthasya yatavratāḥ /
gurave ca dhanaṃ dattvā snātvā ca tadanujñayā // GarP_1,95.1 //
samāpitabrahmacaryo lakṣaṇyāṃ striyamudvahet /
ananyapūrvikāṃ kāntāmasapiṇḍāṃ yavīyasīm // GarP_1,95.2 //
arogiṇīṃ bhrātṛmatīmasamānārṣagotrajām /
pañcamātsaptamādūrdhvaṃ mātṛtaḥ pitṛtastathā // GarP_1,95.3 //
daśapūruṣavikhyātācchrotriyāṇāṃ mahākulāt /
savarṇaḥ śrotriyo vidvānvaro doṣānvito na ca // GarP_1,95.4 //
yaducyate dvijātīnāṃ śūdrāddāropasaṃgrahaḥ /
na tanmama mataṃ yasmāttatrāyaṃ jāyate svayam // GarP_1,95.5 //
tisro varṇānupūrvyeṇa dve tathaikā yathākramam /
brāhmaṇakṣattriyaviśāṃ bhāryāḥ svā śūdrajanmanaḥ // GarP_1,95.6 //
brāhmo vivāha āhūya dīyate śaktyalaṅkṛtā /
tajjaḥ punātyubhayataḥ puruṣonekaviṃśatim // GarP_1,95.7 //
yajñasthāyartvije daivamādāyārṣastu goyugam /
caturdaśa prathamajaḥ punātyuttarajaśca ṣaṭū // GarP_1,95.8 //
ityuktvā caratāṃ dharmaṃ saha yā dīyate 'rthine /
sa kāyaḥ pāvayettajjaḥ ṣaḍvaṃśyānātmanā saha // GarP_1,95.9 //
āsuro draviṇādānādgāndharvaḥ samayānmithaḥ /
rākṣaso yuddhaharaṇātpaiśācaḥ kanyakācchalāt // GarP_1,95.10 //
catvāro brāhmaṇasyādyāstathā gāndharvarākṣasau /
rājñastathāsuro vaiśye śūdre cāntyastu garhitaḥ // GarP_1,95.11 //
pāṇirgrāhyaḥ savarṇāsu gṛhṇīta kṣattriyā śaram /
vaiśyā pratodamādadyādvedane cāgrajanmanaḥ // GarP_1,95.12 //
pitā pitāmaho bhrātā sakulyo jananī tathā /
kanyāpradaḥ pūrvanāśe prakṛtīsthaḥ paraḥ paraḥ // GarP_1,95.13 //
aprayacchansamāpnoti bhrūṇahatyāmṛtāvṛtau /
eṣāmabhāve dātṝṇāṃ kanyā kuryāt svayaṃvaram // GarP_1,95.14 //
sakṛtpradīyate kanyā haraṃstāṃ coradaṇḍabhāk /
aduṣṭāṃ hi tyajandaṇḍyaḥ suduṣṭāṃ tu parityajet // GarP_1,95.15 //
aputrā gubapujñāto devaraḥ putrakānyagā /
sapiṇḍo vā samotro vā ghṛtābhyakta ṛtāviyāt // GarP_1,95.16 //
āgarbhasambhavaṃ gacchetpatitastvanyathā bhavet /
anena vidhinā jāta kṣetrapasya bhavetsutaḥ // GarP_1,95.17 //
hṛtādhikārāṃ malināṃ piṇḍamātropasevinīm /
paribhūtāmadhaḥ śayyāṃ vāsayedyvabhicāriṇīm // GarP_1,95.18 //
somaḥ śaucaṃ dadau tāsāṃ gandharvaśca subhāṃ giram /
pāvakaḥ sarvamedhyatvaṃ medhyā vai yoṣito yataḥ // GarP_1,95.19 //
vyabhicārādṛtauśuddhirgarbhetyāgaṃ karoti ca /
garbhabhartṛvadhe tāsāṃ tathā mahati pātake // GarP_1,95.20 //
surāpi vyādhitā dveṣṭrī vandhyārthaghnyapriyaṃvadā /
adhivinnā ca bhartavyā mahadenonyathā bhavet // GarP_1,95.21 //
yatrāvirodho dampatyostrivargastattra vardhate /
mṛte jīvati yā patyau yā nānyamupagacchati // GarP_1,95.22 //
seha kīrtimavāpnoti modate comayā saha /
śuddhāṃ tyajaṃstṛtīyāṃśaṃ dadyādāmaraṇaṃ striyāḥ // GarP_1,95.23 //
strībhirbharturvacaḥ kāryameṣa dharmaḥ paraḥ striyāḥ /
ṣoḍaśartuniśāḥ strīṇāṃ tāsu yugmāsu saṃviśet // GarP_1,95.24 //
brahmacārī ca parvāṇyādyāśtatastrastu varjayet /
evaṃ gacchaṃ striyaṃ kṣāmāṃ maghāṃ mūlāṃ ca varjayet // GarP_1,95.25 //
lakṣaṇyaṃ janayedeva putraṃ rogavivarjitam /
yathā kāmī bhavedvāpi strīṇāṃ (sma) valamanusmaran // GarP_1,95.26 //
svadāranirataścaiva striyo rakṣyā yatastataḥ /
bhartṛbhrātṛpitṛjñātiśvaśrūśvaśuradevaraiḥ // GarP_1,95.27 //
bandhubhiśca striyaḥ pūjyā bhūṣaṇācchādanāśanaiḥ /
saṃyato paskarā dakṣā hṛṣṭā vyayaparāṅmukhī // GarP_1,95.28 //
śvaśrūśvaśurayoḥ kuryātpādayorvandanaṃ sadā /
krīḍāśarīrasaṃskārasamājotsavadaśanam // GarP_1,95.29 //
hāsyaṃ paragṛhe yānaṃ tyajetpreṣitabhartṛkā /
rakṣetkanyāṃ pitā bālye yauvane patireva tām // GarP_1,95.30 //
vārdhakye rakṣate putro hyanyathā jñātayastathā /
patiṃ vinā na tiṣṭhettu divā vā yadi vā niśi // GarP_1,95.31 //
jyeṣṭhāṃ dharmavidhau kuryānna kaniṣṭhāṃ kadācana /
dāhayedagnihotreṇa striyaṃ vṛttavatīṃ patiḥ // GarP_1,95.32 //
āharedvidhivaddārānagniṃ caivāvilambitaḥ /
hitā bharturdivaṃ gacchediha kīrtīravāpya ca // GarP_1,95.33 //
iti śrāgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe yājñavalkyoktagṛhalthadharmanirṇayo nāma pañcanavatitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrāgaruḍamahāpurāṇam- 96
yājñavalkya uvāca /
vakṣye saṅkarajātyādigṛhasthādi vidhiṃ param /
viprānmūrdhāvaṣikto hi kṣāttriyāyāṃ viśaḥ striyām // GarP_1,96.1 //
jāto 'mbaṣṭhastu śūdrāyāṃ niṣādaḥ parvato 'pi vā /
māhiṣyaḥ kṣattriyājjāto vaiśyāyāṃ mlecchasaṃjñitaḥ // GarP_1,96.2 //
śūdrāyāṃ karaṇo vaiśyādvinnāsveṣa vidhiḥ smṛtaḥ /
brāhmaṇyāṃ kṣattriyātsūto vaiśyādvaidehakastathā // GarP_1,96.3 //
śūdrājjātastu cāṇḍālaḥ sarvavarṇavigarhitaḥ /
kṣattriyā māgadhaṃ vaiśyācchūdrā kṣattārameva ca // GarP_1,96.4 //
śūdrādayogavaṃ vaiśyā janayāmāsa vai sutam /
māhiṣyeṇa karaṇyāṃ tu rathakāraḥ prajāyate // GarP_1,96.5 //
asatsantastu vai jñeyāḥ pratilomānulomajāḥ /
jātyutkarṣāddvijo jñeyaḥ saptame pañcame 'pi vā // GarP_1,96.6 //
vyatyaye karmaṇāṃ sāmyaṃ pūrvavaccottarāvaram /
karma smārtaṃ vivāhāgnau kurvīta pratyahaṃ gṛhī // GarP_1,96.7 //
dāyakālādṛte vāpi śrautaṃ vaitānikāgniṣu /
śarīracintāṃ nirvartya kṛtaśaucavidhirdvijaḥ // GarP_1,96.8 //
prātaḥ sandhyāmupāsīta dantadhāvanapūrvakam /
hutvāgnau saryadevatyāñjapenmantrānsamāhitaḥ // GarP_1,96.9 //
vedārthānadhigacchecca śāstrāṇi vividhāni ca /
yogakṣomādisiddhyarthamupeyādīśvaraṃ gṛhī // GarP_1,96.10 //
snātvā devānpitṝṃścaiva tarpayedarcayettathā /
vedānatha purāṇāni setihāsāni śaktitaḥ // GarP_1,96.11 //
japayajñānusiddhyarthaṃ vidyāṃ cādhyātmikīṃ japet /
balikarmasvadhāhomasvādhyāyātithisakriyāḥ // GarP_1,96.12 //
bhūtapitramarabrahmamanuṣyāṇāṃ mahāmakhāḥ /
devebhyastu hutaṃ cāgnau kṣipedbhūtabaliṃ haret // GarP_1,96.13 //
annaṃ bhūmauśvacāṇḍālavāyasebhyaśca niḥ kṣipet /
annaṃ pitṛmanuṣyebhyo deyamapyanvahaṃ jalam // GarP_1,96.14 //
svādhyāyamanvahaṃ kuryānna paceccānnamātmane /
bālasvavāsinīvṛddhagarbhiṇyāturakanyakāḥ // GarP_1,96.15 //
saṃbhojyātithibhṛtyāṃśca dampatyoḥ śeṣabhojanam /
prāṇāgnihotravidhināśrīyādannamakutsayan // GarP_1,96.16 //
mitaṃ vipākaṃ ca hitaṃ bhakṣyaṃ bālādipūrvakam /
āpośānenopariṣṭādadhastāccaiva bhujyate // GarP_1,96.17 //
anagnamamṛtaṃ caiva kāryamannaṃ dvijanmanā /
atithibhyastu varṇebhyo deyaṃ śaktyānupūrvaśaḥ // GarP_1,96.18 //
apraṇodyo 'tithiḥ sāyamapi nātra vicāraṇā /
satkṛtya bhikṣave bhikṣā dātavyā suvratāya ca // GarP_1,96.19 //
āgatān bhojayetsarvānmahokṣaṃ śrotriyāya ca /
pratisaṃvatsaraṃ tvarcyāḥ snātakācāryapārthivāḥ // GarP_1,96.20 //
priyo vivāhyaśca tathā yajñaṃ pratyṛrtvijaḥ punaḥ /
adhvanīno 'tithiḥ proktaḥ śrotriyo vedapāragaḥ // GarP_1,96.21 //
mānyāvetau gṛhasthasya brahmalokamabhīpsataḥ /
parapākarucirna syādanindyāmantraṇādṛte // GarP_1,96.22 //
vākpāṇipādacāpalyaṃ varjayaccātibhojanam /
śrotriyaṃ vātithiṃ tṛptamāsīmāntādanuvrajet // GarP_1,96.23 //
ahaḥ śeṣaṃ sahāsīta śiṣṭairiṣṭaiśca bandhubhiḥ /
upāsya paścimāṃ sandhyāṃ hutvāgnau bhojanaṃ tataḥ // GarP_1,96.24 //
kuryādbhatyaiḥ samāyuktaiścintayedātmano hitam /
brāhme muhūrte cotthāya mānyo vipro dhanādibhiḥ // GarP_1,96.25 //
vṛddhārtānāṃ samādeyaḥ panthā vai bhāravāhinām /
ijyādhyayanadānāni vaiśyasya kṣattriyasya ca // GarP_1,96.26 //
pratigraho 'dhiko vipre yājanādhyāpane tathā /
pradhānaṃ kṣattriye karma prajānāṃ paripālanam // GarP_1,96.27 //
kusīdakṛṣivāṇijyaṃ pāśupālyaṃ viśaḥ smṛtam /
śūdrasya dvijaśuśrūṣā dvijo yajñānna hāpayet // GarP_1,96.28 //
ahiṃsā satyamasteyaṃ śaucamindriyasaṃyamaḥ /
damaḥ kṣamārjavaṃ dānaṃ sarveṣāṃ dharmasādhanam // GarP_1,96.29 //
ācaretsadṛśīṃ vṛttimajihmāmaśaṭhāntathā /
traivārṣikā dhikānno yaḥ sa somaṃ pātumarhati // GarP_1,96.30 //
syādannaṃ vārṣikaṃ yasya kuryātprakasaumikīṃ kriyām /
pratisaṃvatsaraṃ somaḥ paśuḥ pratyayanaṃ tathā // GarP_1,96.31 //
kartavyā'grahaṇeṣṭiśca cāturmāsyāni yatnataḥ /
eṣāmasambhave kuryādiṣṭiṃ vaiśvānarīṃ dvijaḥ // GarP_1,96.32 //
hīnakalpaṃ na kurvīta sati dravye phalapradam /
caṇḍālo jāyate yajñakaraṇācchūdrabhikṣitāta // GarP_1,96.33 //
yajñārthalabdhaṃ nādadyādbhāsaḥ kāko 'pi vā bhavet /
kusūtakumbhīdhānyo vā tryāhikaḥ śvastano 'pi vā // GarP_1,96.34 //
jīvedvāpi śiloñchena śreyāneṣāṃ paraḥ paraḥ /
na svādhyāyavirodhyarthamīheta na yatastataḥ // GarP_1,96.35 //
rājāntevāsiyājyebhyaḥ sīdanniccheddhanaṃ kṣudhā /
dambhahaitukapāṣaṇḍibakavṛttīṃśca varjayet // GarP_1,96.36 //
śuklāmbaradharo nīcakeśaśmaśrunakhaḥ śuciḥ /
na bhāryādarśane 'śrīyānnaikavāsā na saṃsthitaḥ // GarP_1,96.37 //
apriyaṃ na vadejjātu brahmasūtrī vinītavān /
devapradakṣiṇāṅkuryādyaṣṭimānsakamaṇḍaluḥ // GarP_1,96.38 //
na tu mehennadīcchāyābhasmagoṣṭāmbuvartmasu /
na pratyagnyarkagosomasandhyāmbustrīdvijanmanām // GarP_1,96.39 //
nekṣetāgnyarkanagnāṃ strīṃ na ca saṃsṛṣṭamaithunām /
na ca mūtraṃ purīṣaṃ vā svapetpratyakūśirā na ca // GarP_1,96.40 //
ṣṭīvanāsṛkśakṛnmūtraviṣāṇyapsu na saṃkṣipet /
pādau pratāpayennāgnau na cainamabhilaṅghayet // GarP_1,96.41 //
pibennāñjalinā toyaṃ na śayānaṃ prabodhayet /
nākṣaiḥ krījecca kitavairvyādhitaiśca na saṃviśet // GarP_1,96.42 //
viruddhaṃ varjayetkama pretadhūmaṃ nadītaram /
keśabhasmatuṣāṅgārakapāleṣu ca saṃsthitim // GarP_1,96.43 //
nācakṣīta dhayantīṃ gāṃ nādvāreṇāviśetkracit /
na rājñaḥ pratigṛhṇāyāllubdhasyocchāstravartinaḥ // GarP_1,96.44 //
adhyāyānāmupākarma śrāvaṇyāṃ śravaṇena vā /
hastenauṣadhibhāve vā pañcamyāṃ śrāvaṇasya ca // GarP_1,96.45 //
pauṣamāsasya rohiṇyāmaṣṭakāyāmathāpi vā /
jalānte chandasāṃ kuryādutsargaṃ vidhivadvahiḥ // GarP_1,96.46 //
anadhyāyastryahaṃ prete śiṣyartviggurubandhuṣu /
upākarmaṇi cotsarge svaśākhaśrotriye mṛte // GarP_1,96.47 //
sandhyāgarjitanirghātabhūkampolkānipātane /
samāpya vedaṃ dyuniśamāraṇyakamadhītya ca // GarP_1,96.48 //
pañcadaśyāṃ caturdaśyāmaṣṭamyāṃ rāhusūtake /
ṛtusandhiṣu bhuktvā vā śrāddhikaṃ pratigṛhya ca // GarP_1,96.49 //
paśumaṇḍūkanakulaśvāhimārjārasūkaraiḥ /
kṛte 'ntare tvahorātraṃ śakrapāte tathocchraye // GarP_1,96.50 //
śvakroṣṭugardabholūkasāmabāṇārtaniḥ svane /
amedhyaśavaśūdrāntyaśmaśānapatitāntike // GarP_1,96.51 //
deśe 'śucāvātmani ca vidyutstanitasaṃplave /
bhuktvārdrapāṇirambho 'ntarardharātre 'timārute // GarP_1,96.52 //
digdāhe pāṃsuvarṣeṣu sandhyānī hārabhītiṣu /
dhāvataḥ pūtigandhe ca śiṣṭe ca gṛhamāgate // GarP_1,96.53 //
kharoṣṭrayānahastyaśvanauvṛkṣagirirohaṇe /
saptatriṃśadanadhyāyānetāṃstātkālikānviduḥ // GarP_1,96.54 //
vedadiṣṭaṃ tathācāryaṃ rājacchāyāṃ parastriyam /
nākrāmedraktaviṇmūtraṣṭhīvanodvartanāni ca // GarP_1,96.55 //
viprāhikṣattriyātmāno nāvajñeyāḥ kadācana /
dūrāducchiṣṭaviṇmūtrapādāmbhāṃsi samutsṛjet // GarP_1,96.56 //
śrutismṛtyuktamācāraṃ kuryānmarmaṇi na spṛśet /
na nindātāḍane kuryātsutaṃ śiṣyaṃ ca tāḍayet // GarP_1,96.57 //
ācaretsarvadā dharmaṃ tadviruddhaṃ tu nācaret /
mātāpitratithībhyāḍhyairvivādaṃ nācaredgṛhī // GarP_1,96.58 //
pañca piṇḍānanuddhṛtya na snāyātparavāriṣu /
snāyānnadīprastravaṇadevakhātahradeṣu ca // GarP_1,96.59 //
varjayetparaśayyādi na cāśrīyādanāpadi /
kadaryabaddhaco (vai) rāṇāṃ tathā cānamnikasya ca // GarP_1,96.60 //
vaiṇābhiśastavārdhuṣyagaṇikāgaṇadīkṣiṇām /
cikitsakāturakruddhaklībaraṅgopajīvinām // GarP_1,96.61 //
krūrograpatitavrātyadāmbhikocchiṣṭabhojinām /
śāstravikrayiṇaścaiva strījitagrāmayājinām // GarP_1,96.62 //
nṛśaṃsarājarajakakṛtaghnavadhajīvinām /
piśunānṛtinoścaiva somavikrayiṇastathā // GarP_1,96.63 //
bandināṃ svarṇakārāṇāmannameṣāṃ kadācana /
na bhoktavyaṃ vṛthā māṃsaṃ keśakīṭasamanvitam // GarP_1,96.64 //
bhaktaṃ paryuṣitocchiṣṭaṃ śvaspṛṣṭaṃ patito (te) kṣitam /
udakyāspṛṣṭasaṃghuṣṭamaparyāptaṃ ca varjayet // GarP_1,96.65 //
ghoghrātaṃ śakunocchiṣṭaṃ pādaspṛṣṭa ca kāmataḥ /
śūdreṣu dāsagopālakulamitrārdhasīriṇaḥ // GarP_1,96.66 //
bhojyānno nāpitaścaiva yaścātmānaṃ nivedayet /
annaṃ paryuṣitaṃ bhojyaṃ snehāktaṃ cirasaṃbhṛ (sthi) tam // GarP_1,96.67 //
asnehā api ghodhūmayavagorasavikriyāḥ /
auṣṭramaikaśaphaṃ strīṇāṃ payaśca parivarjayet // GarP_1,96.68 //
kravyādapakṣidātyūhaśukamāṃsāni varjayet /
sārasaikaśaphānhaṃsānbalākabakaṭiṭṭibhān // GarP_1,96.69 //
vṛthā kṛsarasaṃyāva pāyasāpūpaśaṣkulīḥ /
kuraraṃ jālapādaṃ ca khañjarīṭamṛgadvijān // GarP_1,96.70 //
cāṣānmatsyātraktapādañcagddhvā vai kāmato naraḥ /
ballūraṃ kāmato jagddhvā sopa vāsastryahaṃ bhavet // GarP_1,96.71 //
palāṇḍulaśunādīni jagddhvā cāndrāyaṇaṃ caret /
śrāddhe devānpitṝnprārcya khādanmāṃsaṃ na doṣabhāk // GarP_1,96.72 //
vasetsa narake ghora dināni paśuromataḥ /
saṃmitāni durācāro yo hantyavidhinā paśūn /
māṃsaṃ santyajya saṃprārthya kāmānyāti tato harim // GarP_1,96.73 //
iti śrīgāruje mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe yājñavalkyoktaśrāddhanirūpaṇaṃ nāma ṣaṇṇavatitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 97
yājñavalkya uvāca /
dravyaśuddhiṃpravakṣyāmi tannibodhata sattamāḥ /
sauvarṇarājatābjānāṃ śaṅkharajjvādicarmaṇām // GarP_1,97.1 //
pātrāṇāṃ cāsanānāṃ ca vāriṇā śuddhiriṣyate /
uṣṇavābhaḥ strukstruvayordhānyādeḥ prokṣaṇena ca // GarP_1,97.2 //
takṣaṇāddāruśṛṅgāderyajñapātrasya mārjanāt /
soṣṇairudakagomūtraiḥ śudhyatyāvikakauśikam // GarP_1,97.3 //
bhaikṣyaṃ yoṣinmukhaṃ paśyanpunaḥ pākānmahīmayam /
gāghnāte 'nne tathā keśamakṣikākīṭadūṣite // GarP_1,97.4 //
bhasmakṣepādviśuddhiḥ syādbhūśuddhirmājanādinā /
trapusīsakatāmrāṇāṃ kṣārāmlodakavāribhiḥ // GarP_1,97.5 //
bhasmādbhirlohakāṃsyānāmajñātaṃ ca sadā śuci /
amedhyāktasya mṛttoyairgandhalepāpakarṣaṇāt // GarP_1,97.6 //
śuci gotṛptidaṃ toyaṃ prakṛtisthaṃ mahīgatam /
tathā māṃsaṃ śvacāṇḍālakravyādādinipātitam // GarP_1,97.7 //
raśmiragnī rajaśchāyā gauraśvo vasudhānilāḥ /
aśvājavipruṣo medhyā stathācamanabindavaḥ // GarP_1,97.8 //
snātvā pītvā kṣute supte bhuktvā rathyāprasarpaṇe /
ācāntaḥ punarācāmedvāso 'nyatparidhāya ca // GarP_1,97.9 //
kṣute niṣṭhīvite svāpe paridhāne 'śrupātane /
pañcasveteṣu nācāmeddakṣiṇaṃ śravaṇaṃ spṛśet /
tiṣṭhantyagnyādayo devā viprakarṇe tu dakṣiṇe // GarP_1,97.10 //
iti śrāgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe yājñavalkyoktadravyaśuddhinirūpaṇaṃ nāma saptanavatitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 98
yājñavalkya uvāca /
atha dānividhiṃ vakṣye tanme śṛṇuta suvratāḥ /
anyebhyo brāhmaṇāḥ śreṣṭhāstebhyaścaiva kriyāparāḥ // GarP_1,98.1 //
brahmavettā ca tebhyo 'pi pātraṃ vidyāttapo 'nvitāḥ (tam) /
gobhūdhānyahiraṇyādi pātre dātavyamarcitam // GarP_1,98.2 //
vidyātapobhyāṃ hīnena na tu grāhyaḥ pratigrahaḥ /
gṛhṇanpradātāramadho nayatyātmānameva ca // GarP_1,98.3 //
dātavyaṃ pratyahaṃ pātre nimitteṣu viśeṣataḥ /
yācitenāpi dātavyaṃ śraddhāpūtaṃ tu śaktitaḥ // GarP_1,98.4 //
hemaśṛṅgī śaphaiḥ raupyaiḥ śuśīlā vastrasaṃyutā /
sakāṃsyāpātrā dātavya kṣīriṇī gauḥ sadakṣiṇā // GarP_1,98.5 //
daśasauvarṇikaṃ śṛṅgaṃ śaphaṃ saptapalaiḥ kṛtam /
pañcāśatpalikaṃ pātraṃ kāṃsyaṃ vatsasya kīrtyate // GarP_1,98.6 //
svarṇapippalapātreṇa vatso vā vatsikāpi vā /
asyā api ca dātavyamapatyaṃ rogavarjitam // GarP_1,98.7 //
dātā svargamavāpnoti vatsarānromasaṃmitān /
kaṣilā cetārayet bhūyaścāsaptamaṃ kulam // GarP_1,98.8 //
yāvadvatsasya dvau pādau mukhaṃ yonyāṃ pradṛśyate /
tāvadgauḥ pṛthivī jñeyā yāvadgarbhaṃ na muñcati // GarP_1,98.9 //
yathā kathañciddattvā gāndhenuṃ vādhenumeva vā /
arogāmaparikliṣṭāṃ dātā svarge mahīyate // GarP_1,98.10 //
śrāntasaṃvāhanaṃ rogiparicaryā surārcanam /
pādaśaucaṃ dvijocchiṣṭamārjanaṃ gāpradānavat // GarP_1,98.11 //
dvijāya yadabhīṣṭaṃ tu dattvā svargamavāpnuyāt /
bhūdīpāṃścānnavastrāṇi sarpirdattvā vrajecchiyam // GarP_1,98.12 //
gṛhadhānyacchatramālyavṛkṣayā naghṛtaṃ jalam /
śayyānulepanaṃ dattvā svargaloke mahīyate // GarP_1,98.13 //
brahmadātā brahmalokaṃ prāpnoti suradurlabham /
vedārthayajñaśāstrāṇi dharmaśāstrāṇi caiva hi // GarP_1,98.14 //
mūlyenāpi likhitvāpi brahmalokamavāpnuyāt /
etanmūlaṃ jagadyasmādasṛjatpūrvamīśvaraḥ // GarP_1,98.15 //
tasmātsarvaprayatnena kāryo vedārthasaṃgrahaḥ /
itihāsapurāṇaṃ vā likhitvā yaḥ prayacchati // GarP_1,98.16 //
brahmadānasamaṃ puṇyaṃ prāpnoti dviguṇonnatim /
lokāyataṃ kutarkaśca prākṛtamlecchabhāṣitam // GarP_1,98.17 //
na śrotavyaṃ dvijenaitadadho nayati taṃ dvijam /
samartho yo na gṛhṇīyāddātṛlokānavāpnuyāt // GarP_1,98.18 //
kuśāḥ śākaṃ payo gandhāḥ pratyākhyeyā na vāri ca /
ayacitāhṛtaṃ grāhyamapi duṣkṛtakarmaṇaḥ // GarP_1,98.19 //
anyatra kulaṭāṣaṇḍhapatitebhyo dviṣastathā /
devātithyarcanakṛte pitṛtṛptyarthameva ca /
sarvataḥ pratigṛhṇīyādātmatṛpsarthameva ca // GarP_1,98.20 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe yājñavalkyoktadānadharmanirūpaṇaṃ nāmāṣṭanavatitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 99
yājñavalkya uvāca /
atha śrāddhavidhiṃ vakṣye sarvapāpapraṇāśanam /
amāvasyāṣṭakāvṛddhikṛṣṇapakṣāyanadvayam // GarP_1,99.1 //
dravyaṃ brāhmaṇasampattirviṣuvatsūryasaṃkramaḥ /
vyatīpāto gajacchāyā grahaṇaṃ candrasūryayoḥ // GarP_1,99.2 //
śrāddhaṃ pratiruciścaiva śrāddhakālāḥ prakīrtitāḥ /
agniyaḥ sarvadeveṣu śrotriyo vedavidyuvā // GarP_1,99.3 //
vedārthavijjyeṣṭhasāmā trimadhustrisuparṇikaḥ /
svastrīya ṛtvigajāmātāyajyaśvaśuramātulāḥ // GarP_1,99.4 //
triṇāciketadauhitraśiṣyasambandhibāndhavāḥ /
karmaniṣṭhāstaponiṣṭhāḥ pañcāgnibrahmacāriṇaḥ // GarP_1,99.5 //
pitṛmātṛparāścaiva brāhmaṇāḥ śrāddhadevatāḥ /
rogī hīnātiriktāṅgaḥ kāṇaḥ paunarbhavastathā // GarP_1,99.6 //
avakīrṇyāda yo ye ca ye cācāravivarjitāḥ /
avaiṣṇavāśca te sarve na śrāddhārhāḥ kadācana // GarP_1,99.7 //
nimantrayecca pūrvedyurdvijairbhāvyaṃ ca saṃyataiḥ /
ājāntāṃścaiva pūrvāhnehyāsaneṣūpaveśayet // GarP_1,99.8 //
yugmāndeve tathā pitrye svapradeśeṣu śaktitaḥ /
dvau daiva prāgudak pitrye trīṇyekaṃ cobhayoḥ pṛthak // GarP_1,99.9 //
mātāmahānāmapyevaṃ tantraṃ vā vaiśvadevikam /
hastaprakṣālanaṃ dattvā viṣṭarārthe kuśānapi // GarP_1,99.10 //
āvāhya tadanujñāto viśvadevāsaityṛcā /
yavairannaṃ vikīryātha bhājane sapavitrake // GarP_1,99.11 //
śannodevyā payaḥ kṣiptvā yavo 'sīti yavāṃstathā /
yādivyā iti mantreṇa hasteṣveva viniḥ kṣipet // GarP_1,99.12 //
gandhodake tathā dīpamālyadāmapradīpakam /
apasavyaṃ tataḥ kṛtvā pitṝṇāmapradakṣiṇam // GarP_1,99.13 //
dviguṇāṃstu kuśāndattvā uśantastvetyṛcā pitṝn /
āvāhya tadanu jñāto japedāyantunastataḥ // GarP_1,99.14 //
yavārthastu tilaiḥ kāryaḥ kuryādarghyādi pūrvavat /
dattvārghyaṃ saṃstravāṃsteṣāṃ pātre kṛtvā vidhānataḥ // GarP_1,99.15 //
pitṛbhyaḥ sthānamasīti nyubjaṃ pātraṃ karotyadhaḥ /
agnau kariṣya ādāya pṛcchatyannaṃ ghṛplutam // GarP_1,99.16 //
kuruṣveti tathoktosau hutvāgnau pitṛyajñavat /
hutaśeṣaṃ pradadyācca bhājaneṣu samāhitaḥ // GarP_1,99.17 //
yathālābhopapanneṣu raupyeṣu ca viśeṣataḥ /
dattvānnaṃ pṛthivīpātramiti pātrābhimantraṇam // GarP_1,99.18 //
kṛtve daṃviṣṇurityevaṃ dvijāṅguṣṭhaṃ niveśayet /
savyāhṛtiṃ ca gāyattrīṃ madhuvātetyṛcastathā // GarP_1,99.19 //
japtvā yathāsukhaṃ vācyaṃ bhuñjīraṃste 'pi vāgyatāḥ /
annamiṣṭaṃ haviṣyaṃ ca dadyādakrodhanotvaraḥ // GarP_1,99.20 //
ātṛptestu pavitrāṇi japtvā pūrvajapaṃ tathā /
annamādāya tṛptāḥ sthaḥ śeṣaṃ caivānumantrya ca // GarP_1,99.21 //
tadannaṃ vikiredbhūmau dadyāccāpaḥ sakṛtsakṛt /
sarvamannamupādāya satilaṃ dakṣiṇāmukhaḥ // GarP_1,99.22 //
ucchiṣṭasannidhau piṇḍānpradadyātpitṛyajñavat /
mātāmahānāmapyavaṃ dadyādācamanaṃ tataḥ // GarP_1,99.23 //
svasti vācyaṃ tato dadyādakṣayyodakameva ca /
dattvā ca dakṣiṇāṃ śaktyā svadhākāramudāharet // GarP_1,99.24 //
vācyatāminyanujñātaḥ pitṛbhyaśca svadhocyatām /
viprairastu svadhetyukto bhūmau siñcettato jalam // GarP_1,99.25 //
prīyantāmiti cāhaivaṃ viśvedevyaṃ jalaṃ dadat /
dātāro no 'bhivardhantāṃ vedāḥ santatireva ca // GarP_1,99.26 //
śraddhā ca no mā vyagamadvahu deyaṃ ca no 'stviti /
ityutkrotkrā priyā vācaḥ praṇipatya visarjayet // GarP_1,99.27 //
vājevāje iti prītyā pitṛpūrvaṃ visarjanam /
yasmiṃste saṃstravāḥ pūrvamarghyapātre nipātitāḥ // GarP_1,99.28 //
pitṛpātraṃ taduttānaṃ kṛtvā viprānvisarjayet /
pradakṣiṇamanuvrajya bhuñjīta pitṛsevitam // GarP_1,99.29 //
brahmacārī bhavettāṃ tu rajanīṃ bhāryayā maha /
evaṃ pradakṣiṇaṃ kṛtvā vṛddhau nāndīmukhānapi // GarP_1,99.30 //
yajettadadhikarkandhūmiśrāḥ piṇḍā yaivaḥ śritāḥ /
ekoddiṣṭaṃ daivahīnaṃ ekānnaikapavitrakam // GarP_1,99.31 //
āvāhanāgnaukaraṇarahitaṃ tvapasavyavat /
upatiṣṭhatāmityakṣayyasthāne viprānvisarjayet // GarP_1,99.32 //
abhiraṇyatāṃ prabūyād bruyustebhiratāḥ sma ha /
gandho dakatilairmiśraṃ kuryātpātracatuṣṭayam // GarP_1,99.33 //
arghyārthaṃ pitṛpātreṣu pretapātraṃ prasecayet /
yesamānā iti dvābhyāṃ śeṣaṃ pūrvavadācaret // GarP_1,99.34 //
etatsapiṇḍīkaraṇamekoddiṣṭaṃ striyā api /
arvāk sapiṇḍīkaraṇaṃ yasya saṃvatsarādbhavet // GarP_1,99.35 //
tasyāpyannaṃ sodakumbhaṃ dadyātsaṃvatsaraṃ dvijaḥ /
piṇḍāṃśca goja viprebhyo dadyādgnau jale 'pi vā // GarP_1,99.36 //
haviṣyānnena vai māsaṃ pāyasena tu vatsaram /
mātsyahāriṇakaurabhraśākunacchāgapārṣataiḥ // GarP_1,99.37 //
aiṇarauravavā rāhaśāśamāṃsairyathākramam /
māsavṛddhyāpi tuṣyanti dattairiha pitāmahāḥ // GarP_1,99.38 //
dadyādvarṣātrayodaśyāṃ maghāsu ca na saṃśayaḥ /
pratipatprabhṛtiṣvevaṃ kanyā dīñchrāddhado labhet // GarP_1,99.39 //
śastreṇa nihatānāṃ tu caturdaśyāṃ pradīyate /
svargaṃ hyapatyamojaśca śauryaṃ kṣetraṃ balaṃ tathā // GarP_1,99.40 //
putraśraiṣṭyaṃ sa saubhāgyaṃ samṛddhiṃ mukhyatāṃ śubham /
pravṛttacakratāṃ caiva vāṇijyaprabhṛtīṃstathā // GarP_1,99.41 //
arogitvaṃ yaśo vītaśokatāṃ paramāṃ gatim /
dhanaṃ vidyāṃ ca vāksiddhiṃ kupyaṃ gojāvikaṃ tathā // GarP_1,99.42 //
aśvānāyuśca vidhivadyaḥ śrāddhaṃ saṃprayacchati /
kṛttikādibharaṇyantaṃ sa kāmānprāpnuyādimān // GarP_1,99.43 //
vastrādyāḥ prīṇayantyeva naraṃ śrāddhakṛtaṃ dvijāḥ /
āyuḥ prajā dhanaṃ vidyāṃ svargamokṣasukhāni ca // GarP_1,99.44 //
prayacchati yathā rājyaṃ prītyā nityaṃ pitāmahaḥ // GarP_1,99.45 //
iti śrāgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe yājñavalkyoktaśrāddhavidhinirūpaṇaṃ nāma navanavatitamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrāgaruḍamahāpurāṇam- 100
yājñavalkya uvāca /
vināyakopasṛṣṭasya lakṣaṇāni nibodhata /
svapne 'vagāhate 'tyarthaṃ jalaṃ muṇḍāṃśca paśyati // GarP_1,100.1 //
vimanā viphalārambhaḥ saṃsadityanimittataḥ /
rājā rājyaṃ kumārī ca patiṃ putraṃ ca gurviṇī // GarP_1,100.2 //
nāpnuyātsnāpanaṃ tasya puṇye 'hnividhipūrvakam /
gaurasarṣapakalkena sājyenotsāritasya tu // GarP_1,100.3 //
sarvauṣadhaiḥ sarvagandhairviliptaśirasastathā /
bhadrāsanopaviṣṭasya svasti vācyaṃ dvijāñchubhān // GarP_1,100.4 //
mṛttikāṃ rocanāṃ gandhān gugguluṃ cāpsu niḥ kṣipet /
yā āhṛtā ekavarṇaiścaturbhiḥ kalaśairhradāt // GarP_1,100.5 //
carmaṇyānuḍuhe rakte sthāpyaṃ bhadrāsane tathā /
sahasrākṣaṃ śatadhāramṛṣibhiḥ pāvanaṃ smṛtam // GarP_1,100.6 //
tena tvāmabhiṣiñcāmi pāvamānyaḥ punantu te /
bhagaṃ tu varuṇo rājā bhagaṃ sūryo bṛhaspatiḥ // GarP_1,100.7 //
bhagamindraśca vāyuśca bhagaṃ saptarṣayo daduḥ /
yatte keśeṣu daurbhāgyaṃ sīmante yacca mūrdhani // GarP_1,100.8 //
lalāṭe karṇayorakṣṇorāpastadghnuntu te sadā /
snātasya sārṣapaṃ tailaṃ snuveṇaudumbareṇa tu // GarP_1,100.9 //
juhuyānmūrdhani kuśānsavyena parigṛhya ca /
mitaścasamitaścaiva tathā śālakaṭaṅkaṭau // GarP_1,100.10 //
kuṣmāṇḍo rājaputraśca ante svāhāsamanvitaiḥ /
dadyāccatuṣpathe bhūmau kuśānāstīrya sarvaśaḥ // GarP_1,100.11 //
kṛtākṛtāṃstaṇḍulāṃśca palalaudanameva ca /
puṣpaṃ citraṃ sugandhaṃ ca surāṃ ca trividhāmapi // GarP_1,100.12 //
mūlakaṃ pūrikāpūpaṃ tathaivauṇḍerakastrajaḥ /
dadhi pāyasamannaṃ ca guḍapiṣṭaṃ samodakam // GarP_1,100.13 //
etānsarvānupāhṛtya bhūmau kṛtvā tataḥ śiraḥ /
ambikāmupatiṣṭhecca dadyādarghyaṃ kṛtāñjaliḥ // GarP_1,100.14 //
dūrvāsarṣapapuṣpaiśca putrajanmabhirantataḥ /
kṛtasvastyayanaṃ caiva prārthayedambikāṃ satīm // GarP_1,100.15 //
rūpaṃ dehi yaśodehi bhagaṃ bhagavati ! dehi me /
putrāndehi śriyaṃ dehi sarvānkāmāṃśca dehi me // GarP_1,100.16 //
brāhmaṇān bhojayetpaścācchuklavastrānulepanaiḥ /
vastrayugmaṅgurordadyāsaṃpūjya ca grahāṃstathā /
śreyaḥ karmaphalaṃ vindyātsūryārcanaratastathā // GarP_1,100.17 //
iti śrāgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe yājñavalkloktagaṇapatikalpanirūpaṇaṃ nāma śatatamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 101
yājñavalkya uvāca /
śrīkāmaḥ śāntikāmo vā grahadṛṣṭyabhicāravān /
grahayañjñaṃ samaṃ kuryādgahāścaite budhaiḥ smṛtāḥ // GarP_1,101.1 //
sūryaḥ somo maṅgalaśca budhaścaiva bṛhaspatiḥ /
śukraḥ śanaiścaro rāhuḥ keturgrahagaṇāḥ smṛtāḥ // GarP_1,101.2 //
tāmrakātsphāṭikādraktacandanātsvarṇakādubhau /
rajatādayasaḥ sīsātkāṃsyādvarṇānnibodhata // GarP_1,101.3 //
raktaḥ śuklastathā raktaḥ pītaḥ pītaḥ sitositaḥ /
kṛṣṇaḥ kṛṣṇaḥ kramādvarṇā dravyāṇi munayastataḥ // GarP_1,101.4 //
sthāpayedgahavarṇāni homārthaṃ pralikhetpaṭe /
snāpayeddhomayeccaiva grahadravyairvidhānataḥ /
suvarṇāni pradeyāni vāsāṃsi susumāni ca // GarP_1,101.5 //
gandhāśca balayaścaiva dhūpo deyaścagugguluḥ /
kartavyāstatra mantraiśca caravaḥ pratidaivatam // GarP_1,101.6 //
ākṛṣṇena imandevā agnirmūrdhādivaḥ kakut /
ubdudhyasveti juhuyādebhireva yathākramam // GarP_1,101.7 //
bṛhaspateparidīyeti sarve annātparisutam /
śannodevī kayānaśca ketuṅkraṇvanniti kramāt // GarP_1,101.8 //
arkaḥ palāśaḥ khadirastvapāmārgo 'tha pippalaḥ /
audumbaraḥ śamī dūrvā kuśāśca samidhaḥ kramāt // GarP_1,101.9 //
hotavyā madhusarpirbhyāṃ dadhnā caiva samanvitaḥ /
guḍaudanaṃ pāyasaṃ ca haviṣyaṃ kṣīraṣāṣṭikam // GarP_1,101.10 //
dadhyodanaṃ haviḥ pūpānmāṃsaṃ citrānnameva ca /
dadyādgahakramādetān grahebhyo bhājanaṃ tataḥ // GarP_1,101.11 //
dhenuḥ śaṅkhastathānaḍvānhema vāso hayastathā /
kṛṣṇā gaurāyasaṃ chāga etā vai dakṣiṇāḥ kramāt /
grahāḥ pūjyāḥ sadā yasmādrajyādi prāpyate phalam // GarP_1,101.12 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe yājñavalkyoktagrahaśāntinirūpaṇaṃ nāmaikottaraśatatamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 102
yājñavalkya uvāca /
vānaprasthāśramaṃ vakṣye tacchṛṇvantu maharṣayaḥ /
putreṣu bhāryāṃ niḥ kṣipya vanaṃ gacchetsahaiva vā // GarP_1,102.1 //
vānaprastho brahmacārī sāgniḥ sopāsanaḥ kṣamī /
aphālakṛṣṭenāgnīṃśca pitṛdevātithīṃstathā // GarP_1,102.2 //
bhṛtyāṃstu tarpayecchmaśrujaṭālomabhṛdātmavān /
dāntastriṣavaṇasnāyī nivṛttaśca pratigrahāt // GarP_1,102.3 //
svādhyāyavāndhyānaśīlaḥ sarvabhūtahita rataḥ (tiḥ) /
ahno māsasya madhye vā kuryādvārthaparigraham // GarP_1,102.4 //
kṛtaṃ tyajedāśvayuje yuñjetkālaṃ vratādinā /
pakṣe māse thavāśnīyāddantolūkhaliko bhavet // GarP_1,102.5 //
cāndrāyaṇī svapedbhūmau karma kuryātphalādinā /
grīṣme pañcāgnimadhyastho varṣāsu sthaṇḍileśayaḥ // GarP_1,102.6 //
ārdravāsāstu hemante yogābhyāsāddinaṃ nayet /
yaḥ kaṇṭakairvitudati candanairyaśca limpati /
akruddhaḥ parituṣṭaśca samastasya ca tasya ca // GarP_1,102.7 //
iti śrīgāruje mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe yājñavalkyoktavānaprasthadharmanirūpaṇaṃ nāma dvyuttaraśatatamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 103
yājñavalkya uvāca /
bhikṣordharmaṃ pravakṣyāmitaṃ nibodhata sattamāḥ /
vanādgṛhādvā kṛtveṣṭiṃ sarvavedasadakṣiṇām // GarP_1,103.1 //
prājāpatyantadante 'pi agnimāropya cātmani /
sarvabhūtahitaḥ śāntastridaṇḍī sakamaṇḍaluḥ // GarP_1,103.2 //
sarvārāmaṃ parivrajya bhikṣārtho grāmamāśrayet /
apramattaścaredbhaikṣyaṃ sāyāhne nābhilakṣitaḥ // GarP_1,103.3 //
rohite bhikṣukairgrāme yātrāmātra malolupaḥ /
bhavetparamahaṃso vā ekadaṇḍī yamāditaḥ // GarP_1,103.4 //
siddhayogastyajandehamamṛtatvamihāpnuyāt /
dātātithipriyo jñānī gṛhī śrāddhe 'pimucyate // GarP_1,103.5 //
iti śrāgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe yājñavalkyoktavānaprasthasannyāsadharmanirūpaṇaṃ nāma tryuttaraśatatamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrāgaruḍamahāpurāṇam- 104
yājñavalkya uvāca /
narakātpatākodbhūtātkṣayātpāpasya kamaṇaḥ /
brahmahā śvā kharoṣṭraḥ syādbheko yakaḥ surāpyapi // GarP_1,104.1 //
svarṇacoraḥ kṛmiḥ kīṭaḥ tṛṇādirgurutalpagaḥ /
kṣayarogī śyāvadantaḥ kunakhī śipiviṣṭakaḥ // GarP_1,104.2 //
brahmahatyākramātsyuśca tatsarvaṃ vā śiśerbhavet /
annahartā mayāvī syānmūko vāgapahārakaḥ // GarP_1,104.3 //
dhānyahāryatiriktāṅgaḥ piśunaḥ pūtināsikaḥ /
tailāhārī tailapāyī pūtivaktrastu sūcakaḥ // GarP_1,104.4 //
brahmasvaṃ kanyakāṃ krītvā vane rakṣo bhavedvṛṣaḥ /
ratnahṛddhīnajātaḥ syātpatraśākaharaḥ śikhī // GarP_1,104.5 //
gucchaṃ cucundarī hṛtvā dhānyahṛnmūṣako bhavet /
phalaṃ kapiḥ paśūnhṛtvā tvajā kākaḥ payastathā // GarP_1,104.6 //
māṃsaṃ gṛdhraḥ paṭaṃ śvitrī cīrī lavaṇahārakaḥ /
yathākarma phalaṃ prāpya tiryaktvaṃ kālaparyayāt // GarP_1,104.7 //
jāyante lakṣaṇabhraṣṭā daridrāḥ puruṣādhamāḥ /
tato niṣkaluṣībhūtā kule mahati yoginaḥ // GarP_1,104.8 //
jāyante lakṣaṇopetā dhanadhānyasamanvitāḥ // GarP_1,104.9 //
iti śrāgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe yājñavalkyoktakarmavipākanirūpaṇaṃ nāma caturuttaraśatatamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 105
vihitasyānanuṣṭhānānninditasya ca sevanāt /
anigrahāccendriyāṇāṃ naraḥ patanamṛcchati // GarP_1,105.1 //
tasmādyatnena kartavyaṃ prāyaścittaṃ viśuddhaye /
evamasyāntarātmā ca lokaścaiva prasaditi // GarP_1,105.2 //
lokaḥ prasīdedātmaivaṃ prāyaścittairaghakṣayaḥ /
prāyaścittamakurvāṇāḥ paścāttāpavivarjitāḥ // GarP_1,105.3 //
narakānyānti pāpā vai mahārauravarauravān /
tāmistraṃ lohaśaṅkuṃ ca pūtigandhasamākulam // GarP_1,105.4 //
haṃsābhaṃ lohitodaṃ ca sañjīvananadīpatham /
mahānilayakākolamandhatāmistravāpanam // GarP_1,105.5 //
avīciṃ kumbhīpākaṃ ca yānti pāpā hyapuṇyataḥ /
brahmahā madyapaḥ steyī saṃyogī gurutalpagaḥ // GarP_1,105.6 //
gurunindā vedanindā brahmahatyāsame hyubhe /
niṣiddhabhakṣaṇaṃ jihmakriyācaraṇameva ca // GarP_1,105.7 //
rajasvalāmukhāsvādaḥ surāpānasamāni tu /
aśvaratnādiharaṇaṃ suvarṇasteyasaṃmitam // GarP_1,105.8 //
sakhibhāryākumārīṣu svayoniṣvantyajāsu ca /
sagotrāsu tathā strīṣu gurutalpasamaṃ smṛtam // GarP_1,105.9 //
pituḥ svasāraṃ mātuśca mātulānīṃ snuṣāma pi /
mātuḥ sapatnīṃ bhaginīmācāryatanayāṃ tathā // GarP_1,105.10 //
ācāryapatnīṃ svasutāṃ gacchaṃstu gurutalpagaḥ /
chittvā liṅgaṃ vadhastasya sakāmāyāḥ striyāstathā // GarP_1,105.11 //
govadho vrātyatāsteyamṛṇānāṃ ca parikriyā /
anāhitāgnitāpaṇyavikrayaḥ parivedanam // GarP_1,105.12 //
bhṛtyācādhyayanādānaṃ bhṛtakādhyā panantathā /
pāradāryaṃ pārivittyaṃ vārdhuṣyaṃ lavaṇakriyā // GarP_1,105.13 //
sacchūdraviṭkṣattrabandhorninditārthopajīvitā /
nāstikyaṃ vratalopaśca śūlyaṃ gośveva vikrayaḥ // GarP_1,105.14 //
pitṛmātṛsuhṛttyāgastaḍāgārāmavikrayaḥ /
kanyāyādūṣaṇa caiva parivindakayājanam // GarP_1,105.15 //
kanyāpradānaṃ tasyaiva kauṭilyaṃ vratalopanam /
ātmanor'the kriyārambho madyapastrīniṣevaṇam // GarP_1,105.16 //
svādhyāyāgnisutatyāgo bāndhavatyāga eva ca /
asacchāstrābhigamanaṃ bhāryātmaparivi krayaḥ // GarP_1,105.17 //
upapāpāni coktāni prāyaścittaṃ nibodhata /
śiraḥ kapāladhvajavān bhikṣāśī karma vedayan // GarP_1,105.18 //
brahmahā dvādaśa samā mitabhuk śuddhimāpnuyāt /
lomabhyaḥ svāheti ca vā lomaprabhṛti vai tanum // GarP_1,105.19 //
majjāntāṃ juhuyādvāpi svasvamantrairyathākramam /
śuddhiḥ syādbrāhmaṇatrāṇātkṛtvaivaṃ śuddhireva ca // GarP_1,105.20 //
nirātaṅkaṃ dvijaṃ gāṃ ca brāhmaṇārthe hato 'pi vā /
araṇye niyato juptvā triḥ kṛtvo vedasaṃhitām // GarP_1,105.21 //
sarasvatīṃ vā saṃsevyaṃ dhanaṃ pātre samarpayet /
yāgasthakṣattraviḍghāt caredbrahmahaṇo vratam // GarP_1,105.22 //
garbhahā vā yathāvarṇaṃ tathātreyīniṣū (sū) danam /
caredbratamahatvāpi ghātanārthamupāgataḥ // GarP_1,105.23 //
dviguṇaṃ savanasthe tu brāhmaṇe vratamācaret /
surāmbughṛtagomūtraṃ pītvā śuddhiḥ surāpiṇaḥ // GarP_1,105.24 //
agnivarṇaṃ ghṛtaṃ vāpi cīravāsa jaṭī bhavet /
vrataṃ brahmahaṇaḥ kuryātpunaḥ saṃskāramarhati // GarP_1,105.25 //
reteviṇmūtrapānācca surāpā brāhmaṇī tathā /
patilokaparibhraṣṭā gṛdhrī syātsūkarī śunī // GarP_1,105.26 //
svarṇahārī dvijo rājñe dattvā tu musalaṃ tathā /
karmaṇaḥ khyāpanaṃ kṛtvā hatastena bhavecchuciḥ // GarP_1,105.27 //
ātmatulyaṃ suvarṇaṃ vā dattvā śuddhimiyāddvijaḥ /
śayane sārdhamāyasyā yoṣitā nibhṛtaṃ svapet // GarP_1,105.28 //
ucchedya liṅgaṃ vṛṣaṇaṃ nairṛtyāmutsṛjoddiśi /
prājāpatyaṃ caretkṛcchraṃ samā vā gurutalpagaḥ // GarP_1,105.29 //
cāndrāyaṇaṃ vā trīnmāsanabhyasedvedasaṃhitām /
pañcagavyaṃ pibedgoghno māsamāsīta saṃyataḥ // GarP_1,105.30 //
goṣṭheśayo go 'nugāmī gopradānena śudhyati /
upapātakaśuddhiḥ syāccāndrāyaṇavratena ca // GarP_1,105.31 //
payasā vāpi māsena parākeṇāpi vā punaḥ /
ṛṣabhaikaṃ sahasraṃ gā dadyātkṣattravadhe pumān // GarP_1,105.32 //
brahmahatyāvrataṃ vāpi vatsaratritayaṃ caret /
vaiśyahābdaṃ ca (bdāṃśca) redetaddadyādvaikaśataṃ gavām // GarP_1,105.33 //
ṣaṇmāsācchūdrahā caitaddadyādvā dhenavo daśa /
apraduṣṭāṃ striyaṃ hatvā śūdrahatyāvrataṃ caret // GarP_1,105.34 //
mārjāragodhānakulapaśumaṇḍūkaghātanāt /
pibetkṣīraṃ tryahaṃ pāpī kṛcchraṃ vāpyadhikaṃ caret // GarP_1,105.35 //
gaje nīlānvṛṣānpañca śuke vatsaṃ dvihāyanam /
kharājameṣeṣu vṛṣo deyaḥ krauñce trihāyaṇaḥ // GarP_1,105.36 //
vṛkṣagulmalatāvīrucchedane japyamṛkśatam /
avakīrṇo bhavedgattvā brahmacārī ca yoṣitam // GarP_1,105.37 //
gardabhaṃ paśumālabhya nairṛtaṃ ca viśudhyati /
madhumāṃsāśane kāryaṃ kṛcchraṃ śeṣavratāni ca // GarP_1,105.38 //
kṛcchratrayaṃ guruḥ kuryānmriyet prahito yadi /
pratikūlaṃ guroḥ kṛtvā prasādyaiva viśudhyati // GarP_1,105.39 //
ripūndhānyapradānādyaiḥ snehādyairvāpyupakramet /
kriyamāṇopakāre ca mṛte vipre na pātakam // GarP_1,105.40 //
mahāpāpopapāpābhyāṃ yobhiśasto mṛṣā param /
abbhakṣo māsamāsīta sa jāpī niyatandriyaḥ // GarP_1,105.41 //
aniyukto bhrātṛbhāryāṃ gacchaṃścāndrāyaṇaṃ caret /
trirātrānte ghṛtaṃ prāśya gatvodakyāṃ śucirbhavet // GarP_1,105.42 //
goṣṭhe vasanbrahmacārī māsamekaṃ payovratī /
gāyattrījapyanirato mucyate 'satpratigrahāt // GarP_1,105.43 //
triḥ kṛcchramācaredvrātyayājako 'pi carannapi /
vedaplāvī yavāśyabdaṃ tyaktvā ca śaraṇāgatān // GarP_1,105.44 //
prāṇāyāmatrayaṃ kuryātkharayānoṣṭrayānagaḥ /
nagnaḥ snātvā ca suptvā ca gatvā caiva divā striyam // GarP_1,105.45 //
guruntvaṃ kṛtya huṅkṛtya vipraṃ nirjitya vāda taḥ /
prasādya taṃ ca munayastato hyupavaseddinam // GarP_1,105.46 //
vipre daṇḍodyame kṛcchramatikṛcchraṃ nipātane /
deśaṃ kālaṃ vayaḥ śaktiṃ pāpaṃ cāvekṣya yatnataḥ // GarP_1,105.47 //
prāyaścitaṃ prakalpyaṃ syādyatra yoktā tu niṣkṛtiḥ /
garbhatyāgo bhartṛnindā strīṇāṃ patanakāraṇam // GarP_1,105.48 //
eṣa grahāntike doṣaḥ tasmāttāṃ dūtarastyajet /
vikhyātadoṣaḥ kurvīta guroranumataṃ vratam // GarP_1,105.49 //
asaṃvikhyātadoṣastu rahasyaṃ vratamācaret /
trirātropoṣaṇo japtvā brahmahā tvaghamarṣaṇam // GarP_1,105.50 //
antarjale viśuddhe ca dattvā gāṃ ca payasvinīm /
lomabhyaḥ svāheti ṛcā divasaṃ mārutāśanaḥ // GarP_1,105.51 //
jale japtvā tu juhuyāccātvāriṃśadghṛtāhutīḥ /
trirātropoṣaṇo hutvā kūṣmāṇḍībhirghṛtaṃ śuciḥ // GarP_1,105.52 //
surāpaḥ svarṇahārī ca rudrajāpī jale sthitaḥ /
sahasraśīrṣājapyena mucyate gurutalpagaḥ // GarP_1,105.53 //
prāṇāyāmaśataṃ kuryātsarvapāpāpanuktye /
oṅkārābhiyutaṃ somasalilapraśanācchuciḥ // GarP_1,105.54 //
kṛtvopavāsaṃ retoviṇmūtrāṇāṃ prāśanedvijaḥ /
ajñānakṛtapāpasya nāśaḥ sandhyātraye kṛte // GarP_1,105.55 //
rudraikādaśajapyāddhi pāpanāśo bhaveddvijaiḥ /
vedābhyāsarataṃ śāntaṃ pañcayajñakriyāparam // GarP_1,105.56 //
na spṛśanti hā pāpāni cāśu smṛtvā hyapohitaḥ /
japtvā sahasragāyattrīṃ śucirbrahmahaṇādṛte // GarP_1,105.57 //
brahmacaryaṃ dayā kṣāntirdhyānaṃ satyamakalkatā /
ahiṃsā steyamādhurye damaścaite yamāḥ smṛtāḥ // GarP_1,105.58 //
snānamaunopavāsojyāsvādhyāyopasthanigrahaḥ /
tapo 'krodho gurorbhaktiḥ śaucaṃ ca niyamāḥ smṛtāḥ // GarP_1,105.59 //
pañcagavyaṃ tu gokṣīraṃ dadhimūtraśakṛdghṛtam /
jagdhvā parehnyupavasetkṛcchraṃ sāntapanaṃ caret // GarP_1,105.60 //
pṛthak sāntapanairdravyaiḥ ṣaḍahaḥ sopavāsakaḥ /
saptāhena tu kṛcchro 'yaṃ mahāsāntapanaḥ smṛtaḥ // GarP_1,105.61 //
parṇodumbararājīvabīlvapatrakuśodakaiḥ /
pratyekaṃ pratyahābhyastaiḥ parṇa kṛcchra udāhṛtaḥ // GarP_1,105.62 //
taptakṣīraghṛtāmbūnāmekaikaṃ pratyahaṃ pibet /
ekarātropavāsaśca taptakṛcchraśca pāvanaḥ // GarP_1,105.63 //
ekabhaktena naktena tathaivāyācitena ca /
upavāsena cakana pādakṛcchra udāhṛtaḥ // GarP_1,105.64 //
yathā kathañcittriguṇaḥ prajāpatyo 'yamucyate /
ayamevātikṛcchraḥ syātpāṇipūrṇāmbubhojanāt // GarP_1,105.65 //
kṛcchrātikṛcchraṃ payasā divasānekaviṃśatim /
dvādaśāhopavāsaiśca parākaḥ samudāhṛtaḥ // GarP_1,105.66 //
piṇyākācāmatakrāmbusaktūnāṃ prativāsaram /
ekaikamupavāsaśca kṛcchraḥ saumyo 'yamucyate // GarP_1,105.67 //
eṣāṃ trirātramabhyāsādekaikaṃ syādyathākramāt /
tulāpuruṣa ityeṣa jñeyaḥ pañcadaśāhikaḥ // GarP_1,105.68 //
tithipiṇḍāṃścaredvṛddhyā śukle śikhyaṇḍasaṃmitān /
ekaikaṃ hrāsayetkṛṣṇe piṇḍaṃ cāndrāyaṇaṃ caret // GarP_1,105.69 //
yathākathañcitpiṇḍānāṃ catvāriṃśacchatadvayam /
māsenaivopabhuñjīta cāndrāyaṇamathāparam // GarP_1,105.70 //
kṛtvā triṣavaṇaṃ snānaṃ piṇḍaṃ cāndrāyaṇaṃ caret /
pavitrāṇi japetpiṇḍān gāyattryā cābhimantrayet // GarP_1,105.71 //
anādiṣṭeṣu pāpeṣu śuddhiścāndrāyaṇena tu /
dharmārtho yaścaredetaccandrasyaiti salokatām // GarP_1,105.72 //
kṛcchrakṛddharmakāmastu mahatīṃ śriyamaśnute // GarP_1,105.73 //
iti śrāgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe yājñavalkyoktaprāyaścittaviveko nāma pañcottaraśatatamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 106
yājñavalkya uvāca /
pretā (ta) śaucaṃ pravakṣyāmi tacchṛṇudhvaṃ yatavratāḥ /
ūnadvivarṣaṃ nikhanenna kuryādu dakaṃ tataḥ // GarP_1,106.1 //
ā śmaśānādanuvrajya itarairjñātibhiryutaḥ /
yamasūktaṃ tathā japyaṃ japadbhirlaukikāgninā // GarP_1,106.2 //
sa dagdhavya upetaścaidāhitāgnyāvṛtārthavat /
saptamāddaśamādvāpi jñātayo 'bhyupayāntyapaḥ // GarP_1,106.3 //
apanaḥ śośucadaghamanena pitṛdiṅmukhāḥ /
evaṃ mātāmahācāryapatnīnāṃ codakakriyāḥ // GarP_1,106.4 //
kāmodakāḥ putrasakhisvastrīyaśvaśurartvijaḥ /
nāmagotreṇa hyudakaṃ sakṛtsiñcanti vāgyatāḥ // GarP_1,106.5 //
pāṣaṇḍapatitānāṃ tu na kuryurudakakriyāḥ /
nabrahmacāriṇo vrātyā yoṣitaḥ kāmagāstathā // GarP_1,106.6 //
surāpyastvātmaghātinyo nāśaucodakabhājanāḥ /
tato na roditavyaṃ hi tvanityā jīvasaṃ sthitiḥ // GarP_1,106.7 //
kriyā kāryā yathāśakti tato gacchedgṛhānprati /
vidaśya nimbapatrāṇi niyatā dvāri veśmanaḥ // GarP_1,106.8 //
ācamyāthāgnimudakaṃ gomayaṃ gaurasarṣapān /
praviśeyuḥ samālabhya kṛtvāśmani padaṃ śanaiḥ // GarP_1,106.9 //
praveśanādikaṃ karma pretasaṃsparśanādapi /
īkṣatāṃ tatkṣaṇācchuddhiḥ pareṣāṃ snānasaṃyamāt // GarP_1,106.10 //
krītalabdhāśanā bhūmau svapeyuste pṛthakpṛthak /
piṇḍayajñakṛtā deyaṃ pretāyānnaṃ dinatrayam // GarP_1,106.11 //
jalamekāhamākāśe sthāpyaṃ kṣīraṃ tu mṛnmaye /
vaitānopāsanāḥ kāryāḥ kriyāśca śruticoditāḥ // GarP_1,106.12 //
ādantajanmanaḥ sadyaḥ ācūḍaṃ naiśikī smṛtā /
trirātramā vratādeśāddaśarātramataḥ param // GarP_1,106.13 //
trirātraṃ daśarātraṃ vā śāvamāśaucamucyate /
ūnadvivarṣa ubhayoḥ sūtakaṃ mātureva hi // GarP_1,106.14 //
antarā janmamaraṇe śeṣāhobhirviśudhyati /
daśa dvādaśa varṇānāṃ tathā pañcadaśaiva ca // GarP_1,106.15 //
triṃśaddināni ca tathā bhavati pretasūtakam /
ahastvadattakanyāsu bāleṣu ca viśodhanam // GarP_1,106.16 //
gurvantevāsyanūcānamātulaśrotriyeṣu ca /
anauraseṣu putreṣu bhāryāsvanyagatāsu ca // GarP_1,106.17 //
nivāsarājani tathā tadahaḥ śuddhikāra(ṇa)m /
hatānāṃ nṛpagoviprairanvakṣaṃ cātmaghātinām // GarP_1,106.18 //
viṣādyaiśca hatānāṃ ca nāśaucaṃ pṛthivīpateḥ /
satrivratibrahmacāridātṛbrahmavidāṃ tathā // GarP_1,106.19 //
dāne vivāhe yajñe ca saṃgrāme deśaviplave /
āpadyapi ca kaṣṭāyāṃ sadyaḥ śaucaṃ vidhīyate // GarP_1,106.20 //
kālo 'gniḥ karmamṛdvāyurmano jñānaṃ tapo japaḥ (lam) /
paścāttāṣo nirāhāraḥ sarveṣāṃ śuddhihetavaḥ // GarP_1,106.21 //
akāryakāriṇāṃ dānaṃ vego nadyāstu śuddhikṛt /
kṣāttreṇa karmaṇā jīvedviśāṃ vāpyāpadi dvijaḥ // GarP_1,106.22 //
phalasomakṣaumavīruddadhi kṣīraṃ ghṛtaṃ jalam /
tilodanarasakṣāramadhu lākṣā śṛtaṃ haviḥ // GarP_1,106.23 //
vastropalāsavaṃ puṣpaṃ śākamṛccarmapādukam /
eṇatvacaṃ ca kauśeyaṃ lavaṇaṃ māsameva ca // GarP_1,106.24 //
piṇyākamūlagandhāṃśca vaiśyavṛtto na vikrayet /
dharmārthaṃ vikrayaṃ neyāstilā dhānyena tatsamāḥ // GarP_1,106.25 //
lavaṇādi na vikrīyāttathā cāpadgato dvijaḥ /
hīnādvipro vigṛhṇaṃśca lipyate nārkavaddvijaḥ // GarP_1,106.26 //
kuryātkṛṣyādikaṃ tadvadavikreyā hayāstathā /
bubhukṣitastryaṃ sthitvā dṛṣṭvā vṛttivivarjitam /
rājā dharmyāṃ prakurvīta vṛttiṃ viprādikasya ca // GarP_1,106.27 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe yājñavalkyoktāśaucāpadvṛttyornirūpaṇaṃ nāma paḍuttaraśatatamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 107
sūta uvāca /
parāśaro 'bravīdvyāsaṃ dharmaṃ varṇāśramādikam /
kalpekalpe kṣayotpattyā kṣīyante nu prajādayaḥ // GarP_1,107.1 //
śrutiḥ smṛtiḥ sadācaro yaḥ kaścidve dakartṛkaḥ /
vedāḥ smṛtā brāhmaṇādau dharmā manvādibhiḥ sadā // GarP_1,107.2 //
dānaṃ kaliyuge dharmaḥ kartāraṃ ca kalau tyajet /
pāpakṛtyaṃ tu tatraiva śāpaṃ phalati varṣataḥ // GarP_1,107.3 //
ācārātprāpnuyātsarvaṃ ṣaṭ karmāṇi dinedine /
sandhyā snānaṃ japo homo devātithyādipūjanam // GarP_1,107.4 //
apūrvaḥ suvratī vipro hyapūrvā yatayastadā /
kṣattriyaḥ parasainyāni jitvā pṛthvīṃ prapālayet // GarP_1,107.5 //
vaṇik kṛṣyādi vaiśye syāddvijabhaktiśca śūdrake /
abhakṣyabhakṣaṇāccauryādagamyā gamanātpatet // GarP_1,107.6 //
kṛṣiṃ kurvandvijaḥ śrāntaṃ balīvardaṃ na vāhayet /
dinārdhaṃ snānayogādikārī viprāṃśca bhojayet // GarP_1,107.7 //
nirvapetpañca yajñāni krūre nindāṃ ca kārayet /
tilājyaṃ na vikrīṇita sūnāyajñamaghānvitaḥ // GarP_1,107.8 //
rājño dattvā tu ṣaḍbhāgaṃ devatānāṃ ca viṃśatim /
trayastriṃśacca viprāṇāṃ kṛṣikartā na lipyate // GarP_1,107.9 //
karṣakāḥ kṣattraviṭchūdrāḥ khale 'dattvā tu caurakaḥ /
dinatrayeṇa śudhyeta brāhmaṇaḥ pretasūtake // GarP_1,107.10 //
kṣattro daśāhādvaiśyāstu dvādaśāhānmāsi śūdrakaḥ /
yāti vipro daśāhāttu kṣattro dvādaśakāddināt // GarP_1,107.11 //
pañcadaśāhādvaiśyastu śūdro māsena śudhyati /
ekapiṇḍāstu dāyādāḥ pṛthagdvāraniketanāḥ // GarP_1,107.12 //
janmanā ca vipattau ca bhavetteṣāṃ ca sūtakam /
caturthe daśarātraṃ syātṣaṇṇiśāḥ puṃsi pañcame // GarP_1,107.13 //
ṣaṣṭhe catura hācchuddhiḥ saptame ca dinatrayam /
deśāntare mṛte bāle sadyaḥ śuddhiryato mṛte // GarP_1,107.14 //
ajātadantā ye bālā ye ca garbhādviniḥ sṛtāḥ /
na teṣāmagnisaṃskāro na piṇḍaṃ nodakakriyā // GarP_1,107.15 //
yadi garbho vipadyata stravate vāpi yoṣitaḥ /
yāvanmāsaṃ sthito garbhastāvaddināni sūtakam // GarP_1,107.16 //
ānāmakaraṇātsadya ācūḍāntādaharniśam /
āvratāttu trirātreṇa tadūrdhvandaśabhirdinaiḥ // GarP_1,107.17 //
ācaturthādbhavetstravaḥ pātaḥ pañcamaṣaṣṭhayoḥ /
brahmacaryā dagnihotrānnāśuddhiḥ saṅgavarjanāt // GarP_1,107.18 //
śilpinaḥ kāravo vaidyā dāsīdāsāśca bhṛtyakāḥ /
agnimāñchrotriyo rājā sadyaḥ śaucāḥ prakīrtitāḥ // GarP_1,107.19 //
daśāhācchudhyate mātā snānātsūte pitā śuciḥ /
saṅgātsūtau sūtakaṃ syādupaspṛśya pitā śuciḥ // GarP_1,107.20 //
vivāhotsavayajñeṣu antarā mṛtasūtake /
pūrvasaṃkalpitādanyavarjanaṃ ca vidhīyate // GarP_1,107.21 //
mṛtena śudhyate sūtiḥ mṛtavajjātakaṃ janau /
gograhādau vipannānāmekarātraṃ tu sūtakam // GarP_1,107.22 //
anāthapretavahanātprāṇāyāmena śudhyati /
pretaśūdrasya vahanāntrirātramaśucirbhavet // GarP_1,107.23 //
ātmaghātiviṣodvandhakṛmidaṣṭe na saṃskṛtiḥ /
gohataṃ kṛmidaṣṭaṃ ca spṛṣṭvā kṛcchreṇa śudhyati // GarP_1,107.24 //
aduṣṭāpatitaṃ bhāryā yauvane yā parityajet /
saptajanma bhavetstrītvaṃ vaidhavyaṃ ca punaḥ punaḥ // GarP_1,107.25 //
bālahatyā tvagamanādṛtau ca strī tu sūkari /
agamyā vratakāriṇyo bhraṣṭapānodakakriyāḥ // GarP_1,107.26 //
aurasaḥ kṣetrajaḥ putraḥ pitṛjau piṇḍadau pituḥ /
parivittestu kṛcchraṃ syātkanyāyāḥ kṛcchrameva ca // GarP_1,107.27 //
atikṛcchraṃ careddātā hotā cāndrāyaṇañcaret /
kubjavāmanaṣaṇḍeṣu gadgadeṣu jaḍeṣu ca // GarP_1,107.28 //
jātyandhabadhire mūke na doṣaḥ parivedane /
naṣṭe mṛte pravrajite klībe vā patite patau // GarP_1,107.29 //
pañcasvāpatsu nārīṇāṃ patiranyo vidhīyate /
bhartrā sahamṛtā nārī romābdāni vaseddivi // GarP_1,107.30 //
śvādidaṣṭastu gāyattryā japācchuddho bhavennaraḥ /
dāhyo lokāgninā vipraścāṇḍālādyairhato 'gnimān // GarP_1,107.31 //
kṣīraiḥ prakṣālya tasyāsthi svāgninā mantrato dahet /
pravāse tu mṛte bhūyaḥ kṛtvā kuśamayaṃ dahet // GarP_1,107.32 //
kṛṣṇājine samāstīrya ṣaṭ śatāni palāśajān /
śamīṃ śiśre viniḥ kṣipya araṇiṃ vṛṣaṇe kṣipet // GarP_1,107.33 //
kaṇḍaṃ dakṣiṇahaste tu vāmahaste tathopabhṛt /
pārśve tūlūkhalaṃ dadyātpṛṣṭhe tu musalaṃ dadet // GarP_1,107.34 //
ure niḥ kṣipya dṛṣadaṃ taṇḍulājyatilānmukhe /
śrotra ca prokṣaṇīṃ dādyadājyasthālīṃ ca cakṣuṣoḥ // GarP_1,107.35 //
karṇe netre mukhe ghrāṇe hiraṇyaśakalān kṣipet /
agnihotropakaraṇādbrahmalokagatirbhavet // GarP_1,107.36 //
asau svargāya lokāya svāhetyājyāhutiḥ sakṛt /
haṃsasārasakrauñcānāṃ cakravākaṃ ca kukruṭam // GarP_1,107.37 //
mayarameṣaghātī ca ahorātreṇa śudhyati /
pakṣiṇaḥ sakalānhatvā ahorātreṇa śudhyati // GarP_1,107.38 //
sarvāṃścatuṣpadānhatvā ahorātro ṣito japet /
śūdraṃ hatvā caretkṛcchramatikṛcchraṃ tu vaiśyahā /
kṣattraṃ cāndrāyaṇaṃ vipraṃ dvāviṃśātriṃśamāhare (vahe) t // GarP_1,107.39 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākye ācārakāṇḍe parāśaroktadharmanirūpaṇaṃ nāma saptottaraśatatamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 108
sūta uvāca /
nītisāraṃ pravakṣyāmi arthaśāstrādisaṃśritam /
rājādibhyo hitaṃ puṇyamāyuḥ svargādidāyakam // GarP_1,108.1 //
sadbhiḥ saṅgaṃ prakurvīta siddhikāmaḥ sadā naraḥ /
nāsadbhirihalokāya paralokāya vā hitam // GarP_1,108.2 //
varjayetkṣudrasaṃvādamaduṣṭasya tu darśanam /
virodhaṃ saha mitreṇa saṃprītiṃ śatrusevinā // GarP_1,108.3 //
mūrkhaśiṣyopadeśena duṣṭastrībharaṇena ca /
duṣṭānāṃ saṃprayogeṇa paṇḍito 'pyavasīdati // GarP_1,108.4 //
brāhmaṇaṃ bāliśaṃ kṣattramayoddhāraṃ viśaṃ jaḍam /
śūdramakṣarasaṃyuktaṃ dūrataḥ parivarjayet // GarP_1,108.5 //
kālena ripuṇāsandhiḥ kāle mitreṇa vigrahaḥ /
kāryakāraṇamāśritya kālaṃ kṣipati paṇḍitaḥ // GarP_1,108.6 //
kālaḥ pacati bhūtāni kālaḥ saṃharate prajāḥ /
kālaḥ supteṣu jāgarti kālo hi duratikramaḥ // GarP_1,108.7 //
kāleṣu harate vīryaṃ kāle garbhe ca vartate /
kālo janayate sṛṣṭiṃ punaḥ kālo 'pi saṃharet // GarP_1,108.8 //
kālaḥ sūkṣmagatirnityaṃ dvividhaśceha bhāvyate /
sthūlasaṃgrahacāreṇa sūkṣmacārāntareṇa ca // GarP_1,108.9 //
nītisāraṃ surendrāya imamūca bṛhaspatiḥ /
sarvajño yena cendro 'bhūddaityānhatvāpnuyāddivam // GarP_1,108.10 //
rājarṣibrāhmaṇaiḥ kāryaṃ devaviprādipūjanam /
aśvamedhena yaṣṭabyaṃ mahāpātakanāśanam // GarP_1,108.11 //
uttamaiḥ saha sāṅgatyaṃ paṇḍitaiḥ saha satkathām /
alubdhaiḥ saha mitratvaṃ kurvāṇo nāvasīdati // GarP_1,108.12 //
parīvādaṃ parārthaṃ ca parihāsaṃ parastriyam /
paraveśmani vāsaṃ ca na kurvīta kadācana // GarP_1,108.13 //
paro 'pi hitavābandhurbandhurapyahitaḥ paraḥ /
ahito dehajo vyādhirhitamāraṇyamauṣadham // GarP_1,108.14 //
sa bandhuryo hite yuktaḥ sa pitā yastu poṣakaḥ /
tanmitraṃ yatra viśvāsaḥ sa deśo yatra jīvyate // GarP_1,108.15 //
sa bhṛtyo yo vidheyastu tadbījaṃ yatprarohati /
sā bhāryā yā priyaṃ brūte sa putro yastu jīvati // GarP_1,108.16 //
sa jīvati guṇā yasya dharmo yasya sa jīvati /
guṇadharmavihīno yo niṣphala tasya jīvanam // GarP_1,108.17 //
sā bhāryā yā gṛhe dakṣā sā bhāryāyā priyaṃvadā /
sā bhāryā yā patiprāṇā sā bhāryā yā pativratā // GarP_1,108.18 //
nitya snātā sugandhā ca nityaṃ ca priyavādinī /
alpabhuktālpabhāṣī ca satataṃ maṅgalairyutā // GarP_1,108.19 //
satataṃ dharmabahulā satataṃ ca patipriyā /
satataṃ priyavakrī ca satataṃ tvṛtukāminī // GarP_1,108.20 //
etadādikriyāyuktā sarvasau bhāgyavardhinī /
yasyedṛśī bhavedbhāyyā sa devendrona mānuṣaḥ // GarP_1,108.21 //
yasya bhāryā virūpākṣī kaśmalā kalahapriyā /
uttarottaravādā syā sā jarā na jarā jarā // GarP_1,108.22 //
yasya bhāryā śritānyañca paraveśmābhikāṅkṣiṇī /
kukriyā tyaktalajjā ca sā jarā na jarā jarā // GarP_1,108.23 //
yasya bhāryā guṇajñā ca bhartāramanugāminī /
alpālpena tu santuṣṭā sā priyā na priyā priyā // GarP_1,108.24 //
duṣṭā bhāryā śaṭhaṃ mitraṃ bhṛtyaścottaradāyakaḥ /
sasarpe ca gṛhe vāsomṛtyureva na saṃśayaḥ // GarP_1,108.25 //
tyaja durjanasaṃsargaṃ bhaja sādhusamāgamam /
kuru puṇyamahorātra smara nityamanityatām // GarP_1,108.26 //
vyālīkaṇṭhapradeśāhyapi ca phaṇabhṛdbhāṣaṇā yā ca raudrī yā kṛṣṇā vyākulāgī rudhiranayanasaṃvyākulā vyāghrakalpā /
krodhe yaivogravaktrā sphuradanalaśikhā kākajihvā karālā sevyā na strī vidagdhā parapuragamanā bhrāntacittā virākta // GarP_1,108.27 //
saktiḥ sutoke sukṛtaṃ kṛtaghne śatiṃ ca vahnau (sītāpahau hyatapayaiva)?haime /
utpadyate daivavaśātkadācidveśyāsu rāgo na bhavetkadācit // GarP_1,108.28 //
bhujaṅgame veśmani dṛṣṭidṛṣṭe vyādhau cikitsāvinivartite ca /
dehe ca bālyādivayo 'nvite ca kālā vṛto 'sau labhate dhṛtiṃ kaḥ // GarP_1,108.29 //
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe bṛhaspatiproktanītisāranirūpaṇaṃ nāmāṣṭottaraśatatamo 'dhyāyaḥ
_____________________________________________________________
śrīgaruḍamahāpurāṇam- 109
sūta uvāca /
āpadarthe dhanaṃ rakṣeddārānrakṣeddhanairapi /
ātmānaṃ satataṃ rakṣeddārairapi dhanairapi // GarP_1,109.1 //
tyajedakaṃ kulasyārthe grāmasyārthe kulaṃ tyajet /
grāmaṃ janapadasyārthe ātmārthe pṛthivīṃ tyajet // GarP_1,109.2 //
varaṃ hi narake vāso na tu duścarite gṛhe /
narakātkṣīyate pāpa kugṛhānna nivartate // GarP_1,109.3 //
calatyekena pādena tiṣṭhatyekena buddhimān /
na parīkṣya paraṃ sthānaṃ pūrvamāyatanaṃ tyajet // GarP_1,109.4 //
tyajeddeśamasadvṛttaṃ vāsaṃ sopadravaṃ tyajet /
tyajetkṛpaṇarājānaṃ mitraṃ māyāmayaṃ tyajet // GarP_1,109.5 //
arthena kiṃ kṛpaṇahastagatena kena jñānena kiṃ bahuśaṭhāgrahasaṃkulena /
rūpeṇa kiṃ guṇaparākramavarjitena mitreṇa kiṃ vyasanakālaparāṅmukhena // GarP_1,109.6 //
adṛṣṭapūrvā bahavaḥ sahāyāḥ sarve padasthasya bhavanti mitrāḥ /
arthairvihīnasya padacyutasya bhavatyakāle svajano 'pi śatruḥ // GarP_1,109.7 //
āpatsu mitraṃ jānī yādraṇe śūraṃ rahaḥ śucim /
māryā ca vibhave kṣīṇe durbhikṣe ca priyātithim // GarP_1,109.8 //
vṛkṣaṃ kṣīṇaphalaṃ tyajanti vihagāḥ śuṣkaṃ saraḥ sārasānirdravyaṃ puruṣaṃ tyajanti gaṇikā bhraṣṭaṃ nṛpaṃ mantriṇaḥ /
puṣpaṃ paryuṣitaṃ tyajanti madhupāḥ dargdha vanāntaṃ mṛgāḥ sarvaḥ kāryavaśājjano hi ramate kasyāsti ko vallabhaḥ // GarP_1,109.9 //
lubdhamarthapradānena ślādhyamañjalikarmaṇā /
mūrkhaṃ chandānuvṛttyā ca yāthātathyena paṇḍitam // GarP_1,109.10 //
sadbhāvena hi tuṣyanti devāḥ satpuruṣā dvijāḥ /
itareḥ khādyapānena mānadānena paṇḍitāḥ // GarP_1,109.11 //
uttamaṃ praṇipātena śaṭhaṃ bhedena yojayet /
nīcaṃ svalpapradānena samaṃ tulyaparākramaiḥ // GarP_1,109.12 //
yasyayasya hi yo bhāvastasyatasya hitaṃ vadan /
anupraviśya medhāvī kṣipramātmavaśaṃ nayet // GarP_1,109.13 //
nadīnāṃ ca nakhīnāṃ ca śṛṅgiṇāṃ śastrapāṇinām /
viśvāso naiva gantavyaḥ striṣu rājakuleṣu ca // GarP_1,109.14 //
arthanāśaṃ manastāpaṃ gṛhe duścaritāni ca /
vañcanaṃ cāpa mānaṃ ca matimānna prikāśayet // GarP_1,109.15 //
hīnadurjanasaṃsarga atyantavirahādaraḥ /
sneho 'nyagehavāsaśca nārīsacchīlanāśanam // GarP_1,109.16 //
kasya doṣaḥ kule nāsti vyādhinā ko pīḍitaḥ /
kena na vyasanaṃ prāptaṃ śriyaḥ kasya nirantarāḥ // GarP_1,109.17 //
kor'thaṃ prāpya na garvito bhuvi naraḥ kasyāpadonāgatāḥ strībhiḥ kasya na khaṇḍitaṃ bhuvi manaḥ ko nāma rājñāṃ priyaḥ /
kaḥ kālasya na gocarāntaragataḥ kor'tho gato gauravaṃ ko vā durjanavāgurānipatitaḥ kṣemeṇa yātaḥ pumān // GarP_1,109.18 //
suhṛtsvajanabandhurna buddhiryasya na cātmani /
yasminkarmaṇi siddhe 'pi na dṛśyeta phalodayaḥ /
vipattau ca mahadduḥkhaṃ tadvudhaḥ kathamācaret // GarP_1,109.19 //
yasmindeśe na saṃmānaṃ na prītirna ca bāndhavāḥ /
na ca vidyāgamaḥ kaścittaṃ deśaṃ parivarjayet // GarP_1,109.20 //
dhanasya yasya rājato bhayaṃ na cāsti caurataḥ /
mṛtaṃ ca yanna mucyate samarjayasva taddhanam // GarP_1,109.21 //
yadarjitaṃ prāṇaharaiḥ pariśramairmṛtasya taṃ vai vibhajantirikthinaḥ /
kṛtaṃ ca yadduṣkṛtamarthalipsayā tadeva doṣopahatasya yautukam // GarP_1,109.22 //
sañcitaṃ nihitaṃ dravyaṃ parāmṛśyaṃ muhurmuhuḥ /
ākhoriva kadaryasya dhanaṃ duḥ khāya kevalam // GarP_1,109.23 //
nagnā vyasanino rūkṣāḥ kapālāṅkitapāṇayaḥ /
darśayantīha lokasya adātuḥ phalamīdṛśam // GarP_1,109.24 //
śikṣayanti ca yācante dehīti kṛpaṇā janāḥ /
avastheyamadānas